
The Second Part -- Dharma Encyclopedia
Uttara-bhāga (စာအုပ် ၂) သည် နာရဒပုရာဏ၏ ဒုတိယပိုင်းဖြစ်ပြီး tīrtha (ဘုရားဖူးခရီး) နှင့် vrata (ဝတ်ပြုကတိ) ကို ဦးတည်သော်လည်း အစပိုင်းတွင် Vaiṣṇava ဝတ်ပြုသဘောတရားကို တိကျခိုင်မာစွာ တည်ဆောက်ထားသည်။ အထူးသဖြင့် Ekādaśī–Dvādaśī (Harivāsara) ကို ကယ်တင်ခြင်း၏ အဓိကအ축အဖြစ် ချီးမြှောက်ကာ၊ အကျိုးဖလသည် ဓနမဟာမိတ် သို့မဟုတ် ပြသမှုမဟုတ်ဘဲ bhakti (သဒ္ဓါ-ချစ်မြတ်နိုးမှု) နှင့် မှန်ကန်သော အကျင့်အထုံးပေါ် မူတည်ကြောင်း သင်ကြားသည်။ ဤစာအုပ်၏ ထင်ရှားသော အင်္ဂါရပ်မှာ tithi-vicāra (လဆန်းလပြည့်နေ့ရက် သတ်မှတ်ခြင်း) ကို ဓမ္မအရ အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်စေသည့် အရာအဖြစ် ထားရှိခြင်းဖြစ်သည်။ အစာရှောင်ချိန်၊ pāraṇa (အစာပြန်စားချိန်) နှင့် pitṛ-ကိစ္စ (ဘိုးဘွားပူဇော်ရေး) တို့ကို အချိန်မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ဆိုပြီး၊ အချိန်မှားယွင်းခြင်းက အကျိုးဖလကို ပြောင်းလဲစေနိုင်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် Yama နှင့် Brahmā တို့၏ “ကမ္ဘာလောကတရားရုံး” ဆန်သော ဆွေးနွေးခန်းကဏ္ဍမှတစ်ဆင့် Viṣṇu-bhakta များအပေါ် အပြစ်ပေးခွင့်အာဏာကို စိစစ်တင်ပြသည်။ Hari-nāma (ဟရီ၏ နာမတော်) နှင့် Viṣṇu-bhakti သည် ကယ်တင်နိုင်စွမ်း အလွန်ကြီးမား၍ စစ်မှန်သော သဒ္ဓါရှိသူများအပေါ် Yama ၏ ဒဏ်ခတ်အာဏာ မသက်ရောက်ကြောင်း၊ နာမတော်ကို မတော်တဆ ထုတ်ဆိုခြင်းတောင် စိတ်ဝိညာဉ်ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ Rukmāṅgada–Mohinī ဇာတ်လမ်းရှည်သည် ကတိတည်မှုနှင့် သစ္စာတရား (satya-parīkṣā) ကို အဓိကထားကာ ရာဇဓမ္မနှင့် အိမ်ထောင်ရေးဓမ္မအတွင်း စမ်းသပ်ပြသသည်။ မင်းအုပ်ချုပ်မှုတွင် ပြည်သူကာကွယ်ခြင်း၊ မကောင်းမှုနှိမ်နင်းခြင်း၊ တရားမျှတစွာ စီမံခန့်ခွဲခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်းနှင့် ကောက်ကျစ်သော မူဝါဒရှောင်ကြဉ်ခြင်းတို့ကို bhakti နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ထို့အပြင် ahiṃsā (အကြမ်းမဖက်မှု) ကို မြှင့်တင်ကာ အမဲလိုက်ခြင်းနှင့် သတ္တဝါသတ်ခြင်းကို အမြင့်မားသော ရာဇဓမ္မနှင့် စစ်မှန်သော ပူဇော်မှုနှင့် မကိုက်ညီဟု ဝေဖန်သည်။ ကမ္မနှင့် ပြန်လည်ကယ်တင်ခြင်းကို သေးငယ်သော်လည်း ထိရောက်သော ဇာတ်လမ်းများဖြင့် ပြသကာ၊ ဓမ္မနှင့် bhakti ကို ထိတွေ့ခြင်းက ကံကြမ္မာကို ချက်ချင်း လှည့်ပြောင်းနိုင်ကြောင်း သင်ကြားသည်။
82 chapters to explore.
The Description of the Glory of Dvādaśī
ဤအခန်းသည် ဟရိ (ဗိဿနု) ၏ လက်တော်များနှင့် ကြာပန်းခြေတော်များကို မင်္ဂလာကဗျာဖြင့် ချီးမွမ်းကာ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ကရုဏာကို အခြေခံဘောင်အဖြစ် တည်ဆောက်သည်။ မင်း မာန္ဓာတာက ဝသိဋ္ဌကို အပြစ်၏ ကြောက်မက်ဖွယ် “လောင်စာ” ကို လောင်ကျွမ်းစေသော “မီး” အကြောင်း မေးမြန်းပြီး မသိလျက်ကျူးလွန်သော အပြစ် (“ခြောက်”) နှင့် သိလျက်ကျူးလွန်သော အပြစ် (“စို”) ကို ခွဲခြားကာ အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် အချိန်သုံးပါးရှိ အပြစ်များကိုပါ မေးသည်။ ဝသိဋ္ဌက သန့်စင်မီးသည် ဟရိ၏ သန့်ရှင်းသောနေ့ Ekādaśī ဖြစ်ကြောင်း ပြောပြီး ကိုယ်ထိန်းသိမ်းမှု၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ မဓုသူဒနကို ပူဇော်ခြင်း၊ ဓာထရီ/အာမလကီနှင့် ဆက်နွယ်သော ရေချိုးပူဇော်ပွဲ၊ ညလုံးနိုးကြပ်ခြင်းတို့ဖြင့် ကျင့်သုံးရန် သတ်မှတ်သည်။ Ekādaśī သည် မွေးဖွားမှုရာချီ စုဆောင်းလာသော အပြစ်များကို လောင်ကျွမ်းစေပြီး Aśvamedha နှင့် Rājasūya ထက်ပင် ကုသိုလ်ကြီးမားကြောင်း ဆိုသည်။ လောကီအကျိုး (ကျန်းမာရေး၊ ဇနီး/ခင်ပွန်းကောင်း၊ သားသမီး၊ အာဏာ) နှင့် အဆုံးစွန် (ကောင်းကင်ဘုံ၊ မောက္ခ) ကို ပေးကာ နာမည်ကြီး tīrtha များထက် ဟရိနေ့ကို စောင့်ထိန်းခြင်းက ဗိဿနု၏ နေရာသို့ ရောက်ရန် အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ အကျိုးသည် မိခင်ဘက်၊ ဖခင်ဘက်၊ အိမ်ထောင်ဘက် ဆွေမျိုးများကိုပါ မြှင့်တင်နိုင်သည်။ Dvādaśī ကို အပြစ်လောင်ကျွမ်းကျင့်စဉ်ကို ပြီးမြောက်စေသော နောက်ဆုံး “မီး” ဟု ချီးမွမ်းကာ Viṣṇuloka သို့ ပို့ဆောင်ပြီး ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းကို တားဆီးသည်။
Tithi-vicara (Determination of Tithi for Fasts, Parana, and Pitri Rites)
နိမိဿာရဏ္ယ တောအတွင်း ရှင်တော်များက စူတ (ဗျာသ၏ တပည့်) ထံသို့ ဗြတ (အစာရှောင်) ကို တိထိ၏ အဆုံးထိသာ ထိန်းသိမ်းရမလား၊ သို့မဟုတ် တိထိအစမှ စတင်ရမလား ဟု မေးမြန်းကြသည်။ စူတက ဒေဝတားအတွက် ဗြတသည် တိထိပြည့်စုံခြင်းကို အဓိကထားသော်လည်း ပိတೃကర్మ အတွက် “မူလ” စိတ်ကျေနပ်မှုကို အလေးထားကြောင်း ခွဲခြားပြပြီး pūrvaviddhā/viddhā (တိထိထပ်ဆုံကွက်လပ်) စည်းကမ်းများကို သတ်မှတ်သည်။ နေထွက်နှင့် ထိတွေ့သော တိထိကို နေ့စဉ်အကျင့်၏ အဆုံးအဖြတ်အဖြစ်ထားပြီး pāraṇa နှင့် သေဆုံးချိန်တွင်တော့ ထိုအခိုက်အတန့်ရှိ တိထိကိုယူကာ၊ ပိတೃကर्म တွင် နေဝင်ဘက်ကို ထိသော တိထိကို “ပြည့်စုံ” ဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် Ekādaśī/Dvādaśī ကို မည်သို့ကိုင်တွယ်ရမည်၊ Ekādaśī viddhā ဖြစ်သည့်အခါ၊ Dvādaśī တွင် အစာရှောင်ရမည့်အခါနှင့် pāraṇa ကို Trayodaśī တွင် ပြုရမည်ဟု ဆိုကာ Śravaṇa စသည့် နက္ခတ်/နေ့ရက် အခြေအနေများကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ရှင်တော်များက ယုဂနှင့် saṅkrānti ပြက္ခဒိန်ကို မေးမြန်းသဖြင့် ယုဂအစ၊ ayana နှင့် နေရောင်ဝင်ရောက်မှု တိုင်းတာချက်များကို အကျဉ်းချုပ် မှတ်ချက်ပေးသည်။ အဆုံးတွင် viddhā တိထိပေါ်တွင် ပြုသော ပူဇော်ခြင်း၊ ဒါန၊ ဂျပ၊ ဟောမ၊ ရေချိုးခြင်းနှင့် śrāddha တို့သည် အကျိုးပျက်မည်ဟု ပြင်းထန်စွာ သတိပေးကာ ဗြတကల్ప ကို မှန်ကန်စေရန် ကာလဗေဒ ပညာရှင်များကို မေးမြန်းရန် တိုက်တွန်းသည်။
Yama’s Journey to Brahmaloka (Ekadashi–Dvadashi Mahatmya in the Rukmangada Cycle)
ရသေ့များက ဗိဿနုကို ပျော်ရွှင်စေ၍ အလိုဆန္ဒများကို ပြည့်စုံစေသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို အသေးစိတ်မေးကြသည်။ စူတက ဟೃṣīကေśa သည် ဓနမဟုတ်ဘဲ ဘက္တိဖြင့်သာ ပျော်ရွှင်ကြောင်းဆိုပြီး၊ ဂေါတမ၏ ဇာတ်လမ်းအဖြစ် က္ṣīရśာယီ/ပဒ္မနာဘကို မပြတ်မလျော့ ဘက္တိပြုသော ရုက္မாங்கဒ မင်းကြီးကို မိတ်ဆက်သည်။ မင်းကြီးသည် ဒရမ်ကြေညာချက်ဖြင့် ဟရိဝာသရ စည်းကမ်းကို တည်ထောင်ကာ ဗိဿနု၏ သန့်ရှင်းသောနေ့ကို ကြေညာစေပြီး၊ ထိုနေ့တွင် စားသောက်ခြင်းကို အပြစ်တင်၍ လူမှုအပြစ်ဒဏ်တိုင် ချမှတ်ကာ၊ ဒါနနှင့် ဂင်္ဂါရေချိုးကို အကြံပြုသည်။ ဤအခန်းတွင် ဧကာဒశီ/ဒွာဒశီကို အကြောင်းပြ၍ပင် လိုက်နာလျှင် ဗိဿနု၏ လောကသို့ ရောက်ကြောင်း၊ ဟရိနေ့တွင် စားခြင်းသည် “အပြစ်ကို စားသုံး” သကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး အစာရှောင်ခြင်းက ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းကြောင်းကို တင်းကျပ်စွာဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် စိတ္တရဂုပ္တ၏ မှတ်တမ်းများ ပျက်ကွက်သွား၍ နရကနှင့် ကောင်းကင်လောကများတောင် လွတ်လပ်ကာ သတ္တဝါများသည် ဂရုဍပေါ်စီး၍ တက်ကြသည်။ နာရဒက အပြစ်သားမရှိတော့သည့်အကြောင်း ယမကို မေးရာ ယမက မင်းကြီး၏ ကြေညာချက်များကြောင့် သတ္တဝါများသည် မိမိအာဏာပိုင်နယ်မှ ထွက်ခွာသွားကြောင်းရှင်းပြသည်။ စိတ်မကောင်းသော ယမသည် နာရဒနှင့် စိတ္တရဂုပ္တတို့နှင့်အတူ ဘြဟ္မာလောကသို့ သွားပြီး၊ အဲဒီမှာ ဘြဟ္မာကို ကမ္ဘာဗေဒဆိုင်ရာ အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြကာ ယမ၏ ညည်းတွားသံနှင့် အစည်းအဝေး၏ အံ့အားသင့်မှုဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Yamavākya (The Words of Yama)
ယမမင်းသည် ဗြဟ္မာအား မိန့်ကြား၍ ဓမ္မတေဇောပျက်စီးခြင်းသည် သေခြင်းထက်ဆိုးကြောင်း၊ ဆန္ဒမရှိသော်လည်း အမိန့်ထားသော တာဝန်ကို လျစ်လျူရှုလျှင် ကျဆုံးမှုသို့ ရောက်ကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် ယုံကြည်အပ်နှံထားသော ဥစ္စာကို ဖောက်ဖျက်ခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအကျင့်ပျက်မှုတို့၏ ကမ္မဒဏ်ကို ဖော်ပြ၍ မိမိသခင်၏ ဥစ္စာ သို့မဟုတ် ပြည်သူ/ဘုရင်၏ အရင်းအမြစ်ကို ခိုးယူလျှင် နာရကာတွင် ကြာရှည်ခံရပြီး ပိုး၊ ကြွက်၊ ကြောင် စသည့် တိရစ္ဆာန်ဘဝသို့ ပြန်လည်မွေးဖွားရကြောင်း ဆိုသည်။ ယမမင်းသည် မိမိအုပ်ချုပ်မှုသည် သခင်ဘုရား၏ အမိန့်တော်အောက်တွင်သာ ဖြစ်သော်လည်း ရုက္မာင်္ဂဒ မင်းကြီးကြောင့် “ရှုံးနိမ့်” ခဲ့ကြောင်း၊ ဟရီ၏နေ့ ဧကာဒသီသည် အပြစ်ကို အလွန်ပြင်းထန်စွာ ဖျက်ဆီးသဖြင့် မြေကြီးတောင် လေးစားကာ “အစာရှောင်” သကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့ပြင် ဗိဿနု၌သာ အပြည့်အဝ ခိုလှုံခြင်းကို အခြားပူဇော်ပွဲများထက် မြင့်မြတ်စေပြီး ယဇ်၊ ဘုရားဖူး၊ ဒါန၊ ဝရတ၊ အလွန်အကျွံသေခြင်းတို့သည် ဗိဿနုမပါလျှင် အမြင့်ဆုံးရည်မှန်းချက် မပေးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဧကာဒသီ အစာရှောင်ခြင်းသည် ကိုယ်တိုင်သာမက ဖခင်နှင့် အဘိုးတို့ကိုပါ ဗိဿနု၏ လောကသို့ ဆောင်ကြဉ်းနိုင်သဖြင့် ယမမင်းသည် ဘိုးဘွားဆက်နွယ်မှုနှင့် ကမ္မအကြောင်းတရားအပေါ် စိုးရိမ်လာသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဗိဿနု၏ အစေခံများက ယမ၏ ပူလောင်သော လမ်းကြောင်းကို ဖောက်ထွင်း၍ ကုမ္ဘီ-နာရကာမှ သတ္တဝါများကို လွှတ်ပေးကာ အမြင့်ဆုံး နေရာသို့ ခေါ်ဆောင်သွားကြသည်။
Yama-vilāpana (The Lamentation Concerning Yama)
ဤအဓ್ಯಾಯ၌ ဥတ္တရဘားဂ၏ ဘက္တိ-ပထဝီအနေအထားအတွင်း ယမမင်းသည် ဗြဟ္မာ (ဝိရာဉ္စ/အဘိုး) ထံ မိန့်ကြား၍ စက်ကိုင်သခင် ဗိဿနုထံသို့ အပြစ်ကင်း၍ သီလကောင်းသူတို့ လျှောက်လှမ်းသည့် တည်ငြိမ်ချောမွေ့သော လမ်းကို ချီးမွမ်းသည်။ ဗိဿနုလောကသည် မတိုင်းတာနိုင် မကုန်ခန်းနိုင်၍ ကမ္ဘာများနှင့် သတ္တဝါများ မရေတွက်နိုင်သော်လည်း “မပြည့်” ဟု ကြေညာသည်။ ထို့နောက် မာဓဝ၏ နေရာ၌ နေထိုင်ခြင်းသည် သန့်ရှင်း/မသန့်ရှင်း မခွဲခြားဘဲ တားမြစ်အပြုအမူရှိသော်လည်း သတ္တဝါအားလုံးကို သန့်စင်စေကြောင်း၊ ဟရီနှင့် နီးကပ်ခြင်း၏ အထွတ်အထိပ်ကို ထောက်ပြသည်။ ရာဇအမိန့်နှင့် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ကြောင့် ဗိဿနုလောကသို့ တက်ရောက်နိုင်သဖြင့် ယမမင်းသည် ဝိညာဉ်များအပေါ် မိမိအခွင့်အာဏာ လျော့နည်းမည်ကို စိုးရိမ်သည်။ သခင်တော်သည် ဘက္တကို ကိုယ်တိုင် ဗိုင်ရှ္ဏဝဒေသသို့ ပို့ဆောင်၍ ဂရုဍပေါ် ထိုင်စေကာ လက်လေးလက်ရုပ်၊ အဝါရောင်ဝတ်စုံ၊ ပန်းကုံးနှင့် လိမ်းဆေးတို့ကို ပေးသနားပြီး သခင်နှင့် ဆင်တူရုပ်ရည်ရရှိခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ရုက္မာင်္ဂဒ မင်း၏ ရရှိသည့် အာဏာတော်ကို ချီးမွမ်းကာ ထိုသီလကို ထိန်းသိမ်းပေးသော မိခင်ကိုလည်း မြှောက်တင်သည်။ သီလရှိသော သား၏ တန်ဖိုးနှင့် ဓမ္မကို ဆန့်ကျင်သော အမင်္ဂလာသား၏ အန္တရာယ်ကို သင်ခန်းစာအဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ရုက္မာင်္ဂဒ၏ မွေးဖွားခြင်းကို ထူးခြားသော “သန့်စင်မှု” အစီအစဉ်ဟု ချီးကျူးကာ ဟရီ၏ ဝန်ဆောင်မှု၌ မကြုံဖူးသည့် သန့်စင်သင်္ကေတများကို ယမမင်း အံ့ဩသွားသည်။
Brahmavākya (Brahmā’s Pronouncement on Hari-nāma and the Non-punishability of Viṣṇu’s Devotees)
ဗြဟ္မာသည် ဒုက္ခကို ဖြေရှင်းကာ ဆွေးနွေးမှုကို ဟရီ-နာမ နှင့် ဗိဿဏု-ဘက္တိ၏ ကယ်တင်နိုင်စွမ်းအဆုံးအဖြတ်သို့ ပြန်လည်ညွှန်ကြားသည်။ ဘုရားနာမကို အသံထွက်ခြင်းနှင့် Saura အခါသမယများတွင် သူ့အတွက် အစာရှောင်ခြင်းသည် အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်စေကြောင်း၊ ကృష్ణကို တစ်ကြိမ် ဦးညွှတ်ခြင်းသည် အရှွမေဓ ၁၀ ကြိမ်၏ အဝဘ္ဟෘထထက် ပိုမြတ်ကြောင်း၊ အရှွမေဓပြုသူက ပြန်လည်မွေးဖွားရသော်လည်း ဘက္တက မပြန်ကြောင်း ဆိုသည်။ ကုရုက္ရှေတရ၊ ကာရှီ၊ ဗိရာဇာ စသည့် တီရ္ထကြီးများကို လျော့နည်းစေပြီး လျှာပေါ်ရှိ နှစ်လုံးစာ “ဟရီ” ကို အထက်တင်သည်။ သေချိန်တွင် ဟရီကို သတိရခြင်းက အပြစ်ကြီးများကိုပါ ကျော်လွှားစေ၍ ဘက္တိအခြေပြု မောက္ခဓမ္မကို ပြသည်။ ထို့နောက် အာဏာဓမ္မသို့ ပြောင်းကာ ကမ္ဘာလောကအရာရှိများနှင့် အာဏာပိုင်များသည် ဇနာရ္ဒန/မဓုဆူဒန၏ ဘက္တများကို အသိအမှတ်ပြု၍ မတားဆီးရ၊ အပြစ်ပေးလျှင် အပြစ်သည် အပြစ်ပေးသူထံ ပြန်လည်ကျရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ ဒွာဒသီ ဝတ်ပြုခြင်းသည် ရည်ရွယ်ချက်ရောနှောနေသော်လည်း ကိုယ်တိုင်သန့်စင်စေကြောင်း ကြေညာပြီး ဗိဿဏုဘက္တများကို မတရားဆန့်ကျင်သည့် လုပ်ရပ်များတွင် ဗြဟ္မာက မကူညီကြောင်း ထုတ်ဖော်သည်။
Brahmā’s Discourse to Mohinī (Harivāsara, Desire, and the Satya-Test of Rukmāṅgada)
ဤအধ্যာယာတွင် ယမမင်းက Hari-bhakti ၏အထက်မြတ်မှုကို အသိအမှတ်ပြုသည်။ ဟရီကို သတိရ၍ ဥပုသ်စောင့်ကာ ချီးမွမ်းသူတို့ကို ယမမင်း မချုပ်ကိုင်နိုင်၊ မတော်တဆ “Hari” ဟု ဆိုမိခြင်းတောင် ပြန်လည်မွေးဖွားမှုကို ဖြတ်တောက်ပြီး ယမ၏စာရင်းမှ ဖယ်ရှားစေသည်။ စောတိက ဗြဟ္မာ၏ စဉ်းစားမှု—ယမ၏တာဝန်ကို ဂုဏ်ပြုရမည်ဟု—ကို ပြောပြီး Mohinī ကဲ့သို့ ဆွဲဆောင်မှုရှိသော မိန်းကလေး ပေါ်ထွန်းလာကာ ကာမတဏှာကို သင်ခန်းစာပေးသည်။ တားမြစ်ထားသော ဆက်ဆံရေးအပေါ် စိတ်ထဲကတောင် လိုလားခြင်းသည် နရကသို့ ဆွဲချပြီး စုဆောင်းထားသော ကုသိုလ်ကို ပျက်စီးစေသည်။ ဗြဟ္မာက ကိုယ်ခန္ဓာကို အရိုး၊ အသား၊ အညစ်အကြေးဟု သဘောပေါက်စေသော အာရုံစူးစိုက်မှုဖြင့် မောဟကို ဖယ်ရှားကာ မိန်းကလေး၏ မစ်ရှင်ကို ညွှန်ကြားသည်။ ထို့နောက် ရုက္မာင်္ဂဒ မင်းနှင့် သားတော် ဓမ္မာင်္ဂဒ တို့၏ စွန့်လွှတ်မှုနှင့် သစ္စာတရားကို ဥပမာပြု၍ ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဗြဟ္မာ၏ အစီအစဉ်မှာ မိန်းကလေးက မင်းကို ကတိသစ္စာများဖြင့် ချည်နှောင်ကာ Harivāsara ဥပုသ်ကို စွန့်ခိုင်းပြီး နောက်ဆုံးတွင် သားကို ကိုယ်တိုင် ခေါင်းဖြတ်ရန် တောင်းဆိုခြင်းဖြစ်၍ satya-dharma စမ်းသပ်မှုကြီးတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ သစ္စာမပြတ်သူသည် ဗိဿနု၏ နေရာသို့ ရောက်မည်ဟု ကတိပေးထားသည်။
The Description of Mandara (Mandaropavarṇanam) in the Mohinī Narrative
သုတက မျက်လုံးကြာပန်းကဲ့သို့သော ဒေဝီက ဗြဟ္မာထံ ဘုရားကျောင်းနေရာသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရန် အမည်တစ်ခု ပေးရန် တောင်းဆိုသည့် အခန်းကို ပြောပြသည်။ ဗြဟ္မာက သူမကို «မောဟိနီ» ဟု (သဂုဏ အမည်) အမည်ပေးပြီး၊ သူမ၏ ရှိနေခြင်းသည် ကုသပေးနိုင်သော၊ ပျော်ရွှင်မှု ပေးနိုင်သော အာနုဘော်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ သူမက ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ ဒေဝတများကြည့်ရှုနေစဉ် မန္ဒရတောင်သို့ ခရီးထွက်ပြီး လျင်မြန်စွာ ရောက်ရှိသည်။ ထို့နောက် တီရ္ထသဘော တောင်တန်းမြေပြင်ကို ဖော်ပြကာ—ဝါစုကီနှင့် သမုဒ္ဒရာကို မွှေခြင်း ဆက်နွယ်မှု၊ သမုဒ္ဒရာ၏ အတိုင်းအတာနှင့် အနက်၊ ကူရ္မ၏ အရိုးမှ ထွက်လာသော နို့စီးနှင့် မီး၊ မန္ဒရတောင်ကို ရတနာနှင့် ဆေးပင်ဘဏ္ဍာ၊ ဒေဝတများ၏ ကစားကွင်း၊ တပသ်ကို ထွန်းညှိရာ နေရာဟု ချီးမြှောက်သည်။ သန့်ရှင်းရာ အမှတ်အသားများအဖြစ် ၇ ယojana အပြာရောင်တောက်ပသော ကျောက်ထိုင်ခုံ၊ လက် ၁၀ လောက်အရွယ် ကောလီရှ လင်္ဂ၊ နှင့် နာမည်ကြီး ဝೃṣလင်္ဂ ဘုရားကျောင်းကို ဖော်ပြသည်။ မောဟိနီက ရာဂ-တာလ၊ မူရ္ချနာ၊ ဂန္ဓာရ သံလွင်တို့ပါဝင်သည့် သန့်ရှင်းသော တေးဂီတကို အလွန်လှပစွာ တီးဆိုကာ မလှုပ်မရှားသော အရာများထဲတွင်တောင် ကာမကို တိုးပွားစေသည်။ ထိုသံကို ကြားသော ဒိဂမ္ဗရ သာသနာ့သမားတစ်ဦးသည် မိန်းမအဖြစ် ပြောင်းလဲကာ မောဟိနီထံ ချဉ်းကပ်ပြီး၊ ပါရဝတီ၏ မျက်စိအောက်တွင် ဆန္ဒနှင့် ရှက်ကြောက်မှုကြား ပဋိပက္ခဖြစ်နေသည်။
The Dialogue between Rukmāṅgada and Dharmāṅgada
သုတက မဟာရာဇာ ရုက္မာင်္ဂဒ သည် ဟရီကို ဘက္တိဖြင့် အလွန်သက်ဝင်ယုံကြည်သူဖြစ်၍ မင်းအာဏာကို သားတော် ဓမ္မာင်္ဂဒ ထံ လွှဲအပ်ရန် ပြင်ဆင်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ အာဏာလွှဲခြင်းကို ဓမ္မအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ စွမ်းရည်ရှိသော သားတော်ကို အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်ပေးရမည်၊ မပေးလျှင် ဖခင်၏ ဓမ္မနှင့် ကီရ္တိ ကျဆင်းမည်ဟု ဆိုသည်။ “သားတော်အစစ်” ဆိုသည်မှာ ဖခင်၏ ဝန်ကို ထမ်းပိုး၍ နာမည်ဂုဏ်သတင်းကို ကျော်လွန်စေကာ ဖခင်၏ အမိန့်သင်ကြားချက်ကို လေးစားလိုက်နာသူဖြစ်ပြီး ပျက်ကွက်လျှင် နရကသို့ ကျရောက်မည်ဟု သတိပေးသည်။ ထို့နောက် ပြည်သူကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ဟရီ၏ သန့်ရှင်းသောနေ့ အစာရှောင်ခြင်းကို (နာမကျန်း၊ မသန်စွမ်း စသည့် အကြောင်းပြချက်များရှိသော်လည်း) တင်းကျပ်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ရခြင်း၏ ပင်ပန်းမှုကို ဖော်ပြကာ စည်းကမ်းသည် ပြည်သူအကျိုးအတွက် မင်း၏ တာဝန်ဟု ထားသည်။ ဓမ္မာင်္ဂဒ သည် တာဝန်ကို လက်ခံပြီး ပြည်သူအား မိန့်ခွန်းပြောကာ တရားမျှတသော ဒဏ်ခတ်မှုရှိရာတွင် ယမမင်း၏ အာဏာ မရောက်နိုင်ဟု သင်ကြားသည်။ ဂျနာရ္ဒနကို အမြဲသတိရရန်၊ ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ကို စွန့်ရန်၊ ကိုယ့်အဆင့်အတန်းအလိုက် ဓမ္မတာဝန်များကို ဆောင်ရန်နှင့် ဟရီနေ့ အစာရှောင်ခြင်းကို အထူးသဖြင့် ဒွာဒသီနေ့တွင် တင်းကျပ်စွာ လိုက်နာရန် အားပေးသည်။ အဆုံးတွင် ဗိဿနု၏ စကြဝဠာအထက်မြတ်မှု (ဟဗျ/ကဗျ ကို ခံယူသူ၊ နေမင်းနှင့် အာကာသတွင် အတွင်းဝင်တည်ရှိသူ) ကို ချီးမွမ်းကာ လုပ်ရပ်အားလုံးကို ပုရုရှောတ္တမထံ အပ်နှံရမည်ဟု သဒ္ဓါတရားကို ထုတ်ဖော်သည်။ ရုက္မာင်္ဂဒ သည် စိတ်ကျေနပ်၍ ပိတೃလောကသို့ ရောက်ကာ သားတော်ကောင်းကြောင့် ရရှိသော “မုတ်ခ္ခ” ကို မိဖုရားအား ချီးကျူးသည်။
Rukmāṅgada–Vāmadeva Saṃvāda: Ahimsa, Hunting, and the Fruit of Dvādaśī-Bhakti
ဝသိဋ္ဌက မဟာမိဖုရား၏ အကြံပေးစကားကို ရုက္မာင်္ဂဒ မင်းထံ ပြောပြသည်။ ရာဇဓမ္မမှန်ကန်ခြင်းသည် တိရစ္ဆာန်သတ်ခြင်းကို စွန့်လွှတ်၍ ဟိṃသာမဟုတ်ဘဲ သာသနာတရားနှင့် ဘက္တိဖြင့် ဇနာရ္ဒနကို ယဇ္ဉာကောင်းကင်ဖြင့် ပူဇော်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ အာရုံခံစားမှုလိုက်စားခြင်းက ဒုက္ခကို ခေါ်လာပြီး အိမ်တွင်း ဟೃṣīkēśa ပူဇော်ခြင်းတောင် သတ်ဖြတ်ခြင်းထက် ကောင်းကြောင်း အလေးပေးသည်။ အကြမ်းဖက်မှု၏ အပြစ်ကို လူခြောက်ဦး—အတည်ပြုသူ၊ သတ်သူ၊ လှုံ့ဆော်သူ၊ စားသူ၊ ချက်သူ၊ ကိရိယာပေးသူ—တို့အပေါ် မျှဝေကြောင်း သတ်မှတ်ကာ အဟိṃသာကို အမြင့်ဆုံး ဓမ္မဟု ကြေညာသည်။ မင်းက မိမိတောသို့သွားခြင်းသည် ကာကွယ်ရေးအတွက်သာ ဖြစ်ပြီး အမဲလိုက်ရန် မဟုတ်ဟု ဖြေသည်။ ထို့နောက် လှပသော အာရှရမ်သို့ သွားကာ ဗာမဒေဝ ရှင်တော်ကို တွေ့ပြီး၊ ရှင်တော်က မင်း၏ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဘက္တိကို ချီးမွမ်းကာ ဘက္တိသည် မွေးဖွားဇာတိထက် မြင့်ကြောင်းနှင့် ဒွာဒသီ စောင့်ထိန်းခြင်းက လူများကို ဝိုင်ကුණ္ဌသို့ ပို့ဆောင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ရုက္မာင်္ဂဒက နှိမ့်ချစွာ မိမိ၏ ထူးကဲသော ဇနီး၊ စည်းစိမ်၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ဘက္တိရှိသော သားကို ဖြစ်စေသည့် အတိတ်ပုဏ္ယကို မေးမြန်းကာ ယခုကံကောင်းခြင်းသည် နရဟရီအပေါ် ပုဏ္ယနှင့် ဘက္တိ၏ အကျိုးဖြစ်ကြောင်း သဘောပေါက်သည်။
The Vision of Mohinī (मोहिनी-दर्शनम्)
ဝသိဋ္ဌက ဇာတ်အခင်းကို ချမှတ်ပြီး မင်း၏မေးခွန်းကို ဝာမဒေဝက ဖြေကြားရာတွင် ကမ္မနောက်ခံကို ဖော်ပြသည်—ယခင်က သုဒ္ဒရဇာတိတွင် ဆင်းရဲခက်ခဲ၍ အိမ်ထောင်ရေးဒုက္ခများကြုံခဲ့သော်လည်း ဘြာဟ္မဏ-သင်္ဂနှင့် တီရ္ထယာထရာကြောင့် ပြောင်းလဲတိုးတက်လာသည်။ မထုရာတွင် ယမုနာမြစ်ကို ဝိශ්ရာန္တိ၌ ရေချိုးပြီး ဝရာဟဘုရားကျောင်းအနီးအဝန်း၌ ဝာမဒေဝက အရှုညသယန ဝရတကို သင်ကြားကာ ပါရာဏာ ၄ ကြိမ်ဖြင့် ပြီးစီးရမည်ဟု ဆိုသည်။ သြရဝဏ ဒွိတီယာနေ့တွင် လက္ရှ္မီနှင့်အတူ ဇဂန္နာထ (ဝိෂ္ဏု) ကို ပူဇော်၍ အလှူပစ္စည်းများ၊ အိပ်ရာနှင့် အဝတ်အထည်လှူဒါန်းခြင်း၊ ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းတို့ဖြင့် စည်းစိမ်တိုးပွား၍ အပြစ်ပယ်ဖျက်နိုင်ပြီး ဒွာဒသီနေ့ပူဇော်ခြင်းသည် ဝိෂ္ဏုနှင့် စာယုဇ္ယကို ရစေသည်။ ထို့နောက် မင်းအုပ်ချုပ်မှုနှင့် သံဃာဝင်သဘောသို့ ပြောင်းကာ မင်းသည် အုပ်ချုပ်ရေးကို သားတော်ထံ လွှဲအပ်ပြီး ဝာမဒေဝက မိဘကို နာခံခြင်းသည် တီရ္ထရေချိုးထက် မြင့်မြတ်ကြောင်း ချီးမွမ်းသည်။ လွတ်မြောက်သော မင်းသည် မန္ဒရသို့ ခရီးထွက်ကာ ကမ္ဘာလောကတောင်တန်းများနှင့် ရွှေရောင်နယ်မြေများကို မြင်ရပြီး မောဟိနီ၏ မျက်နှာမူသံနှင့် ရုပ်သဏ္ဌာန်က စိတ်ကို လွှမ်းမိုးသည်။ မောဟိနီက မင်းကို စကားပြော၍ ပေါင်းစည်းမီ ဓမ္မတရားနှင့်ညီသော အလှူတစ်ရပ်ကို တောင်းဆိုကာ ဓမ္မနှင့် ကာမကြား စမ်းသပ်မှုကို တည်ဆောက်သည်။
Samayakaraṇa (Determination of Proper Times / Formalizing the Condition)
ဝသိဋ္ဌက မောဟိနီ၏ ရှိနေမှုကို ရုက္မာင်္ဂဒ မင်းကြီး သတိပြုနိုးထလာပြီး ကာမဆန္ဒကြောင့် မောဟိနီ၏ အလှကို ချီးမွမ်းကာ အာဏာပိုင်မှု၊ မြေအောက်မြို့၊ ဥစ္စာဓနနှင့် မိမိကိုယ်တိုင်တောင် ပေးမည်ဟု ကတိပြုကြောင်း ရှင်းပြသည်။ မောဟိနီက ပစ္စည်းဆုလာဘ်များကို ငြင်းပယ်ပြီး “အချိန်တော်တော်” တွင် မိမိသိလိုသည့်အရာကို မနှောင့်နှေးဘဲ လုပ်ဆောင်ပေးရန်သာ တောင်းဆိုကာ ကာမမှ သာသနာဓမ္မဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်သို့ ပြောင်းလဲစေသည်။ မင်းကြီးက အခြေအနေအားလုံးကို လက်ခံပြီး မောဟိနီက သုံးလောကလုံးတွင် မင်းကြီး၏ ဓမ္မနှင့် သစ္စာဂုဏ်သတင်းကို အားကိုးကာ အာမခံအဖြစ် ညာလက်ကို တောင်းသည်။ မင်းကြီးက တစ်သက်တာ သစ္စာကို အတည်ပြုပြီး ညာလက်ပေးခြင်းကို သက်သေအဖြစ် သဘောတူကာ စုဆောင်းထားသော ကုသိုလ်တရားကိုပါ လိုက်နာမှုအတွက် အာမခံထားသည်။ ထို့နောက် အိက္ခဝါကူ မျိုးရိုး၊ အဖ ဣတဓ္ဝဇ၊ မိမိအမည် ရုက္မာင်္ဂဒ၊ သား ဓမ္မာင်္ဂဒတို့ကို ဖော်ပြကာ မန္ဒရတောင်သို့ ရောက်လာပြီး မောဟိနီ၏ သီချင်းကြောင့် ဆွဲဆောင်ခံရပုံကို ပြောသည်။ မောဟိနီက မိမိသည် ဗြဟ္မာမှ မွေးဖွား၍ မန္ဒရတွင် တပသ္ယာလုပ်ကာ သီဝဘုရားကို ပူဇော်ခဲ့ပြီး သီဝ၏ ကရုဏာဖြင့် မင်းကြီးကို ရရှိခဲ့ကြောင်း ထုတ်ဖော်ကာ မင်းကြီး၏ လက်ကို ကိုင်၍ ထူထောင်ပေးသည်။ ဤအခန်းသည် လှည့်စားမှုအောက်တွင်ပင် သမယ (ကတိ)၊ အာမခံနှင့် ဓမ္မကို အလေးထားကြောင်းကို အဆုံးသတ်အဖြစ် ထင်ဟပ်စေသည်။
Mohinī-Saṃmohana (The Enchantment of Mohinī)
ဝသိဋ္ဌက မောဟိနီ၏ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ပြောပြသည်။ မောဟိနီက ရုက္မာင်္ဂဒ မင်းအား ဂృဟ္ယ-সূত্র အတိုင်း ချက်ချင်းလက်ထပ်ရန် တိုက်တွန်းပြီး မလက်ထပ်သေးသော မိန်းကလေးတွင် ကိုယ်ဝန်ရှိလာခြင်းသည် လူမှုရေးနှင့် ယဇ္ဈာပူဇာအရ အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ပုရာဏသိဒ္ဓိအရ ကန့်ကွက်ခံရသော မွေးဖွားမှု (ဒိဝာကီရ္တိ) ကို ညွှန်းကာ “ချဏ္ဍာလ” မွေးဖွားဟု သတ်မှတ်သည့် မျိုးရိုးသုံးမျိုး—မလက်ထပ်မိန်းကလေးမှ မွေးခြင်း၊ တူညီသော ဂိုထရအတွင်း ပေါင်းသင်းခြင်း၊ နှင့် ရှူဒြဖခင်–ဗြာဟ္မဏမိခင်မှ မွေးခြင်း—ကို ရေတွက်ပြသည်။ လက်ထပ်ပြီးနောက် မင်းက အလွန်တရာ ဘက္တိဖြင့် သူမ၏ ဆန္ဒများကို ဖြည့်ဆည်းမည်ဟု ကတိပြုသည်။ မောဟိနီက မယားအချင်းချင်း မနာလိုမှုကို ထုတ်ပြပြီး စံသဘောတရားအဖြစ် မယားသည် ခင်ပွန်းနေရာ၌ပင် ဆင်းရဲသော်လည်း အတူနေသင့်ကြောင်း၊ ခင်ပွန်း၏ သင့်လျော်ရာနေရာကို စွန့်ခွာခြင်းသည် ကန့်ကွက်ခံရပြီး မှောင်မိုက်သော ကမ္မဖလများသို့ ဦးတည်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် သူမက မင်းနှင့်အတူ မြို့သို့လိုက်ရန် ဆုံးဖြတ်သော်လည်း ကိုယ်ကိုယ်တိုင်ပျက်စီးစေမည့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိသကဲ့သို့ အရိပ်အမြွက်များဖြင့် အခန်းကို ကြိုတင်မကောင်းသည့် အလှတရားဖြင့် ပိတ်သိမ်းသည်။
The Liberation of the Lizard (Godhā-vimukti)
ဝသိဋ္ဌက ရုက္မာင်္ဂဒ မင်းထံသို့ တောင်မှဆင်းရာတွင် သတ္တုကဲ့သို့ အံ့ဖွယ်ပုံသဏ္ဌာန်များကို မြင်ရကြောင်း ပြောပြသည်။ မြေပြင်ရောက်သော် မြင်းက မြေကိုထိုးမိ၍ အသစ်ပေါ်ထွက်လာသော အိမ်မြှောင် (godhā) ကို ထိခိုက်စေသည်။ မင်းသည် ကရုဏာဖြင့် အေးမြသောရေဖြင့် ပြန်လည်အသက်သွင်းရာ အိမ်မြှောင်က မိမိအပြစ်ကို ဝန်ခံသည်—Śākala တွင် ကာကွယ်မှုမှုန့်/အမူလက်ကဲ့သို့သော အုပ်ချုပ်နှိမ်နင်းနည်းဖြင့် ခင်ပွန်းကို ထိန်းချုပ်ကာ ပြင်းထန်သောရောဂါဖြစ်စေခဲ့သဖြင့် Tāmrabhrāṣṭra နရကသို့ကျပြီး နိမ့်ကျသော ပြန်လည်မွေးဖွားမှုများကို ခံစားကာ အိမ်မြှောင်ရုပ်ဖြင့် ကြာရှည်နေခဲ့သည်။ မင်း၏ ပုဏ္ဏာတော်အားဖြင့် ကယ်တင်ပေးရန် တောင်းဆိုပြီး အထူးသဖြင့် Vijayā-day ကုသိုလ်၏ မပျက်မယွင်းသော फल၊ Śravaṇa-dvādaśī ဥပုသ်ကို Trayodaśī တွင် မှန်ကန်စွာ pāraṇa ပြုခြင်း၊ Sarayū နှင့် Gaṅgā ကဲ့သို့ သန့်စင်မြစ်များ၏ အာနိသင်နှင့် အိမ်ထောင်တွင် Hari-smaraṇa ကို အားကိုးသည်။ မောဟိနီက ကမ္မပြန်လည်ပေးဆပ်မှုကို တင်းကျပ်စွာ ဆိုသော်လည်း မင်းက Hariścandra၊ Dadhīci၊ Śibi၊ Jīmūtavāhana တို့၏ ဥပမာများဖြင့် ကရုဏာကို သင်ကြားကာ ကုသိုလ်လွှဲပေးရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ မင်း၏ စုဆောင်းပုဏ္ဏာကို ပေးအပ်ရာ အိမ်မြှောင်သည် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်၍ တန်ခိုးတော်ဝင် အလှဆင်ဖြစ်လာကာ Viṣṇu ၏ လောကသို့ ထွက်ခွာပြီး ရှရဏာဂတိ၊ ကရုဏာနှင့် ဥပုသ်फलဖြင့် မောက္ခကို ပြသသည်။
Dialogue of Father and Son (Pitṛputra-saṃvāda) — Mohinī Episode
မင်းကြီးသည် အပြစ်မှ လွတ်မြောက်ပြီးနောက် မိုဟိနီနှင့်အတူ လေမြန်မြန်မြင်းကို စီးကာ ကောင်းကင်ပေါ်မှ ခရီးသွား၍ တောတောင်၊ မြစ်ချောင်း၊ ရွာမြို့၊ ကာကွယ်ရေးတပ်စခန်းနှင့် စည်ပင်သာယာသော ဒေသများကို ကြည့်ရှုကာ ဝါမဒေဝ၏ အာရှရမ်ကို ခဏမြင်ရသည်။ ထို့နောက် ဝိုင်ဒီရှာသို့ ရောက်ကာ အာဏာကို ပြန်လည်တည်ဆောက်သည်။ သားတော် ဓမ္မာင်္ဂဒသည် မိတ်ဖက်မင်းများဝန်းရံလျက် ဖခင်ကို ကြိုဆိုရန် ရှေ့တိုးသင့်မသင့်၊ ကုသိုလ်ရှိမရှိကို ဆွေးနွေးကြသည်။ မသင့်တော်ကြောင်း သတိပေးသော်လည်း မင်းသားသည် မင်းများစွာနှင့် ရှေ့တိုးကာ ပျပ်ဝပ်ကန်တော့ပြီး ရုက္မာင်္ဂဒက ချစ်ခင်စွာ လက်ထောက်မြှောက်၍ ဖက်လှမ်းသည်။ ထို့နောက် ဖခင်က ရာဇဓမ္မအကြောင်း မေးခွန်းများဖြင့် စမ်းသပ်သည်—ပြည်သူကာကွယ်ရေး၊ တရားဝင်အခွန်ဝင်ငွေ၊ ဗြာဟ္မဏများကို ထောက်ပံ့ခြင်း၊ နူးညံ့သောစကား၊ နွားနှင့် ချန်ဍာလာအိမ်ထောင်စုများတိုင်အောင် စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ တရားမျှတစွာ စီရင်ခြင်း၊ အလေးချိန်အတိုင်းအတာ ထိန်းညှိခြင်း၊ အခွန်အလွန်အကျွံ မကောက်ခြင်း၊ လောင်းကစားနှင့် အရက်ကို ရှောင်ခြင်း။ အိပ်စက်ခြင်းကို အဓမ္မ၏ အမြစ်ဟုလည်း ရှုတ်ချသည်။ ဓမ္မာင်္ဂဒက ထပ်တလဲလဲ ကန်တော့ကာ ဖခင်အမိန့်နာခံခြင်းသည် သား၏ အမြင့်ဆုံးဓမ္မနှင့် ဘုရားတော်တည်းဟု အတည်ပြုသည်။ အဆုံးတွင် မိုဟိနီ၏ အလှကို မြင်၍ မာယာဟု သံသယဝင်ကာ ရာဇအိမ်တော်နှင့် သင့်တော်ကြောင်း ချီးမွမ်းသည်။
Pātivratya-kathana (The Narrative of the Pativrata)
ဝသိဋ္ဌက မင်းထံသို့ ရုက္မာင်္ဂဒ–ဓမ္မာင်္ဂဒ စက်ဝန်းအတွင်း အစဉ်အလာတစ်ပိုင်းကို ပြောပြသည်။ ရုက္မာင်္ဂဒက ဒေဝဂိရိ၌ တပသ္ယာပြုခဲ့သော သုဒർശနာ/မိုဟိနီကို မန္ဒရတောင်၌ ဘုရားကရုဏာကြောင့် ရရှိခဲ့ကြောင်း ပြန်လည်ဆိုပြီး၊ ဓမ္မာင်္ဂဒအတွက် မိခင်သဘောထားရုပ်အဖြစ် တင်မြှောက်ပေးသည်။ ဓမ္မာင်္ဂဒသည် မိဘဂုဏ်ပြုမှုကို စံပြအဖြစ် ပြုလုပ်၍ ဦးချ၊ ခြေသုတ်ရေဖြင့် ခြေကိုဆေး၊ ထိုရေကို ခေါင်းပေါ်တင်ကာ၊ သူမ၏ လှပမှုက ဆွဲဆောင်သော်လည်း စည်းကမ်းတကျ ထိန်းချုပ်သည်။ ထို့နောက် အလှူအတန်းကြီးမားမှုနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများ၏ ဒေဝကထာဆန်သော မူလဇာတိကို ဖော်ပြကာ ရာဇဓမ္မနှင့် ဘက္တိတရားဖြင့် ဒါနကို အားပေးသည်။ ထို့ပြင် သင်ခန်းစာအဖြစ် မင်း၏ ချစ်မြတ်နိုးသော မိဖုရားကို ဂုဏ်ပြုရမည်၊ မနာလိုမှုနှင့် မိဖုရားအချင်းချင်း ပြိုင်ဆိုင်မှုကို ရှုတ်ချပြီး၊ ခင်ပွန်းအကျိုးကို ကိုက်ညီစေသော ဝန်ဆောင်မှုကို ချီးမွမ်းသည်။ နိဂုံးတွင် ပတိဝြတာဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ဖြင့် မိန်းမသည် ဒုက္ခကို ခံနိုင်ရည်ရှိကာ ပြင်းထန်သော ဝရတများကို ဆောင်ရွက်ပြီး နာမကျန်းသော ခင်ပွန်းနှင့်အတူ မီးထဲဝင်သဖြင့် အပြစ်သန့်စင်ကာ ကောင်းကင်သို့ ရောက်စေသည်ဟု ဖော်ပြ၍ ဝရတအင်အားပါ ဘက္တိသည် ကုသိုလ်နှင့် လွန်ကဲမြင့်မားမှုသို့ လမ်းဟု ပြသသည်။
Mohinī’s Speech (Mohinyāḥ Bhāṣaṇam)
သားတစ်ယောက်က မိခင် စန္ဓျာဝလီ ကို မနာလိုမှုကို စွန့်ပြီး မိုဟိနီ ကို မိခင်တရားဖြင့် မယားတူအဖြစ် ဂုဏ်ပြုရန် တိုက်တွန်းသည်။ စန္ဓျာဝလီ သဘောတူကာ အကျိုးမြန်၍ အပြစ်ကြီးများကို ဖျက်နိုင်သော အမြင့်ဆုံး ဝရတ၏ အာနုဘော်ကို ချီးမွမ်းပြီး၊ ကောင်းသောသားတစ်ယောက်သည် ဒုက္ခပေးသောသားများစွာထက် တန်ဖိုးကြီးကြောင်း၊ သားသည် မိခင်အပေါ် တစ်ဘဝလုံး အကြွေးရှိကြောင်း သင်ကြားသည်။ သူမ၏ မျက်စိတစ်ချက်ကြောင့် အိုးခွက်များတွင် အရသာခြောက်မျိုး အစာများ ပြည့်လာပြီး မိုဟိနီ သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်သကဲ့သို့ စနစ်တကျ ဝန်ဆောင်ကာ စားပြီးနောက် ရေသန့်စင်ခြင်းနှင့် တာမ္ဘူလာ အစရှိသည့် အခမ်းအနားများ ပြုလုပ်ကြသည်။ မိုဟိနီ သား၏ မိခင်ကို ရိုသေမှုကြောင့် အံ့သြကာ ဓမ္မသားတော်ကို မွေးမိခင်ဖြစ်ရန် ဆုံးဖြတ်ပြီး ဘုရင်ကို ခေါ်ယူသည်။ ဘုရင်ရောက်လာသော် မိုဟိနီ က ရာဇဂုဏ်အလှအပကို စွဲလမ်း၍ အိမ်ထောင်တာဝန်ကို လျစ်လျူရှုခြင်းကို ဆုံးမကာ၊ စည်းစိမ်နှင့် အဆင့်အတန်းသည် ပုဏ္ဏယမှ ဖြစ်လာပြီး အုပ်ချုပ်မှုကို အရည်အချင်းရှိသော အမွေဆက်ခံသူထံ အပ်နှံရမည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘုရင်က နိမ့်ချစွာ ပြန်လည်ဖြေကြားကာ မိခင်တရား၊ အိမ်ထောင်ဓမ္မနှင့် ရာဇဓမ္မတို့ ညီညွတ်မှုကို သင်ခန်းစာအဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။
Honoring the Mother (Mātṛpūjanam): Consent, Equity, and Dana to Restore Household Dharma
မောဟိနီ/ဝိမောဟိနီ၏ မောဟကာလတွင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သော မင်းသည် သားတော်အား သူမကို မိဖုရားအဖြစ် ဂုဏ်ပြုရန် အမိန့်ပေးသော်လည်း သူမက ထွက်ခွာသွားသည်။ မင်းသည် သတိပြန်လာသောအခါ သူမ၏ အကြံဉာဏ်ကို နာခံကာ ဓမ္မဘက်သို့ လှည့်သည်။ မောဟိနီက အကြီးမိဖုရားများကို သက်သာစေ၍ “ငယ်မယား” တင်ကာ အကြီးမယားကို အရှက်ခွဲလျှင် ပျက်စီးမှုကို ဖိတ်ခေါ်ကြောင်း၊ သစ္စာရှိ မယားတို့၏ မျက်ရည်သည် ဓမ္မအေးချမ်းမှုကို လောင်ကျွမ်းစေကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် စန္ဓျာဝလီကို မတူနိုင်အောင် ချီးမွမ်းကာ အိမ်ထောင်မိခင်များ စုဝေး၍ အဆိပ်၊ မီး၊ ဓားသွားကဲ့သို့ ကိုယ်ကိုဖျက်ဆီးသော လိုလားမှုကို ရှုတ်ချကြသည်။ စည်းကမ်းကို ထုတ်ပြန်သည်—ယောက်ျားသည် မယားထပ်ယူနိုင်သော်လည်း အကြီးမယား၏ သဘောတူညီချက်လိုအပ်ပြီး၊ အကြီးမယားသည် နှစ်ဆဝေစုနှင့် လိုသမျှကို ရယူရမည်၊ ထို့ပြင် ဇနီးမောင်နှံတို့သည် iṣṭa နှင့် pūrta ကုသိုလ်များကို အတူပြုရမည်။ မင်းသားသည် ငွေကြေး၊ မြို့များ၊ ရထားများ၊ ရွှေ၊ ကျွန်များ၊ နွားများ၊ စပါး၊ ဂhee၊ ဆင်၊ ကုလားအုတ်၊ အနံ့သာ၊ အသုံးအဆောင်များ စသည့် ဒါနာကြီးကို ပြုကာ မိခင်များအား ခွဲခြားမထားဘဲ ဂုဏ်ပြု၍ အိမ်ထောင်ရေးညီညွတ်မှုကို ထိန်းသိမ်းသည်။ မိခင်များ ကျေနပ်ကာ မင်းသည် မောဟိနီကို မနာလိုမရှိဘဲ ခံစားနိုင်စေရန် ကောင်းချီးပေးပြီး၊ မာတෘ-သမ္မာန (မိခင်ဂုဏ်ပြုခြင်း) နှင့် တရားမျှတသော ဝေမျှမှုဖြင့် အစီအစဉ်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းကို အဆုံးသတ်သည်။
The Description of Mohinī’s Love Episode
ဝသိဋ္ဌက ဓမ္မာင်္ဂဒအား ရာဇဓမ္မကို သင်ကြားသည်—မကောင်းမှုကို ဖျက်ဆီး၊ သတိရှိ၊ ကုန်သွယ်ရေးကို ကာကွယ်၊ ဒါနပြု၊ ကောက်ကျစ်မှုကို ရှောင်၊ ဘဏ္ဍာနှင့် ပြည်သူကို ပညာဖြင့် စီမံကာ ပန်းမှ ပျားက အနှစ်ကို ယူသကဲ့သို့ အကျိုးကို ဆွဲယူရမည်ဟု ဆိုသည်။ မင်းသားသည် မိဘကို ရိုသေကာ ဖခင်အား သက်သာမှုများ ပံ့ပိုးပြီး မြေကြီးကို ကာကွယ်ရန် တာဝန်ယူသည်။ ဓမ္မာင်္ဂဒ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် လူမှုဘဝသည် အပြစ်ကို ကြောက်ရွံ့၍ စီးပွားတိုးတက်—သစ်ပင်များ သီးပွင့်၊ လယ်ကွင်းများ စပါးထွက်၊ နွားနို့ ပေါများ၊ မိသားစုများ စည်းကမ်းရှိ၊ ခိုးသူကို မကြောက်ဘဲ နေထိုင်ကြသည်။ မာဓဝ၏ နေ့နှင့် ဆက်စပ်သော အကျင့်ကို သဘာဝတည်ငြိမ်မှုနှင့် စည်းစိမ်ကို ထောက်ပံ့သည်ဟု ချီးမွမ်းပြီး ဟရီအား ဘက္တိသည် လူ့အဖွဲ့၏ ဝိညာဉ်အလယ်တိုင်ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ကလေး၏ အောင်မြင်မှုကြောင့် ပြန်လည်နုပျိုသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသော အိုမင်းဘုရင်သည် ဝိမောဟိနီ/မောဟိနီ၏ ဆွဲဆောင်မှုတွင် မူးမောကာ ကာမစိတ် တိုးလာပြီး မပေးသင့်သည့် အရာတောင် လှူမည်ဟု ကတိပြုသည့်အထိ ရောက်ကာ မာယာက ခွဲခြားသိမြင်မှုကို ဖုံးလွှမ်းနိုင်ကြောင်း ပြသည်။
Dharmāṅgada’s Conquest of the Directions
ဝသိဋ္ဌက ရုက္မာင်္ဂဒသည် အာရုံခံသက်သာမှုတွင် မူးယစ်၍ ၈ နှစ်ကုန်လွန်ကြောင်း ပြောသည်။ ၉ နှစ်မြောက်တွင် သားတော် ဓမ္မာင်္ဂဒသည် မလယတောင်မှ ပြန်လာကာ ဝိုင်ရှ္ဏဝ အာယုဓဖြင့် ဝိဒ္ယာဓရ ၅ ယောက်ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ ဆုတောင်းပြည့် ရတနာ ၅ လုံးကို ယူဆောင်လာပြီး (ဥစ္စာဓန, အဝတ်အစား/အလှဆင်, အရွယ်ပြန်/အမృత, စည်းဝေးခန်းနှင့် အစားအစာ, သုံးလောကလုံး မိုးကောင်းကင်ခရီး) ဟူသော အကျိုးကျေးဇူးများရှိကာ မိဘခြေတော်၌ ပူဇော်၍ မိုဟိနီအလှဆင်အတွက် ပေးရန် တိုက်တွန်းသည်။ ထို့နောက် တိုက်ခိုက်အောင်မြင်မှုများကိုလည်း ရှင်းပြသည်—ကျွန်းကြီး ၇ ခုကို အုပ်ချုပ်၊ သမုဒ္ဒရာထဲ ဝင်၊ နာဂတို့၏ ဘိုဂဝတီကို အနိုင်ယူ၍ ရတနာနှင့် ပုလဲလည်ဆွဲများ ယူ၊ ဒာနဝတို့ကိုလည်း အနိုင်ယူသည်။ နောက်ပိုင်း ရသာတလတွင် ဝရုဏနှင့် တစ်နှစ်ကြာ စစ်ဆင်ကာ နာရာယဏ အာယုဓဖြင့် အနိုင်ယူသော်လည်း အသက်မသတ်ဘဲ မြင်းများနှင့် မိန်းမပျိုတစ်ဦးကို ဇနီးအဖြစ် ရရှိသည်။ အဆုံးတွင် သင်ခန်းစာမှာ—စည်းစိမ်ချမ်းသာသည် ဖခင်ပေါ် မူတည်၊ သားသည် မာန်မတက်ရ၊ ဗြာဟ္မဏတို့အတွက် ထိုက်သင့်သည့်အရာကို မတားဆီးရ၊ သား၏ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းသည် ဖခင်၏ မျိုးစေ့အာနုဘော်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဓမ္မာင်္ဂဒသည် ဇနီးသစ်ကို မာတೃများ၏ စည်းဝေးသို့ ခေါ်သွားကာ ကောင်းချီးနှင့် ကာကွယ်မှု ရယူသည်။
Śikṣā-nirūpaṇa (Exposition of Discipline): Son’s Marriage, Paternal Duty, and Royal Administration
မန္ဓာတာသည် ဝသိဋ္ဌကို သား၏စကားကြားပြီးနောက် မင်း၏တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဘြဟ္မာ (ဝိဓာတೃ) နှင့်ဆက်နွယ်သော မောဟိနီအကြောင်း မေးမြန်းသည်။ ဝသိဋ္ဌက ဗိဿနုကို ဘက္တိဖြင့်ကိုးကွယ်သော မင်းသည် မိဖုရားနှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်ကာ ဥစ္စာကို ခွဲဝေကြောင်း ပြောသည်—သား၏ မင်္ဂလာအတွက် အပိုင်းတစ်ခု၊ မောဟိနီအတွက် အပိုင်းတစ်ခု၊ ကျန်ကို သင့်တော်သလို ချထားသည်။ ထို့နောက် မင်းသည် မိသားစု ပုရောဟိတ်အား ကောင်းမွန်သော အချိန်တွင် ဓမ္မင်္ဂဒ၏ မင်္ဂလာများကို သာသနာတော်နည်းဖြင့် ဆောင်ရွက်စေပြီး သားကို မင်္ဂလာမစီမံလျှင် အပြစ်ကြီးမားကာ စီမံပေးလျှင် ယဇ్ఞ၏ အကျိုးကို သား၏ အရည်အချင်းမရွေး ရရှိကြောင်း အလေးပေးသည်။ ဓမ္မင်္ဂဒသည် ဝရုဏ၏ သမီးနှင့် နာဂမိန်းကလေးများကို ရှာစတြာနည်းဖြင့် လက်ထပ်ကာ ဘြာဟ္မဏများကို ဒါနပေး၍ မိဘကို ဂုဏ်ပြုသည်။ ထို့နောက် မိခင် သန္ဓျာဝလီအား မိမိ၏ အဓိက ဝတ္တရားမှာ ကောင်းကင်ပျော်ရွှင်မှုမဟုတ်ဘဲ ဖခင်ကို ဝန်ဆောင်ခြင်းဟု ဆိုသည်။ နိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေးအတွက် ပို့လွှတ်ခံရပြီးနောက် စစ်ဆေးရေး၊ တရားစီရင်ရေး၊ အလေးချိန်နှင့် အတိုင်းအတာမှန်ကန်မှု၊ အိမ်ထောင်စုကာကွယ်ရေးနှင့် လူမှုစည်းကမ်းများကို တည်ထောင်ကာ နောက်ဆုံးတွင် မင်းအာဏာဖြင့် ဗိဿနုတစ်ပါးတည်းကိုသာ ကိုးကွယ်စေရန် တင်းကျပ်စွာ အကောင်အထည်ဖော်သည်။
Kārtika-Māhātmya (The Greatness of Kārtika)
ဝသိဋ္ဌသည် မန္ဓာတာမင်းအား ဟရိဝါသရ (Harivāsara) ကိုစောင့်ထိန်းခြင်းကြောင့် ဓမ္မပြည့်ဝ၍ စည်းစိမ်တိုးတက်သော နိုင်ငံတော်နှင့် ဗိဿဏု၏ နိုးထခြင်းအနီးကပ် ရာသီမင်္ဂလာအခြေအနေကို ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ရုက္မာင်္ဂဒနှင့် မိုဟိနီ၏ ဇာတ်လမ်းသို့ ပြောင်းကာ မိုဟိနီ၏ မောဟနှင့် ပျော်ရွှင်မှုကြားတွင်ပင် မင်းသည် ဗိဿဏု၏ သန့်ရှင်းသောနေ့များနှင့် ကာတိကဝရတကို မလျစ်လျူရှုရဟု အခိုင်အမာဆိုသည်။ ကာတိကလ၏ အမြင့်မြတ်မှုကို သင်ကြားကာ အနည်းငယ်သော ထိန်းချုပ်မှုတောင် မပျက်မယွင်းသော ကုသိုလ်နှင့် ဗိဿဏုလောကသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဤအဓျာယတွင် Vrata-kalpa အဖြစ် ကೃစ္ချရ၊ ပရာဇာပတျယ စသည့် ပရాయశ്ചိတ္တ၊ အစာရှောင်ပုံစံများ၊ dīpa-dāna ကို အမြင့်ဆုံး ဒါနအဖြစ်၊ Prabodhinī၊ Bhīṣma-pañcaka၊ ညလုံးနိုးစောင့်ခြင်းတို့ကို သတ်မှတ်သည်။ Puṣkara၊ Dvārakā၊ Śaukara/Varāha darśana စသည့် တီရ္ထဆိုင်ရာ ကုသိုလ်နှင့် ဆီ၊ ပျားရည်၊ အသား၊ ကာမအလွန်အကျွံနှင့် အချို့အစားအစာများကို တားမြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် Cāturmāsya ဆိုင်ရာ ဝရတများ၏ udyāpana စည်းကမ်းများကို ဖော်ပြကာ ထိန်းချုပ်မှုတိုင်းနှင့် ကိုက်ညီသော ဒါန၊ dakṣiṇā ပေးခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏ ညွှန်ကြားမှုလိုအပ်ခြင်းနှင့် မလေးစားလျှင် ကမ္မအကျိုးဆက်များကို သတိပေးသည်။
The Discourse of Rukmāṅgada (Prabodhinī Ekādaśī, Kārtika-vrata, and Satya-dharma)
မောဟိနီသည် ကာတိကဝရတကို စွန့်လွှတ်စေလို၍ အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုကို အစားထိုးအဖြစ် ကမ်းလှမ်းကာ ရုက္မာင်္ဂဒ မင်းကို စမ်းသပ်သည်။ မင်းသည် ကာမနှင့် ဓမ္မအကြား စိတ်လှုပ်ရှားနေသဖြင့် အကြီးမဟာမိဖုရား သန္ဓျာဝလီကို ခေါ်ကာ မိမိ၏ ဘက္တိပုဏ္ဏာ မပျက်စေရန်နှင့် မိဖုရားကို မထိခိုက်စေရန် ကೃစ္ဆ/ဝရကೃစ္ဆ တပသ္ယာကို ဆောင်ရွက်စေသည်။ မင်းက မောဟိနီနှင့် အချိန်ဖြုန်းနေစဉ် မြို့တော်တွင် တီးဝိုင်းဒုံးဖြင့် ကာတိကစည်းကမ်းများကို လူထုတစ်ရပ်လုံးသို့ ကြေညာသည်—မနက်စောစောထ၊ တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာစား၊ ဆား/အယ်လ်ကလီရှောင်၊ ဟဝိရှျာအာဟာရ၊ မြေပြင်ပေါ်အိပ်၊ အလွတ်သဘောနှင့် ပုရုရှိုတ္တမကို သတိရခြင်း။ ကြေညာချက်သည် ပရဘောဓိနီ (ဘောဓိနီ) ဧကာဒသီတွင် အဆုံးသတ်ပြီး—အပြည့်အဝအစာရှောင်၊ ဟရီကို နိုးထစေခြင်းနှင့် ပူဇော်သက္ကာများဖြင့် ဝတ်ပြုခြင်း; မလိုက်နာသူကို မြို့စည်းကမ်းအတွက် အပြစ်ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုအခါ မင်းသည် ဧကာဒသီသည် မုက္ခတံခါးဟု ထပ်မံအတည်ပြုကာ စည်းကမ်းနှင့် ချွင်းချက်များ (ဒွာဒသီ မလွတ်ရ; ကလေးငယ်၊ အားနည်းသူ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်၊ စစ်သည်/ကာကွယ်သူတို့ ချွင်းချက်) ကို ရှင်းပြပြီး မောဟိနီ၏ စားရန်တောင်းဆိုမှုကို ငြင်းပယ်ကာ သစ္စာဝရတကို ပျော်ရွှင်မှုထက် ဦးစားပေးသည်။ အဆုံးတွင် သစ္စာစတုတိရှည်လျားစွာဖြင့်—သစ္စာသည် နေ၊ လ၊ ဓာတ်များ၊ မြေကြီးနှင့် လူမှုတည်ငြိမ်မှုကို ထောက်ပံ့သဖြင့် ဝရတထိန်းသိမ်းခြင်းသည် မင်း၏ အမြင့်ဆုံး နৈতিকတာဝန်ဟု ဆိုသည်။
Mohinī-prashna (The Question about Mohinī)
မင်းတစ်ပါးသည် ဟရိဝါဆရ (ဧကာဒသီ) နေ့တွင် ပုရာဏအမိန့်များကို ကိုးကားကာ မစားသောက်ရန် ငြင်းဆိုပြီး မယုံကြည်ထိုက်သော သင်ကြားမှုများကို ရှုတ်ချသည်။ ဧကာဒသီကို တင်းကျပ်စွာ တားမြစ်သည့်နေ့ဟု ဖော်ပြကာ ပုရိုဍာသပင် «တားမြစ်အစားအစာ» ဖြစ်သွားကြောင်း ဆိုပြီး အားနည်းသူများအတွက်သာ အမြစ်၊ အသီး၊ နို့၊ ရေ စသည့် အနည်းငယ်ကို ခွင့်ပြုကာ စားသောက်လျှင် နရကဒဏ် ရှိကြောင်း သတိပေးသည်။ မိုဟိနီက ဝေဒယဇ္ဈကာများသည် အပြည့်အဝ အစာရှောင်ခြင်းကို မနှစ်သက်ကြောင်းနှင့် မင်းသည် သာသနာဝတ်ထက် မိမိ၏ စွဝဓမ္မ—ပြည်သူကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း—ကို ဦးစားပေးရမည်ဟု စိန်ခေါ်သည်။ မင်းက သမ္မာကျမ်းအဆင့်လိုက် သဘောတရားကို တင်ပြ၍ ဝေဒသည် ကర్మကဏ္ဍ ယဇ္ဈလုပ်ရပ်များတွင် ထင်ရှားပြီး ဂೃಹಸ್ಥများအတွက် စမృతి၌ ပေါ်လွင်ကြောင်း၊ ပုရာဏများက နှစ်ဖက်လုံးကို အခြေခံကာ ရှင်းလင်းပေးပြီး သြရုတိတွင် မပါသော ပြက္ခဒိန်/ဝတ်ထုံးအသေးစိတ်များကို ပေးကာ ပရာယရှ္စိတ္တကို အပြစ်ကုသဆေးအဖြစ် သင်ကြားကြောင်း ဆိုသည်။ မိုဟိနီက ဂေါတမနှင့် ဝေဒကျွမ်းကျင် ဘြာဟ္မဏများကို ခေါ်လာရာ သူတို့က အစာသည် လောကကို ထောက်ပံ့ပြီး မိမိအခန်းကဏ္ဍပြင်ပ ဝတ်ကတိများသည် ပရဓမ္မဖြစ်ကာ ပျက်စီးစေနိုင်ကြောင်း၊ အုပ်ချုပ်သူအတွက် ဝတ်ကတိသည် အုပ်ချုပ်ရေးပင်ဖြစ်ပြီး သွေးမထွက်သော ယဇ္ဈဟူသည် စည်းကမ်းတကျ ငြိမ်းချမ်းသော နိုင်ငံတော်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။
Mohinī-ākhyāna: The Trial of Ekādaśī and the King’s Satya-saṅkalpa
ဝသಿಷ್ಠက မောဟိနီ၏စကားနောက်ပိုင်း ဖြစ်ပွားသော အငြင်းပွားမှုကို ပြောပြသည်။ ဗြာဟ္မဏများက မင်းအား ဧကာဒသီ အစာရှောင်ခြင်းသည် သာသနာကျမ်းမဟုတ်ဟုဆိုကာ အထူးသဖြင့် အုပ်ချုပ်သူအတွက် မသင့်တော်ကြောင်း ပြောပြီး၊ ဗြာဟ္မဏအာဏာကို အားထားကာ သစ္စာဝတ်ကို “မဖောက်”ဘဲ စားရန် တိုက်တွန်းကြသည်။ မင်း ရုက္မာင်္ဂဒ က ဝိုင်ရှ္ဏဝ သဒ္ဓာဓမ္မအတိုင်း—လဆန်းလဆုတ် နှစ်ဖက်လုံး ဧကာဒသီတွင် မစားခြင်း၊ မူးယစ်ပစ္စည်းရှောင်ခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုရှောင်ခြင်း—ကို ထောက်ပြပြီး ဧကာဒသီနေ့ စားခြင်းသည် ဝိညာဉ်ရေးကျဆင်းမှု ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ကမ္ဘာလောကအာဏာများပင် မိမိဝတ်ကို မလှုပ်ရှားနိုင်ကြောင်း၊ ဝတ်ဖောက်သူများ နရကသို့ကျမည်ဟု သတိပေးပြီး ဧကာဒသီကို လျော့ချသည့် အကြောင်းပြချက်များကို ဝေဖန်သည်။ မောဟိနီက ဒေါသထွက်၍ အဓမ္မကွယ်လွန်သော မုသာဟု စွပ်စွဲကာ ရှင်တော်များနှင့် ထွက်ခွာသွားပြီး၊ သူတို့၏ ငိုကြွေးမှုနှင့် မင်း၏ စိတ်အကျပ်အတည်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ သား ဒဿမ္မာင်္ဂဒ က ဝင်ရောက်ကူညီ၍ မောဟိနီကို ပြန်လာရန် ဖျောင်းဖျကာ၊ အဖေ၏ သတ္တိသစ္စာကို ပြည့်စုံစေရန် ကိုယ်တိုင်ကိုပင် ရောင်းချမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ကာ မင်း၏ သစ္စာနှင့် လူထုဂုဏ်သတင်းကို ထိန်းသိမ်းရန် တိုက်တွန်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဝတ်ဖောက်လျှင် ဂုဏ်သတင်းနှင့် ဓမ္မ တို့ ပျက်စီးကြောင်း သင်ခန်းစာဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Mohinī-Ākhyāna: Rukmāṅgada’s Refusal to Eat on Harivāsara (Ekādaśī)
မောဟိနီ အခန်းတွင် ရုက္မာင်္ဂဒ မင်းကြီးသည် ဟရိ၏ သန့်ရှင်းသောနေ့ Harivāsara/Ekādaśī ကို အစာမစားဘဲ တိတိကျကျ စောင့်ထိန်းမည်ဟု မလျော့မနစ် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထုတ်ဖော်သည်။ ဂုဏ်သိက္ခာပျက်စီးခြင်း၊ မုသားဟု စွပ်စွဲခံရခြင်း၊ နိုင်ငံရေးပျက်ကွက်ခြင်း၊ လူမှုရေးအပြစ်တင်ခံရခြင်း၊ ချစ်သူခင်သူများနှင့် ခွဲခွာရခြင်း၊ သေခြင်း သို့မဟုတ် နရကသို့ ကျရောက်ခြင်းတိုင်အောင် ဖြစ်စေကာမူ ဝရတကို မဖောက်မပြန်ဟု ကြေညာသည်။ ဤအခန်းသည် Ekādaśī အစာရှောင်ခြင်းကို အပြစ်ဖျက်သည့် သာသနာရေးစည်းကမ်း၊ ကောင်းမြတ်သောကိန်းဂုဏ်နှင့် ပုဏ္ဏားကို ဖြစ်စေသည့် အကျင့်ဟု ချီးမွမ်းပြီး တားမြစ်ထားသည့် အစားအစာ၊ အဖော်အပေါင်း၊ အရက်သောက်ခြင်းတို့ကို လွန်ကျူးနေထိုင်မှုကို ရှုတ်ချသည်။ “ဒါက ငါ့ဟာ” ဟူသော မောဟနှင့် ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ကို ချည်နှောင်မှု၏ အမြစ်ဟု ပြပြီး ဝရတအခြေပြု ကိုယ်တိုင်ထိန်းချုပ်မှုနှင့် ဆန့်ကျင်တင်ပြသည်။ ဝရတ၏ အာဏာကို လူထုအကြား ဒေါင်းလောင်းတီးသကဲ့သို့ ထင်ရှားစေပြီး နောက်ဆုံးတွင် လောကသုံးပါး၌ ရုက္မာင်္ဂဒ၏ နာမည်ကြီးမှုသည် Ekādaśī ကို သစ္စာရှိစွာ စောင့်ထိန်းခြင်းကြောင့်ဟု အတည်ပြုသည်။
The Account of Kāṣṭhīlā (Kāṣṭhīlā-ākhyāna) within the Mohinī Narrative
ဝသိဋ္ဌက ဓမ္မာင်္ဂဒက မိခင် စန္ဓျာဝလီကို ခေါ်ယူ၍ ရုက္မာင်္ဂဒ မင်းနှင့် မိုဟိနီကြား အလယ်အလတ်ဖြေရှင်းစေသည့်အကြောင်းကို ပြောပြသည်။ စန္ဓျာဝလီက ဟရိဝာသရ/ဧကာဒသီနေ့တွင် မင်းသည် အပြစ်ရှိသော သို့မဟုတ် တားမြစ်အစာကို မစားရဟု အခိုင်အမာဆိုကာ မင်း၏ သစ္စာ (satya) နှင့် ဝရတ (vrata) မပျက်စေရန် မိုဟိနီအား အခြားကောင်းချီးတစ်ပါးကို တောင်းရန် တိုက်တွန်းသည်။ ထို့နောက် ဆွေးနွေးချက်သည် စတရီဓမ္မသို့ ကျယ်ပြန့်ကာ ဇနီးသည်က ခင်ပွန်း၏ တရားဝင်ဝရတကို ထိန်းသိမ်းပေးရမည်၊ ခင်ပွန်းကို အဓမ္မသို့ အတင်းအကျပ် ဆွဲခေါ်လျှင် နరకဒုက္ခနှင့် နိမ့်ကျသော ပြန်လည်မွေးဖွားမှုများ ရှိမည်ဟု သတိပေးသည်။ မိုဟိနီက အပြစ်လုပ်မှု၊ ကံကြမ္မာနှင့် သန္ဓေတည်ချိန် စိတ်အနေအထားက သားသမီး၏ သဘောသဘာဝကို သတ်မှတ်ကြောင်းကို ရှည်လျားစွာ ပြောသည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် ကာဋ္ဌီလာ၏ အတိတ်ဘဝ ဝန်ခံချက်ကို စန္ဓျာဝလီထံ ပြောပြသည့် ဥပမာဝတ္ထု ဝင်လာပြီး—မာနကြီးခြင်း၊ ကျဆုံးနေသော ခင်ပွန်းကို မကူညီခြင်း၊ အိမ်ထောင်လောဘကြောင့် ကံကျဆင်းကာ ဘဝအဆင့်ဆင့် ကျရောက်သွားသည်။ အဆုံးတွင် ရက္ခသာဖြစ်ရပ်တစ်ခုတွင် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခြင်း၊ မယားအချင်းချင်း ပြိုင်ဆိုင်ခြင်း၊ လှည့်စားခြင်းနှင့် အကြမ်းဖက်မှု နီးကပ်လာခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်ပြီး အခန်းသည် အရေးပေါ်အခြေအနေအလယ်တွင် ရပ်တန့်ကာ ဧကာဒသီဓမ္မနှင့် သစ္စာဝရတကို သင်ခန်းစာအလယ်ဗဟိုအဖြစ် ထားသည်။
Kāṣṭhīla-Upākhyāna: Rākṣasī, Spear-Śakti, and Kāśī as Śakti-kṣetra
ရက္ခသီမ တစ်ယောက်သည် အလျင်အမြန်လာသော ဒေမုန်ကြောင့် ကြောက်ရွံ့ကာ ဘရာဟ္မဏခင်ပွန်းကို မီးလောင်တောက်ပသော လှံ-Śakti ကို ပစ်ခိုင်းသည်။ ထိုလက်နက်က ရက္ခသကို ဖျက်ဆီးပြီးနောက် ရက္ခသီက မိမိ၏ ရက္ခသခင်ပွန်းကို ကျဆုံးစေကာ ဘရာဟ္မဏကို ဂူထဲသို့ ဆွဲဆောင်ရန် ကြိုးစားသည်။ သံသယနှင့် နီတိ-ရှာစတြာ၏ “မိန်းမကို မလွယ်ကူစွာ ယုံကြည်မိစေ” ဟူသော သတိပေးချက်များအကြား စကားဝိုင်းသည် ဓမ္မ၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့မှုကို သင်ကြားရာသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်—ဗိဿနု၏ အဝတာရာများ၊ ဗျာသ၊ မိုဟိနီအောက်ရှိ ရှီဝတို့က အပြန်အလှန်ဆန်သကဲ့သို့ ပြုမူရသည့် အကြောင်း၊ စဒါစာရာနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ကర్మကာဏ္ဍ ပူဇာများ၏ အရေးပါမှု၊ သမ္မာတရားသည် ဘြဟ္မန်ဖြစ်သော်လည်း စကားကို အန္တရာယ်မဖြစ်စေရန် သတိဖြင့် ထိန်းချုပ်ရမည်ဟူသည်။ ကာရှီ/ဝါရာဏာစီကို ၅ gavyūti အတွင်းရှိ Śakti-kṣetra ဟု ချီးမွမ်းကာ ထိုနေရာ၌ သေခြင်းသည် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းကို အဆုံးသတ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ဘရာဟ္မဏအား မိန်းကလေးကို ဖခင်အိမ်သို့ ပြန်ပို့ရန် ညွှန်ကြားပြီး ရက္ခသီက မိမိ၏ ကမ္မအတိတ် (ကန္ဒလီ→ကျိန်စာ→ရက္ခသီမွေးဖွား) ကို ဖော်ပြကာ ဓမ္မကာကွယ်သူအဖြစ် သစ္စာပြု၍ ဓာတ်ငါးပါးရှေ့တွင် ကတိသစ္စာဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဂူထဲရှိ ရတနာနှင့်အတူ ဘရာဟ္မဏနှင့် ရတ္နာဝလီကို လေကြောင်းဖြင့် ကာရှီသို့ ပို့ဆောင်သည်။
The Description of Kāśī (Kāśī-māhātmya): Avimukta, Kapālamocana, and Śiva’s Purification
ကာဋ္ဌီလ သည် ကာရှီ/ဝိශ්ဝေśဝရ သို့ ရောက်ရှိလာခြင်းကို ပြောပြကာ ကာရှီကို အပြစ်ဖျက်သိမ်း၍ မောက္ခပေးသော နေရာဟု ချီးမွမ်းပြီး မောက္ခအတွက် ဝိုင်ရှ္ဏဝ က္ෂೇತ್ರများက အမြင့်ဆုံးဟု သဘောတရားကို ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် သီဝ၏ ဘြဟ္မာအပေါ် ပြစ်မှု (ခေါင်းငါးခုမြောက်ကို ဖြတ်ခြင်း) ကြောင့် ခေါင်းခွံ (ကပာလ) ကပ်တည်ကာ brahmahatyā အပြစ်က လိုက်လံနှောင့်ယှက်သည့်အကြောင်းကို ဆိုသည်။ ဝိෂ္ဏုက ကမ္မ၏ အကျိုးကို သတ်မှတ်ထားသည့် တီရ္ထခရီးနှင့် တပသျာဖြင့် ခံယူရမည်ဟု အကြံပေးသည်။ ဘဒရိကာ၊ ကုရုက္ခေတရ/ဘြဟ္မာဟ္ရဒ စသည့် တီရ္ထများကို လှည့်လည်ပြီးနောက် သီဝသည် brahmahatyā မဝင်နိုင်သော အဝိမုက္တ နယ်စပ်သို့ ရောက်သည်။ သီဝက အဝတားများနှင့် နာမဂုဏ်များကို ခေါ်ဆိုသည့် စတောတရဖြင့် ဝိෂ္ဏုကို ချီးမွမ်းကာ ဝိෂ္ဏု၏ က္ෂೇತ್ರတွင် နေထိုင်ခွင့် ပေးသနားမှုကို ရပြီး ထိုနေရာသည် စိုင်ဝလည်း ဖြစ်လာသည်။ မျက်ရည်မှ Bindusaras ပေါ်ပေါက်ကာ ရေချိုးပြီးနောက် ခေါင်းခွံကျသွားသဖြင့် Kapālamocana တီရ္ထ တည်ထောင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကာရှီ၏ ထူးကဲသည့် အာနုဘော်ကို ချီးမွမ်း၍ ကမ္မပျက်ကွယ်ခြင်း၊ ထိုနေရာတွင် သေခြင်းက မောက္ခပေးခြင်း၊ လောကီလိုလားသူများလည်း အကျိုးရခြင်းတို့ကို ဖော်ပြကာ တီရ္ထယာတရာနှင့် မောက္ခသဘောတရားကို ပေါင်းစည်းထားသည်။
Kāṣṭhīlā-Ākhyāna: Ratnāvalī’s Return, Co-wife Dharma, and the Phālguna Propitiation
ကာဋ္ဌီလာက ပြောကြားသည်မှာ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးနှင့် သူ၏ ရက္ခသီမယားသည် ကယ်တင်လာသော မင်းသမီး ရတ္နာဝလီကို ခေါ်ဆောင်လာကြသည်။ ရတ္နာဝလီသည် ဖခင် မင်း ဆုဒျုမ္န၏ မြို့တော်သို့ ရောက်လာရာ ကာကွယ်ရေးအရာရှိ အဘာဟုက သတင်းပို့ပြီး မင်းသည် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းသို့ ထွက်လာကာ သမီးနှင့် ပြန်လည်တွေ့ဆုံသည်။ ရတ္နာဝလီက ရက္ခသ တလ္ပထာက အရဏ္ဏဝဂ တောင်သို့ ဖမ်းဆီးသွားခြင်းကို ပြောပြပြီး ရက္ခသီ၏ ဗုဒ္ဓိယောဂ (ဉာဏ်ပညာဖြင့် စီမံခန့်ခွဲမှု) ကြောင့် အဓမ္မရည်ရွယ်ချက် ပြောင်းလဲကာ ဗြာဟ္မဏကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်ဟု ချီးမွမ်းသည်။ ထို့နောက် ဓမ္မမေးခွန်း ပေါ်ပေါက်လာ၍ ရတ္နာဝလီက “အတူထိုင်ခုံ” (sahāsana) စံနှုန်းကို ကိုးကားကာ ဓမ္မအပြစ် မဖြစ်စေရန် ဗြာဟ္မဏ၏ မယားအဖြစ် ပေးအပ်ရန် တောင်းဆိုသည်။ ဆုဒျုမ္နက ရက္ခသီအား ဒုတိယမယားအဖြစ် လက်ခံကာ မယားအချင်းချင်း မနာလိုမှုမရှိဘဲ ကာကွယ်ပေးရန် တောင်းပန်သည်။ ရက္ခသီက လူထုဘုရားပူဇော်ပွဲ အဖြစ် ဖာလ္ဂုဏ လပြည့်ဖက် ၈ ရက်မှ ၁၄ ရက်ထိ ၇ ရက်ပွဲတော်ကို တေးဂီတ၊ ဇာတ်အနုပညာနှင့် အရက်၊ အသား၊ သွေး စသည့် ပူဇော်သက္ကာများဖြင့် ကျင်းပပါက ပူဇော်သူများကို ကာကွယ်မည်ဟု ကတိပြုကာ သဘောတူသည်။ နောက်ဆုံးတွင် လောဘနှင့် အိမ်ထောင်ရေးဓနအပေါ် သင်ခန်းစာအဖြစ် ပရာက္ကာလိကီ (အရင်မယား) သည် ဆင်းရဲချိန်တွင် ခင်ပွန်းကို စွန့်ပစ်ခဲ့သဖြင့် အရှက်ရကာ ပြန်လည်တွေ့ဆုံပြီးနောက် ဒုက္ခခံရပြီး ယမ၏ အမိန့်ဖြင့် ခင်ပွန်း၏ ဓနနှင့် အသက်ကို ကာကွယ်ခြင်းသည် စ္တရီဓမ္မ၏ အဓိကဖြစ်ကြောင်း သတိပေးခံရသည်။
The Greatness of the Month of Māgha (Māgha-snāna, Harivāsara, and the Kāṣṭhīlā-Upākhyāna)
ဝသိဋ္ဌက စန္ဓျာဝလီနှင့် ကာဋ္ဌီလာတို့၏ ဆွေးနွေးခန်းကို ပြောပြသည်။ ကာဋ္ဌီလာသည် အိမ်ထောင်ရေးလှည့်ဖြားမှုနှင့် ဥစ္စာမမျှဝေမှုတို့ကြောင့် အရှက်ရဖွယ် မွေးဖွားရာသို့ ဆင်းရမည့်ကံရှိသူဖြစ်သည်။ စန္ဓျာဝလီက ထိုကဲ့သို့ နိမ့်ကျသော မွေးဖွားမှုမှ မောက္ခရနိုင်ပုံကို မေးရာ ကာဋ္ဌီလာက မာဃ-မာဟာတ္မ்யကို သင်ကြားသည်။ မာဃလ၏ ရှားပါးမြတ်တန်ခိုး၊ နေမထွက်မီ မနက်စောစော ရေချိုးခြင်း၊ သဘာဝရေကန်/မြစ်ရေ၏ ကုသိုလ်ကောင်းမှုက သယ်ယူရေထက် မြင့်ခြင်း၊ စ္နာန၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် ဓမ္မဝန်ဆောင်မှုဖြစ်ခြင်းနှင့် မြစ်မရှိလျှင် အစားထိုးစည်းကမ်းများကို ဖော်ပြသည်။ နေ့စဉ် ဒါန (နှမ်းနှင့် သကြား)၊ သတ်မှတ်သီးနှံနှင့် ဂhee ဖြင့် ဟောမ၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်း၊ အဝတ်အထည်နှင့် မုန့်ချိုပေးခြင်း၊ သုရျကို ဗိဿနု၏ အပြစ်ကင်းရုပ်အဖြစ် ဆုတောင်းခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားသည်။ ထို့နောက် ဧကာဒသီ/ဟရိဝာသရ နှင့် ဒွာဒသီသည် မဟာပာတကများကို ဖျက်ဆီးရာတွင် အထင်ကရ တီရ္ထများထက်ပင် မြင့်ကြောင်း ဆိုသည်။ မာရွာဟ ရွှေဒါနကို မျိုးစေ့များနှင့်အတူ အသစ်သော ကြေးအိုးတွင် ထည့်၍ ညလုံးနိုးကြပ်ခြင်း၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဗြာဟ္မဏထံ ပေးလှူခြင်း၊ ပာရဏာကို မှန်ကန်စွာ ပြုခြင်းတို့ဖြင့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းမရှိကြောင်း ကတိပြုသည်။ နောက်ဆုံး ကာဋ္ဌီလာက စုလိုစနာ၏ အတိတ် ဧကာဒသီကုသိုလ်၏ လေးပုံတစ်ပုံကို တောင်းဆိုပြီး ရေဖြင့် အခမ်းအနားတကျ လွှဲပြောင်းကာ ကာဋ္ဌီလာသည် တောက်ပစွာ ဗိဿနု၏ နေရာသို့ တက်ရောက်သွားသည်။ ဤသည်က ပတိဝြတဓမ္မနှင့် ကံ၏ အကြောင်းအကျိုးကို ထပ်မံအတည်ပြုသည်။
Saṃdhyāvalī-ākhyāna (Mohinī-parīkṣā; Dvādaśī-vrata-mahattva)
ဝသိဋ္ဌက မောဟိနီ (ဗြဟ္မာ၏ သမီး) သည် မာယာဖြင့် လှည့်ဖြားလိုစိတ်ကြောင့် သံဓျာဝလီကို ရက်စက်စွာ ဖိအားပေး၍ ဓမ္မနှင့် ဇနီးမယား၏ ဒါနကို နားလည်ကြောင်း သက်သေပြရန် «အသက်ထက်ချစ်မြတ်နိုးသောအရာ» ကို ပူဇော်ရမည်ဟု တောင်းဆိုသည်။ ကလေး ဓမ္မာအင်္ဂဒ သည် ဟရီ/ဒွါဒသီ ဝ్రတ ကို ချိုးဖောက်ကာ စားသောက်လျှင် သူ၏ ခေါင်းကို ပေးရမည်ဟု ဆိုသည်။ သံဓျာဝလီသည် တုန်လှုပ်သော်လည်း စိတ်တည်ငြိမ်လာပြီး ပုရာဏ အာဏာကို ကိုးကားကာ ဒွါဒသီ အကျင့်သည် ကောင်းကင်နှင့် မောက္ခကို ပေးသဖြင့် ငွေကြေး၊ ဆွေမျိုး၊ အသက်အန္တရာယ်ကြောင့်တောင် မစွန့်လွှတ်သင့်ဟု ဆိုကာ သစ္စာနှင့် ဝ్రတ ကို မပျက်စီးဘဲ မောဟိနီကို ကျေနပ်စေမည်ဟု ကတိပြုသည်။ ထို့နောက် ရှေးဟောင်း ဥပမာအဖြစ် ဒೈత్య ဝိရောစန နှင့် ဇနီး ဝိသာလာက္ခီ တို့၏ ဗြာဟ္မဏ များကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ ခြေသုတ်ရေ (ပာဒိုဒက) ကို သောက်သုံးခြင်းကို ပြောသည်။ အဆုရ အင်အားကြောင့် ဒေဝများ စိုးရိမ်သဖြင့် ဗိષ્ણုကို ရုပ်ပုံအမျိုးမျိုးဖြင့် ချီးမွမ်းသော စတောတရကို ဆိုကြသည်။ ဗိષ્ણုသည် အိုမင်းသော ဗြာဟ္မဏ အဖြစ် ဝိရောစန အိမ်သို့ လာကာ နောက်ဆုံးတွင် ဝိရောစန၏ အသက်ကာလကို တောင်းယူသည်။ ဘက္တိနှင့် ဗိષ્ણု၏ ခြေသုတ်ရေကို လက်ခံသဖြင့် သူတို့နှစ်ဦးသည် ဒေဝရုပ်ကို ရပြီး အထက်သို့ တက်ရောက်ကာ ဗိષ્ણုသည် ဒေဝတို့၏ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသည်။ သံဓျာဝလီက ရုက္မာင်္ဂဒ အတွက်တောင် သစ္စာမှ မလွဲမသွေ ရပ်တည်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်ပြီး သစ္စာသည် အမြင့်ဆုံး ဂတိဖြစ်ကာ သစ္စာမှ ကျဆင်းခြင်းသည် အရှက်ရစရာဟု နိဂုံးချုပ်သည်။
Dharmāṅgada’s Discourse (Dharmāṅgadopadeśa) in the Mohinī Episode
ဝသိဋ္ဌက မောဟိနီဇာတ်တွင် မိဖုရား သန္ဓျာဝလီက ဘုရင် ရုက္မာင်္ဂဒအား သားကိုပင် စွန့်လွှတ်ရမည့်အထိ မခံနိုင်သောကုန်ကျစရိတ်ရှိသော်လည်း သစ္စာနှင့် ဓမ္မကို မပျက်မကွက် ထိန်းသိမ်းရန် အကြံပေးကြောင်း ပြောပြသည်။ ဓမ္မကို စွန့်ခြင်းသည် ကိုယ်ပိုင်ကပ်ဘေးထက် ပိုဆိုးကြောင်း ထောက်ပြသည်။ “နိကဿ” ဟူသော စမ်းသပ်ကျောက်မော်တီဖ်ကို အားကောင်းစေကာ ဟရိ (ဟೃṣီကေś) သည် ဝရတနှင့် သစ္စာ စမ်းသပ်ခံရသည့်အခါ အကျိုးပေးပြီး သစ္စာတည်စေသည့် အခက်အခဲများသည် ကောင်းချီးဖြစ်လာကြောင်း ဆိုသည်။ ရုက္မာင်္ဂဒက သားချစ်ခြင်းနှင့် ကတိတည်ခြင်းကြား ခွဲမရဘဲ မောဟိနီအား အစားထိုးတပဿာများ လက်ခံရန် တောင်းပန်ကာ ကောင်းသောသား၊ ဂင်္ဂါရေ၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဒိက္ခာ၊ ဟရိပူဇာ၊ မာဃကာလ အကျင့်များကို ရှားပါးသော ဓမ္မရတနာများဟု ချီးမွမ်းသည်။ မောဟိနီက မိမိလိုချင်သည်မှာ ဟရိ၏ သန့်ရှင်းသောနေ့တွင် ဘုရင် စားသောက်ခြင်းသာဖြစ်ပြီး သားသေခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ဓမ္မာင်္ဂဒက ရှေ့ထွက်၍ ဓားကို ဆက်ကပ်ကာ ဖခင်၏ ကတိကို ပြည့်စုံစေရန် တိုက်တွန်းပြီး ကိုယ်လှူခြင်းကို ဖခင်၏ သစ္စာကို ထိန်းသိမ်းသည့် ဓမ္မဟု သတ်မှတ်ကာ မြင့်မြတ်သော လောကများသို့ ရောက်စေမည်ဟု ဆိုသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် သစ္စာသည် လွတ်မြောက်မှုနှင့် ကိရိယာကောင်းနာမည်ကို ပေးတတ်ကြောင်း၊ ဘုရားများပင် ဘက္တ၏ လမ်းကြောင်းကို စမ်းသပ်ရန် အတားအဆီးအဖြစ် ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း ချီးမြှောက်ထားသည်။
The Vision of the Lord Granted to Rukmangada (Prepared to Slay His Son)
ဝသိဋ္ဌက မောဟိနီဥပాఖ్యာန၏ အဆုံးပိုင်းကို ပြောပြသည်။ မောဟိနီ၏ တောင်းဆိုမှုကြောင့် ဖိအားခံရပြီး ဓမ္မသစ္စာကို မဖောက်မပြန်ရန် ကတိတည်သော ရုက္မာင်္ဂဒ မင်းသည် သား ဓမ္မာင်္ဂဒ ကို သတ်ရန် ဓားကို မြှောက်တင်သည်။ သားသည် မိဘကိုလေးစားသည့် သစ္စာနှင့် သက်ဝင်ယုံကြည်စွာ လည်ပင်းကို ဆက်ကပ်ပေးရာ ကမ္ဘာမြေတုန်ခါ၊ သမုဒ္ဒရာလှိုင်းထ၊ မိုးကျောက်ကျ၍ ဓမ္မစမ်းသပ်မှု၏ အလေးချိန်ကို ပြသည်။ မောဟိနီသည် စိတ်ပျက်လဲကျကာ နတ်တို့၏ ရည်ရွယ်ချက် မအောင်မြင်မည်ကို ကြောက်သည်။ ဆုံးဖြတ်ခဏတွင် ဗိဿနုဘုရားက ကိုယ်တိုင်ပေါ်လာ၍ မင်း၏လက်ကို ဖမ်းဆီးကာ ကျေနပ်ကြောင်း ကြေညာပြီး မင်း၊ မိဖုရား စန္ဓျာဝလီနှင့် သားကို သခင်၏ လောက/သခင်၏ ကိုယ်တော်နီးကပ်ရာသို့ ခေါ်ဆောင်ပေးသည်။ ကောင်းကင်နတ်များ ပွဲတော်ကျင်းပပြီး ကမ္မမှတ်တမ်းရေးသူများက ကံစာရင်းကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ကာ ဆုဒဏ်သည် အမြင့်ဆုံး သခင်၏ အမိန့်အောက်တွင်သာ လည်ပတ်ကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Śāpaprāpti (Receiving a Curse) — Mohinī Narrative
မိုဟိနီ–ရုက္မာင်္ဂဒါ ဇာတ်ဝန်းအတွင်း ယမမင်းသည် မိမိ၏ကွက်ကွင်းမအောင်မြင်ကြောင်း ဝမ်းနည်းလျက်၊ ဗိဿနုဝရတကို အနည်းငယ်သာ စောင့်ထိန်းသော်လည်း သတ္တဝါများကို ဝိုင်ကుంఠသို့ ပို့ဆောင်နိုင်ကြောင်းကို ညည်းညူသည်။ ဘြဟ္မာနှင့် ဒေဝတားတို့ ဆင်းလာကာ မိုဟိနီကို နှိုးဆော်နှစ်သိမ့်ကြပြီး၊ အရှက်ရ၍ အားနည်းသွားသော နေရာကို တွေ့ကြသည်။ ဥပမာတန်းရှည်များဖြင့် ဓမ္မ၊ ဉာဏ်ပညာ၊ စကားနှင့် ယဇ်ပူဇော်မှုတို့သည် သန့်စင်ပြုပြင်မှု၊ နည်းလမ်းမှန်ကန်မှု၊ ကရုဏာ၊ အကြံဉာဏ်နှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းမှန်ကန်မှု မရှိလျှင် အကျိုးမရှိကြောင်း သင်ကြားသည်။ ဒေဝတားတို့သည် ဝိုင်သာခ လဆန်းဘက် မိုဟိနီ ဧကာဒသီကိုလည်းကောင်း၊ ဘုရင်၏ မလျော့မတင်း သစ္စာတရားကိုလည်းကောင်း ချီးမွမ်းကြပြီး နောက်ဆုံး ဗိဿနုသည် သုံးဦးကို မိမိ၏ အဘောဒ်သို့ ခေါ်ဆောင်သည်။ ထို့နောက် လုပ်ခလစာ၊ တာဝန်ဝတ္တရားနှင့် အစာအဟာရကို တားဆီးမပေးခြင်း၏ အပြစ်အကြောင်း သီလသင်ခန်းစာများ ထပ်မံဖော်ပြသည်။ မိုဟိနီသည် ဝမ်းနည်းကာ ဗိဿနုကို မြင့်မြတ်သော စတုတိဖြင့် ချီးမွမ်းသည်။ ပြန်လာသော သာသနာ့သူ/ပုရောဟိတ်သည် အဓမ္မဟု ထင်မြင်သည့်အရာနှင့် လူထုအပြစ်တင်မှုကြောင့် ဒေါသထွက်ကာ မိုဟိနီကို ရှုတ်ချပြီး၊ ဘြာဟ္မဏ၏ စကားအာဏာနှင့် ရေဖြင့် ကျိန်စာကြောင့် နောက်ဆုံး မိုဟိနီသည် မီးလောင်၍ ပြာဖြစ်သွားကာ «Śāpaprāpti» အဓ္ယာယကို ပိတ်သိမ်းသည်။
The Account of Mohinī (Mohinī-upākhyāna)
ဗသိဋ္ဌ (Vasiṣṭha) သည် ဟရိ (Hari) ၏ နေ့ထူးနေ့မြတ်ကို ချိုးဖောက်ပြီး မိသားစုအပေါ် ပြစ်မှားခဲ့သော မောဟိနီ (Mohinī) အကြောင်းကို ဘုရင်အား ပြောပြသည်။ သူမသည် နတ်ပြည်နှင့် ယမမင်း၏ ငရဲပြည်တို့မှ ပယ်ချခံရပြီး၊ သူမ၏ ကျိန်စာသင့်သော အရှိန်အဝါသည် ငရဲသားများကို လောင်ကျွမ်းစေသည်။ ပါတာလ (Pātāla) မှ မောင်းထုတ်ခံရပြီးနောက် ဇနက (Janaka) မင်းကြီးထံ ဝန်ခံသည်။ နတ်ဘုရားများသည် ဗြာဟ္မဏအား တောင်းပန်ကြရာ၊ ဗြာဟ္မဏက ယောဂထက် ဝိသဏုဘက္တိ (Viṣṇu-bhakti) ၏ မြင့်မြတ်မှုကို ရှင်းပြသည်။ စကြဝဠာအတွင်း သူမအတွက် နေရာမရှိခြင်း ပြဿနာကို ဧကာဒသီ (Ekādaśī) ၏ တန်ခိုးတော်ဖြင့် ဖြေရှင်းပေးသည်။
The Account of Mohinī (Mohinī-kathanam): Ekādaśī Nirṇaya, Daśamī Boundary, and Aruṇodaya
Uttara-bhāga ၏ ဘက္တိ-ရိတုအလေ့အထအတွင်း မိုဟိနီက ဒေဝတားတို့အား Ekādaśī ကို အမြင့်ဆုံး သန့်စင်ပေးသူဟု ကြေညာပြီး အစာရှောင်ခြင်းနှင့် pāraṇa (အစာပြန်စားခြင်း) ကို မှန်ကန်စွာ လိုက်နာရမည့် စည်းကမ်းများကို ဖော်ပြသည်။ ဤအဓ್ಯಾಯတွင် Vaiṣṇava စံနှုန်းများ—Mahā-dvādaśī ကို ပုံမှန် Ekādaśī နှင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်း၊ သုံးရက်တာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ နေထွက် သို့မဟုတ် သန်းခေါင်တွင် Ekādaśī “ခွဲ/ထိုးဖောက်” ဖြစ်လာသည့်အခါ အရေးပေါ် စည်းကမ်းများ—ကို ရှင်းလင်းသည်။ Aruṇodaya ကို muhūrta ၂ ခုဟု သတ်မှတ်ပြီး ည/နေ့ muhūrta အရေအတွက်နှင့် ရာသီအလိုက် ချိန်ညှိမှုကိုလည်း ဆိုသည်။ နေထွက်ကို ထိမိသော Daśamī ကို ပြစ်တင်ကာ မိုဟိနီကို Daśamī နယ်နိမိတ်တွင် ထား၍ မမှန်ကန်သော အကျင့်ကို လှည့်ဖြားစေပြီး ပြက္ခဒိန်အမှားက ဓမ္မအန္တရာယ် ဖြစ်စေကြောင်း ချိတ်ဆက်ပြသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ယမ၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်ထူထောင်ပေးခြင်း၊ ဒေါသကြောင့် ပြာဖြစ်သွားခြင်း၊ ဘြဟ္မာက kamaṇḍalu ရေဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ပြန်လည်ဖန်တီးပေးခြင်းနှင့် ပုရောဟိတ်နှင့် ပြန်လည်ညီညွတ်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြပြီး၊ အရုဏ်အချိန်တွင် မိုဟိနီကို ထားရှိကာ မှန်ကန်သော Ekādaśī အကျင့်သည် Viṣṇu ၏ ပုဏ္ဏာကို ရစေကြောင်း အတည်ပြု၍ အဆုံးသတ်သည်။
The Description of the Greatness of the Gaṅgā
မောဟိနီ၏မေးမြန်းမှုနှင့် ဝါစု၏အာဏာပိုင်အဖြေဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ဤအধ্যာယတွင် ဂင်္ဂါ (ဘဂီရထီ) သည် တီရ္ထများအနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု ကြေညာသည်။ ဂင်္ဂါအနီးနေခြင်းက မြေပြင်နှင့် အာရှရမ်များကို သန့်စင်စေပြီး ဂင်္ဂါဘက္တိက တပစ်၊ ဗြဟ္မစရိယ၊ ယဇ္ဉ၊ ယောဂ၊ ဒါန၊ စန്യാസတို့ထက် မြင့်သော “အထွတ်အထိပ်အခြေအနေ” သို့ ပို့ဆောင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ကလိယုဂတွင် အခြားတီရ္ထများ၏ အာနုဘော်သည် ဂင်္ဂါထဲသို့ စုဝင်သော်လည်း ဂင်္ဂါ၏ အာနုဘော်သည် မူလတန်းဖြစ်သည်။ မြင်ခြင်း၊ ရေချိုးခြင်း၊ သောက်ခြင်း၊ ရေယူသယ်ဆောင်ခြင်း၊ ဂင်္ဂါရေစက်ထိသော လေထုနှင့် ထိတွေ့ခြင်းတိုင်အောင် အပြစ်ကြီးများပါ ပျက်စီးစေသည်ဟု ချီးမြှောက်သည်။ ဗိဿဏု/ဇနာရဒနသည် ဂင်္ဂါရေ၏ အရည်ပုံစံအဖြစ် တည်ရှိပြီး ဂင်္ဂါရေဖြင့် ပြုလုပ်သော ကర్మကဏ္ဍများတွင် ရှိဝ၏ တည်ရှိမှုကိုလည်း ကတိပြုသည်။ ကမ္ဘာ၊ ပာတාල၊ ကောင်းကင်တို့အတွင်း လှည့်လည်မှု၊ တိသီအချို့တွင် ဝါရာဏသီ၌ မုက္ခအထူးအာနုဘော်၊ ရေမဟောင်းသည့် အဆိုတို့ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ နိဂုံးတွင် ဂင်္ဂါဝန်ဆောင်မှုက ကောင်းကင်၊ ဉာဏ်၊ ယောဂသိဒ္ဓိနှင့် မောက္ခကို ပေးသည်ဟု ထပ်မံဆိုသည်။
The Greatness of Bathing in the Ganges (Gaṅgā-snānā-mahātmya)
မိုဟိနီဇာတ်ကြောင်းအတွင်း ဝါစုသည် မိုဟိနီအား ဂင်္ဂါမြစ်၏ ကယ်တင်နိုင်သော အာနုဘော်ကို သင်ကြားသည်။ ဂင်္ဂါကို မြင်ရုံ (darśana) သည် ဂရုဍာက မြွေဗိသုကာကို ဖယ်ရှားသကဲ့သို့ အပြစ်ကို ဖျက်စီးပြီး၊ ထိတွေ့ခြင်းနှင့် ရေချိုးခြင်း (sparśa, snāna) သည် မျိုးရိုးသန့်စင်မှုကို တိုးပွားစေကာ ဘိုးဘွားနှင့် မျိုးဆက်များစွာကို မြှင့်တင်ကယ်တင်သည်။ အမည်ကို သီဆိုချီးမွမ်းခြင်းနှင့် သတိရခြင်း (nāma-kīrtana, smaraṇa) သည် အဝေးမှပင် အာနုဘော်ရှိ၍ နရကနီးသူကိုပါ ကယ်တင်ကာ အပြစ်စုဆောင်းမှုကို လှောင်အိမ်ကဲ့သို့ ချိုးဖောက်နိုင်သည်။ ဂင်္ဂါနှင့် ထိတွေ့ခြင်းကို နိုင်မိဿ၊ ကုရုက္ခေတ္တရ၊ နರ್ಮဒါ၊ ပုရှ္ကရ တို့ကဲ့သို့ တီရ္ထကြီးများ၏ ကုသိုလ်နှင့် စန္ဒြာယဏ ဝရတ၊ အရှ္ဝမေဓ ယဇ్ఞတို့နှင့် တန်းတူဟု ဆိုပြီး ကလိယုဂတွင် ပိုမိုထင်ရှားသည်။ နေ့လယ်နှင့် ညနေ ရေချိုးခြင်းက ကုသိုလ်တိုးစေကြောင်း၊ ဟရိဒ္ဝါရ၊ ပရယာဂ၊ စင်ဓုဆုံရာတို့ကို ထူးမြတ်ရာနေရာအဖြစ် ဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် ရဝိ (နေ) နှင့် ဝရုဏ တို့၏ သက်သေခံချက်ဖြင့် ဂင်္ဂါဆိုင်ရာ ရေချိုးခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်တွင် အမည်ချီးမွမ်းခြင်းပင်လျှင် လွတ်မြောက်မှု/ကောင်းကင်သို့ ရောက်စေကြောင်း အတည်ပြုသည်။
The Account of the Fruits of Bathing at Particular Sacred Places (Tīrtha-viśeṣa-snāna-phala)
Uttara-bhāga ရှိ Gaṅgā-māhātmya အတွင်း Mohinī–Vasu ဆွေးနွေးခန်းတွင် Vasu သည် Gaṅgā-snāna ၏ ဓမ္မအကျိုးတရားကို အဆင့်လိုက်ဖော်ပြသည်။ အချိန်အလိုက် အထက်အောက်ကို ဦးစွာတည်ဆောက်ပြီး Māgha လတစ်လုံးလုံး ရေချိုးခြင်းသည် Indra-loka သို့၊ ထို့နောက် Brahmā ၏ မြို့သို့ ရောက်စေသည်ဟုဆိုသည်။ uttarāyaṇa ကာလအတွင်း အစာကန့်သတ်သည့် တပဿာနှင့် saṅkrānti ရေချိုးခြင်းတို့သည် Viṣṇu-loka နှင့် ဆက်နွယ်သည်။ ထို့နောက် ဗိသုဝ/အယနပြောင်းချိန်၊ Akṣayā tithi၊ manvantara/yuga အစ၊ ရှားပါး nakṣatra-yoga များ၊ parva၊ Mahodaya/Ardhodaya နှင့် ဂြိုဟ်ဖုံးချိန် ရေချိုးခြင်းတို့ကို ကုသိုလ်တိုးပွားစေပြီး မွေးကတည်းက ယနေ့ထိ အပြစ်ကိုပါ သန့်စင်စေသည်ဟု ချီးမြှောက်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နေရာအလိုက် ကုသိုလ်တက်လာခြင်းကို ပြော၍ Kurukṣetra ထက်၊ Vindhya ဒေသများထက်၊ Kāśī ထက် ပိုမြင့်ကာ အလွန်လွတ်မြောက်စေသော သုံးနေရာ—Gaṅgādvāra/Haridwar၊ Prayāga နှင့် သမုဒ္ဒရာဆုံရာ—ကို ထိပ်တန်းထားသည်။ ထို့ပြင် Kuśāvarta စသည့် tīrtha များစွာကို စာရင်းပြု၍ ယज्ञတူကုသိုလ်၊ ရောဂါပျောက်ကင်းမှု၊ အပြစ်ဖျက်သိမ်းမှုနှင့် ကောင်းကင်သို့မဟုတ် Viṣṇu-အခြေအနေ ရောက်ခြင်းကို ကတိပြုသည်။
Description of the Rules for Charitable Gifts and Related Rites (Gaṅgā-māhātmya)
ဝသုသည် မိုဟိနီအား ဂင်္ဂါမြစ်၌ သန့်ရှင်းရေချိုးခြင်း (Gaṅgā-avagāhana) မှစ၍ ရိတုဖလများကို သင်ကြားကာ ဂင်္ဂါကို ကုသိုလ်တိုးပွားစေသော မြစ်တော်နှင့် ပိတೃများကို မြှောက်တင်ကယ်တင်ရာ တိုက်ရိုက်ယာဉ်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ ဂင်္ဂါကမ်း၌ စန္ဓျာပြုခြင်း၊ kuśa နှင့် tila ဖြင့် pitṛ-tarpaṇa ပြုခြင်းကို ဦးစားပေးပြီး ဂင်္ဂါရေသည် နရက၌ရှိသော ဘိုးဘွားများထံတိုင်အောင် ကယ်တင်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဂင်္ဂါရေချိုးခြင်းကို နေ့စဉ် Śiva-liṅga ပူဇော်ခြင်း၊ မန္တရဇပ—Aṣṭākṣarī «Oṃ namo Nārāyaṇāya» နှင့် Pañcākṣarī «Oṃ namaḥ śivāya»—နှင့် ဂင်္ဂါကမ်းမြေညက်ဖြင့် ရုပ်တော်/လင်္ဂ ပရတိဋ္ဌာပနာများနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ နေ့စဉ် ပူဇော်နှစ်မြှုပ်ခြင်းဖြင့် အဆုံးမရှိ ကုသိုလ်ရကြောင်း အလေးပေးသည်။ Vaiśākha (Akṣaya-tṛtīyā) နှင့် Kārttika တွင် ညလုံးနိုးကြပ်၍ Viṣṇu၊ ဂင်္ဂါ၊ Śambhu တို့အား ဘက္တိပူဇော်သည့် ဝရတကလ္ပကို ထင်ရှားစေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဒါန-ရှာစတြာအဖြစ် နို့ဆီနွား၊ နွား၊ ရွှေ၊ မြေ (nivartana)၊ ရွာလှူဒါန်းခြင်းနှင့် ဂင်္ဂါကမ်း၌ တောအုပ်နှင့် အိမ်ရာတည်ဆောက်ခြင်းတို့ကို လောကများနှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြကာ နောက်ဆုံး ဉာဏ်နှင့် ဘြဟ္မန်သဘော သိမြင်ခြင်းသို့ ဆောင်ကြဉ်းသည်။
Procedure for the Guḍa-dhenū (Jaggery-Cow) Gift; Ten Dhenu-dānas; Yearlong Gaṅgā Worship and Darśana
မောဟိနီသည် ဂင်္ဂါမြစ်၏ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ချီးမွမ်းကာ ဂုဍ-ဓေနူ (သကြားညိုနွား) မှ စ၍ သင်္ကေတနွား-ဒါနများကို အစဉ်လိုက်ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသည်။ ဝသိဋ္ဌက အကြောင်းအရာကို ချမှတ်ပြီး မိသားစု ပုရောဟိတ်နှင့် သာသနာကျမ်းသိသူ ဝစုက ပူဇော်ပွဲနည်းလမ်းကို အသေးစိတ်ဆိုသည်—ပူဇော်မြေပြင်ကို နွားချေးလိမ်း၍ ကုရှမြက်ခင်း၊ အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော အနက်ရောင် သမင်အရေခင်း၊ သကြားညိုနွားနှင့် နွားကလေးကို တည်ဆောက်ပုံ၊ အလေးချိန်တိုင်းတာမှုနှင့် အလှဆင်သတ်မှတ်ချက်များ။ လက္ခမီကို နွားအဖြစ် ဖိတ်ခေါ်သော မန္တရားများကို ဖော်ပြပြီး ဒက္ခိဏာနှင့်အတူ ဘြာဟ္မဏာထံ တရားဝင် လှူဒါန်းရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထို့နောက် အပြစ်ဖျက်နိုင်သော ဓေနူ-ဒါန ၁၀ မျိုး—သကြားညို၊ ဂhee၊ နှမ်း၊ ရေ၊ နို့၊ ပျားရည်၊ သကြား၊ ဒိန်ချဉ်၊ ရတနာ၊ နှင့် «ရုပ်-ဓေနူ» ကို စာရင်းပြုသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် ဓေနူ-ဒါနကို တီရ္ထဘက်တိနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ မင်္ဂလာအချိန်များ (အယန၊ ဝိသုဝ၊ ဝျတီပာတ၊ ယုဂ/မန်ဝန္တရ အစ၊ နေ/လ ဂြိုဟ်ကွယ်) တွင် ဂင်္ဂါပူဇာကို အလှူပစ္စည်းများ (ဆန်၊ နို့၊ ပါယာသ၊ ပျားရည်၊ ဂhee၊ မုန့်ချို၊ သတ္တု၊ အနံ့သာ၊ ပန်း) ဖြင့် ပြုလုပ်ရန်နှင့် ပုရာဏမန်တရားဖြင့် နမස්ကာရပြုရန် ဆိုသည်။ လစဉ်ကျင့်စဉ်မှ တစ်နှစ်တာ ဝရတအထိ ပြီးမြောက်လျှင် ဂင်္ဂါမယ်တော်က တိုက်ရိုက် ဒർശနပေး၍ ဆုတောင်းသူအား လောကီအကျိုး၊ ဆန္ဒကင်းသူအား မောက္ခပေးတော်မူသည်။
Pūjādi-kathana — Gaṅgā Vratas, Tenfold Worship, Stotra, and Mokṣa on the Riverbank
ဝသိဋ္ဌ၏ပြောကြားချက်အရ ဗြာဟ္မဏ ဝသုသည် လူမှုရေးအရ စွန့်ပစ်ခံရ၍ ခိုလှုံရာရှာနေသော မိုဟိနီအား သီဝ၏သင်ကြားချက်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ဂင်္ဂါနှင့် ဆက်စပ်သန့်ရှင်းမြစ်များအတွက် အလွန်မြင့်မြတ်သော ဝရတနှင့် ပူဇော်နည်းကို သင်ပေးသည်။ အခန်းသည် စည်းကမ်းတန်းစီကို ဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံး nakta-bhojana (ညစာသာစားခြင်း) နှင့် ဂင်္ဂါကမ်းပေါ် လအလိုက် ဝရတများ (အထူးသဖြင့် Māgha၊ Vaiśākha) သို့ ရောက်စေကာ သီဝလိင်္ဂ ပူဇော်မှုကို အဓိကထားသည်—pañcāmṛta ဖြင့် အဘိသေက၊ ပန်းနှင့် မီးအလှူ၊ နွားလှူ၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်း၊ ဘြဟ္မစရိယ၊ အစားအသောက်ကန့်သတ်ခြင်းနှင့် မောန (တိတ်ဆိတ်ခြင်း) တို့ပါဝင်သည်။ ထို့နောက် Jyeṣṭha လပြည့်ဘက် ဒသမနေ့ (Hastā နက္ခတ်) ညလုံးနိုးကာ “ဆယ်မျိုးပူဇော်” ဂင်္ဂါပူဇော်မှု၊ နှမ်းရေ အလှူ၊ piṇḍa-dāna၊ ရုပ်တုလုပ်နည်း (သတ္တု၊ မြေ၊ မုန့်မှုန့်ဖြင့်ရေးဆွဲ)၊ ရေသတ္တဝါ အလှူပစ္စည်းများနှင့် မြောက်ဘက်မျက်နှာမူ ဂင်္ဂါ ရထယာထရာကို ညွှန်ကြားသည်။ သဒ္ဓါန္တပိုင်းတွင် ကိုယ်/နှုတ်/စိတ်၏ အပြစ်ဆယ်ပါးကို စာရင်းပြုကာ ဤကర్మနှင့် Daśaharā မန္တရဇပဖြင့် ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း ဆိုပြီး၊ ရောဂါပျောက်ကင်းမှု၊ ကာကွယ်မှုနှင့် ဘြဟ္မန်နှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းကို ကတိပြုသော ဂင်္ဂါစတောတရ ရှည်လျားစွာ ပါသည်။ နိဂုံးတွင် မခွဲခြားသဒ္ဓါန္တ (သီဝ=ဝိෂ္ဏု; ဥမာ=ဂင်္ဂါ) နှင့် ဂင်္ဂါ၌ သေခြင်း၊ သတိရခြင်း သို့မဟုတ် အရိုးအမှုန့်ချခြင်း၏ မောက္ခဓမ္မ၊ တီရ္ထနယ်နိမိတ် စည်းကမ်းများနှင့် သန့်ရှင်းရာနေရာတွင် အလှူလက်ခံခြင်းကို တားမြစ်ချက်တို့ကို ဖော်ပြသည်။
The Greatness of Gayā (Gayā-Māhātmya)
ဝသိဋ္ဌနှင့် မိုဟိနီမဟာဒေဝီတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲတွင် မိုဟိနီက ဂယာ-တီရ္ထ၏ မူလနှင့် ဂုဏ်သတင်းကို မေးမြန်းသည်။ ဝသုက ဂယာကို ဘြဟ္မာတည်ရှိရာ အမြင့်ဆုံး ပိတೃ-တီရ္ထဟု ဖော်ပြပြီး၊ သားတစ်ယောက်တည်း ဂယာသို့ သွားရောက်လျှင်ပင် မျိုးဆက်ရှိခြင်း၏ အကောင်းဆုံးရည်မှန်းချက် ပြည့်စုံကြောင်း ဘိုးဘွားများ ချီးမွမ်းသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဂယာသူရ အဖြစ်အပျက်ကို ရှင်းလင်းသည်—အသူရ၏ တပသ္ယာကြောင့် သတ္တဝါများ ဒုက္ခရောက်သဖြင့် ဒေဝတားများက ဗိṣṇုကို အကူအညီတောင်းကြသည်။ ဗိṣṇု၏ မာယာဖြင့် အသူရကို သတ်နှိမ်ပြီး ဂယာတွင် မောက္ခပေးသူ ဂဒါဓရ (လက်နက်ဂဒါကိုင်သူ) ဟူသော ဗိṣṇု၏ ဂုဏ်တော် ထင်ရှားလာသည်။ ဘြဟ္မာ၏ တည်ရှိမှုနှင့် သန့်ရှင်းကွင်း၏ နယ်နိမိတ်ကို အတည်ပြုကာ ယဇ္ဉ၊ ශ්ရాద္ဓ၊ ပိဏ္ဍ-ဒါန၊ ရေချိုးခြင်းတို့၏ အကျိုး—နရကမှ လွတ်ကင်း၍ ကောင်းကင်/ဘြဟ္မလောက ရောက်ခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ ဥပမာများအဖြစ် မင်းဗိသာလ၏ ဂယာ-ශ්ရాద္ဓက အဝီစိ/ဝီစိမှ အပြစ်ရှိ ဘိုးဘွားများကို လွတ်မြောက်စေသည်၊ ယမမင်းက ကုန်သည်တစ်ဦးအား ပရေတအခြေအနေမှ လွတ်ရန် ဂယာပူဇာများ ပြုလုပ်ရန် သင်ကြားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘုရားဖူးညွှန်းကိန်းအဖြစ် အက္ရှယဝဋ၊ ဓမ္မပೃṣ္ဌ၊ ဘြဟ္မာရဏ္ယ၊ နိဟ္ကṣီရာ၊ မာနသ၊ ဓေနုက၊ ဂૃဓ္ရဝဋ၊ ဖလ္ဂု၊ ဘြဟ္မာ-သရောဝရ စသည့် တီရ္ထခွဲများကို အမည်ရင်းဖော်ပြကာ သီးသန့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ဆိုပြီး မပျက်မယွင်းသော ပုဏ္ဏနှင့် မျိုးရိုးတိုးတက်မှုကို အလေးပေးသည်။
The Procedure for Offering Piṇḍa (Funerary Rice-balls) — Gayā-māhātmya
ဝသု–မိုဟိနီ ဆွေးနွေးခန်းတွင် ဤအဓ್ಯಾಯသည် ပရေတသီလာကို ပရဘ္ဟာသ/ပရဘ္ဟာသေရှ (ရှီဝ) နှင့် အတြိ၏ ကျောက်ပေါ်ခြေရာတို့နှင့် ဆက်စပ်၍ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးစေကာ၊ ရေချိုးခြင်းနှင့် ပိဏ္ဍ (ဆွမ်းလုံး) ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ပရေတအဖြစ်မှ လွတ်မြောက်စေနိုင်သော အာနုဘော်ကို ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် ဂယာ-ရှြာဒ္ဓ၏ တင်းကျပ်သောနည်းလမ်းကို သတ်မှတ်သည်—ပရဘ္ဟာသေရှကို နမಸ್ಕာရ၊ တောင်ဘက်သို့ ယမ/ဓမ္မ နှင့် ခွေးနှစ်ကောင်အတွက် ဘလီပူဇော်၊ အဓိက ပိဏ္ဍအစီအစဉ်တွင် ပိတೃများကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်း၊ ပရာစီနာဝီတ ဝတ်ဆင်ခြင်း၊ တောင်ဘက်မျက်နှာမူထိုင်ခြင်း၊ ကဗျဝာဟန၊ အနလ၊ ဆိုမ၊ ယမ၊ အရျမာတို့ကို အောက်မေ့ခြင်း၊ ပဉ္စဂဝျဖြင့် သန့်စင်ခြင်း၊ တီလိုဒက ပက်ခြင်း၊ ဘာလီ/နှမ်း/ဂhee/ပျားရည် ရောနှောခြင်း၊ မန္တရားပုံစံမှန်ကန်ခြင်း၊ ဇနီးမောင်နှံ ပူးတွဲပူဇော်ခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဂယာတွင် အချိန်ကန့်သတ်မရှိ (ပြက္ခဒိန်အရ မပိတ်ပင်) ဟု အလေးပေးကာ ပိဏ္ဍအတွက် အစားအစာမီဒီယာမျိုးစုံကို ခွင့်ပြုသည်။ ထို့ပြင် နรกများနှင့် မလူသားဝမ်းများအတွင်းရှိ အချိန်မတော်သေဆုံးသူ၊ ဒုက္ခရောက်သူ အမျိုးအစားအားလုံးသို့ အပ်နှံနိုင်ကြောင်း ချဲ့ထွင်ဖော်ပြသည်။ ခရီးစဉ်မှာ ပရေတတောင်၊ ဘြဟ္မာကுண္ဍ၊ ပဉ္စတီရ္ထ၊ မြောက်/တောင် မာနသ (နေဘုရားပူဇော်နှင့် စပိဏ္ဍီကရဏ) ကို ဖြတ်သန်းပြီး ဖလ္ဂု-တီရ္ထတွင် ဂဒါဓရ ပူဇော်ကာ၊ နောက်ဆုံး ဓမ္မာရဏ്യ/မတင်္ဂကန်သို့ ရောက်၍ “ဒုတိယနေ့” အခမ်းအနားစုစည်းမှုဖြင့် ပိတ်သိမ်းသည်။
The Greatness of Offering Piṇḍas at Viṣṇvādipada (Viṣṇupada) — Gayā Śrāddha Procedure and Fruits
ဂယာ-မာဟာတ္မယ၌ ဝါစုသည် မိုဟိနီအား သုံးရက်မြောက် အခမ်းအနားကို သင်ကြားပြီး၊ ထိုကိစ္စသည် ဘောဂနှင့် မောက္ခ နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးကာ ဂယာနှင့် ဆက်စပ်ခြင်း၏ ပုဏ္ဏားတန်ဖိုးနှင့် တူကြောင်း ဆိုသည်။ ပထမဦးစွာ ဘြဟ္မာ-ဆရစ်/ဘြဟ္မာ-တီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီး၊ ထို့နောက် စပိဏ္ဍ-ရှရဒ္ဓ၊ ပိဏ္ဍ-ဒါန နှင့် တർပဏ ကို အင်အားပြည့်ဝသော နေရာအသေးများ (ရေတွင်းနှင့် ယူပ အကြား; ဘြဟ္မာ၏ ယူပ) တွင် ဆောင်ရွက်ရသည်။ ဘြဟ္မာတည်ထောင်သော သရက်ပင်များကို ရေချ၍၊ ဘြဟ္မာကို ပတ်လည်လှည့်ကာ နမസ്കာရပြုခြင်းဖြင့် ပိတೃများ လွတ်မြောက်မှုကို ခိုင်မာစေသည်။ ယမ-ဗလိ နှင့် အရပ်အလိုက် ဗလိများ (ခွေး၊ ကျီး အပါအဝင်) ကို မန္တရများနှင့် စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထို့နောက် ဖလ္ဂု-တီရ္ထ၊ ဂယာရှီရ၊ နှင့် ဝိෂ္ဏုပဒ သို့ သွားကာ စပိဏ္ဍီကရဏ ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ဝိෂ္ဏုပဒ ကို မြင်ခြင်း၊ ထိခြင်း၊ ပူဇော်ခြင်းသာဖြင့်ပင် အပြစ်များ ပျက်စီးကာ ပိတೃများ လွတ်မြောက်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဥပမာများ (ဘာရဒ္ဝါဇ၏ ဖခင်အမည် သံသယ၊ ဘီရှ္မ၏ ရှရဒ္ဓ၊ ရာမ၏ ဒဿရထ အတွက် ပိဏ္ဍ) သည် လက်ပေါ်တင်ခြင်းနှင့် မြေပေါ်ချခြင်း စသည့် မှန်/မှား နည်းလမ်းများနှင့် နေရာ၏ အာနုဘော်ကို ပြသည်။ ရုဒြ၊ ဘြဟ္မာ၊ စူရျ၊ ကာရ္တိကေယ၊ အဂသ္တျ စသည့် ပဒ-နေရာများကို ဝါဇပေယ၊ ရာဇစူယ၊ ဂျ्योတိෂ္ဌိုမ စသည့် ယဇ్ఞတန်ဖိုးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်အဆင့်သတ်မှတ်ပြီး၊ ဂဒါလိုလာ နှင့် ကရောဉ္စ-ပဒ ၏ ဒေသပုံပြင်များကိုလည်း ရှင်းပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှီလာ-တီရ္ထများနှင့် စပိဏ္ဍ-ရှရဒ္ဓ ကို ဆောင်ရွက်ပါက မျိုးဆက်များစွာအတွက် ဘြဟ္မာလောကနှင့် ဝိෂ္ဏု-သာယုဇျ အထိ ရရှိမည်ဟု ကတိပေးသည်။
Gayā-māhātmya (The Greatness of Gayā): Gadālola, Akṣayavaṭa, and the Śrāddha Circuit for Pitṛ-Liberation
ဥတ္တရဘဂ္ဂ ဆွေးနွေးခန်းတွင် ဝါစုသည် မိုဟိနီအား ပိတೃ-တර්ပဏ နှင့် စပိဏ္ဍီကရဏ သြာဒ္ဓ အတွက် အဆင့်လိုက် ဂယာဘုရားဖူးခရီးကို သင်ကြားသည်။ အစမှာ ဂဒါလိုလာ (ဂဒါပရက္ရှာလန) တွင် သန့်စင်ရေချိုးကာ၊ ထို့နောက် အက္ရှယဝဋ၌ သြာဒ္ဓ ပြုလုပ်၍ ဘိုးဘွားများကို ဘြဟ္မပုရသို့ “ခေါ်ဆောင်” ပို့ဆောင်သည်။ ယောဂနိဒြာ၌ နေတော်မူသော သခင်နှင့် မပျက်မယွင်း ဗညန်ပင်ကို စတုတ္ထရသကဲ့သို့ ချီးမွမ်းကာ၊ ဗိဿဏုသည် ဟေတိ အသူရကို ဂဒါဖြင့် သတ်၍ ဂဒါလိုလာ အမည်ရ ဖော်ဒ်ကို သန့်စင်စေသည့် မူလကထာကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဂယာဒေသ တီရ္ထများ—မြစ်များ၊ ဆုံရာများ၊ ကုဏ္ဍများ၊ ခြေရာများ၊ ရှီလာများနှင့် ဗိဿဏု၊ ရှိဝ၊ ဂါယတြီ/ဆာဝိတြီ၊ ဘြဟ္မာ၊ ဂဏေရှ စသည့် ဘုရားကျောင်းများ—ကို စုစည်းဖော်ပြပြီး အရှွမေဓတူ ကုသိုလ်၊ ၇×၃ မျိုးဆက် မြှင့်တင်ခြင်း၊ ဘြဟ္မလောက/ဗိဿဏုလောက/ရှိဝလောက သို့ တက်ရောက်ခြင်းတို့ကို ကတိပြုသည်။ အဆုံးတွင် ဂယာ၌ ဇနာရ္ဒနသည် ပိတೃ-ရူပ ဖြစ်ကြောင်း သဘောတရားအဖြစ် ထုတ်ဖော်ကာ ပိဏ္ဍ ပူဇာမှန်ကန်လျှင် အကြွေးသုံးပါးမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ဆိုပြီး၊ သေစေသော အပြုအမူများကို သတိပေးကာ ဖလရှုတိတွင် (svastyayana) ရွတ်ဖတ်ခြင်းကြောင့် ဂုဏ်သတင်း၊ အသက်ရှည်၊ သားသမီးနှင့် ကောင်းကင်ဂတိ ရရှိမည်ဟု ချီးမွမ်းသည်။
The Greatness of Kāśī (Kāśī-māhātmya) and Avimukta’s Liberative Power
မိုဟိနီက အရင်က ဂယာမဟာတ္မယကို ချီးမွမ်းပြီး ကာရှီအကြောင်း ပိုမိုပြည့်စုံစွာ ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသဖြင့် မိသားစုဘုန်းတော်ကြီး ဝစုက ဗာရာဏသီကို လောကသုံးပါး၏ အနှစ်သာရ၊ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဝိုင်ရှ္ဏဝနှင့် ရှိုင်ဝ ဖြစ်ပြီး မောက္ခအတွက် အထူးအစွမ်းရှိသော နေရာဟု ဖော်ပြသည်။ ကာရှီသို့ ရောက်ခြင်းက ဘြဟ္မဟတ္ယာ၊ ဂိုဟတ္ယာ၊ ဂုရုတల్ప၊ ညာသခိုးယူခြင်း စသည့် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်များကိုပါ ဖျက်စီးပြီး၊ ထိုနေရာတွင် နေထိုင်ခြင်းက အကျင့်စရိုက်ကို သန့်စင်ကာ ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှုကို ဖယ်ရှား၍ ယောဂသိဒ္ဓိကို ပေးသည်။ ထို့နောက် က్షೇತ್ರ၏ အတိုင်းအတာနှင့် အတွင်း “လမ်းကြောင်းများ” ကို အိဍာ–သုရှုမနာ ပုံရိပ်ဖြင့် ဗရုဏာနှင့် အလယ်စီးကြောင်းတို့နှင့် ကိုက်ညီစေကာ အပိုင်းအခြားများနှင့် ဒေဝတားများကို အမည်ပေးပြီး “အဝိမုက္တ” (မစွန့်ပစ်သော) ဟူသော အမည်၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းလင်းသည်။ မဏိကရ္ဏိကာ/ရှ္မရှာနကို အမြင့်ဆုံး ယောဂပီဋ္ဌဟု မြှောက်တင်ကာ ရှရဒ္ဓ၊ ဒါန၊ ဝရတ၊ ပူဇာတို့က မဟာပုဏ္ဏကို ဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် အဝိမုက္တ၌ သေဆုံးသောအခါ ရှိဝနှင့် ရုဒ္ဒရတို့က နားထဲသို့ လွတ်မြောက်မန်တရကို ချွတ်ချွတ်ခွင့်ပေး၍ နရကသို့ မကျရောက်စေဘဲ သံသာရသို့ ပြန်မလာစေကြောင်း သင်ကြားသည်။
Tīrtha-yātrā-varṇana (Description of Pilgrimage to the Sacred Fords)
ဝါစုက မိုဟိနီအား သင်ကြားသည့် ဆွေးနွေးခန်းတွင် ဤအဓ್ಯಾಯသည် အဝိမုက္တ/ကာရှီ၏ အနောက်မြောက်နှင့် အလယ်ပိုင်းကို လင်္ဂ၊ ရေကန်နှင့် ရိတုအခမ်းအနားနေရာများအလိုက် လမ်းညွှန်ဖော်ပြသည်။ စာဂရာတင်ထားသော မျက်နှာလေးဖက်လင်္ဂနှင့် ဘဒ္ဒရဒေဟ ရေကန်ကို စတင်ဖော်ပြပြီး ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းသည် နွားတစ်ထောင်လှူဒါန်းသကဲ့သို့ ပုဏ္ဏာတိုးပွားကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ ထို့နောက် ကೃတ္တိဝာသေရှဝရကို အနီးအနားဘုရားနေရာများနှင့်တကွ ဖော်ပြကာ ထပ်ခါထပ်ခါ ဒർശနပြုလျှင် တာရက-ဉာဏ် ရရှိကြောင်း သင်ကြားသည်။ ယုဂအလိုက် နာမတော်များ (ထြျမ်ဘက၊ ကೃတ္တိဝာသ၊ မဟေရှဝရ၊ ဟස්တိပါလေရှဝရ) ပြောင်းလဲသော်လည်း အမြဲတည်တံ့မှုကို ပြသသည်။ လစဉ် စတုရ္ဒသီ ပူဇော်ပွဲအစီအစဉ်က ကောင်းကင်လောကသွားရာများကို သတ်မှတ်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ရှိဝလောကသို့ ဦးတည်ရန် တိုက်တွန်းသည်။ အဝိမုက္တအတွင်းဝန်းများတွင် ဂဏ္ဍာကဏ္ဏ ရေကန်၊ ပိတೃများအတွက် ဒဏ္ဍခာတ တർပဏ၊ ပိသာစကယ်တင်ရန် ပိဏ္ဍ၊ လလိတာပူဇော်ခြင်းနှင့် ညအိပ်စောင့်ခြင်း၊ မဏိကဏ္ဏီ/မဏိကဏ္ဏိကေရှဝရနှင့် ဂင်္ဂေရှဝရတို့ကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရက္ခသဇာတ်လမ်းနှင့် ကြက်အမိန့်အနိမိတ်မှတဆင့် “ဝိမုက္တ” အမည်နှင့် အဝိမုက္တတရ အကြောင်းကို ရှင်းပြကာ ဒီက்ஷာယူ၍ အဝိမုက္တ၌ အားကိုးလျှင် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းမရှိဘဲ ဒർശန၊ စ္နာန၊ သန္ဓျာဖြင့် ချက်ချင်း ကైవလျ ရနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။
The Greatness of Kāśī (Avimukta): Pilgrimage Calendar, Yātrā-Dharma, and the Network of Śiva-Liṅgas
ဝသုက မောဟိနီကို သင်ကြားသည့် ဆွေးနွေးခန်းတွင် ဤအধ্যာယသည် တီရ္ထယာထရာအတွက် သင့်တော်သော «ကာလ» ကို အရင်ဆုံး သတ်မှတ်ပြီး လအလိုက် နတ်ဘုရားအဖွဲ့အစည်းများက အမည်ရှိ ကုဏ္ဍ/တီရ္ထများ (ကာမကုဏ္ဍ၊ ရုဒြာဝာသ၊ ပရိယာဒေဝီ-ကုဏ္ဍ၊ လက္ရှ္မီ-ကုဏ္ဍ၊ မာရ္ကဏ္ဍေယ ရေကန်၊ ကိုဋိတီရ္ထ၊ ကပါလမောစန၊ ကာလေရှ္ဝရ) တွင် ရေချိုးပူဇော်ကြသည့် အစီအစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ယာထရာဓမ္မ—ရေအိုးကို အစားအစာ/ပန်းများနှင့်အတူ လှူဒါန်းခြင်း၊ ချိုင်တရ လတွင် ဂေါရီကို ဗဟိုထားသော တြတီယာ ဝတ်ပြုခြင်း၊ စွဝဂ္ဂဒွာရ (ကာလိကာ) နှင့် အမြင့်ရုပ် (သံဝရ္တာ/လလိတာ) ကို ပူဇော်ခြင်း၊ ရှိဝဘက္တ ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်း၊ ဂေါရီငါးပါးကို အာဝါဟနာပြုခြင်းတို့ကို ညွှန်ပြသည်။ အတားအဆီးဖယ်ရှားရန် ဗိနာယက ဒർശန အစဉ် (ဓုဏ္ဍိ၊ ကိလာ၊ ဒေဝျာ၊ ဂိုပရေက္ခ၊ ဟတ္စတိ-ဟတ္စတင်၊ စင်ဒူရျာ) နှင့် ဝဍဝာသို့ လဒ္ဒု ပူဇော်ခြင်းကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ခေတ္တရကို ကာကွယ်သော စဏ္ဍိကာများကို ဦးတည်ရာအလိုက် စီမံဖော်ပြပြီး အဝိမုက္တ၏ မြစ်များနှင့် ဆုံရာများ—ထရိစရောတာ/မန္ဒာကိနီ/မတ္စျောဒရီ နှင့် ဂင်္ဂါ၏ မင်္ဂလာရောက်ရှိမှုကို ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နာဒေရှ္ဝရ၊ ကပါလမောစန၊ အိုံကာရေးရှ္ဝရ (A-U-M သဘောတရား)၊ ပဉ္စာယတန၊ ဂိုပရေက္ခက/ဂိုပရေက္ခေရှ္ဝရ၊ ကပိလာဟ္ရဒ (ဝೃષဓွဇ)၊ ဘဒြဒောဟ (ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ)၊ စွဝရ္လောကေရှ္ဝရ/စွဝရ္လီလာ၊ ဗျာဃ္ရေးရှ္ဝရ/ရှိုင်လေရှ္ဝရ၊ သင်္ဂမေရှ္ဝရ၊ ရှုကရေးရှ္ဝရ နှင့် ဇမ္ဗုက သတ်ဖြတ်မှုနှင့် ဆက်နွယ်သော လိင်္ဂတို့ကို တီရ္ထမြေပုံအဖြစ် ထူထပ်စွာ ဖော်ပြကာ အပြစ်ပျက်စီးခြင်းနှင့် ရှိဝလောက၌ မောက္ခရရှိခြင်းကို ကတိပေးသည်။
Kāśī-māhātmya: Avimukta Gaṅgā and the Pañcanada Tīrtha
ဝါစုက မိုဟိနီကို သင်ကြားသည့် ဆွေးနွေးခန်းတွင် အဝိမုက္တ (ကာရှီ/ဝါရာဏသီ) နှင့် မြောက်ဘက်သို့ စီးဆင်းသော ဂင်္ဂါ၏ အမြင့်ဆုံး ကယ်တင်နိုင်မှုကို ကြေညာသည်။ အဝိမုက္တ၌ ပြုသော ကုသိုလ်သည် မပျက်မယွင်းသော ပုဏ္ဏားဖြစ်ပြီး အပြစ်ရှိသူတောင် နရကမှ ကာကွယ်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်; ကယ်တင်တီရ္ထများ အားလုံးလည်း ထိုနေရာ၌ ပြည့်စုံစွာ ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဂင်္ဂါရေချိုး (အထူးသဖြင့် ကာရ္တိက၊ မာဃ)၊ ဗိရှ္ဝေရှ္ဝရ ရှိဝဒർശန၊ ဒသာအရှ္ဝမေဓ နှင့် ဝရဏာ–အသိ တို့ ဂျာဟ္နဝီနှင့် ဆုံရာ စသည့် သန့်ရှင်းရာနေရာများကို လှည့်လည်သည့် ပူဇော်ခရီးစဉ်ကို ညွှန်ပြသည်။ ပဉ္စနဒ (ဓမ္မနဒါ/ဓူတပါပ/ဗိန္ဒု-တီရ္ထဟု ယုဂအလိုက် ချိတ်ဆက်) ကို ချီးမွမ်းကာ ပရယာဂ-မာဃ ကုသိုလ်ထက် ပိုမြင့်ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် ဘိုးဘွားများအတွက် တർပဏ နှင့် ရှရာဒ္ဓ ပြုလျှင် ပိုမိုထူးကဲကြောင်း၊ ထိုနေရာ၌ ဒါနာသည် မကုန်ခန်းကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဤ မာဟာတ္မယ ကို နားထောင်/ဖတ်/ရွတ်ဆိုခြင်းသည် ယဇ్ఞနှင့် တီရ္ထတူ ကုသိုလ်ရကြောင်းနှင့် ဒါနာတွင် သမာဓိရှိစွာ ခွဲခြားရန်—စစ်မှန်သော ဘက္တနှင့် ဂုရုဝန်ထမ်းများကို ပေးခြင်းကို ချီးမွမ်းပြီး လိမ်လည်သူ၊ ဂုရုကို သစ္စာဖောက်သူ၊ ဗြာဟ္မဏ/နွားကို ဆန့်ကျင်သူတို့အား ပေးခြင်းကို ရှုတ်ချသည်။
Puruṣottama-māhātmya (The Greatness of Puruṣottama Kṣetra)
မောဟိနီသည် ကာရှီ၏ဂုဏ်သတင်းကို ကြားပြီးနောက်၊ ဘဝရည်မှန်းချက်ကို ပြည့်စုံစေသော ဟရိ၏သန့်ရှင်းရာဌာန၏ မဟာတန်ခိုးကို သင်ကြားပေးရန် ဝಸುကို မေးမြန်းသည်။ ဝಸುက ထိုက்ஷೇತ್ರကို ဘာရတဝර්ෂအတွင်း၊ ဥတ္ကလဒေသ တောင်ပိုင်းသမုဒ္ဒရာကမ်းနားတွင် ရှိကြောင်း သတ်မှတ်ကာ၊ လျှို့ဝှက်၍ သဲပြန့်နှံ့ကာ မောက္ခပေးသော နယ်မြေ၊ အကျယ် ဒသယောဇနာဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် “အရာအားလုံးထဲတွင် အမြင့်ဆုံး” ဟူသော ဥပမာများစွာဖြင့် ပုရုရှောတ္တမကို တီရ္ထများအနက် အထွတ်အထိပ်ဟု ထူထောင်ပြီး၊ နတ်များ၊ ရှင်သန်ပညာရှင်များ၊ ဝေဒများ၊ အိတိဟာသ-ပုရာဏများ၊ မြစ်များ၊ တောင်များ၊ သမုဒ္ဒရာများ စုဝေးနေသော စကြဝဠာဆုံရာကွက်ဟု ရှင်းလင်းသည်။ တီရ္ထရာဇ၌ ရေချိုးခြင်းနှင့် ပုရုရှောတ္တမ ဒർശန၏ အကျိုးကို ချီးမွမ်းသည်။ ထို့ပြင် ဘုရင် အိန္ဒြဒျုမန၏ ဝိုင်ရှ္ဏဝ သီလဂုဏ်များ၊ သင့်လျော်သော ပူဇော်ရာနေရာကို ရှာဖွေခြင်း၊ ပုရုရှောတ္တမသို့ ရောက်ရှိခြင်း၊ အရှွမေဓ ယဇ్ఞ ပြုလုပ်ခြင်း၊ သင်္ကර්ရှဏ (ဗလရာမ)၊ ကృష్ణ၊ သုဘဒြာ တို့ကို တည်ဆောက်တင်သွင်းခြင်း၊ ပဉ္စတီရ္ထ တည်ထောင်ခြင်းနှင့် နေ့စဉ်ပူဇော်ခြင်းဖြင့် မောက္ခရခြင်းကို ရေးပြသည်။ ဒုတိယအခန်းကွက်တွင် မောဟိနီက ရှေးဟောင်း ဝိုင်ရှ္ဏဝ ရုပ်တုအကြောင်း မေးရာမှ ဝಸುက စုမေရုတောင်ပေါ်၌ လက္shmi၏ မေးခွန်းကို ဇနာရ္ဒနထံ တင်ပြသည်။ ဝိષ્ણုက သမုဒ္ဒရာကမ်းရှိ နျဂ္ရောဓပင်၊ ကေရှဝ မန္ဒိရနှင့် ယမ၏ စတုတ္ထကို ဖော်ပြပြီး၊ ယမက အလိုမရှိသော ဘက္တများကို သွေးတလောက ပေးနိုင်သည့် အိန္ဒြနီလ (အပြာရတနာ) ရုပ်တုကို ရှင်းလင်းသဖြင့် ဝိષ્ણုက သဲနှင့် လျှောပင်များဖြင့် ဖုံးကွယ်ထားသည်။ အဆုံးတွင် နောက်လာမည့် အကြောင်းအရာများ—သွေးတ-မာဓဝ၊ စွဝဂ္ဂဒွာရ၊ နရစിംဟ ဒർശန၊ အနန္တ-ဝာစုဒေဝ၊ သမုဒ္ဒရာရေချိုး၊ တർပဏ နှင့် ပဉ္စတီရ္ထ၏ ကုသိုလ်၊ ဝ్రတများ—ကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသည်။
The Glory of Puruṣottama (Puruṣottama-māhātmya): Indradyumna’s Praise and the Origins of Sacred Images
မောဟိနီက ဗာစုအား အင်ဒြဒျုမနာမင်းက အရင်က သာသနာတော်ရုပ်တုများကို မည်သို့ဖန်တီးခဲ့သနည်း၊ မာဓဝကို မည်သို့ပျော်ရွှင်စေခဲ့သနည်းဟု မေးသည်။ ဗာစုက ဆောက်လုပ်ပြီးနောက် ဘုရားပူဇော်ရန် ထိုက်တန်သော ရုပ်တုကို ရှာဖွေရန် စိုးရိမ်ပူပန်၍ အိပ်မပျော်၊ နန်းတော်အပျော်အပါးများကို မခံစားနိုင်သော မင်း၏အခြေအနေကို ပြောသည်။ ဗိဿဏုရုပ်တုသည် ကျောက်၊ သစ်၊ သတ္တုဖြင့် ပြုလုပ်နိုင်သော်လည်း သတ်မှတ်ထားသော လက္ခဏာများ ပြည့်စုံမှသာ သက်ဝင်တရားဝင်ကြောင်း ဆိုပြီး မင်းက ထိုသို့သော ရုပ်တုတည်ထောင်ရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ ပဉ္စရာတြာပူဇော်ပြီးနောက် အင်ဒြဒျုမနာက ရှည်လျားသော စတုတ္တရကို ဆက်ကပ်၍ ကယ်တင်ရှင် ဝါစုဒေဝ၊ သင်္ကရ္ရှဏ/ပရဒျုမန/အနိရုဒ္ဓ၊ နာရာယဏ နှင့် နရသിംဟ၊ ဝရာဟ စသည့် အဝတာရများကို နမස්ကာရပြုသည်။ ဟရီ၏ အနှိုင်းမဲ့ တစ်ပါးတည်းဖြစ်မှုကို အတည်ပြုပြီး သမဓိအတွက် လက်လေးဖက်ရုပ်ပုံကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှရဏာဂတိသို့ တိုးမြှင့်ကာ ဝိညာဉ်၏ ထပ်ခါထပ်ခါ မွေးဖွားမှု၊ ကမ္မချည်နှောင်မှု၊ နရက-သုခဘုံများနှင့် မတည်မြဲမှုကို ဖော်ပြပြီး ကယ်တင်ပေးရန်၊ မွေးဘဝတိုင်း မပြတ်သားသော ဘက္တိကို ပေးရန် တောင်းပန်ကာ အပြစ်ဝန်ခံ၍ ပူဇော်ရေး အထောက်အကူများကို ပြည့်စုံစေသည်။
Kāruṇya-stotra Phalaśruti; Dream-Darśana of Vāsudeva; Manifestation and Pratiṣṭhā of Jagannātha, Balabhadra (Ananta), and Subhadrā
မောဟိနီ–ဝಸು ဆွေးနွေးခန်းအတွင်း ဤအধ্যာယတွင် ပုရုရှောတ္တမကို ချီးမွမ်းသော «ကာရုဏ္ယ» စတုတ္တရား၏ ဖလश्रုတိကို ဦးစွာဖော်ပြသည်။ ဂဂန္နာထကို ပူဇော်ပြီး နေ့စဉ်ချီးမွမ်းကာ သံဓျာသုံးကြိမ်တွင် ရွတ်ဆိုလျှင် ပုရုရှာဓာတ် ၄ ပါးကို ရရှိစေပြီး အထူးသဖြင့် မောက္ခကို ပေးတတ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဓမ္မရှာစတရားကဲ့သို့ စည်းကမ်းများ—လျှို့ဝှက်သင်ကြားချက်နှင့် ဒါနကို မယုံကြည်သူ၊ မာနကြီးသူ၊ ကျေးဇူးမသိသူ၊ ဘက္တိမရှိသူတို့အား မပေးသင့်ကြောင်း၊ ဒါနကို သီလရှိသော ဝိုင်ရှ္ဏဝများထံ ဦးတည်ပေးသင့်ကြောင်း ထည့်သွင်းသည်။ ထို့နောက် မင်း၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် အိပ်မက်ထဲတွင် ဂရုဍာစီး အလက်ရှစ်လက်ရှိ ဝာစုဒေဝ ပေါ်ထွန်းကာ ပင်လယ်ကမ်းခြေရှိ အသီးမသီးသော အံ့ဖွယ်သစ်ပင်ကို ရှာ၍ ခုတ်ကာ ဒေဝရုပ်တော်များကို ထိုသစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်ရန် အမိန့်ပေးသည်။ ဝိෂ္ဏုနှင့် ဝိශ්ဝကರ್ಮာတို့သည် ဘြာဟ္မဏအဖြစ် ဖုံးကွယ်လာကာ မင်း၏ သတ္တိကို ချီးမွမ်းပြီး ရုပ်တော် ၃ ပါး—ကృష్ణရূপ ဝာစုဒေဝ (ဂဂန္နာထ)၊ ဖြူဝါးသော အနန္တ/ဘလဘဒ္ရ ပလောင်ကိုင်ရုပ်၊ နှင့် ရွှေရောင် သုဘဒြာ—ကို မင်္ဂလာလက္ခဏာများနှင့်အတူ ထုလုပ်စေသည်။ မင်းသည် ရာဇာသက်တမ်းရှည်၊ ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြားမှု၊ အမြင့်ဆုံးအာဝါသသို့ ဝင်ရောက်ခွင့် စသည့် အကျိုးကျေးဇူးများနှင့် တီရ္ထအကြောင်း (အိန္ဒြဒျုစမဆရ၊ ပိဏ္ဍဒါန အကျိုး) ကိုလည်း ရရှိသည်။ နောက်ဆုံးတွင် လှည့်လည်ပွဲ၊ တင်သွင်းတည်ထောင်ခြင်း၊ မင်္ဂလာမဟူရတ၌ အဘိသေက၊ ဒါန/ဒက္ခိဏာ များစွာ၊ ဓမ္မတရားဖြင့် အုပ်ချုပ်ခြင်း၊ နောက်ဆုံး စွန့်လွှတ်ခြင်းနှင့် ဝိෂ္ဏု၏ အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Glory of Puruṣottama: Pañcatīrthī Observance and Narasiṃha Worship
မိုဟိနီက ဝစုကို မေးမြန်းသည့် ဆွေးနွေးခန်းတွင် ဤအဓ್ಯಾಯသည် သန့်ရှင်းသောအချိန်ကို သတ်မှတ်သည်—ဇျေဋ္ဌလ၊ သုက္လပက္ခ ဒွါဒသီ—နှင့် ပုရုရှောတ္တမကို ဒർശနပြုခြင်းသည် ကုရုက္ခေတ္တရ တပစ်ရှာအလွန်ကြီးများထက်ပင် မြင့်မြတ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ ဝစုက ပဉ္စတီရ္ထီကို အစီအစဉ်တကျ ဘုရားဖူးခရီးအဖြစ် ရှင်းပြသည်—မာရကဏ္ဍေယ ရေကန်တွင် သုံးကြိမ်ရေချိုး၍ ရာဇဝတ်ပျောက်စေသော ရှိဝမန်တရများကို ရွတ်ဆို၊ ဒေဝ၊ ရိရှီ၊ ပိတೃတို့အား တర్పဏ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ရှိဝဘုရားသခင်၏ သာယာနတ်ကွန်းသို့ သွားကာ ပတ်လည်လှည့်၊ ပူဇော်၊ အဃောရမန်တရဖြင့် ခွင့်လွှတ်မှုတောင်းကာ ရှိဝလောကနှင့် နောက်ဆုံး မုက္ခသို့ ရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ကလ္ပဝဋ (ညဂ္ရောဓ) ကို ပတ်လည်လှည့်၍ စတုတ္တရများဖြင့် ချီးမွမ်း၊ ဂရုဍကို ဦးညွှတ်ပြီး ဝိෂ္ဏုဘုရားကျောင်းသို့ ဝင်ကာ သံကရ္ရှဏ (ဗလရာမ)၊ သုဘဒြာ၊ နောက်ဆုံး ကృష్ణ/ပုရုရှောတ္တမကို ၁၂ အက္ခရာမန်တရဖြင့် ပူဇော်၍ “ဇယ” ချီးမွမ်းသံများနှင့် ဘုရားရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ဓျာနပြုကာ ပြီးစီးသည်။ ဒർശနနှင့် နမസ്കာရသာဖြင့်ပင် ဝေဒ၊ ယဇ္ဉ၊ ဒါန၊ အာရှရမဓမ္မတို့၏ စုပေါင်းဖလကို ရရှိကာ မုက္ခနှင့် မျိုးဆက်များစွာ အကျိုးတိုးတက်ကြောင်း ထပ်တလဲလဲ ဆိုသည်။ ထို့နောက် နೃစിംဟကို ချဲ့ထွင်၍ အမြဲတည်ရှိသော အားကိုးရာ၊ ဓမ္မ-အရ္ထ-ကာမ-မောက္ခ အားလုံးအတွက် ခိုလှုံရာဟု ဆိုကာ လွယ်ကူသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများ၊ ကဝစ/အဂ္နိသိခာ ရွတ်ဆိုခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ ဟောမ၊ ကာကွယ်ရေးကရိယာများနှင့် စိဒ္ဓိရယူရေးနည်းလမ်းများကို ပေးပြီး အပြစ်ပျောက်ကင်းခြင်း၊ အရေးပေါ်ကာကွယ်ခြင်းနှင့် ဆုတောင်းပြည့်စုံခြင်းကို သတိရပူဇော်ခြင်းဖြင့် ရမည်ဟု အာမခံသည်။
Puruṣottama-kṣetra Māhātmya: Śveta-Mādhava & Matsya-Mādhava; Mārkaṇḍeya-tīrtha Mārjana and Bath Liturgy
ဝಸುသည် မောဟိနီအား Śrī Puruṣottama-kṣetra ရှိ အလွန်ပုဏ္ဏားမြတ်သော tīrtha များကို သင်ကြား၍ ဒർശနသာလျှင်ပင် အပြစ်ကို ဖျက်စီးနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် Vaiṣṇava ရုပ်ပုံသဏ္ဍာန်အတိုင်း Śveta-Mādhava ကို ချီးမွမ်းကာ Śvetagaṅgā တွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် Śvetadvīpa သို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ဆက်စပ်ပြောသည်။ ထို့ပြင် Matsya-Mādhava ကို ရှင်းလင်း၍ ပထမကာလ သမုဒ္ဒရာ၌ Matsya အဝတာရ၏ ကမ္ဘာလောကကာကွယ်ရေး လုပ်ဆောင်ချက်ကို သတိပေးကာ ဟရိကို အာရုံစိုက်ပူဇော်ခြင်းနှင့် ယောဂဖြင့် လောကီ/လောကုတ္တရ အကျိုး (မရှုံးနိုင်ခြင်း၊ မင်းအာဏာ၊ နောက်ဆုံး မုက္ခ) ကို ကတိပြုသည်။ အခန်းသည် māhātmya မှ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းသို့ ပြောင်း၍ မာရ္ကဏ္ဍေယ ရေကန်၌ မာရ္ဇန (သန့်စင်ခြင်း) ကို သတ်မှတ်ကာ caturdaśī နှင့် Jyeṣṭha pūrṇimā (Jyeṣṭhā နက္ခတ်) ကဲ့သို့ အချိန်ထူးများကို ဖော်ပြသည်။ ဆုတောင်းပြည့်ဝသော vaṭa (ဘန်ယန်) သို့ ချဉ်းကပ်၍ ပတ်လည်လှည့်ခြင်း၊ Aṣṭākṣarī မန္တရ-န്യാസ၊ ဦးတည်ရာအလိုက် Viṣṇu-kavaca၊ ကိုယ်တိုင်ဟရိနှင့် တစ်စိတ်တစ်ဝိညာဉ်ဟု သဘောထားသည့် သမาธိနှင့် Tīrtharāja သို့ ရေချိုးပဌနာကို ပေးသည်။ ရေချိုးပြီးနောက် Aghamarṣaṇa၊ သန့်ရှင်းသော အဝတ်အစား၊ prāṇāyāma၊ sandhyā နှင့် Sūrya ပူဇော်ခြင်း၊ Gāyatrī ၁၀၈ ကြိမ်၊ svādhyāya နှင့် စနစ်တကျ tarpaṇa ကို ဆောင်ရွက်ရန် ဆိုပြီး pitṛ ပူဇော်မှုကို မြေပြင်ပေါ်တွင် kuśa စီစဉ်ကာ Deva နှင့် Pitṛ များကို ဖိတ်ခေါ်၍ ပြုလုပ်ရမည်ဟု အလေးပေးသည်။
The Greatness of Puruṣottama (Aṣṭākṣarī Maṇḍala-Pūjā and Nyāsa)
ဝသု–မိုဟိနီ ဆွေးနွေးခန်းတွင် ဝသုသည် နာရာယဏကို အပြည့်အစုံ ပူဇော်သည့် အစီအစဉ်ကို သင်ကြားသည်။ စတုရန်းအကာအရံနှင့် တံခါးလေးဖက်ပါသော အတွင်း၌ အရွက်ရှစ်ရွက် ကြာပန်း မဏ္ဍလကို ရေးဆွဲကာ အခြေခံပူဇော်မှုကို တည်ဆောက်သည်။ အာစမနာနှင့် စကားသန့်ရှင်းစည်းကမ်းပြီးနောက် မန္တရ-မြင်ကွင်းတင်ခြင်းဖြင့် အတွင်းသန့်စင်မှုကို ပြုလုပ်သည် (နှလုံး၌ က္ṣ/ရ၊ ခေါင်းထိပ် လမဏ္ဍလ၌ ဧကာရ)၊ အမృతကဲ့သို့ သန့်စင်ကာ “ဒေဝကာယ” ရရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် အဋ္ဌာက္ခရီ ညာသကို ကိုယ်အင်္ဂါနေရာများတွင် တင်ပြီး ဝိုင်ရှ္ဏဝ ပဉ္စာင်္ဂ အကူအညီများ၊ ကရ-သုဒ္ဓိနှင့် စတုရ်ဗျူဟ (ဝာစုဒေဝ၊ သင်္ကရ္ṣဏ၊ ပရဒျုမန၊ အနိရုဒ္ဓ) ကို ကိုယ်တစ်လျှောက် ပြန့်နှံ့စေ၍ သမ္မတိပြုသည်။ ဗိṣ္ṇုနာမများကို ပတ်လည်တင်ကာ ဒိဂ္ကာကွယ်မှုကို တည်ဆောက်ပြီး နေ–လ–မီး မဏ္ဍလများကို ခေါ်ယူသည်။ ဘုရားကို ကြာပန်းအလယ်၌ တင်သွင်းကာ အက္ခရာ ၈ နှင့် ၁၂ မန္တရများဖြင့် ပူဇော်၍ မత్సယ၊ နရသിംဟ၊ ဝာမန အဝတာရများအဖြစ်လည်း ဖိတ်ခေါ်သည်။ ထို့နောက် ပာဒျ၊ အရ္ဃျ၊ မဓုပရ္က၊ အာစမနီယ၊ စ္နာန၊ ဝတ္ထ၊ ဂန္ဓ၊ ဥပဝီတ၊ ဒီပ၊ ဓူပ၊ နိုင်ဝေဒျ စသည့် ဥပစာရများကို ဆောင်ရွက်သည်။ ကြာပန်းအရွက်များတွင် ဗျူဟနှင့် အဝတာရများကို တင်ပြီး သင်္ခ၊ စက္ကရ၊ ဂဒါ၊ ရှာရင်္ဂ၊ ဓား၊ မြားအိတ်၊ ဂရုဍ စသည့် အာယုဓနှင့် ပရိဝါရများကို တည်ထားကာ ဒိက္ပာလများနှင့် စကြဝဠာထောက်တိုင်များကိုလည်း ခေါ်ယူသည်။ အဆုံးတွင် ဂျပ်အရေအတွက် (၈/၂၈/၁၀၈) နှင့် မုဒြာအသုံးကို ဖော်ပြပြီး ဤပူဇော်မှုကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် မပျက်မယွင်းသော ဗိṣ္ṇုထံသို့ ဦးတည်စေကြောင်း၊ ဟရီပူဇော်နည်းကို မသိလျှင် အမြင့်ဆုံး နေရာသို့ မရောက်နိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။
Description of the Origin of the Cosmic Egg (Brahmāṇḍa) and the Ocean as King of Tīrthas
မောဟိနီ–ဝစု ဆွေးနွေးခန်း (ဝသိဋ္ဌ၏ ပြောကြားချက်အတွင်း) တွင် ဝစုက ပုရုရှိုတ္တမ-က்ஷೇತ್ರ အနီး သမုဒ္ဒရာ၌ လစ်တူရ်ဂျီကို သတ်မှတ်သည်—ပုရုရှိုတ္တမကို ပူဇော်၊ ဦးညွတ်၊ သမုဒ္ဒရာကို «မြစ်တို့၏ အရှင်» ဟု ပရိသတ်တင်၊ ရေချိုးပြီး ကမ်းခြေ၌ နာရာယဏကို ပူဇော်ရန်။ ရာမ–ကృష్ణ–သုဘဒြာကို ရိုသေခြင်းနှင့် စာဂရကို နမസ്കာရပြုခြင်းသည် အရှွမေဓ ယဇ္ဈနှင့်တူသော မဟာပုဏ္ဏာ၊ အပြစ်ဖျက်ခြင်း၊ ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ခြင်းနှင့် နောက်ဆုံး ဝိုင်ရှ္ဏဝ-ယောဂမှတစ်ဆင့် မုတ်ခ္ခသို့ ရောက်စေသည်။ ဂြဟ်ဖုံး၊ သင်္ကရန်တိ၊ အယန၊ ဝိသုဝ၊ ယုဂ/မန်ဝန္တရ အစ၊ ဗျတီပာတ၊ အာရှာဍ္ဍနှင့် ကာရ္တိက စသည့် အထူးကာလများကို ရေတွက်ကာ ဤနေရာ၌ ဘြာဟ္မဏများသို့ ဒါနနှင့် ပိဏ္ဍ ပူဇာသည် အဆတစ်ထောင်တိုး၍ မကုန်ခန်းသော အကျိုးရလဒ်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် သမုဒ္ဒရာသည် တီရ္ထများ၏ ဘုရင်ဖြစ်ကြောင်း—တီရ္ထ၊ မြစ်၊ ရေကန်အားလုံး သို့ဝင်ရောက်ပြီး ထိုနေရာ၌ ပြုသော ကုသိုလ်သည် မပျက်မယွင်းကြောင်း၊ ဒေသတွင် «၉၉ ကောဋိ တီရ္ထ» ရှိကြောင်း ထူထောင်သည်။ မောဟိနီက သမုဒ္ဒရာ အငန်ဖြစ်ရခြင်းကို မေးရာ ဝစုက သမုဒ္ဒရာ ၇ ခုကို ကလေးငယ်များအဖြစ်၊ ရာဓိကာ၏ ကျိန်စာနှင့် ကృష్ణ၏ အမိန့်ကြောင့် အငယ်ဆုံးသည် က္ရှာရ (အငန်) ဖြစ်လာကြောင်း ပုံပြင်တစ်ပုဒ် ပြောသည်။ အဆုံးတွင် သာံခ္ယ ကောစမော်လောဂျီနှင့် ဘြဟ္မာဏ္ဍ ဖြစ်ပေါ်မှုကို—ဂုဏများနှင့် ဓာတ်များမှ ဝိရာဋ္၊ ဘြဟ္မာနှင့် လောက ၁၄ ထိ—အကျဉ်းချုပ်ကာ «ဘြဟ္မာဏ္ဍ ဥတ္ပတ္တိ-ဝရ္ဏန» ဟု ပိတ်သည်။
The Greatness of Puruṣottama (Goloka-tattva and Rādhā–Kṛṣṇa Upāsanā)
ဝါစုက မိုဟိနီကို သင်ကြားသော ဆွေးနွေးပွဲတွင် ကృష్ణကို အညစ်အကြေးကင်းသော သန့်ရှင်းသတိနှင့် ဒေဝအလင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး၊ ဂိုလိုက၌ အမြဲတမ်း တည်ရှိသော အတွင်းအလင်းနှင့် ပေါ်လွင်/မပေါ်လွင် နှစ်မျိုးလုံး၌ ဗြဟ္မန်အဖြစ် ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ဂိုလိုက/ဗೃန္ဒာဝန၏ သန့်ရှင်းသော သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်—နွားများ၊ ဂိုပများ၊ သစ်ပင်များ၊ ငှက်များ—ကို ဖော်ပြပြီး၊ ကမ္ဘာပျက်ကွက်ချိန်တွင် အသိအမှတ်ပြုမှု ပိတ်ကွယ်သွားကြောင်းလည်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အလင်းရောင်ထွန်းလင်းသော သရုပ်ပြမှုတွင် လူငယ်အရွယ် မည်းညိုရောင်၊ ပုလွေကိုင် နှစ်လက်ရှိသော प्रभုကို မြင်ရပြီး၊ ရာဓာသည် သူ၏ ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် တည်ကာ ရွှေရောင်၊ ပရကృతိကို ကျော်လွန်၍ သူနှင့် မခွဲမခွာဟု ဖော်ပြသည်။ အဆုံးစွန်အကြောင်းရင်းသည် မဖော်ပြနိုင်သကဲ့သို့၊ ရှီဝ၏ ဝင်ရောက်မှုမှာ အဓိကအားဖြင့် သမాధိဖြင့် ဖြစ်ပြီး၊ လေးလက်သရုပ်ကိုတော့ ဘက္တများက မကြာခဏ မြင်ကြသည်။ လက္ရှ္မီ၊ စနတ်ကူမာရ၊ ဝိශ්ဝက္စေန၊ နာရာယဏ၊ ဗြဟ္မာ၊ ဓမ္မ၏ သားမှ နာရဒသို့ ဆက်သွယ်သင်ကြားလာသော လမ်းကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ဒေဝလီလာနှင့် ဒေဝီတို့၏ အတူတူဖြစ်မှု (ရာဓာ=လက္ရှ္မီ/စရஸဝတီ/သာဝိတြီ; ဟရီ=ဒုရ္ဂါ)၊ ရှက္တိ၏ ပေါ်ထွန်းမှု (စတီ/ပါရဝတီ) ကို ဆွေးနွေးပြီး၊ နောက်ဆုံး “နేతိ နేతိ” ဖြင့် အဆုံးသတ်ကာ လက်တွေ့ စာဓနာ—အာရုံခံယူရာ စရဏအမျိုးအစားများ၊ ထုတ်ဖော်မန်တရဖော်မြူလာ၊ နှင့် အကျင့်—ဂုရုကို ရိုသေခြင်း၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝများကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ အမြဲတမ်း သတိပြုစဉ်းစားခြင်း၊ ပွဲတော်အခမ်းအနားများကို စောင့်ထိန်းခြင်း—ကို သင်ကြားသည်။
Abhiṣeka (Consecratory Bathing Rite)
Vasu–Mohinī အပြန်အလှန်ပြောဆိုမှုပါဝင်သော Puruṣottama-māhātmya အတွင်း ဤအধ্যာယသည် Aśvamedha ၏ အင်္ဂါများမှ ပေါ်ထွန်းသည်ဟု ဆိုသော Indradyumna ရေကန် tīrtha ထဲသို့ ဝင်ရောက်ရမည့် နည်းလမ်းကို သတ်မှတ်သည်။ သန့်ရှင်းမှု၊ ācamana၊ Hari-smaraṇa၊ ဂုဏ်ပြုရပ်တည်ခြင်းနှင့် tīrtha-mantra ကို တိုက်ရိုက်ရွတ်ဆိုခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ ရေချိုးပြီးနောက် devas/ṛṣis/pitṛs သို့ တိုင်းတာထားသော ရေတော်ပူဇော်ခြင်း၊ စကားကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ ဘိုးဘွားများအတွက် piṇḍa ပူဇော်ခြင်းနှင့် Puruṣottama ကို ပူဇော်ခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားကာ Aśvamedha တူညီသော ပုဏ္ဏား၊ ဘိုးဘွားမြှောက်တင်မှု၊ ကောင်းကင်စည်းစိမ်နှင့် နောက်ဆုံး မောက္ခကို ကတိပြုသည်။ ထို့ပြင် Jyeṣṭha လပြည့်ဖက် (Daśamī မှ တစ်ပတ်ခန့်) ပွဲတော်ကာလတွင် မြစ်များနှင့် သမုဒ္ဒရာများသည် Puruṣottama တွင် ပေါ်ထွန်းပြီး ဘုရား darśana ကြောင့် လုပ်ဆောင်သမျှ မပျက်မယွင်း ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ Daśaharā၊ Ekādaśī ဥပုသ်၊ Pañcadaśī darśana နှင့် Vaiśākha Tṛtīyā စန္ဒနလိမ်းပူဇော်ခြင်း၊ Phālguna လှည်းအင်္ဂါ (swing) စသည့် အထူး darśana များကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ အိန္ဒိယတစ်ဝှမ်း tīrtha/မြစ်/တောင် စာရင်းကို ဆက်လက်တင်ပြပြီး Kṛṣṇa-darśana ထက် မြစ်မရှိဟု အဆုံးသတ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် abhiṣeka မဏ္ဍပကြီးနှင့် လိတူဂျီကို ဖော်ပြကာ တေးဂီတ၊ ဝေဒသံချီးမြှင့်မှု၊ devas/ṛṣis နှင့် ကာလအတိုင်းအတာများ၏ တက်ရောက်မှုအောက်တွင် Kṛṣṇa ကို Gaṅgā ရေ၊ ပန်းများဖြင့် ကောင်းကင်မှ ရေချိုးပူဇော်ပြီး ကော်လိုဖွန်ဖြင့် ပြီးဆုံးသည်။
Description of the Fruits of Pilgrimage to Puruṣottama-kṣetra
ဝါစုက မိုဟိနီ/သုပြဘာ/နန္ဒိနီကို သင်ကြားသော ဆွေးနွေးပွဲတွင် ဤအဓျာယသည် ဒေဝစတုတိဖြင့် စတင်သည်။ ဒေဝတားနှင့် ကောင်းကင်ဘုံသားတို့က ရာမနှင့် သုဘဒြာနှင့်အတူရှိသော ကృష్ణကို ထပ်ခါတလဲလဲ «ဇယ» ဟု ချီးမွမ်းကာ စကြဝဠာအရှင်၊ မత్సယ–ကူရ္မ–ဝရာဟ အဝတာရများ၊ စက္ကရ၊ သင်္ခ၊ ဂဒါ ကိုင်ဆောင်သူဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထို့နောက် သာမန်တရားအလျောက် အကျိုးတူညီမှုကို ထူထောင်သည်—ပလက်ဖောင်းပေါ် ထိုင်နေသော သုံးပါးတော်ကို ဒർശနသာ ပြုရုံဖြင့်ပင် နွား၊ ကညာ၊ ရွှေနှင့်မြေ တို့ကဲ့သို့ မဟာဒါန၊ ဧည့်ခံမှု၊ နွားလွှတ်ပူဇော်မှု၊ တီရ္ထခရီးစဉ်များနှင့် တူညီသော ပုဏ္ဏာရရှိသည်။ အထူးသဖြင့် အဘိသေကရေကျန်ကို ချီးမြှောက်ပြီး မျိုးမပွားခြင်း၊ ရောဂါ၊ ဂြဟဒုက္ခကဲ့သို့ အနှောင့်အယှက်များ၊ ရက္ခသ ဖမ်းဆီးမှုတို့ခံရသူများအပေါ် ပက်ဖျန်းလျှင် သန့်စင်ကာ လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံစေသည်။ ရေချိုးပြီးနောက် ကృష్ణကို မြင်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် တောင်ဘက်မျက်နှာပြု လှုပ်ရှားချိန်တွင် မြင်ခြင်းသည် မဟာပာပများကို ဖျက်ကာ စကြဝဠာပတ်လည်ပြုခြင်းနှင့် နာမည်ကြီး ရေချိုးတီရ္ထများ၏ အကျိုးနှင့် တူညီစေသည်။ ထို့နောက် ဗြတကလ္ပကို ဖော်ပြသည်—ဇျေဋ္ဌ-ရှုက္လ ဧကာဒသီတွင် ရေချိုး၊ စူရျ မန္တရဇပ၊ ဘုရားကျောင်းအဘိသေက (ဂီ၊ နို့၊ ပျားရည်/စန္ဒနရေ)၊ ပဉ္စောပစာရ၊ မီးထွန်းပူဇော် (၁၂ မီးအပါအဝင်)၊ နైవေဒျ၊ မန္တရဇပ၊ ပရဏာမ၊ ဂုရုပူဇာ၊ မဏ္ဍပ/မဏ္ဍလ စီစဉ်၊ ညလုံးနိုး၍ ဝါစူဒေဝကထာနှင့် ကီရတန ပြုခြင်း။ ဒွာဒသီနေ့တွင် ဘြာဟ္မဏ ၁၂ ယောက်ကို နွား၊ ရွှေ၊ အသုံးအဆောင်၊ အစာကျွေးခြင်းနှင့် လမ်းပို့အခမ်းအနားဖြင့် ဂုဏ်ပြုသည်။ အကျိုးဖလမှာ ကလ္ပကာလအလိုက် ဒေဝလောကများသို့ တက်ရောက်ပြီး နောက်တဖန် ဓမ္မိက မင်းအဖြစ် ပြန်လာကာ နောက်ဆုံးတွင် ဝိုင်ရှ္ဏဝယောဂနှင့် ကైవလျ ကို ရရှိခြင်းဖြစ်သည်။
Tīrtha-vidhi (Procedure for Holy Places) — Prayāgarāja-māhātmya
ဝသု–မောဟိနီ ဆွေးနွေးခန်းတွင် မောဟိနီသည် ပုရုရှောတ္တမ၏ မဟာတန်ခိုးကို ကြားပြီးနောက် ပရယာဂ၏ မဟာတန်ခိုးနှင့် တီရ္ထယာထရာ (tīrtha-yātrā) စည်းကမ်းများကို မေးမြန်းသည်။ ဝသုက အရင်ဆုံး အထွေထွေ သဘောတရားများကို သင်ကြား၍ တီရ္ထသွားခြင်းသည် ယဇ္ဉများစွာထက် အကျိုးကြီးသော်လည်း ဒါန၊ သည်းခံထိန်းချုပ်မှု၊ သဒ္ဓါ/ဘဟာဝ (bhāva) တို့နှင့် တွဲဖက်မှသာ အကျိုးပြည့်စုံကြောင်း ဆိုသည်။ အတွင်းပိုင်း အရည်အချင်းများအဖြစ် ကာမ၊ ဒေါသ၊ လောဘကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ သည်းခံခြင်း၊ ကျေနပ်တတ်ခြင်း၊ လက်ဆောင်လက်ခံလိုစိတ်မရှိခြင်းတို့ကို ဖော်ပြပြီး ဂင်္ဂါတွင် ငါးကဲ့သို့ ကိုယ်တိုင်နီးကပ်နေခြင်းသာဖြင့် ဘက္တိမရှိလျှင် အကျိုးမရှိကြောင်း သတိပေးသည်။ ထို့နောက် ခရီးထွက်မီ ဂဏေရှကို ပူဇော်ခြင်း၊ ဒေဝတား၊ ပိတೃ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ သာဓုတို့ကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ တီရ္ထများတွင် śrāddha/tarpaṇa ပြုလုပ်နည်း (piṇḍa ပစ္စည်းများနှင့် အညစ်အကြေးရှောင်ရန်) ကို သတ်မှတ်သည်။ ပရယာဂနှင့် ဂယာအတွက် အထူးစည်းကမ်းများ—ဝမ်းနည်းကာလ ဆံရိတ်ခြင်း၊ kārpaṭī ပုံစံဝတ်ဆင်ခြင်း၊ လက်ဆောင်မယူခြင်း—ကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ အလွန်အမင်း ဂုဏ်ထင်ရှားစေသော ယာဉ်စီးခြင်းကို ဝေဖန်ပြီး ခရီးသွားနည်းအလိုက် အပြစ်/ကုသိုလ် အဆင့်ဆင့်ကို ရှင်းလင်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဆံရိတ်ခြင်း (muṇḍana နှင့် kṣaura) အကြောင်း နည်းပညာဆန်စွာ ဆွေးနွေးကာ ကုရုက္ခေတရ၊ ဝိသာလာ၊ ဝိရာဇာ၊ ဂယာ စသည့် ခြွင်းချက်များနှင့် ဂင်္ဂါဆိုင်ရာ အမိန့်များကို ထည့်သွင်း၍ တီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမှုသည် ရေ/မြေ/မီး၏ အာနုဘော်နှင့် ရှင်သန်သူ ရှင်တော်များ၏ အတည်ပြုချက်ပေါ် မူတည်ကြောင်း ပြသသည်။
Prayaga-mahatmya (Glory of Prayaga and the Magha Bath at Triveni)
ဝါစုက မိုဟိနီကို သင်ကြားသည့် စကားဝိုင်းအဖြစ် ဖွဲ့ထားသော ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဝေဒအတည်ပြုသော ပရာယာဂ (Prayāga) ၏ မဟာတန်ခိုးကို ကြေညာပြီး မကရ (Makara) တွင် နေဝင်ရာသို့ နေတော်ဝင်ချိန် မာဃဝရတနှင့် စ္နာန (ရေချိုးပူဇော်) ကို အဓိကထားသည်။ ဂင်္ဂါနှင့် ဆက်နွယ်သည့် တီရ္ထပုဏ္ဏားကို ဝင်ပေါက်၊ ဆုံရာ၊ စီးဆင်းဦးတည်ချက်အလိုက် အဆင့်လိုက်ဖော်ပြကာ ရှားပါးသော ဝေဏီ/ထရီဝေဏီ (ဂင်္ဂါ–ယမုနာ၊ သရஸဝတီကို ထုံးတမ်းအရ ထည့်သွင်း) ဆုံရာသို့ ရောက်စေသည်။ မာဃကာလတွင် ဒေဝတား၊ ရှိ၊ စိဒ္ဓ၊ အပ္စရာ၊ ပိတೃတို့ စုဝေးကြသည်ဟု ဆိုသည်။ မန္တရနှင့် တိတ်ဆိတ်မှုပါသော အနည်းငယ်သော စ္နာနနည်းလမ်းကို ပေးပြီး နေရာအလိုက် (အိမ်တွင် ရေနွေးချိုး၊ ကန်၊ မြစ်၊ မဟာဆုံရာ) နှင့် ရာသီအလိုက် (မကရမာဃတွင် အကျိုးအမြတ် အလွန်တိုး) ပုဏ္ဏားမြှောက်ကိန်းများကို ဖော်ပြသည်။ ပရာယာဂ၏ က္ෂೇತ್ರမဏ္ဍလ (၅ ယောဇန)၊ အထောက်အကူတီရ္ထများနှင့် သီလဝိနယ (ဗြဟ္မစရိယ၊ အဟിംသာ၊ သစ္စာ၊ တရ္ပဏ) ကို ရှင်းလင်းသည်။ ဒါန—အထူးသဖြင့် ရှရောတရိယ လက်ခံသူများသို့ ဂိုဒါန—နှင့် ဆံချွတ်ပွဲကဲ့သို့ ရိတုများကို အကြံပြုကာ အတွင်းပိုင်း ဘက္တိကို အဆုံးအဖြတ်ဟု ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ပရာယာဂ၌ မာဃစ္နာန၏ မောက္ခအကျိုးကို အလွန်ခိုင်မာစွာ ကြေညာပြီး သေချိန်တွင် ပရာယာဂကို သတိရခြင်းတောင် ကယ်တင်မှုဖြစ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။
The Determination of the Extent of the Sacred Field and Related Matters (Kurukṣetra Māhātmya)
ဝသု–မောဟိနီ ဆွေးနွေးခန်းတွင် မောဟိနီက တီရ္ထများအနက် ကုရုက္ခေတ္တရ၏ အထူးမြတ်တန်ခိုးကို အသေးစိတ်မေးမြန်းသည်။ ဝသုက ကုရုက္ခေတ္တရကို အလွန်ပုဏ္ဏားမြင့် က္ෂေတရဟု သတ်မှတ်ကာ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးလျှင် အပြစ်များ ပျောက်ကင်းပြီး၊ နာကြားရုံဖြင့်ပင် လွတ်မြောက်ရေး အကျိုးရရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထိုဒေသကို ဘြဟ္မာဝရ္တအတွင်း၊ စရஸဝတီနှင့် ဒೃષဒ္ဝတီ ကြားတွင် တည်ရှိကြောင်း ပြပြီး မောက္ခ-သာဓနာ လေးပါး—ဗြဟ္မ-ဉာဏ၊ ဂယာ-श्राद्ध၊ ဂိုသာလာ၌ သေခြင်း၊ ကုရုက္ခေတ္တရ၌ နေထိုင်ခြင်း—ကို ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဘြဟ္မာ-စရသ်၊ ရာမ-ဟရဒ၊ ရာမ-တီရ္ထ ပေါ်ပေါက်လာပုံကို ပြောကာ ဘြဟ္မာ၊ ဝိෂ္ဏု၊ ရုဒ္ရ/ရှီဝ၊ ပရရှုရာမ၊ မာရကဏ္ဍေယတို့၏ တပသ်နှင့် ဆက်စပ်စေသည်။ စရஸဝတီမြစ်စီးဆင်းပုံ၊ ကုရုတို့၏ စိုက်ပျိုးထူထောင်မှု၊ ကုရုက္ခေတ္တရ/ရှျမန်တပဉ္စကသည် ယောဇနာ ၅ ခန့် ကျယ်ဝန်းကြောင်းကိုလည်း သတ်မှတ်သည်။ ရေချိုးခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ ဒါန၊ ဟောမ၊ ဂျပ၊ ဒေဝပူဇာတို့၏ မပျက်မယွင်း အကျိုးကို ရေတွက်ကာ ထိုနေရာ၌ သေသူသည် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း မရှိကြောင်း အတည်ပြုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဒေသစောင့် ယက္ခ စုချန္ဒြကို ပူဇော်ပသရန် ညွှန်ကြားပြီး ဝိෂ္ဏုက အပြစ်သားများကို တားဆီးကာ က္ෂေတရကို ကာကွယ်ရန် ကာကွယ်သူများကို တပ်ဆင်ထားကြောင်း ဆိုသည်။
Description of the Pilgrimage to the Sacred Tīrthas (Kurukṣetra-yātrā-krama)
မိုဟိနီက ကုရုက္ခೇತ್ರရှိ သာသနာတော်မြတ်သော တောများ၊ မြစ်များနှင့် ယာထာလမ်းကြောင်းကို စနစ်တကျ ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသည်။ ဝစုက tīrtha-yātrā-vidhi ကို အစီအစဉ်တကျ ပြောကြားပြီး အလယ်ဗဟို တောမြတ် ၇ ခု (Kāmyaka, Aditivana, Vyāsa-vana, Phalakīvana, Sūryavana, Madhuvana, Sītāvana) နှင့် ရာသီအလိုက် မြစ်များကို ဖော်ပြကာ ထိတွေ့ခြင်း၊ သောက်သုံးခြင်းဖြင့် ပုဏ္ဏားရရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ခရီးစဉ်သည် တံခါးစောင့် ယက္ခ Rantuka ကို နမಸ್ಕာရပြုခြင်းမှ စပြီး Vimala/Vimaleśvara, Pāriplava, Pṛthivī-tīrtha, Dakṣa-āśrama (Dakṣeśvara), Śālakinī, Nāga-tīrtha, Pañcanada, Koṭitīrtha/Koṭīśvara, Aśvitīrtha, Varāha-tīrtha, Soma-tīrtha နှင့် Śiva-liṅga နေရာများစွာသို့ ဆက်လက်သွားရာတွင် snāna, pūjā, dāna နှင့် ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းတို့ကို ပေါင်းစည်းထားသည်။ ထို့ပြင် tīrtha ကုသိုလ်ကို Agniṣṭoma, Aśvamedha, Rājasūya, Soma-yajña ကဲ့သို့ ဝေဒယဇ్ఞကြီးများနှင့် တန်းတူဟု ဆိုကာ Caitra အခမ်းအနားများ၊ Kārtika ကာလ kanyā-dāna၊ Pitṛpakṣa/Mahālaya śrāddha၊ ဂြိုဟ်ကွယ်ချိန် အလှူတို့၏ စည်းကမ်းများကို ထည့်သွင်းသည်။ နိဂုံးတွင် ကုရုက္ခೇತ್ರနှင့် တန်းတူ tīrtha မရှိကြောင်း၊ Sthāṇu-tīrtha သည် မောက္ခသို့ ရောက်စေသော အထွတ်အထိပ်ဟု ချီးမြှောက်သည်။ ဤ māhātmya ကို နားထောင်/ရွတ်ဆိုခြင်းဖြင့် အပြစ်ပျက်ကင်းစေပြီး မောက္ခသို့ ဦးတည်စေသည်ဟု ဖလရှရုတိက အတည်ပြုသည်။
The Greatness of Haridvāra (Gaṅgādvāra-māhātmya)
ဝသု–မောဟိနီ ဆွေးနွေးခန်းတွင် မောဟိနီသည် ကုရုက္ခေတ္တရဲ့ မဟာတန်ခိုးကို ကြားပြီးနောက် ဂင်္ဂာဒွာရ (ဟရိဒွာရ) ၏ ကုသိုလ်ပေးသော မာဟာတ္မယကို တောင်းဆိုသည်။ ဝသုက ဘဂီရထ၏ လမ်းညွှန်အတိုင်း ဂင်္ဂာဒေဝီ (လကာနန္ဒာ) ဆင်းသက်လာပုံနှင့် ဒက္ခ ပရာဇာပတိ၏ ယဇ္ဈာကြောင့် ဒေသတစ်ဝိုက် သန့်ရှင်းသွားကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ဒက္ခ-ယဇ္ဈာ အရေးအခင်းကို ဖော်ပြရာတွင် ရှိဝကို ဖယ်ထုတ်ခြင်း၊ စတီကို မဂ္ဂဇာတမပြုခြင်းကြောင့် စတီက အသက်စွန့်ခြင်း၊ ထိုနေရာသည် စနာနနှင့် တရ္ပဏအတွက် အင်အားကြီး တီရ္ထဖြစ်လာခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဝီရဘဒ္ဒရက ယဇ္ဈာကို ဖျက်ဆီးပြီး နောက်ပိုင်း ဘြဟ္မာ၏ တောင်းပန်မှုကြောင့် ပြန်လည်တည်ဆောက်သည်။ ထို့ပြင် ဟရိဒွာရရှိ အခွဲတီရ္ထများနှင့် အကျိုးဖလများ—ဟရိ-တီရ္ထ (ဟရိပာဒ), တြိဂင်္ဂာ, ကနခလ, ဇဟ္နု-တီရ္ထ, ကိုဋီတီရ္ထ/ကိုဋီဣရှ, စပ္တဂင်္ဂာနှင့် စပ္တရ္ရှိ အာရှရမ်များ, အာဝရ္တ, ကပိလာကန်, နာဂရာဇ-တီရ္ထ, လလိတက, ရှာန္တနု၏ တီရ္ထ, ဘီမသ္ထလ—တို့ကို ဝရတ၊ ဒါနနှင့် ကတိပေးအကျိုးများနှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ ကုမ္ဘနှင့် ဆိုင်သော နေပြောင်းကာလများ၊ ဝါရုဏ၊ မဟာဝါရုဏက စသည့် ရှားပါး ယောဂများတွင် ရေချိုးခြင်းကို အထူးအလေးပေးပြီး၊ ဘြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ ဟရိဒွာရတွင် သတိရခြင်း၊ စာတော်ဖတ်ခြင်း (ဂင်္ဂာ-သဟသ္ရနာမ) နှင့် ပုရာဏ နားထောင်ခြင်း၏ အာနိသင်၊ မာဟာတ္မယကို စာဖြင့် သိမ်းဆည်းထားခြင်း၏ ကာကွယ်အကျိုးများကိုလည်း ဆိုထားသည်။
Badarikāśrama-māhātmya: The Five Śilās, Tīrthas, and the Path of Liberation
ဝಸುနှင့် မောဟိနီတို့၏ ဆွေးနွေးခန်းတွင် ဘဒရီကာရှ్రమ၏ မဟာတန်ခိုးကို ဟရိ၏ က္ṣetra ဟု ချီးမွမ်းကာ နရနှင့် နာရာယဏတို့သည် ကမ္ဘာအကျိုးအတွက် ရာသက်ပန် တပစ်ကို ထမ်းဆောင်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ အဂ္နိ/ဝဟ္နိ-တီရ္ထ (ရေချိုးလျှင် အပြစ်လောင်ကျွမ်း), နာရဒ၏ ကျောက် (နာရဒီ) နှင့် နာရဒ-ကுண္ဍ (သန့်စင်), ပဉ္စဂင်္ဂါ (တർပဏာဖြင့် ဗြဟ္မာလောကမှ မပြန်ရ) စသည့် တီရ္ထများကို စာရင်းပြုစုထားသည်။ ထို့နောက် ဂရုဍ၏ တပစ်နှင့် ဗိṣṇု၏ အပေးအယူကောင်းကြီးများကို ဖော်ပြကာ ဝိုင်နတေယ-ရှီလာကို တည်ထောင်ပြီး သတိရရုံဖြင့်ပင် ကုသိုလ်ရသည်ဟု ဆိုသည်။ ဝါရာဟီနှင့် နာရသിംဟ ရှီလာတို့ကို အဝတာရ လုပ်ရပ်များနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ ဒုರ್ಗတိမှ ကာကွယ်၍ ဝိုင်ṣṇဝ အဘိုဒ်သို့ ရောက်စေမည်ဟု ကတိပေးသည်။ ပဉ္စမကျောက် နရ–နာရာယဏကို ယုဂဓမ္မအရ ရှင်းလင်းပြီး ယခင်ယုဂများတွင် မြင်နိုင်သော်လည်း ကလိယုဂတွင် နာရဒ-ကுண္ဍ၌ တင်ထားသော ကျောက်မూర్తိကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ရနိုင်ကာ ဝိုင်ရှာခ/ကာရ္တိက ရာသီပူဇော်စက်ဝန်းကို ဖော်ပြသည်။ ကပာလမောစန၊ တိုင်မင်္ဂိလ၊ အိန္ဒြပဒ၊ မာနသောဒ္ဘေဒက၊ ကာမာကာမ၊ ဝಸುဓာရာ၊ ပရဘာသ/ပုṣကရ/ဂယာ/နৈမိṣ စီးကြောင်းများ၊ သိုမကுண္ဍ၊ ဒွာဒသအာဒိတျ၊ စတုḥ-စရောတ၊ စပ္တပဒ၊ ဥရဝသီ-ကுண္ဍ၊ အஸ္တြ၊ မေရု၊ လောကပါလ၊ ဒဏ္ဍေပုṣကရိဏီ-ဆုံရာ၊ ဓမ္မ-က္ṣetra၊ ဥရဝသီ-ဆင်ဂမ၊ ကမ္မောဒ္ဓရ၊ ဗြဟ္မာဝရ္တ စသည့် တီရ္ထများက ယာထာကွန်ယက်ကို ပြည့်စုံစေသည်။ အဆုံးတွင် ဖလश्रုတိအရ ဘဒရီ၌ ရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ နေထိုင်ခြင်း၊ ဘက္တိဖြင့် ဆည်းကပ်ခြင်းတို့သည် အပြစ်ကင်းစင်မှု၊ စည်းစိမ်၊ အချိန်မတိုင်မီ သေခြင်းမှ လွတ်ကင်းမှုနှင့် ဟရိကို တိုက်ရိုက်မြင်တွေ့ခြင်းကို ပေးသည်။
Kāmodākhyāna (Glory of the Kāmodā Sacred Place)
မိုဟိနီ မေးမြန်း၍ ဝသု ဖြေကြားသော ဆွေးနွေးပုံစံဖြင့် ဤအဓ್ಯಾಯသည် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းပေါ်ရှိ «ကာမောဒါ» တီရ္ထကို ချီးမွမ်းသည်။ ဝသုက နို့ပင်လယ်ကို မွှေရာမှ «ကညာ-ရတနာ» လေးပါး—ရာမာ(လက္ရှမီ)၊ ဝါရုဏီ၊ ကာမောဒါ၊ ဝရာ—ပေါ်ထွန်းလာကြောင်းနှင့် ဝါရုဏီကို ဗိဿနု၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် အဆုရများ ယူသွားသော်လည်း လက္ရှမီသည် ဗိဿနု၏ မဟေသီအဖြစ် တည်မြဲကြောင်း ရှင်းပြသည်။ နတ်များသည် အနာဂတ်ရည်ရွယ်ချက်ကို သိမြင်ကာ ဗိဿနု၏ အမိန့်ဖြင့် ကာမောဒါမြို့တွင် သမီးတော် ကာမောဒါကို ပူဇော်ကြပြီး၊ သူမသည် ဗိဿနုနှင့် ပေါင်းစည်းလိုစိတ်ဖြင့် သမาธိ၌ နေထိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနေရာတွင် စိတ်နှလုံးသားမှ ဘက္တိဖြင့် ဗိဿနုကို ရနိုင်သည်။ ကာမောဒါ၏ အာနန္ဒမျက်ရည်များ ဂင်္ဂါထဲကျ၍ အနံ့သင်းသော အဝါရောင် «ကာမောဒါ» ကြာပန်းများနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း၊ မှန်ကန်သော ပူဇော်မှုသည် လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံစေပြီး မမှန်ကန်လျှင် ဒုက္ခ ဖြစ်စေကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဂင်္ဂါဒွာရအထက်ရှိ တည်နေရာကို သတ်မှတ်ကာ ၁၂ အက္ခရာ မန္တရကို တစ်နှစ်ကြာ ဂျပ (သို့) တိုက်ရိုက်ဒർശနအတွက် ၁၂ နှစ်ကြာ ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ ချိုင်တြ ဒွာဒသီနေ့နှင့် ရေချိုးခြင်းတို့ဖြင့် ပုဏ္ဏာရည် ရယူကာ ဆန္ဒပြည့်စုံနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ဘက္တိဖြင့် ဤကထာကို နားထောင်လျှင် အပြစ်များ ပျောက်ကင်းသည်။
Kāmākṣā-māhātmya (Glory of Kāmākṣā) with Siddhanātha Account
ဝသု–မိုဟိနီ ဆွေးနွေးခန်းတွင် မိုဟိနီသည် အပြစ်ဖျက်ပျက်သည့် ပုံပြင်ကို ကြားပြီးနောက် ကာမာက္ရှာကို ပူဇော်ခြင်း၏ အကျိုးကို မေးမြန်းသည်။ ဝသုက ကာမာက္ရှာကို အရှေ့ဘက် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွင် ရှိကြောင်း ပြောကာ ဝရတကဲ့သို့ စည်းကမ်းတကျ အစာစားခြင်း၊ မှန်ကန်စွာ ပူဇော်ခြင်းနှင့် တစ်ညတည်း နေထိုင်ကာ ဒർശနရရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဒေဝီသည် ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်လာပြီး မတုန်မလှုပ် တည်ငြိမ်မှုက စိဒ္ဓိရရန် အခြေခံဖြစ်ကာ ကြောက်ရွံ့ခြင်းနှင့် စိတ်လှုပ်ရှားမှုက တားဆီးသည်။ ထို့နောက် ပါရဝတီ၏ သား စိဒ္ဓနာထကို မိတ်ဆက်ပြီး ကလိယုဂတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် ဖုံးကွယ်နေသော်လည်း ကလိ၏ အရေးကြီးကာလတစ်ခု ကျော်လွန်ပြီးနောက် ပေါ်ထွန်းကာ မာယာနှင့် မဟာဗျူဟာများဖြင့် လူတို့ကို ထိန်းချုပ်၍ ကလိ၏ သုံးမျိုးလှုပ်ရှားမှုကို ပိုမိုပြင်းထန်စေမည်ဟု ဆိုသည်။ စိဒ္ဓေရှကို စိတ်တွင် ထားကာ ကာမာက္ရှာကို တစ်နှစ်တိုင်တိုင် ဆက်တိုက် ပူဇော်သူများသည် အိပ်မက်နိမိတ်များနှင့် အောင်မြင်မှု၊ ကမ္ဘာလှည့်သွားနိုင်သည့် အကျိုးတော်များကို ရရှိသည်။ ထို့နောက် မတ်စျနာထ၏ ဇာတ်လမ်း—ကလေးကို ပင်လယ်ထဲ ပစ်ချ၍ ငါးက မျိုသွားသော်လည်း နောက်ပိုင်း ရှိဝ၏ အမြင့်ဆုံး တတ္တဝ (အက္ခရာ ၁၂ လုံး မန္တရနှင့် ဆက်စပ်) သင်ကြားမှုကြောင့် ပြည့်စုံကာ ဥမာက ‘စိဒ္ဓတို့၏ အရှင်’ ဟု လက်ခံသည်—ကို ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ဤ မဟာတ္မယကို နားထောင်ခြင်း၏ သန့်စင်စွမ်းအားကို ချီးမွမ်းကာ လိုရာဆန္ဒနှင့် ကောင်းကင်ဘုံကို ပေးမည်ဟု ကတိပြုသည်။
Prabhāsa-kṣetra: Circuit of Tīrthas and Shrines Leading to Bhukti and Mokṣa
မိုဟိနီက ဝသုအား ပရဘားသ၏ မဟာတန်ခိုးကို ပြောပြရန် တောင်းဆိုသည်။ ဝသုက ပရဘားသကို အလွန်ကျယ်ဝန်းသော တီရ္ထဝိုင်းကြီးဟု ဖော်ပြပြီး အလယ်ဗေဒိကာနှင့် အာကသ္ထလ၌ အလွန်တန်ခိုးရှိသော မိုက်ခရို-တီရ္ထရှိကြောင်း၊ စိုမနာထကို ရေချိုးပူဇော်လျှင် မောက္ခရနိုင်ကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့နောက် စိဒ္ဓေရှဝရမှ စ၍ လင်္ဂအနန္တကို ပူဇော်ခြင်း၊ အဂ္နိတီရ္ထနှင့် ကပရ္ဍ္ဍီဣရှ၊ ကေဒါရေးရှ၊ ရှိုင်ဝဘုရားကျောင်းများစွာနှင့် ဂြဟ/အာဒိတျ ဝိုင်း (မင်္ဂလာ၊ ဂုရု၊ လ၊ သုကြ၊ စနေ၊ ရာဟု၊ ကေတု) ကို အစဉ်လိုက် ယာထရာအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ လမ်းကြောင်းတွင် ဒေဝီပူဇော်၊ ဂဏေရှ/ဝိနာယက ရိတုအခမ်းအနား၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝ အခိုက်အတန့်များ (အာဒီနာရာယဏ၊ နဂရာဒိတျအနီး ကృష్ణ-သာယုဇျ)၊ ရှရဒ္ဓနှင့် ပိဏ္ဍအလှူ (ဂယာနှင့်တူကြောင်း အထူးအာမခံ) နှင့် ရေတွင်း၊ မြစ်၊ ဆုံရာ၊ ကုဏ္ဍများ အမည်စာရင်းထူထပ်စွာ ပါဝင်ကာ မောက္ခ-တီရ္ထများသို့ အဆုံးသတ်သည်။ အဆုံးတွင် ပရဘားသ၏ အထက်မြတ်မှုနှင့် ပရဘားသ-မာဟာတ္မယကို နားထောင်/ရွတ်ဆို သို့မဟုတ် စာအဖြစ် ထိန်းသိမ်းခြင်းက ကာကွယ်၍ ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။
Puṣkara-Māhātmya (The Glory of Puṣkara)
မိုဟိနီက ပုရှ္ကရောဒ္ဘဝ (ပုရှ္ကရ) ၏ မဟာတန်ခိုးကို မေးမြန်းရာတွင် ဝစုက ပုရှ္ကရကို ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော က္ෂೇತ್ರအဖြစ် ဖော်ပြပြီး မဟာဒေဝတားများ နေထိုင်ကာ ရှိဝဒူတီက ကာကွယ်ထားသည်ဟု ဆိုသည်။ ဂျေဋ္ဌလတွင် နေထိုင်ခြင်းနှင့် ရေချိုးခြင်းကို အလွန်မြတ်သော ကုသိုလ်ဟု ချီးမြှောက်ကာ တစ်ကြိမ်တည်း ရေချိုးခြင်း သို့မဟုတ် ဒർശနပြုခြင်းတောင် မဟာဝေဒယဇ္ဉများနှင့် တူညီသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ပုရှ္ကရအတွင်းရှိ တီရ္ထပုံသဏ္ဍာန်—တောင်ထိပ်များ၊ စမ်းချောင်းများ၊ ရေကန်သုံးကန် (အကြီး/အလယ်/အငယ်)၊ စရஸဝတီနှင့် ဆက်စပ်သော ဖို့ဒ်များ၊ နန္ဒာ၊ ကိုဋိတီရ္ထ၊ အဂஸ္တျာအာရှရမ်၊ သပ္တရိရှိအာရှရမ်၊ မနု၏နေရာ၊ ဂင်္ဂါဥဒ္ဂမ၊ ဝိෂ္ဏုပဒ၊ နာဂတီရ္ထ၊ ပိသာစတီရ္ထ၊ ရှိဝဒူတီရေကန်၊ အာကာသ-ပုရှ္ကရ စသည့် နာမည်ကြီးနေရာများကို စာရင်းပြုသည်။ တီရ္ထတစ်ခုချင်းစီတွင် အလှူ (နွား၊ မြေ၊ ရွှေ၊ အစားအစာ၊ သီးနှံ၊ နှမ်း) နှင့် အကျိုး (အပြစ်ပျက်စီးခြင်း၊ အသက်ရှည်ခြင်း၊ စည်းစိမ်တိုးခြင်း၊ ရှင်ရသီများနှင့် စာလောက്യ၊ ဗြဟ္မာလောက/ဝိෂ္ဏုလောက/ရုဒ္ရလောက၊ ကောင်းကင်ဘုံ သို့မဟုတ် မောက္ခ) ကို ကတိပြုထားသည်။ ကာရ္တိကလ ရေချိုးရန် နက္ခတ္တရ-ယောဂ စည်းကမ်းများကိုလည်း ဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် သတိရခြင်း၊ နာမတော်ခေါ်ဆိုခြင်း၊ မဟာတမ်ယကို နားထောင်ခြင်းသာဖြင့်ပင် ပုရှ္ကရ၏ ကုသိုလ်ရရှိနိုင်ကြောင်း အထွေထွေပြု၍ ဆိုသည်။
An Account of the Power of Sage Gautama’s Austerities (Gautamāśrama-māhātmya)
ဝသု–မောဟိနီ ဆွေးနွေးခန်းတွင် မောဟိနီက ပုရှ္ကရ၏ ကုသိုလ်ကို ကြားပြီးနောက် ဂေါတမ ရှင်၏ အာရှရမ၏ မဟာတန်ခိုးကို မေးမြန်းသည်။ ဝသုက ဂေါတမ၏ တပဿာကြောင့် အာရှရမသည် အပြစ်ပျက်စီးစေသော အားကိုးရာဖြစ်ပြီး ဒုက္ခဝေဒနာများကို ငြိမ်းစေကာ ရေရှည် ဘက္တိဝရတများဖြင့် ရှိဝလောကသို့ ရောက်စေ한다고 ဆိုသည်။ ၁၂ နှစ် မိုးခေါင်ကာလတွင် အစာငတ်သော ရှင်များ စုပေါင်းလာ၍ အစာတောင်းရာ ဂေါတမက ကရုဏာဖြင့် ထောက်ပံ့မည်ဟု ကတိပြုကာ ဂင်္ဂါကို သမာဓိဖြင့် အာရုံပြုသည်။ ထိုအခါ ဂင်္ဂါသည် မြေပြင်မှ ဂိုဒါဝရီအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာပြီး တပဿာ၏ အံ့ဖွယ်အာနုဘော်ကြောင့် ဆန်စပါးကို တစ်နေ့တည်း စိုက်ပျိုးကာ ရိတ်သိမ်းနိုင်သဖြင့် မိုးခေါင်ပြီးဆုံးသည်အထိ ရှင်များကို ကျွေးမွေးနိုင်သည်။ ပျော်ရွှင်သော ရှိဝ (ထရျမ်ဗက) ပေါ်ထွက်လာ၍ မလှုပ်မယှက် ဘက္တိကို ပေးသနားကာ အနီးတောင်ပေါ်တွင် အမြဲတမ်း တည်နေမည်ဟု ကရုဏာပြုသဖြင့် ထိုတောင်သည် ထရျမ်ဗကဟု ကျော်ကြားလာသည်။ ဤအခန်းတွင် ဂိုဒါဝရီ(ဂင်္ဂါ)တွင် ရေချိုးခြင်း၊ ထရျမ်ဗကကို သင့်တော်သော ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ဝတ်ပြုခြင်း၊ ပိတೃကရိယာများ ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ပဉ္စဝတီတွင် ဝရတများ ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့၏ ကယ်တင်ဖွယ် အကျိုးကို ဖော်ပြပြီး၊ ထရေတားယုဂတွင် ရာမ၏ နေထိုင်မှုကြောင့် ပဉ္စဝတီ ပိုမိုသန့်ရှင်းသကဲ့သို့၊ ဖတ်ကြားခြင်း/နားထောင်ခြင်းက ကုသိုလ်နှင့် လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံစေသည်ဟု နိဂုံးချုပ်သည်။
Vedapāda-stava (Hymn in Vedic Quarters): Śiva’s Tāṇḍava at Puṇḍarīkapura
ဝသု–မိုဟိနီ ဆွေးနွေးခန်းတွင် မိုဟိနီက ဂోదာဝရီနှင့် ပဉ္စဝတီအနီးရှိ တြျမ်ဗက၏ မဟိမနှင့် မဟာဒေဝ ရှိဝက ရောင့်ရဲစွာ ကပြခဲ့သည့် ပုဏ္ဍရိကပုရ၏ အစကို မေးမြန်းသည်။ ဝသုက ဗျာသ၏ တပည့် ဂျိုင်မိနီသည် တပည့်များနှင့် လာရောက်ကာ မြို့တစ်မြို့ကဲ့သို့သော တီရ္ထဒေသကို မြင်ပြီး ရေချိုး၊ တർပဏနှင့် နေ့စဉ်ကိစ္စများ ပြုလုပ်ကာ မြေဖြင့် ရှိဝလိင်္ဂ တည်ဆောက်၍ ဥပစာရများဖြင့် ပူဇော်ကြောင်း ပြောသည်။ ရှိဝက အုမာ၊ ဂဏေရှ၊ စကန္ဒတို့နှင့် ပေါ်ထွန်းလာပြီး ဂျိုင်မိနီ၏ ဆန္ဒအတိုင်း အံ့ဖွယ် အကပုံစံကို ခံယူကာ ပရမထများကို ခေါ်၍ တာဏ္ဍဝကကို အလွန်အမင်း ကပြသည် (ပြာ၊ လကွယ်လကွင်း၊ ဂင်္ဂါ၊ တတိယမျက်စိ၊ မြွေများ၊ အရေပြားများ၊ ကမ္ဘာလှုပ်ရှားမှုတို့ဖြင့် ဖော်ပြ)။ ဂျိုင်မိနီက ဝေဒသံတော်သွင်းထားသော စတုတ္တရဖြင့် ရှိဝ၏ ကောသမိက အာဏာနှင့် ပဉ္စဗြဟ္မရုပ် (ဣရှာန၊ တတ္ပုရုရှ၊ အဃောရ/ဃောရ၊ ဝာမဒေဝ၊ သဒျောဇာတ) ကို ချီးမွမ်းကာ သံသရာမှ ကာကွယ်ရန်နှင့် အသက်ရှည်၊ ကျန်းမာရေး၊ ပညာ၊ စည်းစိမ်၊ မွေးဖွားတိုင်း ဆက်လက်အမှုထမ်းခွင့် စသည့် ပရဟိတများကို တောင်းခံသည်။ ဖလသရုတိအရ ဖတ်ရွတ်ခြင်းသည် အောင်မြင်မှု၊ ဉာဏ်ပညာ၊ ငွေကြေး၊ သားသမီးနှင့် ရှိဝလောက/သာယုဇျကို ပေးပြီး တာဏ္ဍဝတီရ္ထသည် သာမန်ကုသိုလ်ထက် မြင့်ကာ ရေချိုးလျှင် လွတ်မြောက်စေ၊ ပိတೃ-ရှရဒ္ဓကို အားပေး၍ ဒါနကို မပျက်မယွင်း ဖြစ်စေသည်။
The Greatness of Gokarṇa (Gokarṇa-māhātmya)
ဝသု–မောဟိနီ ဆွေးနွေးခန်းတွင် မောဟိနီသည် ပုဏ္ဍရိကပုရကို ကြားပြီးနောက် ဂိုကဏ္ဏ၏ မဟာတန်ခိုးကို မေးမြန်းသည်။ ဝသုက အနောက်ဘက် သမုဒ္ဒရာကမ်းရှိ ဂိုကဏ္ဏကို ဖော်ပြ၍ မြင်ရုံဖြင့် မောက္ခရနိုင်ပြီး တီရ္ထ၊ က္ෂೇತ್ರ၊ သစ်တောအုပ်များ ပြည့်နှက်ကာ ဒေဝ၊ အသူရ၊ လူတို့ နေထိုင်ရာ သန့်ရှင်းကျယ်ဝန်းသော ဒေသဟု ဆိုသည်။ သဂရမင်း၏ သားများ မြေတူးရာမှ သမုဒ္ဒရာရေ တက်လျှံကာ အရေးပေါ်ဖြစ်သဖြင့် ဂိုကဏ္ဏရှိ ရှင်သန်သူ ရသီများက နေရာရွှေ့၍ ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ကြိုးစားကြသည်။ သူတို့သည် မဟေန္ဒြတောင်ပေါ် ပရရှုရာမ၏ တည်ငြိမ်သော အာရှရမ်သို့ သွားရောက်ကာ ဧည့်ခံခံပြီး ကမ်းရိုးတန်းမှ သမုဒ္ဒရာကို နောက်ဆုတ်စေ၍ က္ෂೇತ್ರကို ပြန်ယူပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ပရရှုရာမက ကမ်းသို့ သွား၍ ဝရုဏကို ခေါ်သော်လည်း ဝရုဏက မာနကြောင့် နောက်ကျသဖြင့် ဘာဂဝ အာယုဓကို ခေါ်ယူကာ ရေကို ခြောက်စေသည်။ ကြောက်လန့်သော ဝရုဏက လက်အုပ်ချီနာခံပြီး ရေများ နောက်ဆုတ်ကာ ဂိုကဏ္ဏ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ပရရှုရာမက ရှင်ကရ (ရှီဝ) ကို “ဂိုကဏ္ဏ” ဟု ပူဇော်သည်။ အဆုံးတွင် ဖလश्रုတိ—အမှတ်ရခြင်း၊ မြင်ခြင်း၊ နေထိုင်ခြင်းနှင့် အဲဒီမှာ ပြုသော ကర్మကိစ္စများသည် မဟာပုဏ္ဏာတိုးပွားစေပြီး၊ အဲဒီမှာ သေဆုံးလျှင် သုခလောကသို့ ရောက်ကာ၊ ရှီဝ၏ တည်ရှိမှုက အပြစ်များကို ဖျက်ဆီးသည်ဟု ဆိုသည်။
The Greatness of Lakṣmaṇācala, with the Narrative of Rāma and Lakṣmaṇa
မောဟိနီနှင့် ဝသုတို့၏ ဆွေးနွေးမှုတွင် မောဟိနီသည် ဂိုကဏ္ဏ၏ အပြစ်ဖျက်သန့်စင်သော မဟာတန်ခိုးကို ကြားပြီးနောက် လက္ခ္မဏာချလ၏ မာဟာတ္မယကို တောင်းခံသည်။ ဝသုက ဗျူဟာလေးပါးအရ လက္ခ္မဏ၏ ဓမ္မတော်အတ္တသဘောကို ရှင်းပြသည်—ရာမသည် နာရာယဏ, ဘရတသည် ပရဒျုမန, သတ္ရုဃ္နသည် အနိရုဒ္ဓ, လက္ခ္မဏသည် သင်ကရ္ရှဏ (ရှီဝ/မင်္ဂလာနှင့် ဆက်နွယ်) ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ရာမာယဏကို ချုံ့ချုံ့တင်ပြသည်—ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ ယဇ္ဈ, တာဍကာ/သုဗာဟု သတ်ခြင်း, ဒေဝအာယုဓများ ရယူခြင်း, မိထိလာသို့ သွား၍ ရှီဝ၏ ဓနုကို ချိုးခြင်း, မင်္ဂလာဆောင်ခြင်း, ပရရှုရာမကို နှိမ့်ချခြင်း, တောထွက်ခြင်း, စီတာ အဖမ်းခံရခြင်း, သုဂရీవနှင့် မိတ်ဖက်ခြင်း, ဟနုမာန်၏ သံတမန်ခရီး, လင်္ကာသို့ တံတားတည်ခြင်း, အိန္ဒြဇစ်/ရာဝဏကို အနိုင်ယူခြင်း, စီတာ၏ အဂ္နိပရိက္ခာ, ပြန်လာ၍ အဘိသေက, စီတာကို စွန့်ခြင်း, ကုရှ-လဝနှင့် အရှွမေဓ အကြောင်းအရာ, နောက်ဆုံး ဒုರ್ವာသာ အဖြစ်အပျက်ကြောင့် လက္ခ္မဏ၏ ကိုယ်တိုင်ပူဇော်သွားခြင်းနှင့် ရာမ၏ ဟရိဓာမသို့ တက်ရောက်ခြင်း။ လက္ခ္မဏသည် တောင်ပေါ်တွင် တပသျာပြု၍ သန့်ရှင်းသော အာဏာတည်မြဲစေပြီး လက္ခ္မဏာချလသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုဏ္ဏကေတ္တရဖြစ်လာသည်—အဲဒီမှာ ဒർശနပြုလျှင် ဘဝပြည့်စုံမှုနှင့် ဟရိ၏ နေရာရ; ဒါနနှင့် ကర్మကဏ္ဍများ မကုန်ခန်း; ဖတ်ကြား/နားထောင်ခြင်းဖြင့် ရာမ၏ ချစ်ခင်သူ ဖြစ်လာပြီး အဂသ္တျ၏ အတည်ပြုခွင့်ကို မောက္ခဒർശနသို့ ဝင်ပေါက်အဖြစ် ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြသည်။
Setu-māhātmya (The Glory of Setu and the Fruits of its Tīrthas)
ဝသု–မောဟိနီ ဆွေးနွေးခန်းတွင် မောဟိနီက ယခင် ရာမယဏ ပဋိသင်္ကြန်ဖတ်ရွတ်ခြင်းသည် အပြစ်ပျက်စီးစေ၍ ကုသိုလ်တိုးစေသည်ဟု ချီးမွမ်းပြီး စေတု၏ အမြင့်မြတ်သော မဟိမကို မေးမြန်းသည်။ ဝသုက စေတုကို ဒർശန လုပ်ရုံဖြင့်ပင် သံသရာသမုဒ္ဒရာမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြောင်း၊ အဲဒီနေရာတွင် သခင် ရာမေရှ္ဝရ တည်ရှိသဖြင့် စည်းကမ်းရှိသော စိတ်ဖြင့် ပူဇော်ပါက အမြင့်ဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ကြောင်း ပြောသည်။ ထို့နောက် စေတု၏ တီရ္ထများ—စက္ကရ-တီရ္ထ၊ တာလာ-တီရ္ထ၊ စီတာကுண္ဍ၊ မင်္ဂလ-တီရ္ထ၊ အမృత-ဝါပီ၊ ဗြဟ္မ-ကுண္ဍ၊ လက္ရှ္မဏ-တီရ္ထ၊ ဇဋာ-တီရ္ထ၊ ဟနုမတ်-ကுண္ဍ၊ အဂஸ္တျ-တီရ္ထ၊ ရာမ-ကுண္ဍ၊ လက္ရှ္မီ-တီရ္ထ၊ အဂ္နိ-တီရ္ထ၊ ရှိဝ-တီရ္ထ၊ ရှင်ခ-တီရ္ထ၊ ကိုဋိတီရ္ထ၊ သာဓျာမృత၊ သရဝတီရ္ထ၊ ဓနုရှ္ကိုဋိ၊ က္ရှီရ-ကுண္ဍ၊ ကပိ-တီရ္ထ၊ ဂါယတြီနှင့် သရသွတီ တီရ္ထများ၊ နှင့် ရဏမောစန—ကို ရေတွက်ကာ တစ်ခုချင်းစီ၏ အကျိုး (အမရత్వ၊ ဗြဟ္မလောက၊ ရှိဝလောက၊ ယောဂဂတိ၊ ကျန်းမာရေး၊ အောင်မြင်မှု၊ သားသမီး/ဓန၊ စည်းစိမ်/အလှ၊ ချည်နှောင်မှုနှင့် အကြွေးမှ လွတ်ခြင်း၊ မကောင်းသော ပြန်လည်မွေးဖွားမှု ရှောင်ခြင်း) ကို ဖော်ပြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် စေတု တီရ္ထ-မဟာတ္မကို ဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်းသည် အပြစ်များကို ဖျက်ဆီးကြောင်း သတ်မှတ်သည်။
नर्मदातीर्थमाहात्म्ये तीर्थसंग्रहः (The Greatness of the Sacred Fords of the Narmadā)
စေတု၏ မဟာတန်ခိုးကို ကြားပြီးနောက် မိုဟိနီသည် နရမဒါ (ရေဝါ) တိရ္ထများကို တိုတောင်းသော်လည်း ပြည့်စုံစွာ ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသည်။ ဝသုက မြစ်နှစ်ဖက်ကမ်းတလျှောက် တိရ္ထ ၄၀၀ ခန့် စုပေါင်းတည်ရှိကြောင်း၊ ကမ်းအလိုက် အရေအတွက်များနှင့် ရေဝါ၏ သမုဒ္ဒရာဆုံရာကို ထူးထူးခြားခြား ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ဖလမြေပုံကဲ့သို့ စနစ်တကျ ပြောင်းလဲကာ အိုံကာရ၏ သန့်ရှင်းနယ်မြေ (၂ ကရိုးသ) တွင် ကုသိုလ် “သုံးနှင့်တစ်ဝက် ကရိုး” ရှိကြောင်း၊ ကပိလာ-ဆင်ဂမ၊ အရှိုကဝန စသည့် ဆုံရာနှင့် တောအုပ်များ၏ တိရ္ထတန်ဖိုးကြီးမားမှုကို ဆိုသည်။ ထို့ပြင် နာမည်တိရ္ထများကို အဆင့်လိုက် ၁၀၀ ဆ၊ ၁၀၀၀ ဆ၊ ၁၀,၀၀၀ ဆ စသဖြင့် ကုသိုလ်မြှင့်တင်မှုများနှင့်အတူ စဉ်ဆက်မပြတ် ရေတွက်ဖော်ပြပြီး၊ ၁၀၈ ကဲ့သို့ ကန်နွန်အရေအတွက်ဖြင့် ဆုံရာများကိုလည်း စာရင်းပြုသည်။ ထင်ရှားသော ရှိုင်ဝ လင်္ဂဘုရားကျောင်းများနှင့် “ရွှေတိရ္ထ” များကိုလည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် တိရ္ထများကို ရှိုင်ဝ၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝ၊ ရှာက္တ၊ မာတೃကာ၊ ဘြဟ္မာဆိုင်ရာ၊ က్షေတ্ৰပာလ စသည့် ထုံးတမ်းအလိုက် ခွဲခြားသည်။ နရမဒါ၏ ကုသိုလ်သည် မြင်ရုံဖြင့်ပင် ရနိုင်ကြောင်းနှင့် ဤမဟာတ్మျကို နားထောင်၊ ရွတ်ဖတ်၊ ရေးသားလျှင် အပြစ်များသန့်စင်ကာ အိမ်ထောင်ကို ဘေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ပြီး စည်းစိမ်မင်္ဂလာ ပေးကြောင်း သင်ကြားသည်။
The Glory of Avantikā (Avanti-māhātmya)
မိုဟိနီက ဝါစုအား အဝန္တီ (အဝန္တိကာ/ဩဇ္ဇယိနီ) ၏ သန့်ရှင်းသော မူလနှင့် မဟာတန်ခိုး၊ နတ်တို့က ဂုဏ်ပြုသော မဟာကာလ၏ ဂုဏ်တော်ကို ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသည်။ ဝါစုက မဟာကာလဝနကို အလယ်ထားသော တီရ္ထစာရင်းဖြင့် ပြန်လည်ဖြေကြားကာ ထိုနေရာကို မတူညီနိုင်သော က္ෂေတရ၊ တပသ္ယာအာသနဖြစ်ပြီး မဟာကာလ သီဝဘုရား တည်ရှိရာဟု ဖော်ပြသည်။ တီရ္ထများ၊ ကုဏ္ဍများ၊ စရောဝရများ၊ လင်္ဂများ အမည်များစွာကို ရေချိုးပူဇော်နည်းနှင့်အတူ ဖော်ပြပြီး အကျိုးဖလများ—အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်သန့်စင်ခြင်း (ကပါလမောစန), အငြင်းပွားမှုအောင်မြင်ခြင်း (ကလကလေရှ), စည်းစိမ်၊ ကျန်းမာရေး၊ ကြောက်ရွံ့မှုကင်းခြင်း၊ လုပ်ငန်းအောင်မြင်ခြင်း၊ ကောင်းကင်ဘုံရရှိခြင်းနှင့် နောက်ဆုံး သီဝ သို့မဟုတ် ဝိෂ္ဏု၏ လောကသို့ ရောက်ခြင်း—ကို ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ထို့ပြင် ဘုရားဖူးစည်းကမ်းအဖြစ် အတွင်းသန့်ရှင်းရာသို့ ဝင်မီ ဝိဃ္နေရှ၊ ဘိုင်ရဝ၊ ဥမာတို့ကို ပူဇော်ရန် ဆိုထားပြီး မဟာကာလဝနတွင် လင်္ဂအရေအတွက် မတွက်နိုင်ကြောင်း၊ တွေ့သမျှ လင်္ဂကို ပူဇော်လျှင် သီဝဘုရား၏ ချစ်မြတ်နိုးသူ ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။ အဆုံးတွင် အဝန္တီ၏ မဟာတန်ခိုးကို နားထောင်ခြင်းတင်ပင် အပြစ်များကို ဖျက်ဆီးကြောင်း ဆိုသည်။
The Description of the Greatness of Mathurā (Mathurā-māhātmya)
ဝါစုနှင့် မိုဟိနီတို့၏ ဆွေးနွေးခန်းတွင် မိုဟိနီက အဝန္တီ၏ မဟာတန်ခိုးကို ကြားပြီးနောက် မထူရာ၏ မဟာတန်ခိုးကို မေးမြန်းသည်။ ဝါစုက မထူရာသည် ဘုရားသခင်၏ ထင်ရှားသော ဒေသဖြစ်၍ ကృష్ణ၏ မွေးဖွားခြင်း၊ ဂိုကူလ လီလာများနှင့် ကံဆ၏ ဒေမုန်များကို သတ်ဖြတ်ခြင်းကြောင့် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးလာသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ဝန-တောအုပ် ၁၂ ခု (မဓုဝန၊ တာလာဟွယ၊ ကုမုဒ၊ ကာမျဝနနှင့် ဝိမလ-ဟရဒ၊ ဘဟုလ၊ ဘဒြဝန၊ ခာဒိရ၊ မဟာဝန၊ လိုဟဇင်္ဃ၊ ဘိလ္ဝာရဏ္ယ၊ ဘာဏ္ဍီရ၊ အထွတ်အမြတ် ဝೃန္ဒာဝန) ကို ရေချိုးပူဇော်ခြင်းနှင့် ဘက္တိဖြင့် ဝတ်ပြုခြင်း၏ အကျိုးဖလများနှင့်အတူ ဖော်ပြသည်။ မထူရာ-မန္ဒလကို ယောဇန ၂၀ အဝန်းရှိ ဘုရားဖူးလမ်းကြောင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ မည်သည့် ရေချိုးခြင်းမဆို ဗိෂ္ဏု-ဘက္တိကို ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထင်ရှားသော တီရ္ထများကို အများအပြား列挙ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ကေရှဝ၏ အာဏာတော်၊ စတုရ္ဗျူဟ အဖြစ် ဘုရားတော်၏ လေးမျိုးတည်ရှိမှုနှင့် မထူရာ မဟာတန်ခိုးကို နားထောင်/ရွတ်ဆိုခြင်း၏ ကယ်တင်နိုင်စွမ်းကို ချီးမွမ်းကာ အဆုံးသတ်သည်။
The Greatness of Śrī Vṛndāvana (Śrī-vṛndāvana-māhātmya)
မိုဟိနီသည် ဝသုထံမှ ဝೃန္ဒာဝန၏ လျှို့ဝှက်သန့်ရှင်းမှုကို မေးမြန်းသည်။ ဝသုက လျှို့ဝှက်ဆက်စပ်ပညာကို ပြောကြားရာတွင် နာရဒသည် ဝೃန္ဒာဒေဝီထံမှ ဂိုပီကေရှ (ဂိုပီတို့၏ အရှင် ကృష్ణ) ၏ အတွင်းရေးသင်ခန်းစာကို ရရှိခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် မထုရာ၏ သာသနာမြေဗေဒအတွင်း ဝೃန္ဒာရဏ്യကို တည်နေရာချပြီး (ပုෂ္ပသရသ၊ ကောသုမ-သရသ၊ ယမုနာကမ်း၊ ဂိုပီကေရှရ၊ သခိသ္ထလအနီး ဂోవර්ဓန) နာရဒ၏ ဝೃန္ဒာအာရှရမသို့ ရောက်လာမှုကို ဖော်ပြသည်။ မာဓဝီ၏ လမ်းညွှန်ဖြင့် နာရဒသည် ရေကန်၏ သတ်မှတ်ဘက်များတွင် ရေချိုးကာ အံ့သြဖွယ် ပြောင်းလဲမြင်ကွင်းကို ခံစားရသည်—နာရဒီအဖြစ် ပြောင်းလဲ၍ ရတနာအိမ်တော်သို့ ဝင်ကာ ဂိုပီကေရှဝရကို တွေ့မြင်/တွေ့ဆုံပြီး နောက်တဖန် ပြန်လာကာ ယောက်ျားရုပ်ကို ပြန်ရသည်။ ဝೃန္ဒာက ကုဗ္ဇာ/သင်္ကေတနှင့် ဆက်နွယ်သော အတွင်းရေးအာရုံကို ရှင်းပြပြီး ဒဂ္ဓ-ရှတ်ကရ္ဏဂ ဟူသော ရှားပါးမန္တရ-စဉ်ကျင့်ကို ဂုရု–ရှিষ္ယ လျှို့ဝှက်အဖြစ် ပေးအပ်ကာ တစ်ခုတည်းသော သတ္တဝါတရား (အဒွైత) ကို ထင်ရှားစွာ ကြေညာ၍ အဆုံးသတ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဝೃန္ဒာဝန တီရ္ထများနှင့် အကျိုးဖလများ (ဗြဟ္မာကুণ္ဍ၊ ဂోవိန္ဒကুণ္ဍ၊ တတ္တဝ-ပရကာရှ ဖို့ဒ်၊ အရိဋ္ဌကুণ္ဍ၊ ශ්ရီကুণ္ဍ၊ ရုဒြ/ကာမကුණ္ဍ စသည်) ကို စာရင်းပြုကာ ကလိယုဂ၌ ဝೃန္ဒာဝနကို အားကိုးရာအဖြစ် ချီးမွမ်းပြီး ဂోవර්ဓန၏ သန့်ရှင်းပြုလုပ်သည့် ပုံပြင်နှင့် ဝೃန္ဒာဝန၏ အမြင့်ဆုံး တီရ္ထနှင့် ဘက္တိ-ဓರ್ಮ နယ်ပယ်ဖြစ်မှုကို အတည်ပြု၍ ပိတ်သိမ်းသည်။
The Exposition of the Deeds of Vasu (Vasu’s Vrindavan Boon and the Future Deeds of Hari)
ဝါစုသည် မိုဟိနီအား တီရ္ထခရီးစဉ်များ၏ အကျိုးကို ရှာဖွေရန် အကြံပေးပြီး မိုဟိနီဖြစ်ရပ်ကို ဘြဟ္မာထံ သတင်းပို့သည်။ ဘြဟ္မာက ဝါစုကို ချီးမွမ်းကာ အပေးအယူတစ်ရပ် ပေးတော်မူသည်။ ဝါစုသည် ဝೃန္ဒာရဏ்ய (ဝೃန္ဒာဝန်) တွင် နေထိုင်လိုကြောင်း ရွေးချယ်ပြီး ရှည်လျားသော တပဿာကျင့်ကာ နောက်ဆုံးတွင် ဗိဿ္ဏု ပေါ်ထွန်းလာ၍ ထိုပေးအယူကို အတည်ပြုတော်မူသည်။ ဝೃန္ဒာဝန်တွင် အံ့ဩဖွယ်အရာများကို သိလိုသော ဝါစုသည် နာရဒကို တွေ့ကာ ဘက္တိကို တိုးပွားစေသော ဓမ္မများကို မေးမြန်းသည်။ နာရဒက ရှိဝထံမှ ရရှိသည့် ပရောဖက်တော်မူချက်ကို ပြောကြားသည်—ဂိုလိုက၌ စုရဘီထံမှ ကြားသိခဲ့သော ရှိဝ၏ စကားအရ ဟရီသည် မြေကြီး၏ ဘာရကို လျော့စေရန် ဆင်းသက်လာမည်၊ ကృష్ణ၏ ဗြဇလီလာများ (ပူတနာသတ်ခြင်း၊ ကာလိယကို ချုပ်နှိမ်ခြင်းနှင့် အခြား အဆုရများကို သတ်ခြင်း), မထုရာတွင် ကံစ သေဆုံးခြင်း, ဒွာရကာကာလ၏ အိမ်ထောင်ရေးနှင့် စစ်ပွဲများ, နောက်ဆုံး ယာဒဝများ၏ ဆုတ်ခွာခြင်းနှင့် ဟရီ၏ မိမိအာဝါသသို့ ပြန်လည်သွားခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ နာရဒသည် ဝီဏာတီးကာ သီချင်းဆို၍ ထွက်ခွာသွားပြီး ဝါစုသည် ဗြဇတွင် နေကာ ကృష్ణ၏ လီလာများကို မြင်လိုစိတ်ပြင်းပြနေသည်။
The Fruits of Hearing the Mahāpurāṇas; Mohinī’s Tīrtha-Yātrā; Mohinī Ekādaśī Discipline
ရသေ့များက ကృష్ణ၏ လီလာများကို ပြောပြသော စူတကို ချီးမွမ်းပြီး၊ ဝಸು ဘြဟ္မလောကသို့ သွားပြီးနောက် ဘြဟ္မာ၏ သမီး မိုဟိနီက ဘာလုပ်သနည်းဟု မေးကြသည်။ စူတက ဝဆု သတ်မှတ်ပေးသော ဝိဓိအတိုင်း မိုဟိနီ၏ တီရ္ထယာထရာကို ရှင်းပြသည်—ဂင်္ဂါနှင့် အခြားမြစ်များတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ဗိဿနုကို အစပြု၍ ဒေဝတားများကို ပူဇော်ခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏများအား ဒါနပြုခြင်း၊ ဂယာတွင် ပိဏ္ဍပူဇာ၊ ကာသီ၊ ပုရုရှောတ္တမ၊ ဒွာရကာ၊ ကုရုက္ခေတ္တရ၊ ဂင်္ဂါဒွာရ၊ ဘဒရီအာရှရမ (နရ-နာရာယဏ)၊ အယောဓျာ၊ အမရကန္တက၊ အိုံကာရ၊ တြျမ္ဗကေရှဝရ၊ ပုရှ္ကရ၊ မထုရာတို့တွင် ပူဇော်ခြင်း၊ အတွင်းပရိက్రమာနှင့် နွားဒါနတို့ကို ပါဝင်စေသည်။ ထို့နောက် ဝရတ-ကల్పအဖြစ် ဧကာဒသီ ခရီးသွားချိန်/အချိန်ကာလမှန်ကန်မှု၊ «မိုဟိနီ-ဝေဓ» ကို ရှောင်ရန်နှင့် ဒွာဒသီနေ့ ဗိဿနုပူဇာဖြင့် ဝိုင်ကుంఠကို ရမည်ဟု ကတိပေးသည်။ «မိုဟိနီ» အမည်ကို ဘြဟ္မာ၏ အမိန့်နှင့် ဆက်စပ်စေပြီး လက္ခမီနှင့် ပြိုင်ဆိုင်မှုအကြောင်းကို ထည့်သွင်းကာ၊ ဗိဿနု-ဘက္တိ၏ မဖျက်နိုင်မှုကို ရုက္မာင်္ဂဒ ဥပမာဖြင့် အတည်ပြုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နာရဒီယ ပုရာဏ၏ အာဏာတော်၊ သာသနာမျိုးစုံကို လက်ခံနိုင်မှု၊ ဝဏ္ဏအားလုံးအတွက် အကျိုးကျေးဇူးနှင့် အဒွైత ဘြဟ္မန်ကို (ရှီဝ/ပရဓာန/ပုရုရှ/ကမ္မ) စကားလုံးမျိုးစုံဖြင့် ဖော်ပြသည့် ဖလ-श्रုတိဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။