Sukta 64

Mantra 1

कथा देवानां कतमस्य यामनि सुमन्तु नाम शृण्वतां मनामहे । को मृळाति कतमो नो मयस्करत्कतम ऊती अभ्या ववर्तति ॥

ದೇವರ ಯಾವ ಗತಿಯಲ್ಲಿ, ಯಾವ ಯಾಮದಲ್ಲಿ, ನಾವು ‘ಸುಮಂತು’—ನಿಜವಾಗಿ ಕೇಳುವವನು—ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸೋಣ? ಯಾರು ನಮಗೆ ಹರ್ಷವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ, ಯಾರು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಸುಖಮಯ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಯಾವ ಶಕ್ತಿ ತನ್ನ ಊತಿ (ಸಹಾಯ)ಯೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತದೆ?

Mantra 2

क्रतूयन्ति क्रतवो हृत्सु धीतयो वेनन्ति वेनाः पतयन्त्या दिशः । न मर्डिता विद्यते अन्य एभ्यो देवेषु मे अधि कामा अयंसत ॥

ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಋತುಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಸಂಕಲ್ಪಗಳು ಚಲಿಸುತ್ತವೆ; ಧೀತಿಗಳು ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ವೇನಗಳು—ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು—ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ಹಾರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವ ಹರ್ಷದಾತನೂ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ದೇವರಲ್ಲೇ ನನ್ನ ಅಧಿ-ಕಾಮಗಳು (ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು) ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.

Mantra 3

नरा वा शंसं पूषणमगोह्यमग्निं देवेद्धमभ्यर्चसे गिरा । सूर्यामासा चन्द्रमसा यमं दिवि त्रितं वातमुषसमक्तुमश्विना ॥

ವಾಣಿಯಿಂದ ನೀನು ನರಾಶಂಸನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೀ, ಗುಪ್ತ ಪೂಷಣನನ್ನು, ದೇವರಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿತನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಗಿರಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸುತ್ತೀ. ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾಸ, ಚಂದ್ರಮಸ್, ದಿವ್ಯ ಯಮ, ತ್ರಿತ, ವಾತ, ಉಷಸ್, ರಾತ್ರಿಯನ್ನೂ, ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನೌ—ಆ ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು—ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ—ನೀನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತೀ.

Mantra 4

कथा कविस्तुवीरवान्कया गिरा बृहस्पतिर्वावृधते सुवृक्तिभिः । अज एकपात्सुहवेभिॠक्वभिरहिः शृणोतु बुध्न्यो हवीमनि ॥

ಕಥಂ—ಯಾವ ವಾಣಿಯಿಂದ—ಮಹಾವೀರ ಕವಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಸು-ವಕ್ತಿಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ? ಸುಹವವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಋಕ್ವ ಗಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಅಜ ಏಕಪಾತ್ ಕೇಳಲಿ; ಮತ್ತು ಬುಧ್ನ್ಯ—ಆಳದ ಅಹಿ—ಹವಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಲಿ.

Mantra 5

दक्षस्य वादिते जन्मनि व्रते राजाना मित्रावरुणा विवाससि । अतूर्तपन्थाः पुरुरथो अर्यमा सप्तहोता विषुरूपेषु जन्मसु ॥

ದಕ್ಷನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ವ್ರತದಲ್ಲಿಯೂ, ಹೇ ಅದಿತಿ, ನೀನು ಎರಡು ರಾಜರು—ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣ—ಇವರಿಗೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೀ. ಅತೂರ್ತಪಂಥ, ಬಹು ರಥಗಳ ಆರ್ಯಮನ್—ಸಪ್ತಹೋತೃ—ವಿಷುರೂಪ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ್ಯ ಹಕ್ಕನ್ನೂ ಆರ್ಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 6

ते नो अर्वन्तो हवनश्रुतो हवं विश्वे शृण्वन्तु वाजिनो मितद्रवः । सहस्रसा मेधसाताविव त्मना महो ये धनं समिथेषु जभ्रिरे ॥

ನಮ್ಮ ಹವನವನ್ನು ಕೇಳುವ ಆ ಅರ್ವಂತರು—ಎಲ್ಲ ವಾಜಿನರು, ಮಿತದ್ರವ—ನಮ್ಮ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಲಿ. ಸ್ವಭಾವತಃ ಸಹಸ್ರಗುಣ ಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವ, ಮತ್ತು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಸಮಿಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಧನವನ್ನು ತಂದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳು—ಅವರು ನಮಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಬರಲಿ.

Mantra 7

प्र वो वायुं रथयुजं पुरंधिं स्तोमैः कृणुध्वं सख्याय पूषणम् । ते हि देवस्य सवितुः सवीमनि क्रतुं सचन्ते सचितः सचेतसः ॥

ನಿಮ್ಮ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ರಥಕ್ಕೆ ಯುಕ್ತನಾದ ವಾಯುವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತರುವುದು; ಮತ್ತು ಸಖ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಪೂರ್ಣತೆಯ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಪೂಷಣನನ್ನು (ಆಹ್ವಾನಿಸಿರಿ). ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು—ಸಚೇತನರು, ಜಾಗೃತರು—ಸವಿತೃ ದೇವನ ಪ್ರೇರಕ ಪಥದಲ್ಲಿ ಅವನ ಕ್ರತು (ಸಂಕಲ್ಪ/ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ) ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಿ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

Mantra 8

त्रिः सप्त सस्रा नद्यो महीरपो वनस्पतीन्पर्वताँ अग्निमूतये । कृशानुमस्तॄन्तिष्यं सधस्थ आ रुद्रं रुद्रेषु रुद्रियं हवामहे ॥

ಮೂರು ಬಾರಿ ಏಳು ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು, ಮಹಾ ಜಲಗಳು, ವನಸ್ಪತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು—ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಾವು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಕೃಶಾನುನ್ನು, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸನದಲ್ಲಿ ತಿಷ್ಯನನ್ನೂ (ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ); ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರರಲ್ಲಿ ರುದ್ರಿಯನಾದ ರುದ್ರನನ್ನು ನಾವು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ—ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಉಗ್ರ-ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲು.

Mantra 9

सरस्वती सरयुः सिन्धुरूर्मिभिर्महो महीरवसा यन्तु वक्षणीः । देवीरापो मातरः सूदयित्न्वो घृतवत्पयो मधुमन्नो अर्चत ॥

ಸರಸ್ವತಿ, ಸರಯು ಮತ್ತು ಸಿಂಧು—ತಮ್ಮ ಅಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ—ವಿಶಾಲವೂ ಮಹತ್ತೂ ಆಗಿ—ಪೋಷಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ತಂದು, ಪೋಷಣೆಯ ಹರಿವನ್ನು ಹೊತ್ತು ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರಲಿ. ಹೇ ದೇವೀ ಆಪಃ, ಮಾತೃಗಳೇ, ನಮ್ಮ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸುವವರೇ—ಘೃತಸಮೃದ್ಧ, ಮಧುರ-ಮಧುಯುಕ್ತ ಆನಂದದ ಹಾಲಿನ ಧಾರೆಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿರಿ (ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿರಿ/ಸ್ತುತಿಸಿರಿ).

Mantra 10

उत माता बृहद्दिवा शृणोतु नस्त्वष्टा देवेभिर्जनिभिः पिता वचः । ऋभुक्षा वाजो रथस्पतिर्भगो रण्वः शंसः शशमानस्य पातु नः ॥

ಮಹಾದಿವ್ಯದ ಮಾತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳಲಿ; ದೇವಜನ್ಮರಾದ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಪಿತೃಸ್ವರೂಪನಾದ ತ್ವಷ್ಟೃ ನಮ್ಮ ವಚನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ. ಋಭುಕ್ಷಣ, ವಾಜ, ರಥಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ರಣ್ವ (ಆನಂದಕರ) ಭಗ—ಯತ್ನಿಸಿ ಪಾಕವಾಗುತ್ತಿರುವವನ ಶಂಸ (ಸ್ತುತಿ-ವಚನ)ವನ್ನು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಕಾಪಾಡಲಿ.

Mantra 11

रण्वः संदृष्टौ पितुमाँ इव क्षयो भद्रा रुद्राणां मरुतामुपस्तुतिः । गोभिः ष्याम यशसो जनेष्वा सदा देवास इळया सचेमहि ॥

ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಂಡಾಗ ರಣ್ವ (ಆನಂದಕರ)ವಾಗಿರುವುದು ಆ ವಾಸಸ್ಥಾನ—ಪೋಷಣೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ ಮನೆಯಂತೆ; ರುದ್ರರು, ಮರುತರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಸ್ತುತಿ ಶುಭಕರ. ಗೋಭಿಃ (ಗೋಸಂಪತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ) ನಾವು ಯಶಸ್ವಿಗಳಾಗಿ ಜನರೊಳಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗೋಣ; ಮತ್ತು ಹೇ ದೇವರೇ, ಸದಾ ಇಳಾ (ಪೋಷಕ ಪ್ರವಾಹ)ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯೋಣ.

Mantra 12

यां मे धियं मरुत इन्द्र देवा अददात वरुण मित्र यूयम् । तां पीपयत पयसेव धेनुं कुविद्गिरो अधि रथे वहाथ ॥

ಹೇ ಮರುತರೆ, ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಹೇ ದೇವರೆ—ಹೇ ವರುಣ, ಮಿತ್ರ—ನೀವು ನನಗೆ ನೀಡಿದ ಧೀ (ಪ್ರೇರಿತ ಬುದ್ಧಿ)ಯನ್ನು, ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಹಸುವನ್ನು ಅದರ ಹಾಲಿನಿಂದ ಪೋಷಿಸುವಂತೆ, ಪೋಷಿಸಿರಿ. ಬಹುಶಃ ನನ್ನ ಗಿರಃ (ವಚನಗಳು)ನ್ನು ನಿಮ್ಮ ರಥದ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಿ—ದೇವಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಿರಿ.

Mantra 13

कुविदङ्ग प्रति यथा चिदस्य नः सजात्यस्य मरुतो बुबोधथ । नाभा यत्र प्रथमं संनसामहे तत्र जामित्वमदितिर्दधातु नः ॥

ಓ ಮರುತರೆ, ನೀವು ಹಿಂದೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ—ನಿಮ್ಮದೇ ಸಜಾತೀಯ, ಸಮಕುಲದವರಾದ ನಮ್ಮತ್ತ—ಗಮನ ಹರಿಸುವಿರಾ? ನಾಭಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಒಂದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಟ್ಟೆವು; ಅಲ್ಲಿ ಅದಿತಿ ನಮಗೆ ನಿಜವಾದ ಜಾಮಿತ್ವವನ್ನು—ಅನಂತದಲ್ಲಿ ಮೂಲದ ಏಕತೆಯನ್ನು—ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ.

Mantra 14

ते हि द्यावापृथिवी मातरा मही देवी देवाञ्जन्मना यज्ञिये इतः । उभे बिभृत उभयं भरीमभिः पुरू रेतांसि पितृभिश्च सिञ्चतः ॥

ಯಾಕೆಂದರೆ ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ—ಈ ಎರಡು ಮಹಾಮಾತೃಗಳು—ದಿವ್ಯರು; ಜನ್ಮದಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರು. ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಧಾರಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಎರಡೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅನೇಕ ರೇತಾಂಸಿ—ಬೀಜರೂಪ ಧಾರೆಗಳನ್ನು—ಸಿಂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

Mantra 15

वि षा होत्रा विश्वमश्नोति वार्यं बृहस्पतिररमतिः पनीयसी । ग्रावा यत्र मधुषुदुच्यते बृहदवीवशन्त मतिभिर्मनीषिणः ॥

ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ ಆ ಹೋತ್ರಾ—ಯಾಜ್ಞಿಕ ಪುರೋಹಿತಕರ್ಮ; ಅದು ಎಲ್ಲ ವಾಂಛಿತವನ್ನೂ ತಲುಪುತ್ತದೆ—ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಅರಮತಿ. ಗ್ರಾವಾ ‘ಮಧು-ಸು’—ಮಧುವನ್ನು ಒತ್ತುವವನು—ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವಲ್ಲಿ, ಮನುಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮತಿಗಳಿಂದ ‘ಬೃಹತ್’ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗೊಳಿಸಿದರು—ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಮಹಾವಾಣಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿದರು.

Mantra 16

एवा कविस्तुवीरवाँ ऋतज्ञा द्रविणस्युर्द्रविणसश्चकानः । उक्थेभिरत्र मतिभिश्च विप्रोऽपीपयद्गयो दिव्यानि जन्म ॥

ಹೀಗೆ ಕವಿ—ಮಹಾವೀರ, ಋತಜ್ಞ (ಋತ-ಕ್ರಮದ ಅರಿವಿನವನು), ದ್ರವಿಣವನ್ನು ಬಯಸುವವನು, ಧನಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುವವನು—ಇಲ್ಲಿ ಉಕ್ತಿಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರೇರಿತ ಮತಿಗಳಿಂದಲೂ ವಿಪ್ರನು ಗಯಃ (ಜೀವನಶಕ್ತಿ) ಯ ದಿವ್ಯ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದನು.

Mantra 17

एवा प्लतेः सूनुरवीवृधद्वो विश्व आदित्या अदिते मनीषी । ईशानासो नरो अमर्त्येनास्तावि जनो दिव्यो गयेन ॥

ಹೀಗೆ ಪ್ಲತೆಯ ಜ್ಞಾನಿ ಪುತ್ರನು, ಹೇ ಸರ್ವ ಆದಿತ್ಯರೇ, ಹೇ ಅದಿತಿಯೇ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದನು. ಅಮರ್ತ್ಯ ಬಲದಿಂದ ಈಶಾನರು ಹಾಗೂ ನರರು (ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು) ಆಗಿ, ದಿವ್ಯ ಜನರು ಗಯೇನ (ಜೀವನಶಕ್ತಿಯಿಂದ) ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.