Sukta 64

Mantra 1

कथा देवानां कतमस्य यामनि सुमन्तु नाम शृण्वतां मनामहे । को मृळाति कतमो नो मयस्करत्कतम ऊती अभ्या ववर्तति ॥

เราจักทำอย่างไร และในจังหวะแห่งการดำเนินของเหล่าเทพประการใด จึงจะระลึกไว้ในใจถึงนาม “สุมนตุ (Suman-tu)”—ผู้สดับฟังโดยแท้? ผู้ใดประทานความชื่นบานแก่เรา ผู้ใดก่อให้เราได้ลิ้มรสความรื่นรมย์แห่งความมีอยู่; ฤทธิ์ใดเล่าหันมาหาเราด้วยความอุปถัมภ์ของตน?

Mantra 2

क्रतूयन्ति क्रतवो हृत्सु धीतयो वेनन्ति वेनाः पतयन्त्या दिशः । न मर्डिता विद्यते अन्य एभ्यो देवेषु मे अधि कामा अयंसत ॥

เจตจำนงแห่งการกระทำ (kratu) เคลื่อนไหวตามกาลอยู่ในดวงใจ; ความคิดอันดลใจใคร่หา และความปรารถนาทั้งหลายโผบินไปสู่ทิศทั้งปวง. นอกจากสิ่งเหล่านี้แล้ว หาไม่พบผู้ประทานความชื่นบานอื่นใด: ความใฝ่ปรารถนาของข้าพเจ้าถูกตั้งไว้เหนือเหล่าเทพแล้ว.

Mantra 3

नरा वा शंसं पूषणमगोह्यमग्निं देवेद्धमभ्यर्चसे गिरा । सूर्यामासा चन्द्रमसा यमं दिवि त्रितं वातमुषसमक्तुमश्विना ॥

ด้วยถ้อยคำแห่งคีตา ท่านสรรเสริญ นาราศัมสะ (Narāśaṃsa), ปูษันผู้เร้นลับ (Pūṣan), และอัคนี (Agni) ผู้ถูกจุดโดยเหล่าเทพ. ท่านยังสรรเสริญ สุริยะ (Sūrya) และมาสะ (Māsa), จันทรมาส (Candramas), ยมะ (Yama) ในสวรรค์, ตฤตะ (Trita), วาตะ (Vāta), อุษัส (Uṣas), ราตรี (Akti), และอัศวินทั้งคู่ (Aśvins)—แต่ละฤทธิ์ถูกอัญเชิญเพื่อปลุกให้ตื่นและจัดระเบียบความมีอยู่.

Mantra 4

कथा कविस्तुवीरवान्कया गिरा बृहस्पतिर्वावृधते सुवृक्तिभिः । अज एकपात्सुहवेभिॠक्वभिरहिः शृणोतु बुध्न्यो हवीमनि ॥

กวีผู้ทรงวีรภาพ—พฤหสปติ—จักเจริญยิ่งด้วยถ้อยคำใด ด้วยวาจาใดเล่า ด้วยบทสรรเสริญที่ร้อยเรียงงดงาม? ขออชะ เอกปาต (Aja Ekapāt) พร้อมด้วยเหล่านักขับผู้เรียกเชื้อเชิญอย่างดี จงสดับเถิด; และขอพุธนยะ (Budhnya) งูแห่งห้วงลึก จงรับฟัง ณ ที่บูชายัญและเครื่องบูชาเถิด.

Mantra 5

दक्षस्य वादिते जन्मनि व्रते राजाना मित्रावरुणा विवाससि । अतूर्तपन्थाः पुरुरथो अर्यमा सप्तहोता विषुरूपेषु जन्मसु ॥

ในกำเนิดและในวรตะ (vrata) แห่งทักษะ (Dakṣa) โอ อทิติ (Aditi) ท่านบูชากษัตริย์ทั้งสอง—มิตร (Mitra) และวรุณะ (Varuṇa). อริยมัน (Aryaman) ผู้มีรถศึกมากมาย ผู้มีหนทางมิอาจถูกปราบ เป็นสัปตโหตฤ (saptahotṛ) ในกำเนิดอันหลากรูป จึงสถาปนาสิทธิอันชอบธรรมและทางผ่านอันประเสริฐ.

Mantra 6

ते नो अर्वन्तो हवनश्रुतो हवं विश्वे शृण्वन्तु वाजिनो मितद्रवः । सहस्रसा मेधसाताविव त्मना महो ये धनं समिथेषु जभ्रिरे ॥

ขอเหล่าอาชาอันเร่าร้อน ผู้ได้ยินเสียงเรียกของเรา—ผู้เคลื่อนไหวดุจทิพย์—เหล่าวาชิน (vājin) ผู้เปี่ยมพลัง ผู้มีความเร็วอันพอเหมาะ จงสดับคำอัญเชิญของเราเถิด. และขอมหาพลังทั้งหลาย ผู้ชนะได้พันเท่าด้วยสภาวะกำเนิดของตน ผู้ได้นำทรัพย์สมบัติมาในท่ามกลางการปะทะภายในเรา จงมาช่วยเกื้อกูลเราเถิด.

Mantra 7

प्र वो वायुं रथयुजं पुरंधिं स्तोमैः कृणुध्वं सख्याय पूषणम् । ते हि देवस्य सवितुः सवीमनि क्रतुं सचन्ते सचितः सचेतसः ॥

ด้วยบทสรรเสริญของท่านทั้งหลาย จงเชิญมาข้างหน้า—วายุ (Vāyu) ผู้เทียมรถศึก และเพื่อมิตรภาพจงเชิญปูษัน (Pūṣan) ผู้เป็นพลังแห่งความอุดมบริบูรณ์ อันทำให้ภาวะทั้งปวงเต็มเปี่ยม. เพราะท่านทั้งสอง ผู้รู้ตื่นและตระหนัก ย่อมดำเนินไปพร้อมเจตจำนงของสวิตฤ (Savitṛ) ในวิถีอันเร่งเร้า และผสานตนกับปัญญาอันมุ่งหมาย.

Mantra 8

त्रिः सप्त सस्रा नद्यो महीरपो वनस्पतीन्पर्वताँ अग्निमूतये । कृशानुमस्तॄन्तिष्यं सधस्थ आ रुद्रं रुद्रेषु रुद्रियं हवामहे ॥

เราขอเชิญสายน้ำที่ไหลรินสามครั้งเจ็ดสาย—มหานทีทั้งหลาย—น้ำนั้นอันกว้างใหญ่ เจ้าแห่งชีวิตที่งอกงาม ขุนเขา และอัคนี (Agni) เพื่อความคุ้มครองของเรา. เราวอนขอคริศานู (Kṛśānu) ผู้แผ่ขยาย และติษยะ (Tiṣya) ณ ที่ประทับร่วม; และเราขอเชิญรุทระ (Rudra)—พลังรุทรียะท่ามกลางเหล่ารุทระ—ให้ปลุกพลังอันดุเดือดแต่เยียวยาในเรา.

Mantra 9

सरस्वती सरयुः सिन्धुरूर्मिभिर्महो महीरवसा यन्तु वक्षणीः । देवीरापो मातरः सूदयित्न्वो घृतवत्पयो मधुमन्नो अर्चत ॥

ขอให้สรัสวตี (Sarasvatī) สรายุ (Sarayu) และสินธุ (Sindhu) พร้อมด้วยระลอกคลื่น—กว้างใหญ่และทรงพลัง—มาหาเราด้วยความเกื้อกูลอันเลี้ยงดู แบกพากระแสอันหล่อเลี้ยง. โอ้สายน้ำเทวีทั้งหลาย มารดาทั้งหลาย ผู้เร่งเร้าการเติบโตของเรา จงสรรเสริญเรา (จงเติมเราให้สว่าง) ด้วยน้ำนมแห่งปีติที่อุดมด้วยฆีและหวานดุจน้ำผึ้ง.

Mantra 10

उत माता बृहद्दिवा शृणोतु नस्त्वष्टा देवेभिर्जनिभिः पिता वचः । ऋभुक्षा वाजो रथस्पतिर्भगो रण्वः शंसः शशमानस्य पातु नः ॥

ขอพระมารดาแห่งสวรรค์อันกว้างใหญ่ทรงสดับเรา; ขอทวาษฏฤ (Tvaṣṭṛ) ผู้เป็นบิดา ผู้ร่วมกับเหล่าเทพผู้บังเกิดจากเทพทั้งหลาย จงรับวาจาของเราเถิด. ขอฤภุกษัน (Ṛbhukṣan), วาชะ (Vāja), รถสปติ (Ratha-spati) เจ้าแห่งรถ, และภคะ (Bhaga) ผู้รื่นรมย์ จงคุ้มครองถ้อยสรรเสริญของผู้เพียรพยายามและเติบโตสู่ความชำนาญ เพื่อเราเถิด.

Mantra 11

रण्वः संदृष्टौ पितुमाँ इव क्षयो भद्रा रुद्राणां मरुतामुपस्तुतिः । गोभिः ष्याम यशसो जनेष्वा सदा देवास इळया सचेमहि ॥

เมื่อมองเห็นร่วมกัน ที่พำนักย่อมรื่นรมย์ ดุจเรือนที่อุดมด้วยอาหารหล่อเลี้ยง; และคำสรรเสริญที่ถวายแด่เหล่ารุทราและมรุตทั้งหลายย่อมเป็นมงคล. ขอให้เรามีโคแห่งรัศมีและญาณ เป็นผู้มีเกียรติในหมู่ชน; และข้าแต่เทพทั้งหลาย ขอให้เราสมานฉันท์เคียงคู่กับอิฬา (Iḷā) ผู้หล่อเลี้ยงอยู่เสมอเถิด.

Mantra 12

यां मे धियं मरुत इन्द्र देवा अददात वरुण मित्र यूयम् । तां पीपयत पयसेव धेनुं कुविद्गिरो अधि रथे वहाथ ॥

โอ้มรุตทั้งหลาย โอ้อินทระ โอ้เทพทั้งหลาย วรุณะและมิตร—ปัญญาอันดลใจซึ่งท่านทั้งหลายประทานแก่ข้าพเจ้า ขอจงบำรุงมันเถิด ดุจเลี้ยงแม่โคด้วยน้ำนมของนาง. ขอท่านทั้งหลายพึงนำถ้อยเพลงของข้าพเจ้าขึ้นเหนือรถศึกของท่าน และพาไปสู่ความเคลื่อนไหวแห่งเหล่าเทพเถิด.

Mantra 13

कुविदङ्ग प्रति यथा चिदस्य नः सजात्यस्य मरुतो बुबोधथ । नाभा यत्र प्रथमं संनसामहे तत्र जामित्वमदितिर्दधातु नः ॥

โอ้มารุตทั้งหลาย ท่านจักเหลียวแลเราดังที่เคยทำมาแต่ก่อนหรือไม่—เราผู้เป็นวงศ์วานเดียวกับท่าน? ณ “สะดือ” อันเป็นที่ซึ่งเราถูกผนึกเข้าด้วยกันเป็นครั้งแรก ณ ที่นั้นขอให้อทิติ (Aditi ผู้ไร้ขอบเขต) สถาปนาแก่เราเถิดซึ่งความเป็นญาติแท้—ความเป็นหนึ่งเดียวแห่งกำเนิดในความอนันต์.

Mantra 14

ते हि द्यावापृथिवी मातरा मही देवी देवाञ्जन्मना यज्ञिये इतः । उभे बिभृत उभयं भरीमभिः पुरू रेतांसि पितृभिश्च सिञ्चतः ॥

เพราะฟ้ากับดินนั้นแท้จริงคือมารดาผู้ยิ่งใหญ่สององค์ เป็นเทวีผู้ศักดิ์สิทธิ์ ผู้ให้กำเนิดเหล่าเทพโดยกำเนิด และควรแก่ยัญพิธี ณ ที่นี้ ทั้งสองทรงค้ำจุนทั้งสองโลกด้วยกำลังแห่งการอุ้มชู และทรงหลั่งเมล็ดพันธุ์นานาประการร่วมกับบรรพชน (Pitṛ) —เพื่อให้สายธารแห่งชีวิตและสติรู้ดำรงสืบไป.

Mantra 15

वि षा होत्रा विश्वमश्नोति वार्यं बृहस्पतिररमतिः पनीयसी । ग्रावा यत्र मधुषुदुच्यते बृहदवीवशन्त मतिभिर्मनीषिणः ॥

กิจแห่งโหตฤนั้นแผ่ไพศาล บรรลุสิ่งพึงปรารถนาทั้งปวง—ด้วยพฤหสปติ (Bṛhaspati) และอรามติ (Aramati) ผู้ควรสรรเสริญยิ่ง ณ ที่ซึ่งศิลาบีบคั้นถูกขานว่า “ผู้บีบน้ำผึ้ง” ณ ที่นั้นเหล่าฤษีผู้มีปัญญาได้ทำให้ “ความกว้างใหญ่” กึกก้องด้วยความคิด—ปลุกถ้อยคำอันยิ่งใหญ่ให้ตื่นขึ้นในเรา.

Mantra 16

एवा कविस्तुवीरवाँ ऋतज्ञा द्रविणस्युर्द्रविणसश्चकानः । उक्थेभिरत्र मतिभिश्च विप्रोऽपीपयद्गयो दिव्यानि जन्म ॥

ดังนี้ ฤๅษีผู้เห็นแจ้ง (kavi)—ผู้มีวาจาองอาจ รู้จัก ṛta (สัจจะ–ระเบียบ) ปรารถนาความอุดม (dravina) และยินดีในทรัพย์สมบัติ—ณ ที่นี้ ด้วยบทสรรเสริญ (uktha) และด้วยความคิดอันดลใจ (mati) ปราชญ์ผู้สว่าง (vipra) ได้หล่อเลี้ยง “การบังเกิดอันศักดิ์สิทธิ์” แห่งพลังชีวิต (gayaḥ)

Mantra 17

एवा प्लतेः सूनुरवीवृधद्वो विश्व आदित्या अदिते मनीषी । ईशानासो नरो अमर्त्येनास्तावि जनो दिव्यो गयेन ॥

ดังนี้ บุตรผู้มีปัญญาแห่งปลเต (Plate) ได้ทำให้ท่านทั้งหลายเจริญยิ่ง—โอ้เหล่าอาทิตยะ (Ādityas) ทั้งปวง โอ้อทิติ (Aditi). ในฐานะผู้เป็นเจ้าและผู้เข้มแข็ง เขาทั้งหลายด้วยพลังอันไม่ตาย ได้ให้หมู่ชนแห่งสวรรค์สรรเสริญท่านด้วยพลังชีวิต (gaya).