พระศิวะ

โอ้พระศัมภู ด้วยพระองค์เอง พระกรของพระอินทร์ผู้พิชิตชัมภะซึ่งเดือดดาล ถูกทำให้หยุดนิ่ง; โอ้เอ๋ย เขายืนอยู่นานเพียงใดดุจเสาชัยชนะ

พระพรหมตรัสว่า: ครั้นแล้วเราได้สาธยายพระเวทด้วยทุกปากของเรา กระทำการบูชาในดวงจิตให้สำเร็จ แล้วสรรเสริญพระศิวะด้วยภักติอันเปี่ยมล้น

ครั้นเสด็จเข้าสู่ภูเขาอันประเสริฐนั้น พระองค์ได้ทอดพระเนตรพระสทาศิวะ—พระรุทระผู้พำนักในเอกันต์—มีไศลาดะ (นันทิน) คอยปรนนิบัติอยู่เคียงข้าง

เหล่าเทวะกล่าวว่า “นอบน้อมแด่พระรุทระ ผู้เป็นเทพเจ้า; นอบน้อมแด่ผู้ทำลายมทนะ (กามเทพ) นอบน้อมแด่ผู้ควรสรรเสริญ ผู้รุ่งเรืองด้วยรัศมีอันไพศาล แด่พระผู้มีเนตรที่สาม—ขอนอบน้อมแล้วนอบน้อมอีก”

เหล่าเทวะกล่าวว่า “โอ้เทวะเหนือเทวะ โอ้มหาเทวะ โอ้พระผู้เป็นเจ้า ผู้เป็นมหาสมุทรแห่งเมตตา! พระองค์ทรงเป็นอันตรยามิน ผู้สถิตภายในสรรพชีวิต; ดังนั้น โอ้พระศังกระ พระองค์ทรงรู้ทุกสิ่ง”

ศรีมหาเทพตรัสว่า “โอ้ผู้ประเสริฐในหมู่เทพทั้งสอง จงฟังถ้อยคำของเราด้วยความระมัดระวัง ลูกที่รักเอ๋ย เรากล่าวความจริงตามที่เป็นอยู่ เราสามารถอดกลั้นและข่มความโกรธของพวกเจ้าได้เสมอ”

ในกาลโบราณ พระอีศะคือพระศิวะผู้เป็นปติทรงปลดปล่อยปาศุคือวิญญาณที่ถูกผูกมัด ได้ทรงสั่งสอนพระมนูซึ่งพิธีกรรมที่เรียกว่าชยาภิเษกะ คือพิธีเจิมเพื่อชัยชนะและความสำเร็จอันศุภ

ดังนี้ ในศรีลิงคมหาปุราณะ ภาคปูรวะ เริ่มบทที่ ๘๕ ชื่อว่า “พรตแห่งอุมาและมหีศวร” สุ ตะกล่าวว่า: “ดูก่อนทวิชผู้ประเสริฐทั้งหลาย ในบรรดาพรตทั้งปวง เมื่อบูชาอย่างครบถ้วนแด่เทพเหนือเทพ—อุมาปติ—ตามพิธีแล้ว พึงสวดภาวนาวิทยาปัญจักษรีตามแบบแผน.”

ดังนี้ ในศรีลิงคมหาปุราณะ ภาคปูรวภาค เริ่มบทที่เก้าสิบเจ็ดชื่อว่า “การปราบชลันธระ” ฤๅษีกล่าวว่า “โอ้ สุตะ โปรดบอกเถิด—พระวิษณุได้จักรนามสุทรรศนะจากพระมหेशวร ผู้เป็นเทพเหนือเทพทั้งปวง ได้อย่างไร?”

ภีษมะกล่าวว่า: โอ้ผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชะ ในยัญนั้นมีเหตุอัศจรรย์สิ่งใดเกิดขึ้น? และพระรุทระทรงสถิตอยู่ที่นั่นอย่างไร ทั้งพระวิษณุผู้เลิศในหมู่เทพก็ทรงอยู่เช่นไร?

พระศมภุตรัสว่า ดูก่อนราม พราหมณ์องค์นี้ก่อนหน้านี้ทรงมีทรัพย์ทุกชนิด ทรงรื่นเริงในสุขนานาชนิด และทรงหมายใจในการเลี้ยงดูภรรยา

แต่กุมารนั้นได้ขอให้การสังหารอสูรเกิดขึ้นหลังเจ็ดวัน ครั้นเป็นทารกครบเจ็ดวัน เขาจะเป็นผู้เลิศในหมู่คณะคณะแห่งพระศังกร