Rig Veda 10.64.8: Mandala 10, Sukta 64, Mantra 8

Sukta 10.64

Rishi: Uncertain from provided excerpt alone (RV 10.64 has its own Anukramaṇī attribution; requires external index)

Devata: Agni, Rudra (with cosmic supports: Waters, Rivers, Vanaspati, Mountains; also Kṛśānu, Tiṣya)

Chandas: Trishtubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

त्रिः सप्त सस्रा नद्यो महीरपो वनस्पतीन्पर्वताँ अग्निमूतये । कृशानुमस्तॄन्तिष्यं सधस्थ आ रुद्रं रुद्रेषु रुद्रियं हवामहे ॥

Transliteration

tríḥ saptá sasrā́ nádyo mahī́r apó vánaspatīn párvatā̃ agním ūtáye | kṛśā́num astṛ́ṝn tiṣyáṁ sadhástha ā́ rudráṁ rudréṣu rudríyaṁ havāmahe ||

Translation

เราขอเชิญสายน้ำที่ไหลรินสามครั้งเจ็ดสาย—มหานทีทั้งหลาย—น้ำนั้นอันกว้างใหญ่ เจ้าแห่งชีวิตที่งอกงาม ขุนเขา และอัคนี (Agni) เพื่อความคุ้มครองของเรา. เราวอนขอคริศานู (Kṛśānu) ผู้แผ่ขยาย และติษยะ (Tiṣya) ณ ที่ประทับร่วม; และเราขอเชิญรุทระ (Rudra)—พลังรุทรียะท่ามกลางเหล่ารุทระ—ให้ปลุกพลังอันดุเดือดแต่เยียวยาในเรา.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्रिः: thrice
• त्रिः: Adhikaraṇa (frequency/measure)
• Type: Indeclinable
• Root: त्रिस्

• सप्त: seven
• सप्त: Viśeṣaṇa (of ‘नद्यः’)
• Type: Numeral/Adjective
• Root: सप्तन्

• सस्राः: flowing, streaming
• सस्राः: Viśeṣaṇa (of ‘नद्यः’)
• Type: Adjective
• Root: सस्र (प्रातिपदिक) < √सृ (सरति) / ‘सस्र’ (flowing, streaming)

• नद्यः: rivers
• नद्यः: Kartā (enumerated/invoked entities)
• Type: Noun
• Root: नदी

• महीः: great
• महीः: Viśeṣaṇa (of ‘नद्यः’)
• Type: Adjective
• Root: मही

• अपः: waters
• अपः: Kartā (enumerated/invoked entities)
• Type: Noun
• Root: अप्

• वनस्पतीन्: lords of the forest; trees
• वनस्पतीन्: Karma (objects of invocation)
• Type: Noun
• Root: वनस्पति

• पर्वतान्: mountains
• पर्वतान्: Karma (objects of invocation)
• Type: Noun
• Root: पर्वत

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: Karma (object of invocation)
• Type: Noun
• Root: अग्नि

• ऊतये: for help, for aid
• ऊतये: Sampradāna (purpose/benefit)
• Type: Noun
• Root: ऊति

• कृशानुम्: Kṛśānu (the flame; Agni)
• कृशानुम्: Karma (object of invocation)
• Type: Noun (epithet of Agni)
• Root: कृशानु

• अस्तॄन्ति: they spread, they strew
• अस्तॄन्ति: Kriyā (predicate)
• Type: Verb
• Root: √स्तृ (स्तृणोति)

• तिष्यं: Tisya (name of a star/seasonal marker)
• तिष्यं: Karma (what is spread/laid out; ritual/astral reference)
• Type: Noun/Proper name (astral/seasonal term)
• Root: तिष्य

• सधस्थे: in the common seat/abode
• सधस्थे: Adhikaraṇa (locus)
• Type: Noun
• Root: सधस्थ

• आ: towards; hither
• आ: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: आ

• रुद्रं: Rudra
• रुद्रं: Karma (object of invocation)
• Type: Noun (deity)
• Root: रुद्र

• रुद्रेषु: among the Rudras
• रुद्रेषु: Adhikaraṇa (among/in)
• Type: Noun
• Root: रुद्र

• रुद्रियं: Rudrian; belonging to Rudra
• रुद्रियं: Viśeṣaṇa (of ‘रुद्रं’)
• Type: Adjective
• Root: रुद्रिय (प्रातिपदिक) < रुद्र

• हवामहे: we invoke, we call
• हवामहे: Kriyā (main predicate)
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (ह्वयति/हवते)