Sukta 64
Sukta 10.64
Collective gods (open inquiry which deity grants grace and help)
Triṣṭubh (probable; requires metrical confirmation)
अयं सूक्तः अन्वेषणरूपेणाह्वानेन प्रारभते—कतमो देवो नः शृणोति, हर्षं ददाति, उपासकं प्रति च रक्षणाय सहाय्येनाभिमुखो भवतीति कविः पृच्छति। ततः स सर्वदेवताभ्यः समष्ट्याह्वानं विस्तारयति, विशेषतः प्राणपोषिण्यः आपः सरितश्च स्तौति। अन्ते च ऋतस्य रक्षणस्य च सार्वभौमाः धारयितारः आदित्याः, तथा च अदितिः, इति प्रशंसया समाप्यते।
Mantras
Mantra 1
कथा देवानां कतमस्य यामनि सुमन्तु नाम शृण्वतां मनामहे । को मृळाति कतमो नो मयस्करत्कतम ऊती अभ्या ववर्तति ॥
कथा देवानां कतमस्य यामनि सुमन्तु-नाम शृण्वतां मनामहे। को मृळाति कतमो नो मयस्करत् कतम ऊती अभ्या ववर्तति॥
Mantra 2
क्रतूयन्ति क्रतवो हृत्सु धीतयो वेनन्ति वेनाः पतयन्त्या दिशः । न मर्डिता विद्यते अन्य एभ्यो देवेषु मे अधि कामा अयंसत ॥
क्रतूयन्ति क्रतवो हृत्सु धीतयो वेनन्ति वेनाः पतयन्त्या दिशः। न मर्डिता विद्यते अन्य एभ्यो देवेषु मे अधि कामा अयंसत॥
Mantra 3
नरा वा शंसं पूषणमगोह्यमग्निं देवेद्धमभ्यर्चसे गिरा । सूर्यामासा चन्द्रमसा यमं दिवि त्रितं वातमुषसमक्तुमश्विना ॥
गिरा नराशंसं पूषणमगोह्यमग्निं देवेद्धमभ्यर्चसे। सूर्यामासा चन्द्रमसा यमं दिवि त्रितं वातमुषसमक्तुमश्विना॥
Mantra 4
कथा कविस्तुवीरवान्कया गिरा बृहस्पतिर्वावृधते सुवृक्तिभिः । अज एकपात्सुहवेभिॠक्वभिरहिः शृणोतु बुध्न्यो हवीमनि ॥
कथा कविस्तुवीरवान् कया गिरा बृहस्पतिः सुवृक्तिभिर्वावृधते? अजो एकपात् सुहवेभिरृक्वभिः शृणोतु; अहिर्बुध्न्यो हविमनि शृणोतु।
Mantra 5
दक्षस्य वादिते जन्मनि व्रते राजाना मित्रावरुणा विवाससि । अतूर्तपन्थाः पुरुरथो अर्यमा सप्तहोता विषुरूपेषु जन्मसु ॥
दक्षस्य वादिते जन्मनि व्रते, हे अदिते, राजानौ मित्रावरुणौ विवाससि। अतूर्तपन्थाः पुरुरथोऽर्यमा सप्तहोता विषुरूपेषु जन्मसु धर्म्यं भागं च आर्यं पन्थानं च स्थापयति।
Mantra 6
ते नो अर्वन्तो हवनश्रुतो हवं विश्वे शृण्वन्तु वाजिनो मितद्रवः । सहस्रसा मेधसाताविव त्मना महो ये धनं समिथेषु जभ्रिरे ॥
ते नोऽर्वन्तो हवनश्रुतो हवं विश्वे शृण्वन्तु वाजिनो मितद्रवः। सहस्रसा मेधसाताविव त्मना महो ये धनं समिथेषु जभ्रिरे, ते नः सहायं यान्तु।
Mantra 7
प्र वो वायुं रथयुजं पुरंधिं स्तोमैः कृणुध्वं सख्याय पूषणम् । ते हि देवस्य सवितुः सवीमनि क्रतुं सचन्ते सचितः सचेतसः ॥
स्तोमैः प्र वो वायुम् रथयुजं पुरंधिं सख्याय पूषणं च कृणुध्वम्। ते हि देवस्य सवितुः सवीमनि क्रतुं सचन्ते सचितः सचेत्तसः॥
Mantra 8
त्रिः सप्त सस्रा नद्यो महीरपो वनस्पतीन्पर्वताँ अग्निमूतये । कृशानुमस्तॄन्तिष्यं सधस्थ आ रुद्रं रुद्रेषु रुद्रियं हवामहे ॥
त्रिःसप्त सस्रा नद्यो महीरपो वनस्पतीन् पर्वतान् अग्निम् ऊतये हवामहे। कृशानुं विस्तरन्तं तिष्यं च साधस्थे, आ रुद्रं रुद्रेषु रुद्रियं हवामहे॥
Mantra 9
सरस्वती सरयुः सिन्धुरूर्मिभिर्महो महीरवसा यन्तु वक्षणीः । देवीरापो मातरः सूदयित्न्वो घृतवत्पयो मधुमन्नो अर्चत ॥
सरस्वती सरयुः सिन्धुरूर्मिभिर्महो महीरवसा यन्तु वक्षणीः। देवीरापो मातरः सूदयित्न्वो घृतवत्पयो मधुमन्नो अर्चत॥
Mantra 10
उत माता बृहद्दिवा शृणोतु नस्त्वष्टा देवेभिर्जनिभिः पिता वचः । ऋभुक्षा वाजो रथस्पतिर्भगो रण्वः शंसः शशमानस्य पातु नः ॥
उत माता बृहद्दिवा शृणोतु नः; त्वष्टा देवैर्जनिभिः सह पिता नः वचः प्रतिगृह्णातु। ऋभुक्षा वाजो रथस्पतिः भगो रण्वः—एते—शशमानस्य शंसं नः पातु।
Mantra 11
रण्वः संदृष्टौ पितुमाँ इव क्षयो भद्रा रुद्राणां मरुतामुपस्तुतिः । गोभिः ष्याम यशसो जनेष्वा सदा देवास इळया सचेमहि ॥
रण्वः संदृष्टौ क्षयः पितुमानिव; रुद्राणां मरुतामुपस्तुतिः भद्रा। गोभिः स्याम यशसो जनेषु; सदा देवास इळया सचेमहि।
Mantra 12
यां मे धियं मरुत इन्द्र देवा अददात वरुण मित्र यूयम् । तां पीपयत पयसेव धेनुं कुविद्गिरो अधि रथे वहाथ ॥
यां मे धियं मरुत इन्द्र देवा अददात वरुण मित्र यूयम्, तां पीपयत पयसेव धेनुम्। कुविद् गिरोऽधि रथे वहाथ—देवगतिं प्रति नयथ।
Mantra 13
कुविदङ्ग प्रति यथा चिदस्य नः सजात्यस्य मरुतो बुबोधथ । नाभा यत्र प्रथमं संनसामहे तत्र जामित्वमदितिर्दधातु नः ॥
हे मरुतः, कुविद् यथा चिद् अस्य नः सजात्यस्य प्रति बुबोधथ? यत्र नाभौ प्रथमं संनसामहे, तत्र अदितिः नः जामित्वं सत्यं—अनन्ते एकयोनित्वं—दधातु।
Mantra 14
ते हि द्यावापृथिवी मातरा मही देवी देवाञ्जन्मना यज्ञिये इतः । उभे बिभृत उभयं भरीमभिः पुरू रेतांसि पितृभिश्च सिञ्चतः ॥
द्यावापृथिव्यौ हि मह्यौ मातरौ देवी; जन्मना देवान् जनयतः, इह यज्ञिये। उभे उभयं लोकद्वयं भरीमभिः बिभृतः; पितृभिः सह पुरू रेतांसि सिञ्चतः।
Mantra 15
वि षा होत्रा विश्वमश्नोति वार्यं बृहस्पतिररमतिः पनीयसी । ग्रावा यत्र मधुषुदुच्यते बृहदवीवशन्त मतिभिर्मनीषिणः ॥
विषा होत्रा विश्वम् अश्नोति वार्यं—बृहस्पतिः अरमतिश्च पनीयसी। यत्र ग्रावा मधुषुदुच्यते, तत्र मनीषिणो मतिभिः बृहद् अवीवशन्—अस्मासु महावाचं प्रबोधयन्तः।
Mantra 16
एवा कविस्तुवीरवाँ ऋतज्ञा द्रविणस्युर्द्रविणसश्चकानः । उक्थेभिरत्र मतिभिश्च विप्रोऽपीपयद्गयो दिव्यानि जन्म ॥
एव कविस्तुवीरवाँ ऋतज्ञो द्रविणस्युर्द्रविणसश्चकानः। उक्थेभिरत्र मतिभिश्च विप्रोऽपीपयद्गयो दिव्यानि जन्म॥
Mantra 17
एवा प्लतेः सूनुरवीवृधद्वो विश्व आदित्या अदिते मनीषी । ईशानासो नरो अमर्त्येनास्तावि जनो दिव्यो गयेन ॥
एव प्लतेः सूनुरवीवृधद्वो विश्व आदित्या अदिते मनीषी। ईशानासो नरो अमर्त्येनास्तावि जनो दिव्यो गयेन्॥
Frequently Asked Questions
It is a hymn of inquiry and prayer asking which divine power truly hears and helps. It invokes the gods collectively, especially the Waters and the Ādityas with Aditi, for protection, joy, and nourishment.
They represent the divine Waters as living, maternal powers that sustain life. In Vedic imagery, their flowing abundance is like ghee-rich, honey-sweet nourishment that increases strength and well-being.
Aditi is honored as the great, expansive divine Mother associated with the Ādityas. She symbolizes protection, freedom from constraint, and the stable order that supports life and right conduct.
Ask anything about Sukta 64 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
