By VyasaSanskrit170 Verses

Vishnu Sahasranama in Thai

श्री विष्णु सहस्रनाम

The thousand names of Vishnu, with meaning

The hymn Bhishma taught Yudhishthira: every verse in Devanagari and in English letters, with its meaning, each verse open word by word, and each of the thousand names on a page of its own.

Read the Sahasranama

About the Vishnu Sahasranama

The Vishnu Sahasranama is a hymn of the thousand names of Vishnu. In the Anushasana Parva of the Mahabharata, Yudhishthira asks the dying Bhishma who the one God is and what a person should chant to be free, and Bhishma answers with these names, each a quality of the Lord: the one who pervades all, the one who sustains, the one who removes fear.

It is one of the most chanted hymns in India. Families recite it at dawn and at dusk, temples sing it on festival days, and many people know it by heart. Its names are read one at a time in archana, each offered with a salutation, and the great teachers have written on them, Adi Shankaracharya first among them.

The Purva Bhaga, the thousand names and the Phala Shruti here are the text of the BORI Critical Edition of the Mahabharata (Anushasana Parva 135). The opening invocations, the nyasa and dhyana, and the closing verses are recited around the hymn in the southern tradition and are not part of its chapter of the Mahabharata, though three of the closing verses come from the Bhagavad Gita. Each is marked as such.

The Thousand Names

Each of the 1,000 names with its meaning as Adi Shankaracharya read it, the form chanted in archana, and the verse it comes from.

See all the names

Vishnu Sahasranama Lyrics with Meaning

Opening Invocations

पूर्वपीठिका7 verses

Southern recitation tradition

ส่วนเปิดนี้เป็นของขนบการสวดทางภาคใต้ และไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของมหาภารตะ ผู้สวดนำมาเพิ่มไว้ก่อนบทมหาภารตะ เพื่อเตรียมจิตใจสำหรับพันนาม ส่วนนี้เริ่มด้วยการทำสมาธิถึงพระวิษณุผู้ทรงผ้าขาว มีสีดั่งดวงจันทร์ และมีสี่กร เพื่อให้อุปสรรคสงบลง และขอพึ่งพระวิษวักเสนะ ผู้ที่บริวารซึ่งมีองค์ที่มีพักตร์เป็นช้างเป็นผู้นำ คอยทำลายอุปสรรคทุกอย่าง จากนั้นเป็นการให้เกียรติพระวยาสผ่านสายตระกูล และประกาศว่าท่านเป็นหนึ่งเดียวกับพระวิษณุ ส่วนนี้ปิดท้ายด้วยการนอบน้อมแด่พระวิษณุผู้ไม่แปรเปลี่ยนและเป็นนิรันดร์ ซึ่งโศลกกล่าวว่า เพียงระลึกถึงพระองค์ก็หลุดพ้นจากพันธนาการแห่งการเกิดและสังสาระ

Invocation 1

हरिः ओम् ।शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् ।प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये

Hari Om |Shuklambaradharam Vishnum Shashivarnam Chaturbhujam |Prasannavadanam Dhyayet Sarva Vighnopashantaye

หริ โอม พึงทำสมาธิภาวนาถึงพระวิษณุ ผู้ทรงนุ่งห่มผ้าสีขาว มีพระวรกายสีดั่งดวงจันทร์ มีสี่กร และมีพระพักตร์ที่ผ่องใสเบิกบาน เพื่อให้อุปสรรคทั้งปวงสงบลง

Word by word meaning

Invocation 2

यस्य द्विरदवक्त्राद्याः पारिषद्याः परःशतम् ।विघ्नं निघ्नन्ति सततं विष्वक्सेनं तमाश्रये

Yasya Dvirada Vaktradyah Parishadyah Parah Shatam |Vighnam Nighnanti Satatam Vishvaksenam Tamashraye

ข้าพเจ้าขอพึ่งพระวิษวักเสนะ ผู้ที่มีบริวารกว่าร้อยองค์ โดยมีองค์ที่มีพักตร์เป็นช้างเป็นผู้นำ คอยทำลายอุปสรรคทั้งปวงอยู่เสมอ

Word by word meaning

Invocation 3

व्यासं वसिष्ठनप्तारं शक्तेः पौत्रमकल्मषम् ।पराशरात्मजं वन्दे शुकतातं तपोनिधिम्

Vyasam Vasishtha Naptaram Shakteh Pautram Akalmasham |Parasharatmajam Vande Shukatatam Taponidhim

ข้าพเจ้าขอน้อมกราบพระวยาส เหลนของพระวสิษฐะ หลานผู้ไร้มลทินของศักติ บุตรของปราศระ บิดาของศุกะ ผู้เป็นขุมทรัพย์แห่งตบะ

Word by word meaning

Invocation 4

व्यासाय विष्णुरूपाय व्यासरूपाय विष्णवे ।नमो वै ब्रह्मनिधये वासिष्ठाय नमो नमः

Vyasaya Vishnu Rupaya Vyasa Rupaya Vishnave |Namo Vai Brahma Nidhaye Vasishthaya Namo Namah

ขอนอบน้อมแด่พระวยาสผู้เป็นรูปแห่งพระวิษณุ และแด่พระวิษณุผู้เป็นรูปแห่งพระวยาส ขอนอบน้อมแด่ผู้เป็นคลังแห่งความรู้อันศักดิ์สิทธิ์ ผู้สืบเชื้อสายจากพระวสิษฐะ ขอนอบน้อมครั้งแล้วครั้งเล่า

Word by word meaning

Invocation 5

अविकाराय शुद्धाय नित्याय परमात्मने ।सदैकरूपरूपाय विष्णवे सर्वजिष्णवे

Avikaraya Shuddhaya Nityaya Paramatmane |Sadaika Rupa Rupaya Vishnave Sarva Jishnave

แด่ผู้ไม่แปรเปลี่ยน ผู้บริสุทธิ์ ผู้เป็นนิรันดร์ ผู้เป็นปรมาตมัน แด่ผู้ที่มีรูปเดียวกันเสมอ แด่พระวิษณุผู้ทรงชนะทั้งปวง

Word by word meaning

Invocation 6

यस्य स्मरणमात्रेण जन्मसंसारबन्धनात् ।विमुच्यते नमस्तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे

Yasya Smarana Matrena Janma Samsara Bandhanat |Vimuchyate Namastasmai Vishnave Prabha Vishnave

ขอนอบน้อมแด่พระวิษณุผู้ทรงฤทธานุภาพองค์นั้น ผู้ซึ่งเพียงระลึกถึงพระองค์ บุคคลก็หลุดพ้นจากพันธนาการแห่งการเกิดและสังสาระ

Word by word meaning

Invocation 7

ओं नमो विष्णवे प्रभविष्णवे

Om Namo Vishnave | Prabhavishnave

โอม ขอนอบน้อมแด่พระวิษณุ พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงฤทธานุภาพ

Word by word meaning

Purva Bhaga

पूर्वभागः13 verses

Mahabharata 13.135.1 to 13.135.13 in the BORI Critical Edition.

ส่วนนี้เป็นกรอบของมหาภารตะเองสำหรับพันนาม เล่าโดยไวศัมปายนะ เมื่อได้ฟังคำสอนเรื่องธรรมะครบถ้วนแล้ว ยุธิษฐิระหันไปถามภีษมะด้วยคำถามหลายข้อ ว่าใครคือเทพองค์เดียวและที่พึ่งสูงสุดเพียงหนึ่งเดียว ผู้คนควรสรรเสริญและบูชาผู้ใดเพื่อให้ถึงความผาสุก ธรรมะใดสูงสุด และการสวดสิ่งใดจะทำให้สรรพชีวิตหลุดพ้นจากพันธนาการแห่งการเกิดและสังสาระ ภีษมะตอบว่าธรรมะสูงสุดคือการสรรเสริญและบูชาพระวิษณุ ปุรุษะสูงสุดผู้ไร้ที่สิ้นสุด ด้วยความภักดีผ่านพันนาม ท่านบรรยายพระวิษณุว่าเป็นผู้ชำระผู้บริสุทธิ์ทั้งหลาย เป็นต้นกำเนิดของสรรพสัตว์ และเป็นที่ที่สรรพสัตว์กลับคืนสู่ แล้วจึงให้คำมั่นว่าจะสวดนามเหล่านั้น ซึ่งโศลกกล่าวว่าขจัดความกลัวต่อการทำผิด และนำมาซึ่งความผาสุก

Purva Bhaga 1

वैशंपायन उवाच ।श्रुत्वा धर्मानशेषेण पावनानि च सर्वशः ।युधिष्ठिरः शांतनवं पुनरेवाभ्यभाषत

Vaishampayana Uvacha |Shrutva Dharman Asheshena Pavanani Cha Sarvashah |Yudhishthirah Shantanavam Punar Evabhyabhashata

ไวศัมปายนะกล่าวว่า: ครั้นยุดิษฐิระได้สดับธรรมทั้งปวงโดยสิ้นเชิง และคำสอนอันชำระให้บริสุทธิ์ในทุกประการแล้ว ก็ได้กราบทูลสนทนากับศานตนวะ (ภีษมะ) อีกครั้ง

Word by word meaning

Purva Bhaga 2

किमेकं दैवतं लोके किं वाप्येकं परायणम् ।स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम्

Kim Ekam Daivatam Loke Kim Vapyekam Parayanam |Stuvantah Kam Kam Archantah Prapnuyur Manavah Shubham

ในโลกนี้ เทวะองค์เดียวคือผู้ใด และที่พึ่งสูงสุดเพียงหนึ่งเดียวคือสิ่งใด? มนุษย์ทั้งหลายพึงสรรเสริญผู้ใด และบูชาผู้ใด จึงจะบรรลุความสวัสดีมงคลได้

Word by word meaning

Purva Bhaga 3

को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतः ।किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात्

Ko Dharmah Sarva Dharmanam Bhavatah Paramo Matah |Kim Japan Muchyate Jantur Janma Samsara Bandhanat

ในบรรดาธรรมทั้งหลาย ธรรมใดเป็นธรรมสูงสุดตามทัศนะของท่าน? และเมื่อสรรพสัตว์สวดภาวนา (ชปะ) บทใด จึงจะหลุดพ้นจากพันธนาการแห่งการเกิดและสังสารวัฏ

Word by word meaning

Purva Bhaga 4

भीष्म उवाच ।जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम् ।स्तुवन्नामसहस्रेण पुरुषः सततोत्थितः

Bhishma Uvacha: Jagat Prabhum Deva Devam Anantam Purushottamam |Stuvan Nama Sahasrena Purushah Satatotthitah

ภีษมะกล่าวว่า: ผู้ใดสรรเสริญพระผู้เป็นเจ้าแห่งโลก—เทวะเหนือเทวะ ผู้อนันต์ พระบุรุษสูงสุด—ด้วยพระนามพันประการอยู่เนืองนิตย์ ผู้นั้นย่อมตั้งมั่นและผ่องสูงในภาวะจิตอันประเสริฐเสมอไป

Word by word meaning

Purva Bhaga 5

तमेव चार्चयन्नित्यं भक्त्या पुरुषमव्ययम् ।ध्यायन्स्तुवन्नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च

Tameva Charchayan Nityam Bhaktya Purushamavyayam |Dhyayan Stuvan Namasyanshcha Yajamanastameva Cha

บูชาพระบุรุษผู้ไม่เสื่อมสลายนั้นทุกวันด้วยภักติ—เพ่งภาวนาถึงพระองค์ สรรเสริญพระองค์ กราบนอบน้อมพระองค์ และถวายการบูชาแด่พระองค์แต่ผู้เดียว—ผู้นั้นย่อมตั้งมั่นในหนทางนั้น

Word by word meaning

Purva Bhaga 6

अनादिनिधनं विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम् ।लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत्

Anadi Nidhanam Vishnum Sarva Loka Maheshwaram |Lokadhyaksham Stuvan Nityam Sarva Duhkhatigo Bhavet

ผู้ใดสรรเสริญพระวิษณุอยู่เนืองนิตย์—ผู้ไร้จุดเริ่มและไร้จุดจบ เป็นมหาอีศวรแห่งสรรพโลก เป็นผู้กำกับดูแลโลก—ผู้นั้นย่อมข้ามพ้นทุกข์ทั้งปวงได้

Word by word meaning

Purva Bhaga 7

ब्रह्मण्यं सर्वधर्मज्ञं लोकानां कीर्तिवर्धनम् ।लोकनाथं महद्भूतं सर्वभूतभवोद्भवम्

Brahmanyam Sarva Dharmajnam Lokanam Kirti Vardhanam |Lokanatham Mahadbhutam Sarva Bhuta Bhavodbhavam

พระองค์ทรงอภิบาลความศักดิ์สิทธิ์แห่งพราหมณ์ ทรงรู้แจ้งธรรมทั้งปวง ทรงเพิ่มพูนเกียรติคุณแก่โลก; ทรงเป็นเจ้าแห่งโลก เป็นมหาสัตตะ และเป็นบ่อเกิดแห่งภาวะมีอยู่ของสรรพสัตว์ทั้งหลาย

Word by word meaning

Purva Bhaga 8

एष मे सर्वधर्माणां धर्मोऽधिकतमो मतः ।यद्भक्त्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरर्चेन्नरः सदा

Esha Me Sarva Dharmanam Dharmo Dhikatamo Matah |Yad Bhaktya Pundarikaksham Stavair Archen Narah Sada

ในทัศนะของข้าพเจ้า ธรรมทั้งปวงนี้เป็นธรรมอันสูงสุด: คือให้มนุษย์บูชาพระปุณฑรีกากษะอยู่เสมอด้วยภักติ ผ่านบทสรรเสริญทั้งหลาย

Word by word meaning

Purva Bhaga 9

परमं यो महत्तेजः परमं यो महत्तपः ।परमं यो महद्ब्रह्म परमं यः परायणम्

Paramam Yo Mahat Tejah Paramam Yo Mahat Tapah |Paramam Yo Mahad Brahma Paramam Yah Parayanam

พระองค์ผู้เป็นรัศมีอันยิ่งใหญ่สูงสุด; ผู้เป็นตบะอันยิ่งใหญ่สูงสุด; ผู้เป็นพรหมันอันยิ่งใหญ่สูงสุด; และผู้เป็นที่พึ่งอันประเสริฐยิ่ง เป็นที่ไปสุดท้ายของสรรพชีวิต

Word by word meaning

Purva Bhaga 10

पवित्राणां पवित्रं यो मङ्गलानां च मङ्गलम् ।दैवतं देवतानां च भूतानां योऽव्ययः पिता

Pavitranam Pavitram Yo Mangalanam Cha Mangalam |Daivatam Devatanam Cha Bhutanam Yo'vyayah Pita

พระองค์ผู้เป็นความบริสุทธิ์ยิ่งในหมู่ผู้ชำระให้บริสุทธิ์ และเป็นมงคลสูงสุดในหมู่สิ่งมงคลทั้งปวง; เป็นเทวะเหนือเทวาทั้งหลาย; และเป็นบิดาอันไม่เสื่อมสลายของสรรพสัตว์

Word by word meaning

Purva Bhaga 11

यतः सर्वाणि भूतानि भवन्त्यादियुगागमे ।यस्मिंश्च प्रलयं यान्ति पुनरेव युगक्षये

Yatah Sarvani Bhutani Bhavantyadi Yugagame |Yasminscha Pralayam Yanti Punareva Yugakshaye

จากพระองค์ ในปฐมยุกต์อันดึกดำบรรพ์ สรรพสัตว์ทั้งปวงบังเกิดขึ้น; และในพระองค์เอง เมื่อสิ้นยุกต์ พวกเขาย่อมเข้าสู่ปรลัยแล้วกลับคืนสู่ความสงบรวมเป็นหนึ่งอีกครั้ง

Word by word meaning

Purva Bhaga 12

तस्य लोकप्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपते ।विष्णोर्नामसहस्रं मे शृणु पापभयापहम्

Tasya Lokapradhanasya Jagannathasya Bhupate |Vishnor Nama Sahasram Me Shrunu Papa Bhayapaham

ข้าแต่พระราชา โปรดสดับจากข้าพเจ้าเถิด พระนามหนึ่งพันของพระวิษณุ—ผู้เป็นประมุขแห่งโลก เป็นชคันนาถ เจ้าแห่งจักรวาล—ซึ่งขจัดความหวาดกลัวต่อบาปและผลแห่งบาปได้

Word by word meaning

Purva Bhaga 13

यानि नामानि गौणानि विख्यातानि महात्मनः ।ऋषिभिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि भूतये

Yani Namani Gaunani Vikhyatani Mahatmanah |Rishibhih Parigitani Tani Vakshyami Bhutaye

พระนามทั้งหลายอันเป็นนามเรียกขานที่แพร่หลายของมหาตมัน ซึ่งเหล่าฤษีได้ขับขานไว้—ข้าพเจ้าจักกล่าวให้เพื่อประโยชน์และความรุ่งเรืองของท่าน

Word by word meaning

Nyasa and Dhyana

न्यासः ध्यानम्11 verses

Southern recitation tradition

ส่วนนี้เป็นของขนบการสวดทางภาคใต้ และไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของมหาภารตะ เป็นการเตรียมผู้สวดก่อนที่พันนามจะเริ่มขึ้น โศลกนยาสะ (3.1 ถึง 3.4) ระบุว่าฤๅษีของบทสวดคือเวทวยาส ฉันทะคืออนุษฏุภ และเทวะคือโอรสของเทวกี คือพระศรีมหาวิษณุ นารายณ์ จากนั้นกำหนดนามจากบทสวดเองให้เป็นพีชะ ศักติ หัวใจ เกราะ และส่วนอื่นๆ และกล่าวว่าบทสวดนี้ใช้เพื่อความสงบและเพื่อความโปรดปรานของมหาวิษณุ โศลกธยานะทั้งเจ็ด (3.5 ถึง 3.11) ให้ภาพแก่ผู้สวดไว้ตรึกในใจ คือพระมุกุนทะประทับบนฝั่งมหาสมุทรน้ำนม พระวิษณุผู้มีพระวรกายคือสามโลก พระผู้เป็นเจ้าผู้สงบที่บรรทมบนพญานาค พระผู้ทรงสี่กรถือสังข์และจักร และท้ายที่สุดคือพระกฤษณะบนบัลลังก์ทองใต้ต้นปาริชาต พร้อมพระนางรุกมิณีและพระนางสัตยภามา

Nyasa 1

ऋषिर्नाम्नां सहस्रस्य वेदव्यासो महामुनिः ।छन्दोऽनुष्टुप् तथा देवो भगवान् देवकीसुतः

Rishir Namnam Sahasrasya Vedavyaso Mahamunih |Chhando'nushtup Tatha Devo Bhagavan Devakisutah

ในพันนามนี้ ฤๅษีคือพระเวทวยาส มหาฤๅษี ฉันทะคืออนุษฏุภ และเทวะคือพระผู้เป็นเจ้า โอรสของเทวกี

Word by word meaning

Nyasa 2

अमृतांशूद्भवो बीजं शक्तिर्देवकिनन्दनः ।त्रिसामा हृदयं तस्य शान्त्यर्थे विनियुज्यते

Amritamshudbhavo Bijam Shaktir Devakinandanah |Trisama Hridayam Tasya Shantyarthe Viniyujyate

พีชะของบทสวดนี้คืออมฤตางศุทภวะ ผู้ที่ดวงจันทร์ผู้มีรังสีดุจน้ำอมฤตกำเนิดจากพระองค์ ศักติคือเทวกีนันทนะ โอรสของเทวกี หัวใจคือตริสามะ ผู้ที่ได้รับการสรรเสริญในบทสวดสามันทั้งสาม บทสวดนี้ใช้เพื่อความสงบ

Word by word meaning

Nyasa 3

विष्णुं जिष्णुं महाविष्णुं प्रभविष्णुं महेश्वरम् ।अनेकरूपदैत्यान्तं नमामि पुरुषोत्तमम्

Vishnum Jishnum Mahavishnum Prabhavishnum Maheshvaram |Aneka Rupa Daityantam Namami Purushottamam

ข้าพเจ้าขอน้อมกราบพระปุรุโษตตมะ ผู้เป็นบุรุษสูงสุด คือวิษณุผู้แผ่ซ่านทั่วไป ชิษณุผู้ชนะอยู่เสมอ มหาวิษณุพระวิษณุผู้ยิ่งใหญ่ ประภวิษณุผู้ทรงอานุภาพ และมเหศวรพระเจ้าผู้ยิ่งใหญ่ ผู้ปราบอสูรหลากรูป

Word by word meaning

Nyasa 4

अस्य श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्य श्रीवेदव्यासो भगवान् ऋषिः । अनुष्टुप् छन्दः । श्रीमहाविष्णुः परमात्मा श्रीमन्नारायणो देवता । अमृतांशूद्भवो भानुरिति बीजम् । देवकीनन्दनः स्रष्टेति शक्तिः । उद्भवः क्षोभणो देव इति परमो मन्त्रः । शङ्खभृन्नन्दकी चक्रीति कीलकम् । शार्ङ्गधन्वा गदाधर इत्यस्त्रम् । रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इति नेत्रम् । त्रिसामा सामगः सामेति कवचम् । आनन्दं परब्रह्मेति योनिः । ऋतुः सुदर्शनः काल इति दिग्बन्धः । श्रीविश्वरूप इति ध्यानम् । श्रीमहाविष्णुप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः

Asya Shri Vishnor Divya Sahasranama Stotra Mahamantrasya Shri Vedavyaso Bhagavan Rishih | Anushtup Chandah | Shri Mahavishnuh Paramatma Shriman Narayano Devata | Amritamshudbhavo Bhanuriti Bijam | Devakinandanah Srashteti Shaktih | Udbhavah Kshobhano Deva Iti Paramo Mantrah | Shankhabhrin Nandaki Chakriti Kilakam | Sharngadhanva Gadadhara Ityastram | Rathangapanir Akshobhya Iti Netram | Trisama Samagah Sameti Kavacham | Anandam Parabrahmeti Yonih | Rituh Sudarshanah Kala Iti Digbandhah | Shri Vishvarupa Iti Dhyanam | Shri Mahavishnu Prityarthe Jape Viniyogah

ของมหามนตร์นี้ ซึ่งเป็นบทสวดทิพย์พันนามแห่งพระศรีวิษณุ ฤๅษีคือพระศรีเวทวยาสผู้ประเสริฐ ฉันทะคืออนุษฏุภ และเทวะคือพระศรีมหาวิษณุ ปรมาตมัน พระศรีนารายณ์ “ผู้ที่ดวงจันทร์ผู้มีรังสีดุจน้ำอมฤตกำเนิดจากพระองค์ ผู้เปล่งประกาย” เป็นพีชะ “ความปีติของเทวกี ผู้สร้าง” เป็นศักติ “ผู้เป็นต้นกำเนิด ผู้ผลักดัน พระผู้เป็นเจ้า” เป็นมนตร์สูงสุด “ผู้ถือสังข์ ผู้ถือดาบนันทกะ ผู้ถือจักร” เป็นสลักที่ยึดไว้ “ผู้มีธนูศารงคะ ผู้ถือคทา” เป็นอาวุธ “ผู้ถือวงล้อไว้ในพระหัตถ์ ผู้ไม่หวั่นไหว” เป็นดวงตา “ผู้มีสามสามัน ผู้ขับสามัน สามันเอง” เป็นเกราะ “ความสุขสันต์ พรหมันสูงสุด” เป็นแหล่งกำเนิด “ฤดู ผู้มีทัศนะอันเป็นมงคล กาล” เป็นการผูกทิศ “ศรีวิศวรูป พระผู้เป็นเจ้าผู้มีรูปคือจักรวาล” เป็นสมาธิภาวนา บทสวดนี้ใช้ในการสวดเพื่อความโปรดปรานของพระศรีมหาวิษณุ

Word by word meaning

Dhyana 1

ध्यानम् ।क्षीरोदन्वत्प्रदेशे शुचिमणिविलसत्सैकते मौक्तिकानां मालाक्लृप्तासनस्थः स्फटिकमणिनिभैर्मौक्तिकैर्मण्डिताङ्गः ।शुभ्रैरभ्रैरदभ्रैरुपरिविरचितैर्मुक्तपीयूषवर्षैरानन्दी नः पुनीयादरिनलिनगदाशङ्खपाणिर्मुकुन्दः

Dhyanam |Kshirodanvat Pradeshe Shuchimani Vilasat Saikate Mauktikanam Malaklupta Asanasthah Sphatika Mani Nibhair Mauktikair Mandita Angah |Shubhrair Abhrair Adabhrair Upari Virachitair Mukta Piyusha Varshair Anandi Nah Puniyad Ari Nalina Gada Shankha Panir Mukundah

สมาธิภาวนา: ณ ฝั่งมหาสมุทรน้ำนม ซึ่งผืนทรายระยิบระยับด้วยอัญมณีบริสุทธิ์ พระองค์ประทับบนอาสนะที่ร้อยด้วยสายไข่มุก พระวรกายประดับด้วยไข่มุกที่ส่องแสงดุจแก้วผลึก เหนือพระองค์มีเมฆขาวหนาแน่นรวมตัวกันหลั่งฝนน้ำอมฤตลงมา และพระองค์เปี่ยมด้วยความสุขสันต์ ขอพระมุกุนทะ ผู้ทรงถือจักร ดอกบัว คทา และสังข์ไว้ในพระหัตถ์ ทรงชำระเราให้บริสุทธิ์

Word by word meaning

Dhyana 2

भूःपादौ यस्य नाभिर्वियदसुरनिलश्चन्द्रसूर्यौ च नेत्रे कर्णावाशाः शिरो द्यौर्मुखमपि दहनो यस्य वास्तेयमब्धिः ।अन्तःस्थं यस्य विश्वं सुरनरखगगोभोगिगन्धर्वदैत्यैश्चित्रं रंरम्यते तं त्रिभुवनवपुषं विष्णुमीशं नमामि

Bhuh Padau Yasya Nabhir Viyad Asur Anilash Chandra Suryau Cha Netre Karnav Ashah Shiro Dyaur Mukham Api Dahano Yasya Vasteyam Abdhih |Antahstham Yasya Vishvam Sura Nara Khaga Go Bhogi Gandharva Daityaish Chitram Ram Ramyate Tam Tribhuvana Vapusham Vishnum Isham Namami

ข้าพเจ้าขอน้อมกราบพระวิษณุ พระผู้เป็นเจ้า ผู้ที่พระวรกายคือสามโลก แผ่นดินคือพระบาท ท้องฟ้าคือพระนาภี ลมคือลมหายใจ ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์คือพระเนตร ทิศทั้งหลายคือพระกรรณ สวรรค์คือพระเศียร ไฟคือพระโอษฐ์ และมหาสมุทรคือพระอุทร ภายในพระองค์มีจักรวาลทั้งมวลสถิตอยู่ น่าพิศวงด้วยความหลากหลายของเทพ มนุษย์ นก วัว งู คนธรรพ์ และไทตยะ ซึ่งรื่นรมย์อย่างไม่มีที่สิ้นสุด

Word by word meaning

Dhyana 3

शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभं सुरेशं विश्वाकारं गगनसदृशं मेघवर्णं शुभाङ्गम् ।लक्ष्मीकान्तं कमलनयनं योगिहृद्ध्यानगम्यं वन्दे विष्णुं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम्

Shantakaram Bhujagashayanam Padmanabham Suresham Vishwakaram Gaganasadrisham Meghavarnam Shubhangam |Lakshmikantam Kamalanayanam Yogihriddhyanagamyam Vande Vishnum Bhavabhayaharam Sarvalokaikanatham

ข้าพเจ้าขอน้อมกราบพระวิษณุ ผู้มีรูปคือความสงบ ผู้บรรทมบนพญานาค ผู้มีดอกบัวผุดจากพระนาภี เป็นเจ้าแห่งทวยเทพ ผู้มีรูปคือจักรวาล ผู้ดุจท้องฟ้า มีสีดั่งเมฆฝน มีพระวรกายเป็นมงคล ผู้เป็นที่รักของพระลักษมี ผู้มีพระเนตรดุจบัว ผู้ที่โยคีเข้าถึงได้ด้วยการทำสมาธิในหัวใจ ผู้ขจัดความหวาดกลัวแห่งสังสาระ ผู้เป็นพระเจ้าเพียงหนึ่งเดียวของโลกทั้งมวล

Word by word meaning

Dhyana 4

मेघश्यामं पीतकौशेयवासं श्रीवत्साङ्कं कौस्तुभोद्भासिताङ्गम् ।पुण्योपेतं पुण्डरीकायताक्षं विष्णुं वन्दे सर्वलोकैकनाथम्

Meghashyamam Pitakausheyavasam Shrivatsankam Kaustubhodbhasitangam |Punyopetam Pundarikayataksham Vishnum Vande Sarvalokaikanatham

ข้าพเจ้าขอน้อมกราบพระวิษณุ ผู้เป็นพระเจ้าเพียงหนึ่งเดียวของโลกทั้งมวล พระองค์มีสีเข้มดุจเมฆฝน ทรงอาภรณ์ผ้าไหมสีเหลือง ทรงมีเครื่องหมายศรีวัตสะ พระวรกายเรืองรองด้วยอัญมณีเกาสตุภะ เปี่ยมด้วยความศักดิ์สิทธิ์ และมีพระเนตรยาวดุจดอกบัวขาว

Word by word meaning

Dhyana 5

सशङ्खचक्रं सकिरीटकुण्डलं सपीतवस्त्रं सरसीरुहेक्षणम् ।सहारवक्षःस्थलकौस्तुभश्रियं नमामि विष्णुं शिरसा चतुर्भुजम्

Sashankha Chakram Sakirita Kundalam Sapita Vastram Sarasiruhekshanam |Sahara Vakshahsthala Kaustubha Shriyam Namami Vishnum Shirasa Chaturbhujam

ข้าพเจ้าขอน้อมศีรษะแด่พระวิษณุ พระผู้เป็นเจ้าสี่กร ผู้ทรงถือสังข์และจักร ทรงมงกุฎและกุณฑล ทรงอาภรณ์สีเหลือง มีพระเนตรดุจดอกบัว และมีพระอุระที่ประดับด้วยสร้อยคอ เปล่งรัศมีแห่งอัญมณีเกาสตุภะ

Word by word meaning

Dhyana 6

छायायां पारिजातस्य हेमसिंहासनोपरि ।आसीनमम्बुदश्याममायताक्षमलंकृतम्

Chhayayam Parijatasya Hema Simhasanopari |Aasinam Ambuda Shyamam Ayataksham Alankritam

พระองค์ผู้ประทับในร่มเงาของต้นปาริชาต บนบัลลังก์สิงห์สีทอง มีสีดั่งเมฆฝน พระเนตรยาวกว้าง และทรงเครื่องประดับอย่างงดงาม

Word by word meaning

Dhyana 7

चन्द्राननं चतुर्बाहुं श्रीवत्साङ्कितवक्षसम् ।रुक्मिणीसत्यभामाभ्यां सहितं कृष्णमाश्रये

Chandrananam Chaturbahum Shrivatsankita Vakshasam |Rukmini Satyabhamabhyam Sahitam Krishnam Ashraye

ข้าพเจ้าขอพึ่งพระกฤษณะ ผู้มีพระพักตร์ดุจดวงจันทร์ มีสี่กร มีเครื่องหมายศรีวัตสะที่พระอุระ และมีพระนางรุกมิณีกับพระนางสัตยภามาเสด็จเคียงข้าง

Word by word meaning

The Thousand Names

नामसहस्रम्107 verses

Mahabharata 13.135.14 to 13.135.120 in the BORI Critical Edition.

นี่คือหัวใจของวิษณุสหัสรนาม คือพันนามเอง จัดไว้เป็น 107 โศลกในอนุศาสนบรรพของมหาภารตะ เป็นคำตอบของภีษมะต่อยุธิษฐิระ แต่ละโศลกร้อยนามหลายนามเข้าด้วยกัน เพื่อเรียกพระวิษณุว่าเป็นจักรวาล เป็นผู้ครองอดีต ปัจจุบัน และอนาคต เป็นอาตมันภายในของสรรพสัตว์ และเป็นที่หมายสูงสุดของผู้หลุดพ้น นามเหล่านี้ท่องไปอย่างอิสระในพิธีกรรมเวท ปรัชญา และเรื่องเล่า พระองค์คือยัญและเจ้าแห่งยัญ พยางค์โอม กาล และปี ผู้รู้แห่งเขตกาย และยังเป็นพระนรสิงห์ พระวามนะ พระราม พระกฤษณะโอรสของเทวกี หมูป่าใหญ่ และผู้สังหารเกศีและกาลเนมิ นามที่มักผูกกับเทพองค์อื่น เช่น ศิวะ รุทระ สกันทะ และอินทร์ ถูกรวมเข้าเป็นพระผู้เป็นเจ้าองค์เดียว พร้อมด้วยดวงอาทิตย์ ลม ไฟ ดิน และต้นอัศวัตถะศักดิ์สิทธิ์ คู่ตรงข้ามปรากฏซ้ำตลอดทั้งบท คือหนึ่งและหลาย มีรูปและไร้รูป เล็กละเอียดและกว้างใหญ่ ผู้ให้และผู้ขจัดความกลัว ชุดนามยาวชุดหนึ่งสรรเสริญพระองค์ว่าเป็นที่พำนักและเจ้าแห่งพระลักษมี ใกล้ตอนท้าย โศลกเรียกพระองค์ว่าผู้ที่การฟังและการสวดนำบุญมาให้ และขจัดฝันร้าย ซึ่งผู้ภักดีถือว่าเป็นคำมั่นที่ผูกไว้กับการสวดเอง ส่วนนี้จบลงที่อาวุธของพระองค์ คือสังข์ ดาบนันทกะ จักร ธนูศารงคะ และคทา

Shloka 1

विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः ।भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः

Vishwam Vishnur Vashatkaro Bhuta Bhavya Bhavat Prabhuh |Bhutakrid Bhutabhrid Bhavo Bhutatma Bhutabhavanah

พระองค์คือสรรพจักรวาลทั้งมวล; คือพระวิษณุ; คือถ้อยคำ “วษฏฺ” แห่งพิธีเวท; คือผู้เป็นใหญ่เหนืออดีต อนาคต และปัจจุบัน. พระองค์ทรงก่อกำเนิดสรรพสัตว์ ทรงค้ำจุนสรรพสัตว์ ทรงเป็นภาวะแห่งการเป็นของเขาทั้งหลาย; ทรงเป็นอาตมันภายในของสรรพสัตว์ และทรงยังสรรพสัตว์ให้เจริญงอกงาม.

Its names, one by one

Shloka 2

पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः ।अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च

Putatma Paramatma Cha Muktanam Parama Gatih |Avyayah Purushah Sakshi Kshetrajno Kshara Eva Cha

พระองค์คืออาตมันอันบริสุทธิ์ และทรงเป็นปรมาตมันด้วย; ทรงเป็นจุดหมายสูงสุดของผู้หลุดพ้น. พระองค์ทรงไม่เสื่อมสลาย; ทรงเป็นปุรุษะ; ทรงเป็นสักขี; ทรงเป็นเกษตรชญะ ผู้รู้แห่งเขตคือกาย-จิต; และทรงเป็นอักษระ ผู้ไม่แปรเปลี่ยน.

Its names, one by one

Shloka 3

योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः ।नारसिंहवपुः श्रीमान्केशवः पुरुषोत्तमः

Yogo Yogavidam Neta Pradhana Purusheshvarah |Narasimha Vapuh Shriman Keshavah Purushottamah

พระองค์คือโยคะเอง และทรงเป็นผู้นำของผู้รู้โยคะ; ทรงเป็นอีศวรเหนือปรธานะ (ธรรมชาติปฐม) และปุรุษะ (จิตสำนึก). พระองค์ทรงมีรูปเป็นนรสิงห์; ทรงเป็นเคศวะผู้รุ่งเรืองด้วยศรี; และทรงเป็นปุรุโษตตมะ—ปุรุษะสูงสุด.

Its names, one by one

Shloka 4

सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः ।संभवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः

Sarvah Sharvah Shivah Sthanur Bhutadir Nidhir Avyayah |Sambhavo Bhavano Bharta Prabhavah Prabhur Ishvarah

พระองค์คือทั้งหมด; คือศรวะ; คือศิวะ; คือสถาณุ ผู้มั่นคงไม่หวั่นไหว; คือปฐมเหตุแห่งสรรพสัตว์; คือขุมทรัพย์อันไม่เสื่อมสูญ. พระองค์คือสัมภวะ แหล่งกำเนิดแห่งการปรากฏ; คือภาวนะ ผู้ก่อให้เกิดและบ่มเพาะ; คือภรตา ผู้ทรงค้ำจุน; คือประภวะ เหตุปฐม; คือประภู ผู้เป็นนาย; และคืออีศวร ผู้เป็นใหญ่สูงสุด.

Its names, one by one

Shloka 5

स्वयंभूः शंभुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः ।अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः

Svayambhuh Shambhur Adityah Pushkaraksho Mahasvanah |Anadi Nidhano Dhata Vidhata Dhatur Uttamah

พระองค์คือสวะยัมภู ผู้ดำรงอยู่ด้วยตนเอง; คือศัมภุ; คืออาทิตยะ; คือปุษกรากษะ ผู้มีเนตรดุจดอกบัว; คือมหาสวะนะ ผู้มีเสียงกึกก้องยิ่งใหญ่. พระองค์ไร้ต้นกำเนิดและไร้ความสิ้นสุด; ทรงเป็นธาตา ผู้ค้ำจุน; ทรงเป็นวิธาตา ผู้ทรงกำหนดระเบียบ; และทรงเป็นธาตุรุตตมะ รากฐานสูงสุด.

Its names, one by one

Shloka 6

अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः ।विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः

Aprameyo Hrishikeshah Padmanabho Maraprabhuh |Vishwakarma Manus Tvashta Sthavishthah Sthaviro Dhruvah

พระองค์หาประมาณมิได้; เป็นหฤษีเกศะ ผู้เป็นเจ้าแห่งอินทรีย์; เป็นปัทมนาภะ ผู้มีนาภีดุจดอกบัว; เป็นจอมแห่งอมตะทั้งหลาย. พระองค์คือวิศวกรรมัน มนุ ตวัสฏฤ; ผู้มั่นคงหนักแน่นยิ่ง; ผู้โบราณ; และผู้ตั้งมั่นดุจดาวธรุวะ ไม่หวั่นไหว.

Its names, one by one

Shloka 7

अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः ।प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम्

Agrahyah Shashvatah Krishno Lohitakshah Pratardanah |Prabhutas Trikakub Dhama Pavitram Mangalam Param

พระองค์ยากจะยึดจับ; เป็นนิรันดร์; เป็นกฤษณะ; มีเนตรแดง; เป็นผู้ปราบปรามพลังฝ่ายตรงข้าม. พระองค์ทรงไพบูลย์; เป็นที่สถิตแห่งสามทิศ; เป็นผู้ชำระให้บริสุทธิ์; และเป็นมงคลสูงสุด.

Its names, one by one

Shloka 8

ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः ।हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः

Ishanah Pranadah Prano Jyeshthah Shreshthah Prajapatih |Hiranyagarbho Bhugarbho Madhavo Madhusudanah

พระองค์คืออีศานะ ผู้ปกครอง; ผู้ประทานปราณ; เป็นปราณเอง; เป็นผู้ใหญ่ยิ่ง; ผู้ประเสริฐยิ่ง; เป็นปรชาปติ เจ้าแห่งสรรพสัตว์. พระองค์คือหิรัณยครรภะ; ภูครรภะ—ครรภ์แห่งแผ่นดิน; มาธวะ; และมธุสูทนะ.

Its names, one by one

Shloka 9

ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः ।अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान्

Ishwaro Vikrami Dhanvi Medhavi Vikramah Kramah |Anuttamo Duradharshah Kritajnah Kritiratmavan

พระองค์คืออีศวร ผู้เป็นใหญ่; ทรงกล้าหาญ; ทรงถือคันศร; ทรงปรีชาญาณ; เป็นวีรกรรมเอง; และเป็นครมะ—ลำดับก้าวอันเป็นระเบียบ. พระองค์ไม่มีผู้ยิ่งกว่า; ยากจะปราบ; ทรงระลึกคุณ; ทรงสำเร็จในกิจ; และทรงครองตนมั่นคง.

Its names, one by one

Shloka 10

सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः ।अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः

Sureshah Sharanam Sharma Vishwareta Prajabhavah |Ahah Samvatsaro Vyalah Pratyayah Sarvadarshanah

พระองค์คือสุเรศะ จอมแห่งเทพ; เป็นที่พึ่ง; เป็นศรมะ—ความคุ้มครองและสันติ; เป็นวิศวเรตัส—พืชพันธุ์แห่งจักรวาล; เป็นปรชาภวะ—บ่อเกิดแห่งสรรพชีวิต. พระองค์คือวัน; คือปี; คือผู้เกรียงไกร; คือรากฐานแห่งความไว้วางใจ; และคือผู้เห็นทั่วทั้งปวง.

Its names, one by one

Shloka 11

अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः ।वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः

Ajah Sarveshvarah Siddhah Siddhih Sarvadir Achyutah |Vrishakapir Ameyatma Sarva Yoga Vinihsritah

พระองค์ทรงเป็นอชะ (ผู้ไม่บังเกิด), สรรเวศวร (จอมเจ้าเหนือสรรพสิ่ง), ผู้สำเร็จสมบูรณ์, เป็นสิทธิ์คือความบรรลุเอง, เป็นปฐมเหตุแห่งทั้งหมด, อจยุตะ (ผู้ไม่เสื่อมไม่ตก), วฤษากปิ, มีสภาวะอันประมาณมิได้, และทรงเหนือกว่าระเบียบโยคะทั้งปวง

Its names, one by one

Shloka 12

वसुर्वसुमनाः सत्यः समात्मा संमितः समः ।अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः

Vasur Vasumanah Satyah Samatma Sammitah Samah |Amoghah Pundarikaksho Vrishakarma Vrishakritih

พระองค์ทรงเป็นวสุ (ทรัพย์อันสถิตภายใน), มีพระทัยประเสริฐ, เป็นสัจจะ, มีอาตมันเสมอเท่า, สมส่วนพอดี, เป็นกลาง, อโมฆะ (ไม่เคยสูญเปล่า), ปุณฑรีกाक्षะ (เนตรดุจดอกบัว), การกระทำทรงธรรม, และพระรูปคือธรรมะเอง

Its names, one by one

Shloka 13

रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः ।अमृतः शाश्वतः स्थाणुर्वरारोहो महातपाः

Rudro Bahushira Babhrur Vishvayonih Shuchishravah |Amritah Shashvatah Sthanur Vararoho Mahatapah

พระองค์ทรงเป็นรุทร, มีเศียรมาก, บัภรุ (สีทองปนน้ำตาล), วิศวยোনิ (ครรภ์/บ่อเกิดแห่งจักรวาล), มีเกียรติคุณอันบริสุทธิ์, อมฤตะ (ไม่ตาย), ศาศวตะ (นิรันดร์), สถานุ (มั่นคงไม่หวั่นไหว), วรารโห (ผู้มีการก้าวขึ้นอันประเสริฐ), และมหาตปา (ผู้มีตบะยิ่งใหญ่)

Its names, one by one

Shloka 14

सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः ।वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित्कविः

Sarvagah Sarvavid Bhanur Vishvakseno Janardanah |Vedo Vedavid Avyango Vedango Vedavit Kavih

พระองค์ทรงแผ่ไปทั่ว, ทรงรอบรู้ทั้งหมด, ส่องสว่างดุจสุริยัน; วิษวักเสนะ; ชนารทนะ; เป็นพระเวทเอง; ทรงรู้พระเวท; ไร้มลทินบกพร่อง; เป็นเวทางคะ (องค์ประกอบแห่งพระเวท); ทรงเป็นผู้รู้พระเวท; และเป็นกวีผู้หยั่งเห็น (ฤษีกวี)

Its names, one by one

Shloka 15

लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः ।चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः

Lokadhyakshah Suradhyaksho Dharmadhyakshah Kritakritah |Chaturatma Chaturvyuhas Chaturdamshtras Chaturbhujah

พระองค์ทรงเป็นโลกาธยักษะ (ผู้กำกับโลก), สุราธยักษะ (ผู้กำกับเหล่าเทวะ), ธรรมาธยักษะ (ผู้กำกับธรรมะ), กฤตากฤตะ (เหตุแห่งสิ่งที่ทำและมิได้ทำ), มีสภาวะสี่ประการ (จตุราตมัน), ปรากฏเป็นจตุรวยูหะ, มีเขี้ยวสี่ (จตุรทังษฏระ), และมีสี่กร (จตุรภุชะ)

Its names, one by one

Shloka 16

भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः ।अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः

Bhrajishnur Bhojanam Bhokta Sahishnur Jagadadijah |Anagho Vijayo Jeta Vishvayonih Punarvasuh

พระองค์ทรงรุ่งเรือง; ทรงเป็นภักษาหารอันหล่อเลี้ยง; ทรงเป็นผู้เสวย; ทรงอดทน; ทรงบังเกิดแต่ปฐมกาลของโลก; ไร้มลทิน; ทรงเป็นชัยชนะ; ทรงเป็นผู้พิชิต; ทรงเป็นบ่อเกิดแห่งสากล; และทรงเป็นวสุอีกครั้ง—ทรัพย์อันดำรงมั่นนิรันดร์.

Its names, one by one

Shloka 17

उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितः ।अतीन्द्रः संग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः

Upendro Vamanah Pramshur Amoghah Shuchir Urjitah |Atindrah Sangrahah Sargo Dhritatma Niyamo Yamah

พระองค์คืออุเปนทระ; คือวามนะ; สูงส่งโอฬาร; อโมฆะ—ไม่เคยสูญเปล่า; บริสุทธิ์; ทรงพลัง; อตีอินทระ—เหนือกว่าอินทระ; สังคระหะ—ผู้รวบรวมและทรงไว้; สรรคะ—การอุบัติแห่งสรรพสิ่ง; ธฤตาตมา—ผู้สำรวมตน; นิยมะ—วินัย; และยมะ—ความยับยั้งอันศักดิ์สิทธิ์.

Its names, one by one

Shloka 18

वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुः ।अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः

Vedyo Vaidyah Sadayogi Veeraha Madhavo Madhuh |Atindriyo Mahamayo Mahotsaho Mahabalah

พระองค์ทรงเป็นเวทยะ—สิ่งสูงสุดที่พึงรู้; ทรงเป็นไวทยะ—แพทย์ผู้เยียวยา; ทรงเป็นสทาโยคี—ผู้ตั้งมั่นในโยคะเสมอ; ทรงเป็นวีรหา—ผู้ปราบวีรชนฝ่ายศัตรู; ทรงเป็นมาธวะ; ทรงเป็นมธุ; อตีอินทริยะ—เหนือประสาทสัมผัส; มหามายา—ผู้มีมายาอันยิ่ง; มโหตสาหะ—ผู้มีความเพียรกล้าใหญ่; และมหาพละ—ผู้มีกำลังมหาศาล.

Its names, one by one

Shloka 19

महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः ।अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृक्

Mahabuddhir Mahaviryo Mahashaktir Mahadyutih |Anirdeshyavapuh Shriman Ameyatma Mahadridhrik

พระองค์ทรงมหาพุทธิ—ปัญญายิ่งใหญ่; ทรงมหาวีรยะ—เดชานุภาพใหญ่; ทรงมหาศักติ—พลังมหันต์; ทรงมหาทยุติ—รัศมีอันยิ่ง; อนิรเทศยวปุ—พระวรกายพ้นคำพรรณนา; ศรีมาน—ทรงสิริมงคลรุ่งเรือง; อเมยาตมา—สภาวะหาประมาณมิได้; และมหาทริดฤก—ผู้ทรงค้ำจุนภูผาอันใหญ่หลวง.

Its names, one by one

Shloka 20

महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सतां गतिः ।अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः

Maheshvaso Mahibharta Shrinivasah Satam Gatih |Aniruddhah Suranando Govindo Govidam Patih

พระองค์ทรงมหेषวาสะ—นายธนูผู้ยิ่งใหญ่; ทรงมหีภรตา—ผู้ทรงค้ำจุนแผ่นดิน; ทรงศรีนิวาสะ—ที่ประทับแห่งพระศรี; ทรงเป็นสตางคติ—หนทางและที่พึ่งของสัตบุรุษ; ทรงอนิรุทธะ—ผู้มิอาจต้านทาน; ทรงสุรานันทะ—ความปีติของเหล่าเทวะ; ทรงโควินทะ; และทรงโควิดางปติ—เจ้าแห่งผู้รู้โคและผู้รู้พระเวท.

Its names, one by one

Shloka 21

मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः ।हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः

Marichir Damano Hamsah Suparno Bhujagottamah |Hiranyanabhah Sutapah Padmanabhah Prajapatih

พระองค์คือมรีจิ; ผู้ปราบ (ทมนะ); หงส์ศักดิ์สิทธิ์ (หังสะ); สุปรรณะ; ผู้ประเสริฐยิ่งในหมู่นาค; หิรัณยนาภะ; สุทปา; ปัทมนาภะ; และปรชาปติ—เจ้าแห่งสรรพวงศ์วานกำเนิด.

Its names, one by one

Shloka 22

अमृत्युः सर्वदृक्सिंहः संधाता संधिमान्स्थिरः ।अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा

Amrityuh Sarvadrik Simhah Sandhata Sandhiman Sthirah |Ajo Durmarshanah Shasta Vishrutatma Surariha

พระองค์คือ อมฤตยู—ผู้พ้นความตาย; สรวทฤก-สิงหะ—ดุจราชสีห์ผู้เห็นทั่ว; สันธาตา—ผู้ประสานรวม; สันธิมาน—ผู้ก่อให้เกิดสันติและสัญญา; สถิระ—มั่นคง; อชะ—ไม่เกิด; ทุรมรษณะ—ผู้ที่อธรรมทนมิได้; ศาสดา—ผู้บัญญัติระเบียบ; วิศรุตาตมา—ผู้มีสภาวะเลื่องลือ; และ สุราริหา—ผู้กำจัดศัตรูแห่งเทวะทั้งหลาย.

Its names, one by one

Shloka 23

गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः ।निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः

Gurur Gurutamo Dhama Satyah Satyaparakramah |Nimisho Nimishah Sragvi Vachaspatir Udaradhih

พระองค์คือคุรุ และคุรุตมะ—คุรุสูงสุด; ธามะ—ที่พำนักอันศักดิ์สิทธิ์; สัตยะ—ความจริง; สัตยะปรากรมะ—ผู้มีเดชานุภาพตั้งมั่นในสัจจะ; นิมิษะและอนิมิษะ—ผู้กะพริบและไม่กะพริบ; สรัควี—ผู้ทรงพวงมาลัย; วาจัสปติ—เจ้าแห่งวาจา; และอุทารธี—ผู้มีปัญญากว้างใหญ่.

Its names, one by one

Shloka 24

अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान्न्यायो नेता समीरणः ।सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात्

Agranir Gramanih Shriman Nyayo Neta Samiranah |Sahasramurdha Vishvatma Sahasrakshah Sahasrapat

พระองค์คือ อัครณี—ผู้นำผู้ยิ่งหน้า; คฺรามณี—ผู้นำชุมชน; ศรีมาน—ผู้ทรงสิริมงคลและความรุ่งเรือง; นยายะ—ความยุติธรรมตามธรรม; เนตา—ผู้นำทาง; สมีรณะ—ผู้ขับเคลื่อนดุจลม; สหัสรมูรธา—ผู้มีเศียรพัน; วิศวาตมา—อาตมันแห่งจักรวาล; สหัสรากษะ—ผู้มีเนตรพัน; และสหัสรปาต—ผู้มีบาทพัน.

Its names, one by one

Shloka 25

आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः संप्रमर्दनः ।अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः

Avartano Nivruttatma Samvrutah Sampramardanah |Ahah Samvartako Vahniranilo Dharanidharah

พระองค์คือ อาวรรตนะ—ผู้หมุนเวียนวัฏจักร; นิวฤตตาตมา—ผู้มีจิตถอนจากความยึดติด; สังวฤตะ—ผู้เร้นลับ/ผู้ทรงสำรวม; สัมประมรรทนะ—ผู้ขจัดอุปสรรค; อหะ—กลางวัน; สังวรรตกะ—ผู้นำการปิดฉากและการสลายวัฏจักร; วัหนิ—ไฟ; อนิล—ลม; และธรณีธร—ผู้ทรงค้ำจุนแผ่นดิน.

Its names, one by one

Shloka 26

सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वधृग्विश्वभुग्विभुः ।सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः

Suprasadah Prasannatma Vishwadhrig Vishwabhug Vibhuh |Satkarta Satkritah Sadhur Jahnur Narayano Narah

พระองค์คือสุปรสาทะ ผู้ประทานพระกรุณาอันผ่องใส; ประสันนาตมัน ผู้มีสภาวะสงบ; วิศวธฤก ผู้ค้ำจุนโลก; วิศวภุค ผู้ทรงอภิบาลโลก; วิภู ผู้แผ่ซ่านทั่วสรรพสิ่ง. พระองค์คือสัตกฤตา ผู้ยกย่องบัณฑิตผู้ดี; สัตกฤต ผู้ได้รับการสักการะจากผู้ดี; สาธุ ผู้ทรงธรรม; ชหฺนุ; นารายณะ; และนระ.

Its names, one by one

Shloka 27

असंख्येयोऽप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः ।सिद्धार्थः सिद्धसंकल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः

Asankhyeyo Prameyatma Vishishtah Shishtakrich Chuchih |Siddharthah Siddhasankalpah Siddhidah Siddhisadhanah

พระองค์คือ อสังขเยยะ ผู้เกินกว่าจะนับ; อประเมยาตมัน ผู้มีสภาวะประมาณมิได้; วิศิษฏะ ผู้เลิศล้ำเป็นพิเศษ; ศิษฏกฤต ผู้ทรงค้ำจุนจารีตอันงาม; ศุจิ ผู้บริสุทธิ์. พระองค์คือ สิทธารถะ ผู้มีประโยชน์มุ่งหมายสำเร็จ; สิทธสังกัลปะ ผู้มีปณิธานสัมฤทธิ์; สิทธิดะ ผู้ประทานสิทธิ; และ สิทธิสาธนะ หนทางแห่งสิทธิ.

Its names, one by one

Shloka 28

वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः ।वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः

Vrishahi Vrishabho Vishnur Vrishaparva Vrishodarah |Vardhano Vardhamanashcha Viviktah Shrutisagarah

พระองค์คือ วฤษภาหี; วฤษภะ—โคอุสุภะอันเป็นสัญลักษณ์แห่งธรรม; วิษณุ; วฤษภรฺวา; วฤษภโทระ. พระองค์คือ วรรธนะ ผู้ทรงเพิ่มพูน; วรรธมานะ ผู้ทรงเจริญไม่สิ้น; วิวิกตะ ผู้เหนือโลกและสงัดจากกิเลส; และ ศรุติสาคร มหาสมุทรแห่งศรุติ.

Its names, one by one

Shloka 29

सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः ।नैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः

Subhujo Durdharo Vagmi Mahendro Vasudo Vasuh |Naikarupo Brihadrupah Shipivishtah Prakashanah

พระองค์คือ สุภุชะ ผู้มีพระกรแข็งแกร่ง; ทุรธระ ผู้ยากจะต้านทาน; วาคมี ผู้ทรงวาจาไพเราะ; มเหนทระ เจ้าอันยิ่งใหญ่ดุจอินทรา; วสุทะ ผู้ประทานทรัพย์; วสุ ผู้เกื้อกูล. พระองค์คือ ไนกรูปะ ผู้มีรูปนานา; พฤหัทรูปะ ผู้มีรูปอันไพศาล; ศิปิวิษฏะ; และ ประกาศนะ ผู้ทรงส่องสว่าง.

Its names, one by one

Shloka 30

ओजस्तेजो द्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः ।ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः

Ojas Tejo Dyutidharah Prakashatma Pratapanah |Riddhah Spashtaksharo Mantrash Chandramshur Bhaskaradyutih

พระองค์คือ โอชัส พลังชีวิต; เตชัส พลังรัศมี; ทฺยุติธระ ผู้ทรงไว้ซึ่งความรุ่งเรือง; ประกาศาตมัน ผู้มีสภาวะเป็นแสงสว่าง; ประตาปนะ ผู้ทรงเพิ่มพูนเดชานุภาพ. พระองค์คือ ฤทธะ ผู้สมบูรณ์ด้วยความมั่งคั่ง; สปัษฏากษระ ผู้มีพยางค์แจ่มชัด; มนตระ; จันทรางศุ ผู้มีรัศมีดุจแสงจันทร์; และ ภาสกรทยุติ ผู้รุ่งโรจน์ดุจสุริยัน.

Its names, one by one

Shloka 31

अमृतांशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरः ।औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः

Amritamshudbhavo Bhanuh Shashabinduh Sureshwarah |Aushadham Jagatah Setuh Satya Dharma Parakramah

พระองค์คือสุริยะผู้บังเกิดจากรัศมีดุจอมฤต เป็นภานุผู้รุ่งโรจน์ พระองค์คือศศบินทุ และเป็นเจ้าแห่งเทพทั้งหลาย พระองค์คือโอสถเยียวยาแห่งโลก เป็นเสตุ—สะพานค้ำจุนโลก ผู้มีเดชานุภาพตั้งมั่นในสัจจะและธรรมะ

Its names, one by one

Shloka 32

भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनिलः ।कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः

Bhuta Bhavya Bhavan Nathah Pavanah Pavano Nilah |Kamaha Kamakrit Kantah Kamah Kamapradah Prabhuh

พระองค์คือเจ้าแห่งอดีต อนาคต และปัจจุบัน พระองค์คือสายลม—ปวนนะ ผู้ชำระให้บริสุทธิ์ อนิล พระองค์ทรงดับกาม ทรงก่อให้เกิดกาม เป็นที่รัก; พระองค์คือกามเอง เป็นผู้ประทานผลอันปรารถนา และเป็นพระผู้เป็นเจ้าอธิปไตย

Its names, one by one

Shloka 33

युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः ।अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित्

Yugadikrid Yugavarto Naikamayo Mahashanah |Adrishyo Vyaktarupashcha Sahasrajid Anantajit

พระองค์ทรงเป็นผู้ก่อกำเนิดปฐมแห่งยุค และเป็นที่ซึ่งวัฏจักรแห่งยุคหมุนเวียน พระองค์ทรงมีมายาหลากหลาย และเป็นมหาศนะ—ผู้เสวยยัญและกาลอันยิ่งใหญ่ พระองค์ทรงเร้นลับมองไม่เห็น แต่ก็ทรงปรากฏเป็นรูปได้; ทรงเป็นผู้พิชิตพัน และผู้พิชิตอนันต์

Its names, one by one

Shloka 34

इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः ।क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः

Ishto Vishishtah Shishteshtah Shikhandi Nahusho Vrishah |Krodhaha Krodhakrit Karta Vishvabahur Mahidharah

พระองค์คือผู้เป็นที่รัก ผู้ประเสริฐ และเป็นที่รักของผู้มีวินัย พระองค์คือศิขัณฑี; พระองค์คือนหุษะ; พระองค์คือวฤษภะ พระองค์ทรงดับโทสะ และทรงก่อให้โทสะบังเกิดตามระเบียบแห่งธรรม เป็นผู้กระทำ; ทรงมีพาหุเป็นสากล และเป็นมหีธร—ผู้ทรงค้ำจุนแผ่นดิน

Its names, one by one

Shloka 35

अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः ।अपां निधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः

Achyutah Prathitah Pranah Pranado Vasavanujah |Apam Nidhir Adhishthanam Apramattah Pratishthitah

พระองค์คืออจยุตะ ผู้ไม่เคยคลอนแคลน เป็นผู้เลื่องลือ พระองค์คือปราณ และผู้ประทานปราณ พระองค์คือวาสวานุชะ (อนุชาของวาสวะ/อินทรา) พระองค์คือคลังแห่งสายน้ำและเป็นฐานรองรับ ทรงไม่ประมาทและทรงตั้งมั่นอย่างแน่วแน่

Its names, one by one

Shloka 36

स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः ।वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरंदरः

Skandah Skandadharo Dhuryo Varado Vayuvahanah |Vasudevo Brihadbhanur Adidevah Purandarah

พระองค์คือสกันทะ; ผู้ทรงสกันทะ; ผู้แบกภาระได้อย่างองอาจ; ผู้ประทานพร; และผู้มีวายุเป็นพาหนะ. พระองค์คือวาสุเทวะ; ผู้รุ่งเรืองด้วยรัศมีใหญ่; เทพปฐม; และปุรันทร.

Its names, one by one

Shloka 37

अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः ।अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः

Ashokas Taranas Tarah Shurah Shaurir Janeshvarah |Anukulah Shatavartah Padmi Padmanibhekshanah

พระองค์คือ อโศกะ—ผู้พ้นจากความเศร้า; ตารณะ—ผู้ช่วยให้ข้ามพ้น; ตารา—ดุจดาวนำทาง. พระองค์คือ ศูระ—วีรบุรุษ; เศาริ; เจเนศวร—เจ้าเหนือหมู่ชน. พระองค์ทรงเกื้อกูล; ศตาวรรตะ—ผู้เวียนแปรได้หลายประการ; ปัทมี—ผู้ทรงดอกบัว; และ ปัทมนิเภกษณะ—ผู้มีเนตรดุจบัว.

Its names, one by one

Shloka 38

पद्मनाभोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत् ।महर्द्धिरृद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वजः

Padmanabho Ravindakshah Padmagarbhah Sharirabhrit |Maharddhir Riddho Vriddhatma Mahaksho Garudadhvajah

พระองค์คือ ปัทมนาภะ—ผู้มีนาภีเป็นดอกบัว และ อรวินทากษะ—ผู้มีเนตรดุจบัว. พระองค์คือ ปัทมครรภะ—ผู้มีครรภ์ดุจบัว และผู้ทรงค้ำจุนสรรพสัตว์ผู้มีร่างกาย. พระองค์ทรงสมบัติยิ่งใหญ่ เจริญรุ่งเรือง มีจิตวิญญาณอันแก่กล้า มีเนตรใหญ่ และทรงธงครุฑ.

Its names, one by one

Shloka 39

अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिः ।सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान्समितिंजयः

Atulah Sharabho Bhimah Samayajno Havirharih |Sarvalakshana Lakshanyo Lakshmivan Samitinjayah

พระองค์คือ อตุละ—หาที่เปรียบมิได้; ศรภะ; และ ภีมะ—น่าเกรงขามยิ่ง. พระองค์คือ สมยัชญะ—ผู้รู้กาลอันควร และ ฮวิรหริ—ผู้รับเครื่องบูชาในพิธี. พระองค์ทรงครบด้วยลักษณะมงคลทั้งปวง ทรงมีพระลักษมี และทรงชนะในสภาและการประชุมศึก (สมิติงชัย).

Its names, one by one

Shloka 40

विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहः ।महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः

Vikshharo Rohito Margo Hetur Damodarah Sahah |Mahidharo Mahabhago Vegavan Amitashanah

พระองค์คือ วิกษระ—ผู้ไม่เสื่อมสูญ; โรหิตะ; มรรคะ—หนทาง; และ เหตุ—ปฐมเหตุ. พระองค์คือ ทาโมทร และ สหะ—ผู้ทรงอดทน. พระองค์คือ มหีธระ—ผู้ทรงค้ำจุนแผ่นดิน; มหาภาคะ—ผู้มีบุญวาสนายิ่ง; เวควาน—ผู้มีพลังรวดเร็ว; และ อมิตาศนะ—ผู้มีความสามารถอันหาประมาณมิได้.

Its names, one by one

Shloka 41

उद्भवः क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरः ।करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः

Udbhavah Kshobhano Devah Shrigarbhah Parameshvarah |Karanam Karanam Karta Vikarta Gahano Guhah

พระองค์คืออุทภวะ ผู้ก่อกำเนิด, คือกษโภณะ ผู้เร้าให้เกิดความแปรเปลี่ยน, คือเทวะ, คือศรีครรภะ ครรภ์แห่งศรีและความรุ่งเรือง, และคือปรเมศวร พระผู้เป็นใหญ่สูงสุด. พระองค์คือกรณะ เครื่องมือ, คือการณะ เหตุปัจจัย, คือกรตา ผู้กระทำ, คือวิกรตา ผู้แปรรูป, คือคหนะ ผู้ลึกล้ำหยั่งไม่ถึง, และคือคุหะ ความลี้ลับที่สถิตภายใน.

Its names, one by one

Shloka 42

व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः ।परर्द्धिः परमः स्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः

Vyavasayo Vyavasthanah Samsthanah Sthanado Dhruvah |Pararddhih Paramaspashtas Tushtah Pushtah Shubhekshanah

พระองค์คือวยวสายะ ความมุ่งมั่นแน่วแน่, คือวยวสถานะ ระเบียบอันมั่นคง, คือสังสถานะ โครงสร้าง, คือสถานทา ผู้ประทานฐานะและความมั่นคง, และคือธรุวะ ผู้ไม่แปรผัน. พระองค์คือปรรฤทธิ ความรุ่งเรืองสูงสุด, คือปรมะ ผู้สูงยิ่ง, คือสปัษฏะ ผู้แจ่มชัดปรากฏ, คือทุษฏะ ผู้พอพระทัย, คือปุษฏะ ผู้บำรุงเลี้ยง, และคือศุภเอกษณะ ผู้มีทัศนะเป็นมงคล.

Its names, one by one

Shloka 43

रामो विरामो विरतो मार्गो नेयो नयोऽनयः ।वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः

Ramo Viramo Virato Margo Neyo Nayo Nayah |Veerah Shaktimatam Shreshtho Dharmo Dharmaviduttamah

พระองค์คือรามะ ผู้บันดาลความรื่นรมย์, คือวิรามะ ความหยุดพักสงบ, คือวิรตะ ความคลายยึด, คือมรรคะ หนทาง, คือเนยะ ผู้ควรถูกนำทาง, คือนะยะ นโยบายอันชอบ, และคืออะนะยะ ผู้แก้ไขการปกครองผิด. พระองค์คือวีระ ผู้กล้าหาญ, เป็นเลิศในหมู่ผู้ทรงพลัง, คือธรรมะเอง, และเป็นยอดแห่งผู้รู้ธรรมะ.

Its names, one by one

Shloka 44

वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुः ।हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः

Vaikunthah Purushah Pranah Pranadah Pranavah Prithuh |Hiranyagarbhah Shatrughno Vyapto Vayur Adhokshajah

พระองค์คือไวกุณฐะ, คือปุรุษะ บุรุษจักรวาล, คือปราณะ ลมหายใจแห่งชีวิต, คือปราณทา ผู้ประทานชีวิต, คือปรณวะ พยางค์ศักดิ์สิทธิ์โอม, และคือปฤถุ ผู้กว้างใหญ่ไพศาล. พระองค์คือหิรัณยครรภะ, คือศัตรุฆนะ ผู้ทำลายกำลังศัตรู, คือวยาปตะ ผู้แผ่ซ่านทั่ว, คือวายุ ลมปราณ, และคืออโธกษชะ ผู้เหนือพ้นอายตนะและประสาทสัมผัส.

Its names, one by one

Shloka 45

ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः ।उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः

Rituh Sudarshanah Kalah Parameshthi Parigrahah |Ugrah Samvatsaro Daksho Vishramo Vishwadakshinah

พระองค์คือฤตุ ระเบียบแห่งฤดูกาล, คือสุดรศนะ ผู้มีทัศนะอันประเสริฐ, คือกาล เวลา, คือปรเมษฐี ผู้ประทับบนที่นั่งสูงสุด, และคือปริครหะ ผู้ค้ำจุนและรับไว้. พระองค์คืออุคร ผู้เกรียงไกรน่าเกรงขาม, คือสังวัตสร ปี, คือทักษะ ผู้ชำนาญ, คือวิศรามะ ความพักสงบ, และคือวิศวทักษิณะ ผู้เกื้อกูลแก่สากลโลก.

Its names, one by one

Shloka 46

विस्तारः स्थावरः स्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम् ।अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः

Vistarah Sthavarah Sthanuh Pramanam Bijamavyayam |Artho Nartho Mahakosho Mahabhogo Mahadhanah

พระองค์ทรงเป็นวิสตาระ—ความแผ่ขยาย, เป็นสถาวระ—ความมั่นคง, เป็นสถาณุ—ผู้ไม่หวั่นไหว; เป็นปรมาณะ—มาตรฐานแห่งความรู้และการวัด, และเป็นพีชะอวฺยยะ—เมล็ดพันธุ์อันไม่เสื่อมสูญ. พระองค์ทรงเป็นอรรถะ—ความหมายและคุณค่า, และเป็นอนรรถะ—ความดับสูญแห่งคุณค่า; เป็นมหาโกศะ—คลังมหาสมบัติ, มหาภคะ—ทรัพยากรและความรื่นรมย์อันยิ่งใหญ่, และมหาธนะ—ความมั่งคั่งอันไพศาล.

Its names, one by one

Shloka 47

अनिर्विण्णः स्थविष्ठो भूर्धर्मयूपो महामखः ।नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः

Anirvinnah Sthavishtho Bhur Dharmayupo Mahamakhah |Nakshatranemir Nakshatri Kshamah Kshamah Samihanah

พระองค์ทรงเป็นอนิรฺวิณฺณะ—ผู้ไม่อ่อนล้า, เป็นสถวิษฺฐะ—ผู้แน่นหนาและมั่นคงยิ่ง, เป็นภู—แผ่นดินและที่พึ่งพา; เป็นธรรมยูปะ—เสาหลักแห่งธรรม, และเป็นมหามขะ—มหายัญอันยิ่งใหญ่. พระองค์ทรงเป็นนักษัตรเนมิ—แกนแห่งดวงดาว, เป็นนักษัตรี—เจ้าแห่งหมู่ดาว; เป็นกษมะ—ผู้ทรงขันติ, เป็นกษามะ—ผู้เคร่งครัดสมถะ, และเป็นสมิหะนะ—ผู้ก่อให้เกิดความเพียรพยายาม.

Its names, one by one

Shloka 48

यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सतां गतिः ।सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम्

Yajna Ijyo Mahejyashcha Kratuh Satram Satam Gatih |Sarvadarshi Vimuktatma Sarvajno Jnanamuttamam

พระองค์ทรงเป็นยัญญะ—การบูชายัญ, เป็นอิชยะ—ผู้ควรบูชา, เป็นมเหชยะ—ผู้ควรบูชาอย่างยิ่ง; เป็นกรตุ—ปณิธานแห่งพิธี, เป็นสัตระ—พิธีกรรมยืดยาว, และเป็นสตางฺคติ—จุดหมายสูงสุดของสัตบุรุษ. พระองค์ทรงเป็นสรรพทรรศี—ผู้เห็นทั่ว, เป็นวิมุกตาตมา—ผู้มีอาตมันหลุดพ้น; เป็นสรรพชญะ—ผู้รู้ทั้งหมด, และเป็นญาณมุตตม—ญาณอันสูงสุดเอง.

Its names, one by one

Shloka 49

सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत् ।मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः

Suvratah Sumukhah Sukshmah Sughoshah Sukhadah Suhrut |Manoharo Jitakrodho Virabahur Vidaranah

พระองค์ทรงเป็นสุวรตะ—ผู้มีวัตรอันประเสริฐ, เป็นสุมุขะ—ผู้มีพระพักตร์ผ่องใส, เป็นสูक्षมะ—ผู้ละเอียดลึกซึ้ง; เป็นสุโฆษะ—ผู้มีเสียงมงคล, เป็นสุขทะ—ผู้ประทานความผาสุก, และเป็นสุหฤต—มิตรผู้ปรารถนาดี. พระองค์ทรงเป็นมโนหระ—ผู้ชวนใจ, เป็นชิตโกรธะ—ผู้ชนะความโกรธ; เป็นวีรพาหุ—ผู้มีพระกรกล้าแข็ง, และเป็นวิทารณะ—ผู้เจาะทำลายอุปสรรคทั้งปวง.

Its names, one by one

Shloka 50

स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत् ।वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः

Svapanah Svavasho Vyapi Naikatma Naikakarmakrit |Vatsaro Vatsalo Vatsi Ratnagarbho Dhaneshvarah

พระองค์ทรงเป็นสวาปนะ—ผู้ประทานการหลับและการพัก, เป็นสววศะ—ผู้ทรงอธิปไตยเหนือพระองค์เอง, เป็นวยาปี—ผู้แผ่ซ่านทั่ว; เป็นไนกาตมา—ผู้มีรูปภาวะหลากหลาย, และเป็นไนกกรรมกฤต—ผู้กระทำกิจนานาประการ. พระองค์ทรงเป็นวัตสร—ปี, เป็นวัตสละ—ผู้เปี่ยมเมตตา, เป็นวัตสี—ผู้เลี้ยงดูผู้พึ่งพา; เป็นรัตนคัรภะ—ครรภ์แห่งรัตนะ, และเป็นธเนศวร—เจ้าแห่งทรัพย์สมบัติ.

Its names, one by one

Shloka 51

धर्मगुब्धर्मकृद्धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम् ।अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः

Dharmagub Dharmakrid Dharmi Sadasat Ksharam Aksharam |Avijnata Sahasramshur Vidhata Kritalakshanah

พระองค์ทรงเป็นผู้พิทักษ์ธรรม ผู้สถาปนาธรรม และเป็นธรรมเอง; ทรงเป็นทั้งสิ่งจริงและสิ่งไม่จริง ทั้งสิ่งเสื่อมสลายและสิ่งไม่เสื่อมสลาย. ทรงยากแก่การหยั่งรู้ด้วยปัญญาสามัญ เป็นผู้มีรัศมีพันสาย; เป็นผู้กำหนดสรรพสิ่ง และทรงมีลักษณะคือคุณธรรมที่สำเร็จบริบูรณ์แล้ว.

Its names, one by one

Shloka 52

गभस्तिनेमिः सत्त्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरः ।आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः

Gabhastinemih Sattvasthah Simho Bhutamaheshvarah |Adidevo Mahadevo Devesho Devabhrid Guruh

พระองค์ทรงเป็นดุมแห่งรัศมี เป็นศูนย์กลางอันเรืองรอง ตั้งมั่นในสัตตวะ; ทรงดุจราชสีห์ เป็นมหาอิศวรแห่งสรรพภูต. ทรงเป็นอาทิเทวะ มหาเทวะ เป็นเทวेश—เจ้าแห่งเทพทั้งปวง และทรงเป็นที่พึ่งอันควรบูชาและเป็นครูของเหล่าเทพ.

Its names, one by one

Shloka 53

उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः ।शरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः

Uttaro Gopatir Gopta Jnanagamyah Puratanah |Sharira Bhuta Bhrid Bhokta Kapindro Bhuri Dakshinah

พระองค์ทรงเป็นผู้สูงสุด; เป็นโคปติ—เจ้าแห่งโคและผู้คุ้มครองสรรพชีวิต เป็นโคปตา—ผู้พิทักษ์. ทรงเข้าถึงได้ด้วยญาณ และทรงโบราณยิ่ง. ทรงอุ้มชูสรรพสัตว์ผู้มีสรีระและทรงเป็นผู้เสวยผล; ทรงเป็นกปีนทร์ และทรงเอื้อเฟื้อในการให้เป็นอเนกอนันต์.

Its names, one by one

Shloka 54

सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमः ।विनयो जयः सत्यसंधो दाशार्हः सात्वतां पतिः

Somapo Mritapah Somah Purujit Purusattamah |Vinayo Jayah Satyasandho Dasharhah Satvatam Patih

พระองค์ทรงเป็นผู้ดื่มโสมและผู้ดื่มอมฤต; และทรงเป็นโสมเอง; ทรงพิชิตผู้คนมากมาย เป็นยอดแห่งบุรุษ. ทรงเป็นวินัย เป็นชัยชนะ เป็นผู้มีปณิธานสัตย์จริง; ทรงเป็นทาศารหะ และเป็นเจ้าแห่งเหล่าสาตวตะ.

Its names, one by one

Shloka 55

जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमः ।अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः

Jivo Vinayita Sakshi Mukundo Amita Vikramah |Ambho Nidhir Anantatma Mahodadhi Shayo Antakah

พระองค์ทรงเป็นชีวิตเอง; เป็นผู้ฝึกวินัย ผู้ชี้นำ และเป็นสักขีพยาน. ทรงเป็นมุกุนทะ ผู้มีเดชานุภาพหาประมาณมิได้; ทรงเป็นมหาสมุทร เป็นอาตมันอันอนันต์; ผู้บรรทมเหนือมหานทีแห่งน้ำ และเป็นผู้ยุติวัฏจักรแห่งกาล.

Its names, one by one

Shloka 56

अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनः ।आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः

Ajo Maharhah Svabhavyo Jitamitrah Pramodanah |Anando Nandano Nandah Satyadharma Trivikramah

พระองค์ทรงเป็นอชะ ผู้มิได้บังเกิด ทรงควรบูชาสูงสุด ดำรงอยู่ด้วยสภาวะของพระองค์เอง; ทรงปราบศัตรูและเป็นบ่อเกิดแห่งความรื่นรมย์. พระองค์คืออานันทะ ผู้ยังความยินดี (นันทนะ) และคือความยินดีเอง (นันทะ); ธรรมของพระองค์ตั้งอยู่ในสัจจะ และทรงเป็นตรีวิกรม ผู้ก้าวสามย่าง.

Its names, one by one

Shloka 57

महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनीपतिः ।त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत्

Maharshih Kapilacharyah Kritajno Medinipatih |Tripadas Tridashadhyaksho Mahashringah Kritantakrit

พระองค์ทรงเป็นมหาฤษี; กบิลาจารย์ ผู้เป็นครู; ผู้รู้คุณ; และเป็นเจ้าแห่งปฐพี. พระองค์ทรงเป็นตรีปท ผู้มีสามย่าง; เป็นประธานแห่งตรีทศะ—หมู่เทพสามสิบ; ทรงเป็นมหาศฤงคะ ผู้ทรงเดชยิ่ง; และกฤตานตกฤต ผู้ยังการสิ้นสุดแห่งกาลวัฏให้สำเร็จ.

Its names, one by one

Shloka 58

महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी ।गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः

Mahavaraho Govindah Sushenah Kanakangadi |Guhyo Gabhiro Gahano Guptash Chakragadadharah

พระองค์ทรงเป็นมหาวราหะ—อวตารหมูป่ายิ่งใหญ่—ทรงเป็นโควินทะ; สุเสณะ; และผู้ทรงสวมพาหุพันธทองคำ. พระองค์ทรงเป็นคุหยะ—ความลี้ลับศักดิ์สิทธิ์—ลึกซึ้งและหยั่งไม่ถึง; ทรงเร้นกาย; และทรงถือจักรกับคทา.

Its names, one by one

Shloka 59

वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः संकर्षणोऽच्युतः ।वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः

Vedhah Svango'jitah Krishno Dridhah Sankarshano'chyutah |Varuno Vaaruno Vrikshah Pushkaraksho Mahamanah

พระองค์ทรงเป็นเวธาฯ ผู้สร้างสรรพสิ่ง ทรงประกอบขึ้นด้วยพระองค์เอง; ทรงเป็นอชิต ผู้ไม่อาจพิชิตได้; เป็นกฤษณะ ผู้มั่นคง; เป็นสังกรษณะ; และเป็นอจยุต ผู้ไม่เคยคลาดตก. พระองค์ทรงเป็นวรุณะ ผู้มีสภาวะแห่งวรุณะ; เป็นวฤกษะ—หลักค้ำจุนดุจพฤกษา—ทรงเป็นปุษกรाक्ष ผู้มีเนตรดุจดอกบัว; และมหามนา ผู้มีพระทัยยิ่งใหญ่.

Its names, one by one

Shloka 60

भगवान्भगहा नन्दी वनमाली हलायुधः ।आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः

Bhagavan Bhagahanandi Vanamali Halayudhah |Adityo Jyotiradityah Sahishnur Gatisattamah

พระองค์ทรงเป็นภควาน ผู้ทรงความเป็นเจ้า; ภคหา ผู้ทำลายอัปมงคล; นันทิ ผู้เปี่ยมปีติ; วนมาลี ผู้ทรงพวงมาลัยดอกไม้ป่า; และหาลายุธ ผู้ทรงไถเป็นอาวุธ. พระองค์ทรงเป็นอาทิตยะ—หลักแห่งสุริยะ—เป็นแสงแห่งอาทิตยะ; ทรงเป็นสหิษณุ ผู้ทรงอดทน; และคติสัตตมะ—คติและที่พึ่งอันสูงสุด พร้อมทั้งหนทางอันประเสริฐยิ่ง.

Its names, one by one

Shloka 61

सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदः ।दिवःस्पृक्सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः

Sudhanva Khanda Parashur Daruno Dravina Pradah |Divah Sprik Sarva Drig Vyaso Vachaspatir Ayonijah

พระองค์คือสุธันวา ผู้มีคันศรอันประเสริฐ; ขัณฑปรศุ ผู้ทรงขวาน; ดารุณ ผู้เคร่งครัดและไม่อ่อนข้อ; และทรวินประท ผู้ประทานทรัพย์และปัจจัยยังชีพ. พระองค์คือทิวัสปฤก ผู้เอื้อมถึงสวรรค์; สรรวทฤก ผู้เห็นทั่วทั้งหมด; วยาส ผู้จัดวางและขยายธรรม; วาจสปติ เจ้าแห่งวาจา; และอโยนิช ผู้ไม่เกิดจากครรภ์ ผู้ไม่ถือกำเนิด.

Its names, one by one

Shloka 62

त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक् ।संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम्

Trisama Samagah Sama Nirvanam Bheshajam Bhishak |Sannyasakrich Chamah Shanto Nishtha Shantih Parayanam

พระองค์คือ ตริสามา ผู้เกี่ยวเนื่องกับบทสามันสามประการ; สามคะ ผู้ขับสรรเสริญบทสามัน; และสามะ คือบทสามันนั้นเอง. พระองค์คือ นิรวาณ ความหลุดพ้น; เภษชะ ยาเยียวยา; และภिषัก แพทย์ผู้รักษา. พระองค์คือ สํนยาสกฤต ผู้สถาปนาหนทางแห่งสละวาง; ฉมะ ความอดกลั้น; ศานตะ ความสงบ; นิษฐา ความมั่นคง; ศานติ สันติอันยิ่ง; และ ปรายณัม ที่พึ่งและเป้าหมายสูงสุด.

Its names, one by one

Shloka 63

शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः ।गोहितो गोपतिर्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः

Shubhangah Shantidah Srashta Kumudah Kuvaleshayah |Gohito Gopatir Gopta Vrishabhaksho Vrishapriyah

พระองค์คือ ศุภางคะ ผู้มีรูปกายเป็นมงคล; ศานติท ผู้ประทานสันติ; และ สรัษฏา ผู้สร้างสรรพสิ่ง. พระองค์คือ กุมุทะ และ กุวเลศยะ ผู้เกี่ยวเนื่องกับดอกบัว. พระองค์คือ โคหิต ผู้เกื้อกูลโคและสรรพชีวิต; โคปติ เจ้าแห่งโค/ผู้คุ้มครอง; และ โคปตา ผู้พิทักษ์. พระองค์คือ วฤษภากษะ ผู้มีดวงตาแข็งแกร่งดุจโคอุสุภะ; และ วฤษภปริยะ ผู้รักธรรมและสัญลักษณ์แห่งโคอุสุภะ.

Its names, one by one

Shloka 64

अनिवर्ती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः ।श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतां वरः

Anivarti Nivruttatma Sankshepta Kshemakrucchivah |Shrivatsavakshah Shrivasah Shripatih Shrimatam Varah

พระองค์คือ อนิวรตี ผู้ไม่ถอยหลัง; นิวฤตตาตมา ผู้สำรวมภายในและหันจากกิเลส; สํกฺเศปตา ผู้รวบย่อและทำให้ถึงที่สุด; และ กฺเษมกฤต ผู้บันดาลความเกษมและสวัสดิ์—ศิวะ ผู้เป็นมงคล. พระองค์คือ ศรีวัตสวักษัส ผู้มีเครื่องหมายศรีวัตสะบนพระอุระ; ศรีวาส ที่พำนักแห่งศรี; ศรีปติ เจ้าแห่งศรี; และ ศรีมตาง วระ ผู้ประเสริฐยิ่งในหมู่ผู้มีศรีและผู้มีบุญ.

Its names, one by one

Shloka 65

श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः ।श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमांल्लोकत्रयाश्रयः

Shreedah Shreeshah Shreenivasah Shreenidhih Shreevibhavanah |Shreedharah Shreekarah Shreyah Shreeman Lokatrayashrayah

พระองค์คือ ศรีท ผู้ประทานความรุ่งเรือง; ศรีศะ เจ้าแห่งศรี; ศรีนิวาส ที่ประทับของศรี; ศรีนิธิ คลังแห่งศรี; และ ศรีวิภาวนะ ผู้สำแดงและเพิ่มพูนศรี. พระองค์คือ ศรีธระ ผู้ทรงศรี; ศรีกร ผู้ก่อให้เกิดความรุ่งเรือง; ศฺเรยะห์ ความดีสูงสุด; และ ศรีมาน ผู้เปี่ยมด้วยศรี—เป็นที่พึ่งแห่งสามโลก.

Its names, one by one

Shloka 66

स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः ।विजितात्मा विधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः

Svakshah Svangah Shatanando Nandir Jyotir Ganeshvarah |Vijitatma Vidheyatma Satkirtish Chinna Samshayah

พระองค์ทรงเป็นสวักษะ (ผู้มีดวงตางดงาม), สวังคะ (ผู้มีอวัยวะอันประเสริฐ), ศตานันทะ (ผู้เปี่ยมสุขนานาประการ), นันทิ (ความปีติ), โชติส (แสงสว่าง) และคเณศวร (จอมแห่งหมู่คณะ) พระองค์ทรงเป็นวิชิตาตมัน (ผู้ชนะตน), วิเทยาตมัน (ผู้สยบต่อระเบียบแห่งธรรม), สัตกีรติ (ผู้มีเกียรติคุณอันงาม) และฉินนสังศยะ (ผู้ตัดสิ้นความสงสัย)

Its names, one by one

Shloka 67

उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतः स्थिरः ।भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः

Udirnah Sarvatash Chakshur Anishah Shashvatah Sthirah |Bhushayo Bhushano Bhutir Vishokah Shoka Nashanah

พระองค์ทรงเป็นอุทีรณะ (ผู้สูงส่งและผุดขึ้นโดยสมบูรณ์), สรรวตัศจักษุส (ผู้มีทัศนะรอบทิศ), อนีศะ (ผู้ไม่ขึ้นต่อผู้ใด), ศาศวตะ (นิรันดร์) และสถิระ (มั่นคง) พระองค์ทรงเป็นภูศยะ (ผู้ประทับบนแผ่นดิน), ภูษณะ (เครื่องประดับอันงาม), ภูติ (ความรุ่งเรืองและภาวะมีอยู่), วิศโศก (ปราศจากโศก) และโศกนาศนะ (ผู้ขจัดความโศก)

Its names, one by one

Shloka 68

अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः ।अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः

Archishman Architah Kumbho Vishuddhatma Vishodhanah |Aniruddho Pratirathah Pradyumno Mitavikramah

พระองค์ทรงเป็นอรฺจิษมาน (ผู้รุ่งเรืองด้วยรัศมี), อรฺจิตะ (ผู้ได้รับการบูชา), กุมภะ (ภาชนะรองรับและค้ำจุน), วิศุทธาตมัน (ผู้มีสภาวะบริสุทธิ์ยิ่ง) และวิโศธนะ (ผู้ชำระให้บริสุทธิ์) พระองค์ทรงเป็นอนิรุทธะ (ผู้ไม่ถูกขัดขวาง), อประติรถะ (ผู้ไร้คู่ต่อกร), ประทยุมน์ และอมิตวิกรมะ (ผู้มีเดชานุภาพหาประมาณมิได้)

Its names, one by one

Shloka 69

कालनेमिनिहा वीरः शूरः शौरिर्जनेश्वरः ।त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः

Kalaneminiha Veerah Shoorah Shaurir Janeshwarah |Trilokatma Trilokeshah Keshavah Keshiha Harih

พระองค์ทรงเป็นกาลเนมินิหา (ผู้ทำลายกาลเนมิ), วีระ (วีรบุรุษ), ศูระ (ผู้กล้าหาญ), เศาริ (เชื้อสายแห่งศูระ) และชเนศวร (จอมแห่งสรรพสัตว์) พระองค์ทรงเป็นตรีโลกาตมัน (ดวงจิตแห่งสามโลก), ตรีโลเกศะ (ผู้เป็นใหญ่เหนือสามโลก), เกศวะ, เกศิหา (ผู้สังหารเกศิน) และหริ

Its names, one by one

Shloka 70

कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः ।अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनंजयः

Kamadevah Kamapalah Kami Kantah Kritagamah |Anirdeshyavapur Vishnur Viro Ananto Dhananjayah

พระองค์ทรงเป็นกามเทวะ (พลังทิพย์แห่งความปรารถนา), กามปาละ (ผู้คุ้มครองและกำกับความปรารถนา), กามี (ผู้ทรงความปรารถนา), กานตะ (ผู้เป็นที่รักและงดงาม) และกฤตาคมะ (ผู้สถาปนาอาคม) พระองค์ทรงเป็นอนิรเทศยวปุส (ผู้มีรูปอันพรรณนาไม่ได้), วิษณุ, วีระ (วีรบุรุษ), อนันตะ (ไร้ที่สุด) และธนัญชยะ

Its names, one by one

Shloka 71

ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः ।ब्रह्मविद्ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः

Brahmanyo Brahmakrid Brahma Brahma Brahmavivardhanah |Brahmavid Brahmano Brahmi Brahmajno Brahmanapriyah

พระองค์ทรงเป็นผู้ภักดีต่อพรหมัน (ความจริงสูงสุดและญาณเวท) ผู้ก่อให้เกิดระเบียบธรรมแบบพราหมณ์ เป็นพระพรหมา เป็นพรหมันเอง และทรงเพิ่มพูนพรหมัน พระองค์ทรงเป็นผู้รู้พรหมัน เป็นพราหมณ์ในฐานะแบบอย่างแห่งวิชชาศักดิ์สิทธิ์ ตั้งมั่นในพรหมัน เป็นผู้บรรลุพรหมัน และเป็นที่รักของเหล่าพราหมณ์

Its names, one by one

Shloka 72

महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः ।महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञो महाहविः

Mahakramo Mahakarma Mahateja Mahoragah |Mahakratur Mahayajva Mahayajno Mahahavih

พระองค์ทรงมีมหาก้าวย่างและมหากรรม ทรงมีมหารัศมี และทรงเป็นมหานาค—สัญลักษณ์แห่งการค้ำจุนจักรวาล พระองค์ทรงเป็นมหากฤตฺตุ คือปณิธานแห่งยัญอันยิ่งใหญ่ เป็นมหายัชวา คือผู้ประกอบยัญอันยิ่งใหญ่ เป็นมหายัญเอง และเป็นมหาหวิ คือเครื่องบูชาอันยิ่งใหญ่

Its names, one by one

Shloka 73

स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः ।पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः

Stavyah Stavapriyah Stotram Stutih Stota Ranapriyah |Purnah Purayita Punyah Punyakirtir Anamayah

พระองค์ทรงควรแก่การสรรเสริญและทรงโปรดการสรรเสริญ พระองค์ทรงเป็นสโตตระ เป็นสตุติ และเป็นสโตตาเอง พระองค์ทรงเป็นผู้รักรณะ—คือทรงเกื้อหนุนการต่อสู้ที่มีวินัยเพื่อค้ำจุนธรรม พระองค์ทรงบริบูรณ์ เป็นผู้ทำให้สำเร็จ เป็นผู้มีบุญ เป็นผู้มีเกียรติคุณอันเป็นบุญ และทรงเป็นอนามยะ—ปราศจากทุกข์โรค

Its names, one by one

Shloka 74

मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदः ।वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हविः

Manojavas Tirthakaro Vasureta Vasupradah |Vasuprado Vasudevo Vasur Vasumana Havih

พระองค์ทรงรวดเร็วดุจความคิด ทรงเป็นผู้สร้างตีรถะ คือสถาปนาทางแห่งการชำระให้บริสุทธิ์ พระองค์ทรงเป็นวสุเรตา คือแหล่งเมล็ดแห่งความมั่งคั่ง และทรงเป็นวสุประทะ คือผู้ประทานความมั่งคั่ง พระองค์ทรงเป็นผู้ให้ทรัพย์ เป็นวาสุเทวะ เป็นทรัพย์เอง ผู้มีจิตมุ่งสู่การเกื้อกูล และทรงเป็นหวิ คือเครื่องบูชา

Its names, one by one

Shloka 75

सद्गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणः ।शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः

Sadgatih Satkritih Satta Sadbhutih Satparayanah |Shuraseno Yadushreshthah Sannivasah Suyamunah

พระองค์ทรงเป็นสัทคติ คือหนทางอันประเสริฐ เป็นสัตกฤติ คือเกียรติอันแท้ และเป็นสัตตา คือภาวะมีอยู่ที่จริง เป็นสัทภูติ คือความรุ่งเรืองอันแท้ และเป็นสัตปรายนะ คือที่พึ่งสูงสุดของผู้ดีงาม พระองค์ทรงสืบสายศูรเสนะ เป็นยอดแห่งยทุ เป็นสันนิวาส คือที่สถิตของสรรพสิ่ง และเป็นสุยามุนะ คือผู้มีความผูกพันอันเป็นมงคลกับแดนยมุนา

Its names, one by one

Shloka 76

भूतावासो वासुदेवो सर्वासुनिलयोऽनलः ।दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः

Bhootavaso Vasudevah Sarvasunilayo Nalah |Darpaha Darpado Drupto Durdharo Thaparajitah

พระองค์ทรงเป็นที่พำนักแห่งสรรพสัตว์—วาสุเทวะ; เป็นที่สถิตแห่งลมหายใจชีวิตทั้งปวง; และเป็นอนล คือไฟที่ไม่อาจเผาผลาญให้สิ้นได้. พระองค์ทรงขจัดความโอหัง; ประทานความองอาจ/ศักดิ์ศรี; ทรงเดชานุภาพแรงกล้า; ยากจะทานทน; และทรงเป็นผู้ไม่อาจพิชิตได้.

Its names, one by one

Shloka 77

विश्वमूर्तिर्महामूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान् ।अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः

Vishwamurtir Mahamurtir Diptamurtir Amurtiman |Anekamurtir Avyaktah Shatamurtih Shatananah

พระองค์ทรงมีจักรวาลเป็นพระรูป; ทรงมีพระรูปอันยิ่งใหญ่; ทรงมีพระรูปอันรุ่งโรจน์; และกระนั้นก็ทรงดำรงความไร้รูป. พระองค์ทรงมีพระรูปนานาประการ; ทรงเป็นอวิยักตะคือไม่ปรากฏ; ทรงมีร้อยรูป; และทรงมีร้อยพักตร์.

Its names, one by one

Shloka 78

एको नैकः सवः कः किं यत्तत्पदमनुत्तमम् ।लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः

Eko Naikah Savah Kah Kim Yat Tat Padam Anuttamam |Lokabandhur Lokanatho Madhavo Bhaktavatsalah

พระองค์ทรงเป็นหนึ่ง แต่ไม่ใช่เพียงหนึ่งเดียว—ทรงปรากฏเป็นนานา; ทรงเป็นผู้ขับเคลื่อน (สวะ); ทรงเป็นทั้ง ‘ผู้ใด?’ และ ‘สิ่งใด?’—คือบท/ฐานะอันยอดยิ่งไร้ผู้เทียบ. พระองค์ทรงเป็นญาติแห่งโลก เป็นเจ้าแห่งโลก คือมาธวะ และทรงเมตตาต่อภักตะทั้งหลาย.

Its names, one by one

Shloka 79

सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी ।वीरहा विषमः शून्यो घृताशीरचलश्चलः

Suvarna Varno Hemango Varangash Chandanangadi |Viraha Vishamah Shunyo Ghritashir Achalash Chalah

พระองค์ทรงมีวรรณะดุจทอง; มีพระวรกายดุจทอง; มีพระสรีระอันประเสริฐ; ทรงประดับด้วยจันทน์และพาหุรัด/กำไลต้นแขน. พระองค์ทรงเป็น ‘วีรหา’—ผู้กำหนดที่สุดแห่งวีรภาพในร่างกาย; ทรงเป็น ‘วิษมะ’—เหนือหมวดหมู่สามัญ; ทรงเป็น ‘ศูนยะ’—เกินจะยึดจับ; ประทานพรดุจเนยใสที่หล่อเลี้ยง; ทรงนิ่งมั่นคง และกระนั้นก็ทรงเคลื่อนไหว.

Its names, one by one

Shloka 80

अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृक् ।सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः

Amani Manado Manyo Lokasvami Trilokadhrik |Sumedha Medhajo Dhanyah Satyamedha Dharadharah

พระองค์ทรงไร้ความยึดตน; ทรงเป็นผู้ประทานเกียรติ; ทรงควรแก่การสักการะ; ทรงเป็นเจ้าแห่งโลก; ทรงค้ำจุนไตรโลก. พระองค์ทรงมีปัญญาอันประเสริฐ; ทรงเป็น ‘เมธชะ’—บ่อเกิดแห่งปัญญา; ทรงเป็นผู้เป็นสิริมงคล; ทรงมีปัญญาตั้งมั่นในสัจจะ; และทรงเป็น ‘ธราธร’—ผู้ทรงค้ำจุนแผ่นดิน/ผู้แบกรับภาระหนัก.

Its names, one by one

Shloka 81

तेजो वृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।प्रग्रहो निग्रहोऽव्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः

Tejo Vrisho Dyutidharah Sarva Shastra Bhritam Varah |Pragraho Nigraho Vyagro Naika Shringo Gadagrajah

พระองค์คือรัศมี—ดุจโคอุสุภะอันเป็นสัญลักษณ์แห่งพลังและธรรมะ; ผู้ทรงเดชประกาย; ผู้ประเสริฐสุดในหมู่นักศาสตราวุธทั้งปวง. พระองค์คือผู้กำกับและผู้ข่มระงับ มิหวั่นไหว; ผู้มี ‘เขา’ มากคือฤทธิ์เดชหลากหลาย; และเป็นพี่ใหญ่แห่งคทา—พระพลรามะ.

Its names, one by one

Shloka 82

चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिः ।चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात्

Chaturmurtis Chaturbahus Chaturvyuhas Chaturgatih |Chaturatma Chaturbhavas Chaturvedavid Ekapat

พระองค์ทรงมีสี่รูปและสี่กร; ทรงปรากฏตามระเบียบสี่วิยูหะ; และเป็นสี่คติ—สี่เป้าหมาย/หนทาง. พระองค์ทรงเป็นสี่ประการทั้งในอัตตาและภาวะ; ทรงรู้แจ้งพระเวททั้งสี่; และทรงเป็นเอกปาต—เสด็จลงเป็นหลักสูงสุดอันหนึ่งเดียว.

Its names, one by one

Shloka 83

समावर्तो निवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः ।दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा

Samavarto Nivrittatma Durjayo Duratikramah |Durlabho Durgamo Durgo Duravaso Durariha

พระองค์คือสมาวรรตะ—ผู้หวนกลับให้วัฏจักรครบถ้วน; ผู้มีจิตนิวฤตตะ ถอนจากความยึดติด. พระองค์ยากจะพิชิต และยากจะล่วงละเมิด. พระองค์ยากจะได้มา ยากจะเข้าถึง และเป็นที่พึ่งมั่นคงดุจป้อมปราการ; ผู้ไร้วินัยยากจะพำนักในพระองค์; และกองกำลังปฏิปักษ์ยากจะกดข่มพระองค์ได้.

Its names, one by one

Shloka 84

शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः ।इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः

Shubhango Lokasarangah Sutantus Tantuvardhanah |Indrakarma Mahakarma Kritakarma Kritagamah

พระองค์ทรงมีพระวรกายอันเป็นมงคล; เป็นโลกสารังคะ—แก่นและที่ค้ำจุนโลก. พระองค์คือสุทันตุ—ด้ายอันละเอียด และตันวุวรรธนะ—ผู้เพิ่มพูนด้ายนั้น เป็นช่างทอแห่งความสืบเนื่อง. กรรมของพระองค์ดุจอินทร์ผู้เป็นใหญ่; พระกรณียกิจยิ่งใหญ่ไพศาล; พระราชกิจสำเร็จสมบูรณ์; และพระคัมภีร์/จารีตคำสอนอันเป็นหลักฐาน (กฤตาคมะ) ได้สถาปนาแล้ว.

Its names, one by one

Shloka 85

उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनः ।अर्को वाजसनः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी

Udbhavah Sundarah Sundo Ratnanabhah Sulochanah |Arko Vajasanah Shringi Jayantah Sarvavijjayi

พระองค์คืออุทภวะ—บ่อเกิด; สุันทะระ—งดงามยิ่ง; สุันโท—อ่อนโยนชวนรื่นรมย์. พระองค์คือรัตนนาภะ—ผู้มีนาภีดุจรัตนะ; และสุโลจนะ—ผู้มีพระเนตรอันประเสริฐ. พระองค์คืออรกะ—ดวงอาทิตย์; วาชสนะ—ผู้ประทานกำลังและหล่อเลี้ยง; ศฤงคี—ผู้มี ‘เขา’ เป็นสัญลักษณ์แห่งฤทธิ์; ชยันตะ—ผู้มีชัย; และสรรพวิชชัย—ผู้ชนะเหนือสรรพสิ่ง.

Its names, one by one

Shloka 86

सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरः ।महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः

Suvarna Bindur Akshobhyah Sarva Vageeshwareshwarah |Mahahrado Mahagarto Mahabhuto Mahanidhih

พระองค์คือ “หยดทอง/จุดทอง” ผู้ไม่หวั่นไหว; เป็นจอมแห่งจอมผู้ครองวาจาทั้งปวง. พระองค์คือสระใหญ่ คือห้วงลึกใหญ่ คือมหาภาวะ และคือมหาขุมทรัพย์อันไม่สิ้นสุด.

Its names, one by one

Shloka 87

कुमुदः कुंदरः कुन्दः पर्जन्यः पवनोऽनिलः ।अमृतांशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः

Kumudah Kundarah Kundah Parjanyah Pavano Nilah |Amritamsho Mritavapuh Sarvajnah Sarvatomukhah

พระองค์คือกุมุทะ กุนทะระ และกุนทะ—นามแห่งความผุดผ่องและความรื่นรมย์; พระองค์คือปรัชญัญยะ ผู้บันดาลสายฝน. พระองค์คือสายลม คืออากาศ. พระองค์คือส่วนแห่งอมฤต มีรูปเป็นอมฤต; ทรงรอบรู้ และทรงหันพระพักตร์สู่ทุกทิศ—สถิตแก่สรรพชีวิต.

Its names, one by one

Shloka 88

सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः ।न्यग्रोधोदुम्बरोऽश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः

Sulabhah Suvratah Siddhah Shatrujit Chhatrutapanah |Nyagrodho Dumbaro Shvatthash Chanurandhra Nishudanah

พระองค์เข้าถึงได้โดยง่าย; ทรงมีปณิธานอันประเสริฐ; ทรงสำเร็จสมบูรณ์. พระองค์ทรงพิชิตศัตรู และทรงปราบกำลังอันเป็นปฏิปักษ์. พระองค์คือไทร (Nyagrodha) คืออุทุมพร (Udumbara) และคืออัศวัตถะ (Aśvattha)—สัญลักษณ์แห่งพฤกษาศักดิ์สิทธิ์. พระองค์ยังทรงเป็นผู้ก่อให้เกิดผลอันเด็ดขาดแก่จาณูระและกองทัพอันธระ.

Its names, one by one

Shloka 89

सहस्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनः ।अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः

Sahasrarchih Saptajihvah Saptaidhah Saptavahanah |Amurtiranagho'chintyo Bhayakrid Bhayanashanah

พระองค์มีเปลวเพลิงพันดวง; มีเจ็ดลิ้น; มีเชื้อเพลิงเจ็ดประการ; และมีพาหนะเจ็ด—ถ้อยคำแห่งจักรวาลวิทยาไฟตามคัมภีร์เวท. พระองค์ไร้รูป; ปราศจากมลทิน; เหนือความคิดคำนึง. พระองค์ทรงก่อให้เกิดความเกรงกลัวอันเป็นธรรม และทรงขจัดความกลัว—ด้วยพระคุ้มครอง.

Its names, one by one

Shloka 90

अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान् ।अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः

Anur Brihat Krishah Sthulo Gunabhrin Nirguno Mahan |Adhritah Svadhritah Svasyah Pragvamsho Vamsha Vardhanah

พระองค์เล็กยิ่งและใหญ่ยิ่ง; ละเอียดและหยาบ; ทรงแบกรับคุณลักษณะทั้งปวง แต่ก็เหนือคุณลักษณะ—ยิ่งใหญ่. พระองค์ไม่ต้องพึ่งพาใด ๆ แต่ทรงค้ำจุนพระองค์เอง; ทรงพอเพียงในพระองค์. พระองค์คือสายธารดั้งเดิม/ต้นกำเนิด และทรงเพิ่มพูนวงศ์วาน—ผู้ธำรงความสืบเนื่อง.

Its names, one by one

Shloka 91

भारभृत्कथितो योगी योगीशः सर्वकामदः ।आश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः

Bharabhrit Kathito Yogi Yogishah Sarvakamadah |Ashramah Shramanah Kshamah Suparno Vayuvahanah

พระองค์ทรงเป็นผู้แบกภาระทั้งปวง; ผู้ซึ่งคัมภีร์และจารีตอันเป็นปรามาณิกกล่าวสรรเสริญ; ทรงเป็นโยคี; เป็นจอมแห่งโยคีทั้งหลาย; และเป็นผู้ประทานผลอันปรารถนาทุกประการ. พระองค์ทรงเป็นอาศรม—ที่พึ่ง; เป็นศรมณะ—นักบวชผู้บำเพ็ญตบะ; เป็นกษามะ—ผู้ผ่ายผอมด้วยพรต; เป็นสุปัรณะ—ผู้มีครุฑ; และเป็นวายุวาหนะ—ผู้มีลมเป็นพาหนะ.

Its names, one by one

Shloka 92

धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमः ।अपराजितः सर्वसहो नियन्ता नियमो यमः

Dhanurdharo Dhanurvedo Dando Damayita Damah |Aparajitah Sarvasaho Niyanta Niyamo Yamah

พระองค์ทรงเป็นธนุธร—ผู้ทรงคันศร; เป็นธนุรเวท—ศาสตร์แห่งการยิงศรเอง; เป็นทัณฑะ—คทาแห่งการปกครอง; เป็นดมยิตา—ผู้ปราบให้สงบ; และเป็นดมะ—ความสำรวมตน. พระองค์ทรงเป็นอปราชิต—ผู้ไม่อาจพิชิต; เป็นสรรวสหะ—ผู้ทนได้ทุกสิ่ง; เป็นนิยันตา—ผู้กำกับ; เป็นนิยามะ—กฎระเบียบ; และเป็นยมะ—วินัยทางศีลธรรม.

Its names, one by one

Shloka 93

सत्त्ववान्सात्त्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणः ।अभिप्रायः प्रियार्होऽर्हः प्रियकृत्प्रीतिवर्धनः

Sattvavan Saattvikah Satyah Satyadharma Parayanah |Abhiprayah Priyarho Rhah Priyakrit Preetivardhanah

พระองค์ทรงเป็นสัตตวาน—ผู้เปี่ยมด้วยสัตตวะ; เป็นสาต्तวิกะ; เป็นสัจจะเอง; และทรงยึดมั่นในธรรมแห่งสัจจะ. พระองค์ทรงเป็นอภิปรายะ—เจตนาที่เที่ยงตรง; เป็นปริยารหะ—ผู้ควรแก่สิ่งอันเป็นที่รัก; เป็นอรหะ—ผู้ควรบูชา; เป็นปริยกฤต—ผู้กระทำสิ่งอันเกื้อกูลและเป็นที่รัก; และเป็นปรีติวรรธนะ—ผู้เพิ่มพูนปีติอันตั้งมั่นและความสมัครสมาน.

Its names, one by one

Shloka 94

विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुः ।रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः

Vihayasagatir Jyotih Surucir Hutabhug Vibhuh |Ravir Virochanah Suryah Savita Ravilochanah

พระองค์ทรงเป็นวิหายสคติ—วิถีแห่งการเคลื่อนในนภา; เป็นชโยติ—แสงสว่าง; เป็นสุรุจิ—ผู้รุ่งเรืองยิ่ง; เป็นหุตภุช—ผู้เสวยอาหุติแห่งยัญ; และเป็นวิภู—พระผู้แผ่ซ่านทั่ว. พระองค์ทรงเป็นรวิ เป็นวิโรจน เป็นสูรยะ เป็นสวิตฤ และเป็นรวิโลจน—ผู้มีดวงตาเป็นสุริยัน.

Its names, one by one

Shloka 95

अनन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकदोऽग्रजः ।अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतम्

Ananto Hutabhug Bhokta Sukhado Naikado'grajah |Anirvinnah Sadamarshi Lokadhishthanam Adbhutam

พระองค์ทรงเป็นอนันตะ—ไร้ที่สุด; เป็นหุตภุช—ผู้เสวยอาหุติ; เป็นโภกตา—ผู้รับและผู้เสวย; เป็นสุขท—ผู้ประทานความผาสุก; เป็นไนกท—ผู้ประทานคุณประโยชน์นานาประการ; และเป็นอัครชะ—ผู้มาก่อนและผู้เป็นใหญ่. พระองค์ทรงเป็นอนิรวิณณะ—ผู้ไม่อ่อนล้า; เป็นสดามรษี—ผู้ทรงอดกลั้นเสมอ; และเป็นโลกาธิษฐาน—รากฐานและการอภิบาลอันน่าอัศจรรย์แห่งโลกทั้งหลาย.

Its names, one by one

Shloka 96

सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरव्ययः ।स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक्स्वस्तिदक्षिणः

Sanat Sanatanatamah Kapilah Kapir Avyayah |Svastidah Svastikrit Svasti Svastibhuk Svastidakshinah

พระองค์ทรงดำรงมาแต่กาลดึกดำบรรพ์ เป็นผู้สถิตนิรันดร์ยิ่งนัก คือกปิละ กปิ และผู้ไม่เสื่อมสูญ พระองค์ทรงประทานสวัสดิ (ความผาสุก), ทรงบันดาลสวัสดิ, ทรงเป็นสวัสดิเอง, ทรงอภิบาลและเสวยสวัสดิ, และผู้ซึ่งทักษิณาแห่งการบูชาคือสวัสดิ

Its names, one by one

Shloka 97

अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रम्यूर्जितशासनः ।शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः

Araudrah Kundali Chakri Vikramyurjita Shasanah |Shabdatigah Shabdasahah Shishirah Sharvarikarah

พระองค์ทรงเป็นอเราอุทร—ไม่ดุเดือด; ทรงเป็นกุณฑลี—เวียนขดดุจอสรพิษ; ทรงเป็นจักรี—ผู้ทรงจักร; ทรงกล้าหาญยิ่ง และทรงมีอำนาจปกครองอันเข้มแข็ง พระองค์ทรงเหนือเสียง ทรงอดทนต่อเสียง; ทรงให้ความเย็น และทรงเป็นผู้ก่อให้เกิดราตรี

Its names, one by one

Shloka 98

अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणां वरः ।विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः

Akrurah Peshalo Daksho Dakshinah Kshaminam Varah |Vidvattamo Vitabhayah Punya Shravana Kirtanah

พระองค์ทรงเป็นอกรูระ—ไม่โหดร้าย; เปศละ—อ่อนโยนงดงาม; ทรงเป็นทักษะ—ชำนาญ; ทรงเป็นทักษิณะ—เอื้อเฟื้อและเชี่ยวชาญ; และทรงเป็นยอดแห่งผู้ทรงขันติ พระองค์ทรงเป็นบัณฑิตยิ่ง ปราศจากความหวาดกลัว; และการสดับฟังกับการสาธยายสรรเสริญพระองค์เป็นกุศลยิ่ง

Its names, one by one

Shloka 99

उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्ननाशनः ।वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः

Uttarano Dushkritiha Punyo Duhsvapna Nashanah |Viraha Rakshanah Santo Jivanah Paryavasthitah

พระองค์ทรงเป็นอุตตารณะ—ผู้พาข้ามห้วงสังสาร; ทรงเป็นทุษกฤติหา—ผู้ทำลายกรรมชั่ว; ทรงเป็นปุณยะ—ผู้บริสุทธิ์และก่อกุศล; และทรงเป็นผู้ทำลายสุบินร้ายอันก่อทุกข์ พระองค์ทรงปราบวีรชนฝ่ายศัตรู ทรงเป็นผู้พิทักษ์ ทรงเป็นสันตะ—ความดีงามเอง ทรงเป็นชีวิตเอง และทรงตั้งมั่นไม่หวั่นไหว

Its names, one by one

Shloka 100

अनन्तरूपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहः ।चतुरस्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः

Anantarupo Nantashrir Jitamanyur Bhayapahah |Chaturasro Gabhiratma Vidisho Vyadisho Dishah

พระองค์ทรงมีรูปอันอนันต์ ทรงมีสิริรุ่งเรืองไม่สิ้นสุด ทรงชนะความโกรธ และทรงขจัดความหวาดกลัว พระองค์ทรงเป็นจตุรัสระ—มั่นคงรอบด้าน/มีฐานอันแน่นหนา ทรงมีอาตมันลึกซึ้ง เป็นเจ้าแห่งทิศย่อย เป็นผู้กำหนดและชี้นำ และทรงเป็นทิศทั้งปวงเอง

Its names, one by one

Shloka 101

अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदः ।जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः

Anadir Bhur Bhuvo Lakshmih Suviro Ruchirangadah |Janano Jana Janmadir Bhimo Bhima Parakramah

พระองค์ทรงเป็นอนาทิ ไร้ปฐมเหตุ; ทรงเป็นภูห์และภุวะห์; ทรงเป็นลักษมี คือความรุ่งเรืองอุดมสมบูรณ์. ทรงเป็นวีรบุรุษผู้ประเสริฐ ประดับพาหุรัดอันเรืองรอง. ทรงเป็นบิดาแห่งสรรพชน และเป็นปฐมเหตุแห่งกำเนิดทั้งปวง; ทรงน่าเกรงขาม มีเดชานุภาพอันน่าเกรงขาม.

Its names, one by one

Shloka 102

आधारनिलयो धाता पुष्पहासः प्रजागरः ।ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः

Adharanilayo Dhata Pushpahasah Prajagarah |Urdhvagah Satpathacharah Pranadah Pranavah Panah

พระองค์สถิตเป็นฐานรองรับ; ทรงเป็นธาตา ผู้ทรงค้ำจุน. ทรงเป็นปุษปหาสะ—ผู้แย้มสรวลดุจดอกไม้ อันเป็นมงคล; ทรงตื่นรู้อยู่เสมอ. ทรงเป็นอูรธวคะ—ผู้ชักนำสู่ความสูงส่ง; ทรงดำเนินตามสัทปถะคือหนทางอันเที่ยงแท้. ทรงประทานปราณ; ทรงเป็นปรณวะ ‘โอม’; ทรงเป็นปณะ คือคำปฏิญาณและเครื่องบูชาศักดิ์สิทธิ์ในยัญญะ.

Its names, one by one

Shloka 103

प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणकृत्प्राणजीवनः ।तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः

Pramanam Prananilayah Pranakrut Pranajeevanah |Tattvam Tattvavid Ekatma Janma Mrutyu Jaratigah

พระองค์คือปรมาณะ—มาตรฐานแห่งญาณอันถูกต้อง; ทรงเป็นที่สถิตแห่งปราณ. ทรงก่อกำเนิดปราณ และทรงเป็นชีวิตของปราณนั้นเอง. ทรงเป็นตัตตวะ—สัจภาวะสูงสุด; ทรงเป็นผู้รู้ตัตตวะ; ทรงเป็นอาตมันหนึ่งเดียว. ทรงอยู่เหนือการเกิด ความตาย และความชรา.

Its names, one by one

Shloka 104

भूर्भुवः स्वस्तरुस्तारः सविता प्रपितामहः ।यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः

Bhurbhuvah Svastarus Tarah Savita Prapitamahah |Yajno Yajnapatir Yajva Yajnango Yajnavahanah

พระองค์คือภูห์และภุวะห์; ทรงเป็นพฤกษาแห่งสวรรค์และดาวนำทาง. ทรงเป็นสวิตฤ—ผู้ขับเคลื่อน คือสุริยะ; ทรงเป็นประปิตามหะ ปู่ทวดผู้ยิ่งใหญ่. ทรงเป็นยัญญะ; ทรงเป็นยัญญปติ—เจ้าแห่งยัญญะ; ทรงเป็นยัชวา—ผู้ประกอบยัญญะ. ทรงเป็นองค์ประกอบแห่งยัญญะ และทรงเป็นผู้แบกพายัญญะ.

Its names, one by one

Shloka 105

यज्ञभृद्यज्ञकृद्यज्ञी यज्ञभुग्यज्ञसाधनः ।यज्ञान्तकृद्यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च

Yajnabhrud Yajnakrud Yajni Yajnabhug Yajnasadhanah |Yajnantakrud Yajnaguhyam Annam Annada Eva Cha

พระองค์ทรงค้ำจุนยัญญะ; ทรงก่อให้เกิดยัญญะ; ทรงเป็นยัญญี—ผู้ประกอบยัญญะ; ทรงเป็นยัญญภุค—ผู้เสวยส่วนแห่งยัญญะ; ทรงเป็นยัญญสาธนะ—เครื่องยังยัญญะให้สำเร็จ. ทรงเป็นผู้ทำยัญญะให้จบสิ้น; ทรงเป็นยัญญคุหยะ—ความลับลึกแห่งยัญญะ. ทรงเป็นอาหาร และทรงเป็นผู้เสวยอาหารนั้นโดยแท้.

Its names, one by one

Shloka 106

आत्मयोनिः स्वयंजातो वैखानः सामगायनः ।देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः

Atmayonih Svayamjato Vaikhanah Samagayanah |Devakinandanah Srashta Kshitishah Papanashanah

พระองค์ทรงบังเกิดด้วยพระองค์เอง ทรงกำเนิดด้วยพระองค์เอง เป็นไวขานสะ เป็นผู้ขับสวดบทสาแมน พระองค์คือโอรสแห่งเทวะกี เป็นผู้สร้าง เป็นจอมแห่งแผ่นดิน และเป็นผู้ขจัดบาปกรรม

Its names, one by one

Shloka 107

शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः ।रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः

Chanted after itसर्वप्रहरणायुध ओं नम इति

Shankhabhrin Nandaki Chakri Sharnga Dhanva Gadadharah |Rathanga Panir Akshobhyah Sarva Praharanayudhah

พระองค์ทรงถือสังข์ ทรงควงพระขรรค์นันทกะ ทรงถือจักร ทรงมีคันศรศารงคะ และทรงถือคทา ด้วยจักรในพระหัตถ์ พระองค์ทรงไม่หวั่นไหว และทรงพร้อมด้วยศาสตราวุธทุกประการแห่งยุทธวิธี

Its names, one by one

Phala Shruti

फलश्रुतिः22 verses

Mahabharata 13.135.121 to 13.135.142 in the BORI Critical Edition.

ผลศรุติปิดท้ายพันนามด้วยการบอกว่าสิ่งใดจะมาถึงผู้ที่ฟังและสวดนามเหล่านั้น ภีษมะประกาศก่อนว่านามของเกศวะได้ถูกกล่าวไว้ครบถ้วนแล้ว จากนั้นจึงกล่าวถึงผลที่โศลกสัญญาไว้ คือความสำเร็จสำหรับทุกฐานะในชีวิต จุดหมายสี่ประการของธรรมะ ทรัพย์ ความปรารถนา และบุตรหลาน การพ้นจากความกลัว โรค พันธนาการ และภัยพิบัติ และสุดท้ายคือความบริสุทธิ์และพรหมันนิรันดร์ โศลกช่วงกลางหันจากรางวัลไปสู่การมองเห็น โดยกล่าวว่าสวรรค์ แผ่นดิน อินทรีย์ ใจ และสรรพวิชาล้วนเกิดจากพระวาสุเทพและตั้งอยู่ในพระองค์ ส่วนนี้จบด้วยการเอ่ยนามพระวยาสว่าเป็นผู้ประกาศบทสวด และรับรองว่าผู้ที่บูชาปุษกรากษะจะไม่พบความพ่ายแพ้เลย ต่างจากบทอัญเชิญตอนต้น นยาสะและธยานะ และโศลกปิดท้ายของการสวด ส่วนนี้เป็นของมหาภารตะเอง

Phala Shruti 1

इतीदं कीर्तनीयस्य केशवस्य महात्मनः ।नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम्

Itidam Kirtaniyasya Keshavasya Mahatmanah |Namnam Sahasram Divyanam Asheshena Prakirtitam

ดังนี้ พระนามทิพย์ทั้งพันของพระเกศวะผู้มหาตมะ อันควรแก่การสรรเสริญสาธยาย ได้ถูกประกาศกล่าวครบถ้วนโดยสิ้นเชิงแล้ว

Word by word meaning

Phala Shruti 2

य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि परिकीर्तयेत् ।नाशुभं प्राप्नुयात्किंचित्सोऽमुत्रेह च मानवः

Ya Idam Shrunuyan Nityam Yash Chapi Parikirtayet |Nashubham Prapnuyat Kinchit So'mutreha Cha Manavah

ผู้ใดฟังสิ่งนี้เป็นนิตย์ และผู้ใดสาธยายกล่าวสรรเสริญด้วย ผู้นั้นย่อมไม่ประสบสิ่งอัปมงคลใดๆ ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า

Word by word meaning

Phala Shruti 3

वेदान्तगो ब्राह्मणः स्यात्क्षत्रियो विजयी भवेत् ।वैश्यो धनसमृद्धः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात्

Vedantago Brahmanah Syat Kshatriyo Vijayi Bhavet |Vaishyo Dhanasamriddhah Syat Shudrah Sukhamavapnuyat

พราหมณ์ย่อมสำเร็จในเวทานตะ; กษัตริย์ย่อมเป็นผู้มีชัยชนะ; แพศย์ย่อมมั่งคั่งด้วยทรัพย์; ศูทรย่อมบรรลุความผาสุกและความเกษม

Word by word meaning

Phala Shruti 4

धर्मार्थी प्राप्नुयाद्धर्ममर्थार्थी चार्थमाप्नुयात् ।कामानवाप्नुयात्कामी प्रजार्थी चाप्नुयात्प्रजाः

Dharmarthi Prapnuyad Dharmam Artharthi Chartham Apnuyat |Kaman Avapnuyat Kami Prajarthi Chapnuyat Prajah

ผู้ใดแสวงหาธรรมะ ย่อมบรรลุธรรมะ; ผู้ใดแสวงหาอรรถะ ย่อมได้อรรถะ. ผู้ใดใฝ่กามะ ย่อมได้เสพสุขตามปรารถนา และผู้ใดปรารถนาบุตรหลาน ย่อมได้บุตรหลานดังประสงค์.

Word by word meaning

Phala Shruti 5

भक्तिमान्यः सदोत्थाय शुचिस्तद्गतमानसः ।सहस्रं वासुदेवस्य नाम्नामेतत्प्रकीर्तयेत्

Bhaktiman Yah Sadotthaya Shuchis Tadgata Manasah |Sahasram Vasudevasya Namnam Etat Prakirtayet

ผู้ใดประกอบด้วยภักติ ตื่นขึ้นเป็นนิตย์ รักษาความบริสุทธิ์ และตั้งจิตแน่วแน่ในพระองค์—ผู้นั้นพึงสาธยายพระนามของวาสุเทวะครบหนึ่งพันนามนี้.

Word by word meaning

Phala Shruti 6

यशः प्राप्नोति विपुलं ज्ञातिप्राधान्यमेव च ।अचलां श्रियमाप्नोति श्रेयश्चाप्नोत्यनुत्तमम्

Yashah Prapnoti Vipulam Jnyati Pradhanyam Eva Cha |Achalam Shriyam Apnoti Shreyash Chapnotyanuttamam

เขาย่อมได้ยศศักดิ์อันไพศาล และได้ความเป็นใหญ่ในหมู่ญาติด้วย. เขาย่อมได้ศรีสมบัติอันมั่นคง และบรรลุความเกษมอันยอดยิ่งหาที่เปรียบมิได้.

Word by word meaning

Phala Shruti 7

न भयं क्वचिदाप्नोति वीर्यं तेजश्च विन्दति ।भवत्यरोगो द्युतिमान्बलरूपगुणान्वितः

Na Bhayam Kvachid Apnoti Viryam Tejash Cha Vindati |Bhavaty Arogo Dyutiman Bala Rupa Gunanvitah

เขาย่อมไม่ประสบความหวาดกลัว ณ ที่ใดเลย; ย่อมได้วีรยภาพและเดชานุภาพ. เขาย่อมเป็นผู้ปราศจากโรค มีรัศมี และประกอบพร้อมด้วยกำลัง รูปโฉม และคุณธรรม.

Word by word meaning

Phala Shruti 8

रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् ।भयान्मुच्येत भीतश्च मुच्येतापन्न आपदः

Rogarto Muchyate Rogad Baddho Muchyeta Bandhanat |Bhayan Muchyeta Bhitashcha Muchyetapanna Apadah

ผู้ที่ทุกข์ด้วยโรคย่อมพ้นจากโรค; ผู้ที่ถูกจองจำย่อมพ้นจากพันธนาการ. ผู้ที่หวาดกลัวย่อมพ้นจากความกลัว และผู้ที่ตกอยู่ในวิบัติย่อมพ้นจากวิบัตินั้น.

Word by word meaning

Phala Shruti 9

दुर्गाण्यतितरत्याशु पुरुषः पुरुषोत्तमम् ।स्तुवन्नामसहस्रेण नित्यं भक्तिसमन्वितः

Durgany Atitaratyashu Purushah Purushottamam |Stuvan Nama Sahasrena Nityam Bhakti Samanvitah

ผู้ใดสรรเสริญปุรุโษตตมะด้วยพระนามพันประการอยู่เนืองนิตย์ พร้อมด้วยภักติ ผู้นั้นย่อมข้ามพ้นอุปสรรคอันยากยิ่งได้โดยเร็ว

Word by word meaning

Phala Shruti 10

वासुदेवाश्रयो मर्त्यो वासुदेवपरायणः ।सर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रह्म सनातनम्

Vasudevashrayo Martyo Vasudevaparayanah |Sarvapapavishuddhatma Yati Brahma Sanatanam

ปุถุชนผู้พึ่งพาวาสุเทวะ และถือวาสุเทวะเป็นที่สุดแห่งจุดหมาย ย่อมมีจิตบริสุทธิ์จากบาปทั้งปวง และบรรลุพรหมันอันนิรันดร์

Word by word meaning

Phala Shruti 11

न वासुदेवभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित् ।जन्ममृत्युजराव्याधिभयं वाप्युपजायते

Na Vasudeva Bhaktanam Ashubham Vidyate Kvachit |Janma Mrityu Jara Vyadhi Bhayam Vapyupajayate

สำหรับผู้ภักดีต่อวาสุเทวะ ย่อมไม่มีสิ่งอัปมงคลปรากฏ ณ ที่ใดเลย และความหวาดหวั่นต่อการเกิด ความตาย ความชรา หรือโรคภัย ก็ไม่บังเกิดขึ้น

Word by word meaning

Phala Shruti 12

इमं स्तवमधीयानः श्रद्धाभक्तिसमन्वितः ।युज्येतात्मसुखक्षान्तिश्रीधृतिस्मृतिकीर्तिभिः

Imam Stavam Adhiyanah Shraddha Bhakti Samanvitah |Yujyetatma Sukha Kshanti Shri Dhriti Smriti Kirtibhih

ผู้ใดศึกษาและสาธยายบทสรรเสริญนี้ด้วยศรัทธาและภักติ ผู้นั้นย่อมประกอบด้วยสุขภายใน ความอดทน ความรุ่งเรือง ความมั่นคง ความทรงจำ และเกียรติยศ

Word by word meaning

Phala Shruti 13

न क्रोधो न च मात्सर्यं न लोभो नाशुभा मतिः ।भवन्ति कृतपुण्यानां भक्तानां पुरुषोत्तमे

Na Krodho Na Cha Matsaryam Na Lobho Nashubha Matih |Bhavanti Kritapunyanam Bhaktanam Purushottame

ในหมู่ผู้ภักดีต่อปุรุโษตตมะ ผู้สั่งสมบุญกุศลแล้ว ย่อมไม่เกิดโทสะ ไม่เกิดริษยา ไม่เกิดโลภะ และไม่เกิดความคิดอันอัปมงคล

Word by word meaning

Phala Shruti 14

द्यौः सचन्द्रार्कनक्षत्रा खं दिशो भूर्महोदधिः ।वासुदेवस्य वीर्येण विधृतानि महात्मनः

Dyauh Sachandrarka Nakshatra Kham Disho Bhur Mahodadhih |Vasudevasya Viryena Vidhritani Mahatmanah

สวรรค์พร้อมด้วยจันทร์ สุริยะ และหมู่ดาว; นภา; ทิศทั้งปวง; แผ่นดิน; และมหาสมุทร—ทั้งหมดนี้ทรงไว้ด้วยเดชานุภาพแห่งมหาตมัน วาสุเทวะ

Word by word meaning

Phala Shruti 15

ससुरासुरगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम् ।जगद्वशे वर्ततेदं कृष्णस्य सचराचरम्

Sasurasura Gandharvam Sayakshoraga Rakshasam |Jagadvashe Vartatedam Krishnasya Sacharacharam

โลกทั้งสิ้นนี้—พร้อมด้วยเทวะ อสูร คนธรรพ์ ยักษ์ นาค และรากษส—ทั้งที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว ล้วนดำรงอยู่ภายใต้อำนาจปกครองของพระกฤษณะ

Word by word meaning

Phala Shruti 16

इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः सत्त्वं तेजो बलं धृतिः ।वासुदेवात्मकान्याहुः क्षेत्रं क्षेत्रज्ञ एव च

Indriyani Mano Buddhih Sattvam Tejo Balam Dhritih |Vasudevatmakanyahuh Kshetram Kshetrajna Eva Cha

อินทรีย์ทั้งหลาย มนะ พุทธิ สัตตวะ (ความผ่องใส) เตชะ พละ และธฤติ (ความมั่นคง)—ล้วนกล่าวกันว่าเป็นสภาวะแห่งวาสุเทวะ; ทั้งกษेत्र (สนาม) และกษेत्रชญะ (ผู้รู้สนาม) ก็เช่นเดียวกัน

Word by word meaning

Phala Shruti 17

सर्वागमानामाचारः प्रथमं परिकल्प्यते ।आचारप्रभवो धर्मो धर्मस्य प्रभुरच्युतः

Sarvagamanam Acharah Prathamam Parikalpyate |Acharaprabhavo Dharmo Dharmasya Prabhur Achyutah

สำหรับอาคมทั้งปวง อาจาระ (ความประพฤติอันถูกต้อง) ถูกสถาปนาเป็นอันดับแรก ธรรมะบังเกิดจากอาจาระ และองค์ผู้เป็นเจ้าแห่งธรรมะคือ อจยุตะ

Word by word meaning

Phala Shruti 18

ऋषयः पितरो देवा महाभूतानि धातवः ।जङ्गमाजङ्गमं चेदं जगन्नारायणोद्भवम्

Rishayah Pitaro Deva Mahabhutani Dhatavah |Jangamajangamam Chedam Jagan Narayanodbhavam

ฤๅษีทั้งหลาย บรรพชน (ปิตฤ) เทวะ มหาภูต และธาตุทั้งหลาย—และโลกทั้งสิ้นนี้ ทั้งที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว—ล้วนบังเกิดจากนารายณะ

Word by word meaning

Phala Shruti 19

योगो ज्ञानं तथा सांख्यं विद्याः शिल्पानि कर्म च ।वेदाः शास्त्राणि विज्ञानमेतत्सर्वं जनार्दनात्

Yogo Jnanam Tatha Sankhyam Vidyah Shilpani Karma Cha |Vedah Shastrani Vijnanam Etat Sarvam Janardanat

โยคะ ญาณะ และสางขยะ; วิทยาทั้งหลาย ศิลปะและหัตถกรรม ตลอดจนกรรม; พระเวท คัมภีร์ศาสตรา และความรู้เชิงวิทยาการ—ทั้งหมดนี้มาจากพระชนารทนะ

Word by word meaning

Phala Shruti 20

एको विष्णुर्महद्भूतं पृथग्भूतान्यनेकशः ।त्रींल्लोकान्व्याप्य भूतात्मा भुङ्क्ते विश्वभुगव्ययः

Eko Vishnur Mahad Bhutam Prithag Bhutany Anekashah |Treen Lokan Vyapya Bhutatma Bhunkte Vishwabhug Avyayah

พระวิษณุทรงเป็นหนึ่งเดียว แต่ทรงปรากฏเป็นมหาตัตตวะ และเป็นสรรพสัตว์นานาประการที่แยกแตกต่างกัน เมื่อแผ่ซ่านทั่วสามโลก พระองค์ผู้เป็นอาตมันอันไม่เสื่อมสลายของสรรพภูต ย่อมเสวยในฐานะผู้เสวยโลกทั้งปวง ผู้ไม่สิ้นสูญ

Word by word meaning

Phala Shruti 21

इमं स्तवं भगवतो विष्णोर्व्यासेन कीर्तितम् ।पठेद्य इच्छेत्पुरुषः श्रेयः प्राप्तुं सुखानि च

Imam Stavam Bhagavato Vishnor Vyasena Kirtitam |Pathed Ya Icchet Purushah Shreyah Praptum Sukhani Cha

บทสรรเสริญแด่พระภควานวิษณุนี้ อันพระวยาสะได้ประกาศไว้ ผู้ใดปรารถนาจะบรรลุศฺเรยัสคือความเกษมสูงสุด และความผาสุกสวัสดี จงสาธยายบทนี้เถิด

Word by word meaning

Phala Shruti 22

विश्वेश्वरमजं देवं जगतः प्रभवाप्ययम् ।भजन्ति ये पुष्कराक्षं न ते यान्ति पराभवम्

Chanted after itन ते यान्ति पराभवम् ओं नम इति

Vishweshvaram Ajam Devam Jagatah Prabhavapyayam |Bhajanti Ye Pushkaraksham Na Te Yanti Parabhavam

ผู้ใดบูชาพุษกรากษะ—พระผู้เป็นเจ้าแห่งสากล ผู้ไม่บังเกิด เป็นเทพผู้เป็นเหตุแห่งการอุบัติและการดับแห่งโลก—ผู้นั้นย่อมไม่ประสบความพ่ายแพ้

Word by word meaning

Closing Verses

उत्तरपीठिका10 verses

Southern recitation tradition

Three of these verses come from the Bhagavad Gita.

โศลกปิดท้ายค่อยๆ นำการสวดพันนามให้สงบลง อรชุนขอให้พระกฤษณะคุ้มครองผู้ภักดีที่รักพระองค์ และพระกฤษณะตอบว่าผู้ใดปรารถนาจะสรรเสริญพระองค์ด้วยพันนาม ก็ได้รับการสดับแม้ด้วยโศลกเพียงบทเดียว จากนั้นเสียงจากหลายขนบก็มาร่วมกัน พระวยาสนอบน้อมแด่พระวาสุเทพผู้เป็นที่พำนักของสรรพสัตว์ พระศิวะบอกพระนางปารวตีว่านามของพระรามเท่ากับพันนาม พระพรหมกราบแด่พระผู้เป็นเจ้าผู้มีพันรูป และโศลกที่คุ้นเคยจากภควัทคีตาสัญญาว่าจะคุ้มครองและพระผู้เป็นเจ้าจะเสด็จกลับมาในทุกยุค ส่วนนี้จบด้วยคำรับรองว่าผู้ทุกข์ใจและผู้หวาดกลัวย่อมพ้นจากความโศกเศร้าเพียงด้วยการสวดนามนารายณ์ อุตตรปีฐิกานี้เป็นของขนบการสวดทางภาคใต้ และไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของตัวบทวิษณุสหัสรนามของมหาภารตะ แม้บางโศลกจะนำมาจากภควัทคีตา

Closing Verse 1

अर्जुन उवाच ।पद्मपत्रविशालाक्ष पद्मनाभ सुरोत्तम ।भक्तानामनुरक्तानां त्राता भव जनार्दन

Arjuna Uvacha |Padmapatra Vishalaksha Padmanabha Surottama |Bhaktanam Anuraktanam Trata Bhava Janardana

อรชุนกล่าวว่า: ข้าแต่พระองค์ผู้มีพระเนตรกว้างดุจกลีบบัว ข้าแต่ปัทมนาภะ พระผู้เป็นเจ้าผู้มีดอกบัวที่พระนาภี ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เทพ ข้าแต่ชนารทนะ ขอทรงเป็นผู้คุ้มครองผู้ภักดีของพระองค์ ผู้ผูกพันกับพระองค์ด้วยความรัก

Word by word meaning

Closing Verse 2

श्रीभगवानुवाच ।यो मां नामसहस्रेण स्तोतुमिच्छति पाण्डव ।सोऽहमेकेन श्लोकेन स्तुत एव न संशयः

Chanted after itस्तुत एव न संशय ओं नम इति

Shri Bhagavan Uvacha |Yo Mam Nama Sahasrena Stotum Icchati Pandava |So'ham Ekena Shlokena Stuta Eva Na Samshayah

ภควานตรัสว่า: โอ บุตรแห่งปาณฑุ ผู้ใดปรารถนาจะสรรเสริญเราด้วยพันนาม เราก็ได้รับการสรรเสริญจากผู้นั้นแล้วด้วยโศลกเพียงบทเดียว ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย

Word by word meaning

Closing Verse 3

व्यास उवाच ।वासनाद्वासुदेवस्य वासितं ते जगत्त्रयम् ।सर्वभूतनिवासोऽसि वासुदेव नमोऽस्तु ते

Chanted after itवासुदेव नमोऽस्तु त ओं नम इति

Vyasa Uvacha |Vasanad Vasudevasya Vasitam Te Jagattrayam |Sarvabhuta Nivaso'si Vasudeva Namostu Te

วยาสกล่าวว่า: ด้วยการสถิตอยู่ของพระวาสุเทพ สามโลกจึงแผ่ซ่านไปด้วยพระองค์ พระองค์คือที่พำนักของสรรพสัตว์ ข้าแต่พระวาสุเทพ ขอนอบน้อมแด่พระองค์

Word by word meaning

Closing Verse 4

पार्वत्युवाच ।केनोपायेन लघुना विष्णोर्नामसहस्रकम् ।पठ्यते पण्डितैर्नित्यं श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो

Parvatyuvacha |Kenopayena Laghuna Vishnor Nama Sahasrakam |Pathyate Panditair Nityam Shrotum Ichchamyaham Prabho

ปารวตีกล่าวว่า: ผู้รู้ทั้งหลายสวดพันนามของพระวิษณุทุกวันด้วยวิธีง่ายๆ อย่างไร ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟัง

Word by word meaning

Closing Verse 5

ईश्वर उवाच ।श्रीराम राम रामेति रमे रामे मनोरमे ।सहस्रनाम तत्तुल्यं रामनाम वरानने

Chanted after itश्रीरामनाम वरानन ओं नम इति

Ishvara Uvacha |Shri Rama Rama Rameti Rame Rame Manorame |Sahasranama Tattulyam Ramanama Varanane

พระศิวะตรัสว่า: เราสวด “ศรีราม ราม ราม” และรื่นรมย์ในพระราม ผู้ทรงทำให้ใจรื่นรมย์ นามของพระรามเท่ากับพันนาม โอ ผู้มีพักตร์งาม

Word by word meaning

Closing Verse 6

ब्रह्मोवाच ।नमोऽस्त्वनन्ताय सहस्रमूर्तये सहस्रपादाक्षिशिरोरुबाहवे ।सहस्रनाम्ने पुरुषाय शाश्वते सहस्रकोटीयुगधारिणे नमः

Chanted after itसहस्रकोटियुगधारिण ओं नम इति

Brahmovacha |Namostvanantaya Sahasramurtaye Sahasrapadakshi Shirorubahave |Sahasranamne Purushaya Shashvate Sahasrakoti Yugadharine Namah

พระพรหมกล่าวว่า: ขอนอบน้อมแด่พระอนันต์ ผู้มีพันรูป พันพระบาท พันพระเนตร พันพระเศียร พันพระเพลา และพันพระกร ขอนอบน้อมแด่ปุรุษะนิรันดร์ผู้มีพันนาม และผู้ค้ำจุนพันโกฏิยุค

Word by word meaning

Closing Verse 7

संजय उवाच ।यत्र योगीश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम

Sanjaya Uvacha |Yatra Yogeshwarah Krishno Yatra Partho Dhanurdharah |Tatra Shrir Vijayo Bhutir Dhruva Nitir Matir Mama

From Bhagavad Gita 18.78.

สัญชัยกล่าวว่า: ที่ใดมีพระกฤษณะ เจ้าแห่งโยคี และที่ใดมีปารถะ ผู้ถือธนู ที่นั่นมีโชค ชัยชนะ ความรุ่งเรือง และธรรมะอันมั่นคง นี่คือความเชื่อมั่นของข้าพเจ้า

Word by word meaning

Closing Verse 8

श्रीभगवानुवाच ।अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते ।तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम्

Shri Bhagavan Uvacha |Ananyash Chintayanto Mam Ye Janah Paryupasate |Tesham Nityabhiyuktanam Yogakshemam Vahamyaham

From Bhagavad Gita 9.22.

ภควานตรัสว่า: ผู้ที่บูชาเรา โดยคิดถึงเราไม่มีความคิดอื่น ย่อมเป็นหนึ่งเดียวกับเราอยู่เสมอ เรานำสิ่งที่พวกเขาขาดมาให้ และปกป้องสิ่งที่พวกเขามี

Word by word meaning

Closing Verse 9

परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् ।धर्मसंस्थापनार्थाय संभवामि युगे युगे

Paritranaya Sadhunam Vinashaya Cha Dushkritam |Dharma Samsthapanarthaya Sambhavami Yuge Yuge

From Bhagavad Gita 4.8.

เพื่อปกป้องคนดี เพื่อทำลายผู้ทำชั่ว และเพื่อสถาปนาธรรมะให้มั่นคง เราจึงบังเกิดขึ้นในทุกยุคทุกสมัย

Word by word meaning

Closing Verse 10

आर्ता विषण्णाः शिथिलाश्च भीताः घोरेषु च व्याधिषु वर्तमानाः ।संकीर्त्य नारायणशब्दमात्रं विमुक्तदुःखाः सुखिनो भवन्ति

Chanted after itओं तत्सत्

Arta Vishannah Shithilashcha Bhitah Ghoreshu Cha Vyadhishu Vartamanah |Sankirtya Narayana Shabda Matram Vimukta Duhkhah Sukhino Bhavanti

ผู้ที่ทุกข์ระทม หดหู่ อ่อนแอ และหวาดกลัว รวมทั้งผู้ที่ติดอยู่ในโรคร้ายแรง ย่อมพ้นจากความทุกข์และมีความสุข เพียงแค่เปล่งเสียงสวดคำว่านารายณ์

Word by word meaning

Frequently Asked Questions

No. These seven invocations come from the southern recitation tradition, not from the Mahabharata. Reciters add them before the Mahabharata's own frame story, where Yudhishthira questions Bhishma.

The first verse asks the reciter to meditate on Vishnu, white-robed, moon-colored, four-armed and gracious of face, so that all obstacles may be removed. Devotees use it to clear the way before a sacred undertaking.

The verse names Vishvaksena as the one whose attendants, more than a hundred and led by the elephant-faced one, constantly destroy obstacles. The reciter takes refuge in him before going further.

Vyasa is traced through his lineage: great-grandson of Vasishtha, grandson of Shakti, son of Parashara and father of Shuka. The fourth verse goes further and salutes Vyasa as the form of Vishnu and Vishnu as the form of Vyasa, honoring him as a treasure-house of sacred knowledge.

He asks who is the single divinity in the world, what is the single highest refuge, by praising and by worshipping whom people attain well-being, which dharma is the highest of all, and by reciting what a being is released from the bondage of birth and saṃsāra. These questions are traditionally counted as six. Bhishma's reply to them is what leads into the thousand names.

In verse 2.8 Bhishma says that, in his view, the highest dharma among all dharmas is for a person always to worship Pundarikaksha, the lotus-eyed Vishnu, with devotion through hymns of praise. Earlier verses describe this worship as meditating on him, praising him, bowing to him and offering worship to him alone.

Yes. Unlike the opening invocations, the nyasa and dhyana, and the closing verses of the recitation, these thirteen verses belong to the Mahabharata itself. Here they follow the BORI critical edition. They are narrated by Vaishampayana and record the conversation between Yudhishthira and Bhishma.

The verses say that one who continually praises Vishnu may transcend all suffering, and that the thousand names remove fear of wrongdoing and its consequences. Bhishma says he will declare the names for Yudhishthira's welfare and flourishing. Devotees take these statements as the reason for regular recitation.

No. These verses come from the southern recitation tradition and are added around the Mahabharata text when the hymn is chanted. They prepare the reciter for the thousand names but are not found in the epic's account of Bhishma's teaching.

The nyasa names Vedavyasa, the great sage, as the seer and anushtubh as the meter. The deity is the son of Devaki, called in 3.4 Sri Mahavishnu, the Supreme Self, Sri Narayana.

Ask anything about the Vishnu Sahasranama

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Vishnu Sahasranama in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play

Vedapath Gold

Reading stays free, with or without Gold. It is for when you would rather listen: Sanskrit recitation and a spoken translation in 10 languages across the library, on this site and in the app, plus weekly Mudras for your questions and every comic and video episode open.

See what Gold opens