Sukta 64

Mantra 1

कथा देवानां कतमस्य यामनि सुमन्तु नाम शृण्वतां मनामहे । को मृळाति कतमो नो मयस्करत्कतम ऊती अभ्या ववर्तति ॥

దేవుల ఏ విధంగా, ఏ గమనమార్గంలో, నిజంగా వినువాడైన ‘సుమంతు’ అనే నామాన్ని మనం మనస్సులో ధారించగలము? ఎవరు మాకు మృడత/ఆనందం ప్రసాదిస్తారు, ఎవరు మా కోసం క్షేమకరమైన సుఖాన్ని నిర్మిస్తారు; ఏ శక్తి తన ఊతి (సహాయం)తో మా వైపు తిరుగుతుంది?

Mantra 2

क्रतूयन्ति क्रतवो हृत्सु धीतयो वेनन्ति वेनाः पतयन्त्या दिशः । न मर्डिता विद्यते अन्य एभ्यो देवेषु मे अधि कामा अयंसत ॥

కర్మల క్రతు (సంకల్ప-శక్తి) హృదయాలలో ఋతు క్రమానుసారం కదులుతాయి; ధీతులు (ప్రేరిత ఆలోచనలు) ఆకాంక్షిస్తాయి, వేనా (కామనలు) దిశలవైపు ఎగిరిపోతాయి. వీటికి అతీతంగా మరొక మృడత-దాత లేడు; దేవుల మీదనే నా కామనలు స్థిరపడ్డాయి.

Mantra 3

नरा वा शंसं पूषणमगोह्यमग्निं देवेद्धमभ्यर्चसे गिरा । सूर्यामासा चन्द्रमसा यमं दिवि त्रितं वातमुषसमक्तुमश्विना ॥

వాక్యంతో నీవు నరాశంస, గూఢమైన పూషన్, దేవులచే ప్రజ్వలింపబడిన అగ్నిని స్తుతిస్తావు. సూర్య, మాస, చంద్రమస్, దివిలో యమ, త్రిత, వాత, ఉషస్, రాత్రి, మరియు అశ్వినౌ—ఈ సమస్త దేవశక్తులను నీవు స్తుతిస్తావు; అవి జాగరణకూ వ్యవస్థాపనకూ ఆహ్వానింపబడినవి.

Mantra 4

कथा कविस्तुवीरवान्कया गिरा बृहस्पतिर्वावृधते सुवृक्तिभिः । अज एकपात्सुहवेभिॠक्वभिरहिः शृणोतु बुध्न्यो हवीमनि ॥

ఎట్లుగా, ఏ వాక్యంతో, మహావీరధ్వనిగల కవి—బృహస్పతి—సువ్యక్త స్తుతులతో వృద్ధి పొందుతాడు? సుహ్వాన ఋక్-గాయకులతో కలిసి అజ ఏకపాత్ వినుగాక; లోతుల సర్పమైన—బుధ్న్య—హవిష్ సమయమున శ్రవణం చేయుగాక.

Mantra 5

दक्षस्य वादिते जन्मनि व्रते राजाना मित्रावरुणा विवाससि । अतूर्तपन्थाः पुरुरथो अर्यमा सप्तहोता विषुरूपेषु जन्मसु ॥

దక్షుని జన్మలోను వ్రతంలోను, హే అదితి, నీవు రెండు రాజులు—మిత్రుడు, వరుణుడు—వారిని పూజించుచున్నావు. అజేయ మార్గములవాడు, అనేక రథములవాడు అయిన అర్యమన్—సప్త-హోతా—వివిధ రూపాల జన్మలలో (ఋత) హక్కును, ఆర్యమార్గపు శ్రేష్ఠ గమనాన్ని స్థాపించును.

Mantra 6

ते नो अर्वन्तो हवनश्रुतो हवं विश्वे शृण्वन्तु वाजिनो मितद्रवः । सहस्रसा मेधसाताविव त्मना महो ये धनं समिथेषु जभ्रिरे ॥

మా హవనాన్ని వినే ఆ అర్వంతులు—వేగవంతులైన వాజినులు, మిత-ద్రవ (మాపిత వేగం) గలవారు—అందరూ మా ఆహ్వానాన్ని వినుగాక. తమ సహజశక్తితో సహస్రగుణ మేధా-సాధనను పొందే ఆ మహాశక్తులు, సమరములలో ధనాన్ని తెచ్చినవారు—మాకు సహాయంగా రాగాక.

Mantra 7

प्र वो वायुं रथयुजं पुरंधिं स्तोमैः कृणुध्वं सख्याय पूषणम् । ते हि देवस्य सवितुः सवीमनि क्रतुं सचन्ते सचितः सचेतसः ॥

మీ స్తోత్రాలతో రథయుక్తుడైన వాయువును ముందుకు తీసుకురండి; సఖ్యతకై పూషణుని—సమృద్ధి-శక్తి, సత్త్వాన్ని నింపువానిని—స్తుతించండి. ఎందుకంటే వారు, సచేతనులు జాగృతులు, సవితా దేవుని ప్రేరణమయ మార్గంలో ఆయన క్రతుతో కలిసి సాగి, లక్ష్యబద్ధమైన ప్రజ్ఞతో తమను తాము ఏకముచేసుకుంటారు.

Mantra 8

त्रिः सप्त सस्रा नद्यो महीरपो वनस्पतीन्पर्वताँ अग्निमूतये । कृशानुमस्तॄन्तिष्यं सधस्थ आ रुद्रं रुद्रेषु रुद्रियं हवामहे ॥

త్రిఃసప్తంగా ప్రవహించే నదులను, మహత్తర జలాలను, వనస్పతుల అధిపతులను, పర్వతాలను, మరియు మా రక్షణార్థం అగ్నిని మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము. వ్యాపించువాడైన కృశానువును, సామాన్య ఆసనంలో తిష్యుని మేము పిలుస్తాము; అలాగే రుద్రుల్లో రుద్రియుడైన రుద్రుని మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము.

Mantra 9

सरस्वती सरयुः सिन्धुरूर्मिभिर्महो महीरवसा यन्तु वक्षणीः । देवीरापो मातरः सूदयित्न्वो घृतवत्पयो मधुमन्नो अर्चत ॥

సరస్వతి, సరయూ, సింధు తమ ఊర్ములతో—మహత్తరులు, మహాబలులు—పోషక సహాయంతో, పోషణ ప్రవాహాలను మోసుకొని, మా వద్దకు రాగాక. హే దేవ్యపః, మాతృలారా, మా వృద్ధిని ప్రేరేపించువారలారా—ఘృతసమృద్ధమైన, మధురమైన పాలతో మమ్మల్ని అర్చించండి (ప్రకాశంతో నింపండి).

Mantra 10

उत माता बृहद्दिवा शृणोतु नस्त्वष्टा देवेभिर्जनिभिः पिता वचः । ऋभुक्षा वाजो रथस्पतिर्भगो रण्वः शंसः शशमानस्य पातु नः ॥

విశాల ద్యౌ (ఆకాశ) మాత మా మాట వినుగాక; దేవజన్మ గణములతో కూడిన పితా త్వష్టా మా వచనాన్ని స్వీకరించుగాక. ఋభుక్షన్, వాజ, రథస్పతి, మరియు రణ్వ (ఆనందదాయక) భగ—వీరందరూ—యత్నించి నైపుణ్యంలో పెరుగుతున్న సాధకుని స్తుతివాక్యాన్ని మా కొరకు రక్షించుగాక.

Mantra 11

रण्वः संदृष्टौ पितुमाँ इव क्षयो भद्रा रुद्राणां मरुतामुपस्तुतिः । गोभिः ष्याम यशसो जनेष्वा सदा देवास इळया सचेमहि ॥

ఒకటిగా దర్శనమిచ్చినప్పుడు రణ్వ (ఆనందదాయక) ఆ నివాసం—పోషణసమృద్ధిగృహంలా; మరియు రుద్రులకు, మరుతులకు అర్పించే స్తుతి మంగళకరం. గోసంపదతో మేము యశస్వులమై, జనులలో ఖ్యాతి పొందుదుము; మరియు హే దేవులారా, సదా ఇళా (పోషక ప్రవాహం)తో కలిసి మేము సాగుదుము.

Mantra 12

यां मे धियं मरुत इन्द्र देवा अददात वरुण मित्र यूयम् । तां पीपयत पयसेव धेनुं कुविद्गिरो अधि रथे वहाथ ॥

హే మరుతులారా, హే ఇంద్రా, హే దేవులారా, వరుణా మిత్రా—మీరు నాకు ఇచ్చిన ఆ ప్రేరిత ‘ధీ’ (అంతర్దృష్టి/బుద్ధి)ని, పాలతో ధేనువును పోషించునట్లు మీరు పోషించండి. నా ‘గిరః’ (వచనాలు)ను మీ రథంపై అధిరోహింపజేసి మీరు మోసుకుపోతారా—దేవగతిలో ప్రవహింపజేస్తారా?

Mantra 13

कुविदङ्ग प्रति यथा चिदस्य नः सजात्यस्य मरुतो बुबोधथ । नाभा यत्र प्रथमं संनसामहे तत्र जामित्वमदितिर्दधातु नः ॥

హే మరుతులారా, మీరు ఒకప్పుడు చేసినట్లే మాపై కూడా దృష్టి పెట్టి గుర్తిస్తారా—మీతో ఒకే జాతి, ఒకే కులబంధం కలిగిన మాపై? నాభి-స్థలంలో మేము మొదటిసారి కలిసి సంయుక్తులమైన చోట, అక్కడ అదితి మా కోసం జామిత్వం—నిజమైన బంధుత్వం, అనంతంలో ఒకే మూలపు ఏకత్వం—స్థాపించుగాక.

Mantra 14

ते हि द्यावापृथिवी मातरा मही देवी देवाञ्जन्मना यज्ञिये इतः । उभे बिभृत उभयं भरीमभिः पुरू रेतांसि पितृभिश्च सिञ्चतः ॥

ఎందుకంటే ద్యావా-పృథివీ—ఈ రెండు మహామాతలు—దేవీలు; జన్మతః దేవులను ప్రసవిస్తారు, ఇక్కడ యజ్ఞానికి యోగ్యులు. ఉభయులు తమ ధారణశక్తులతో ఉభయ లోకాలను ధరిస్తారు; మరియు పితృభులతో కలిసి వారు అనేక రేతాంసి—సృష్టి విత్తనాలు—సిఞ్చుతారు/వర్షింపజేస్తారు.

Mantra 15

वि षा होत्रा विश्वमश्नोति वार्यं बृहस्पतिररमतिः पनीयसी । ग्रावा यत्र मधुषुदुच्यते बृहदवीवशन्त मतिभिर्मनीषिणः ॥

ఆ హోత్రా—యాజకీయ పురోహితకర్మ—విస్తారమైనది; అది సమస్త వరణీయ సంపదను పొందుతుంది—బృహస్పతితోను, అత్యంత ప్రశంసనీయం అయిన అరమతితోను. ఎక్కడ గ్రావా ‘మధు-ప్రేసక’ అని పలుకబడుతుందో, అక్కడ మనీషి ఋషులు తమ మతులతో ‘బృహత్’ను ప్రతిధ్వనింపజేశారు—మాలో మహావాణిని మేల్కొలిపుతూ.

Mantra 16

एवा कविस्तुवीरवाँ ऋतज्ञा द्रविणस्युर्द्रविणसश्चकानः । उक्थेभिरत्र मतिभिश्च विप्रोऽपीपयद्गयो दिव्यानि जन्म ॥

ఇట్లే కవి—వీర్యవంతుడు, ఋతజ్ఞుడు (ఋత-వ్యవస్థను తెలిసినవాడు), ద్రవిణాన్ని కోరువాడు, నిధుల్లో ఆనందించువాడు—ఇక్కడ ఉక్థములతో (స్తుతులతో) మరియు మతులతో (ప్రేరిత ఆలోచనలతో) ఆ విప్రుడు గయ (జీవన-శక్తి) యొక్క దివ్య జన్మాలను పోషించాడు.

Mantra 17

एवा प्लतेः सूनुरवीवृधद्वो विश्व आदित्या अदिते मनीषी । ईशानासो नरो अमर्त्येनास्तावि जनो दिव्यो गयेन ॥

ఇట్లే ప్లతే యొక్క మునిశీలి కుమారుడు, ఓ అదితి, ఓ సమస్త ఆదిత్యులారా, మిమ్మల్ని వృద్ధి చేశాడు. అధిపతులుగా, బలవంతులుగా ఉండి, అమర్త్య (అమర) శక్తిచే, దివ్య జనము గయ (జీవన-శక్తి) తో మిమ్మల్ని స్తుతించింది.