ဝသိဋ္ဌက စန္ဓျာဝလီနှင့် ကာဋ္ဌီလာတို့၏ ဆွေးနွေးခန်းကို ပြောပြသည်။ ကာဋ္ဌီလာသည် အိမ်ထောင်ရေးလှည့်ဖြားမှုနှင့် ဥစ္စာမမျှဝေမှုတို့ကြောင့် အရှက်ရဖွယ် မွေးဖွားရာသို့ ဆင်းရမည့်ကံရှိသူဖြစ်သည်။ စန္ဓျာဝလီက ထိုကဲ့သို့ နိမ့်ကျသော မွေးဖွားမှုမှ မောက္ခရနိုင်ပုံကို မေးရာ ကာဋ္ဌီလာက မာဃ-မာဟာတ္မ்யကို သင်ကြားသည်။ မာဃလ၏ ရှားပါးမြတ်တန်ခိုး၊ နေမထွက်မီ မနက်စောစော ရေချိုးခြင်း၊ သဘာဝရေကန်/မြစ်ရေ၏ ကုသိုလ်ကောင်းမှုက သယ်ယူရေထက် မြင့်ခြင်း၊ စ္နာန၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် ဓမ္မဝန်ဆောင်မှုဖြစ်ခြင်းနှင့် မြစ်မရှိလျှင် အစားထိုးစည်းကမ်းများကို ဖော်ပြသည်။ နေ့စဉ် ဒါန (နှမ်းနှင့် သကြား)၊ သတ်မှတ်သီးနှံနှင့် ဂhee ဖြင့် ဟောမ၊ ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးခြင်း၊ အဝတ်အထည်နှင့် မုန့်ချိုပေးခြင်း၊ သုရျကို ဗိဿနု၏ အပြစ်ကင်းရုပ်အဖြစ် ဆုတောင်းခြင်းတို့ကို ညွှန်ကြားသည်။ ထို့နောက် ဧကာဒသီ/ဟရိဝာသရ နှင့် ဒွာဒသီသည် မဟာပာတကများကို ဖျက်ဆီးရာတွင် အထင်ကရ တီရ္ထများထက်ပင် မြင့်ကြောင်း ဆိုသည်။ မာရွာဟ ရွှေဒါနကို မျိုးစေ့များနှင့်အတူ အသစ်သော ကြေးအိုးတွင် ထည့်၍ ညလုံးနိုးကြပ်ခြင်း၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဗြာဟ္မဏထံ ပေးလှူခြင်း၊ ပာရဏာကို မှန်ကန်စွာ ပြုခြင်းတို့ဖြင့် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းမရှိကြောင်း ကတိပြုသည်။ နောက်ဆုံး ကာဋ္ဌီလာက စုလိုစနာ၏ အတိတ် ဧကာဒသီကုသိုလ်၏ လေးပုံတစ်ပုံကို တောင်းဆိုပြီး ရေဖြင့် အခမ်းအနားတကျ လွှဲပြောင်းကာ ကာဋ္ဌီလာသည် တောက်ပစွာ ဗိဿနု၏ နေရာသို့ တက်ရောက်သွားသည်။ ဤသည်က ပတိဝြတဓမ္မနှင့် ကံ၏ အကြောင်းအကျိုးကို ထပ်မံအတည်ပြုသည်။
Verse 1
वसिष्ठ उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः काष्ठीलायाः शुचिस्मिते । सन्ध्यावली नाम भृशं तामुवाच ह सादरम् ॥ १ ॥
ဝသိဋ္ဌက ပြော၏။ သန့်ရှင်းသောအပြုံးရှိသူမေ—ကာဋ္ဌီလာ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် စန္ဓျာဝလီဟု အမည်ရသူသည် သူမအား အလွန်လေးနက်စွာနှင့် ချစ်ခင်ရိုသေစွာ ပြောဆိုလေ၏။
Verse 2
त्वद्वाक्याद्विस्मयो जातः काष्ठीले सांप्रतं मम । कथं दृष्टा मया त्वं च यास्यंती कुत्सितां गतिम् ॥ २ ॥
သင်၏စကားကို ကြားသော်၊ အို ကာဋ္ဌီလာ၊ ယခု ငါ အံ့ဩလွန်စွာ ဖြစ်၏။ မည်သို့နည်း၊ ငါသည် သင်ကို မြင်ရသနည်း—သင်သည် အပြစ်တင်ခံရသော အရှက်ရဖွယ် အဖြစ်တည်ရာသို့ သွားနေသော်လည်း။
Verse 3
कर्मणा केन ते मुक्तिर्भवेत्कुत्सितयोनितः । तन्मे वद विशालांगे त्वां दृष्ट्वा दुःखिता ह्यहम् ॥ ३ ॥
မည်သည့်ကံကမ္မဖြင့် သင်သည် ဤအနိမ့်ကျသော ယောနိမှ လွတ်မြောက်ခြင်း (မောက္ခ) ကို ရနိုင်မည်နည်း။ အို ကိုယ်အင်္ဂါကျယ်ဝန်းသူ၊ ငါ့အား ပြောပါလော့—သင်ကို မြင်သဖြင့် ငါသည် အလွန်ဝမ်းနည်းရ၏။
Verse 4
मांसपिंडोपमं श्लक्ष्णं नवनीतोपमं शुभे । शरीरं तव संवीक्ष्य तया मे जायते हृदि ॥ ४ ॥
အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ သင်၏ကိုယ်ခန္ဓာကို မြင်သော်—အသားတုံးကဲ့သို့ ချောမွေ့၍ နို့ထောပတ်သစ်ကဲ့သို့ နူးညံ့သဖြင့်—ထိုကြောင့် ငါ့နှလုံး၌ ပြင်းထန်သော တပ်မက်လိုလားမှု ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 5
काष्ठीलोवाच । पृथिवीं दास्यसे सुभ्रु सकलामपि मत्कृते । तथापि नैव मुच्येयं सद्यः कुत्सितयोनितः ॥ ५ ॥
ကာဋ္ဌီလာက ပြော၏—«အို လှပသောမျက်ခုံးရှိသူ၊ ငါ့အတွက် မြေကြီးတစ်လုံးလုံးကိုပင် ပေးလှူမည်ဆိုသော်လည်း၊ ငါသည် ဤအရှက်ရဖွယ် ယောနိမှ ချက်ချင်း မလွတ်မြောက်နိုင်သေး»။
Verse 6
येन पुण्येन सुभगे मुच्येयं कर्मबन्धनात् । तन्निर्दिशामि सुमहद्गतिदं त्वं निशामय ॥ ६ ॥
အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ မည်သည့်ကုသိုလ်ကြောင့် ငါသည် ကံကြိုးပတ်မှ လွတ်မြောက်နိုင်မည်နည်း။ အလွန်မြင့်မားသော အဂတိကို ပေးစွမ်းသော နည်းလမ်းကို ငါညွှန်ပြမည်—သေချာစွာ နားထောင်လော့။
Verse 7
यश्चायं माघमासस्तु सर्वमासोत्तमः स्मृतः । यस्मिन् क्रोंशति पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च ॥ ७ ॥
ဤမాఃဃလသည် လများအနက် အမြတ်ဆုံးဟု မှတ်ယူကြ၏။ ဤလတွင် ဗြာဟ္မဏသတ်ခြင်းကဲ့သို့သော အကြီးမားဆုံးအပြစ်များပင် အော်ဟစ်ကာ ဖယ်ရှားခံရ၏။
Verse 8
दुर्लभो माघमासो वै दुर्ल्लभं जन्म मानुषम् । दुर्ल्लभं चोषसि स्नानं दुर्लभं कृष्णसेवनम् ॥ ८ ॥
မాఃဃလသည် အလွန်ရှားပါး၏။ လူအဖြစ် မွေးဖွားခြင်းလည်း ရှားပါး၏။ မနက်အရုဏ်တွင် ရေချိုးခြင်းလည်း ရှားပါးပြီး၊ ကృష్ణကို ဘက္တိဖြင့် ဆည်းကပ်ဝန်ဆောင်ခြင်းလည်း ရှားပါး၏။
Verse 9
दुर्लभो वासरो विष्णोर्विधिना समुपोषितः । देवैस्तेजः परिक्षिप्तं माघमासे स्वकं जले ॥ ९ ॥
ဗိဿ္ဏု၏နေ့ကို သတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ဥပုသ်စောင့်ထိန်းနိုင်ခြင်းသည် ရှားပါး၏။ မాఃဃလတွင် မိမိ၏ သန့်ရှင်းသော ရေချိုးခြင်းသည် နတ်တို့၏ တေဇောဓာတ်ဖြင့် ဝန်းရံတောက်ပလာ၏။
Verse 10
तस्माज्जलं माघमासे पावनं हि विशेषतः । नेदृशी संगरे शूरैर्गतिः प्राप्येत सौख्यदा ॥ १० ॥
ထို့ကြောင့် မాఃဃလတွင် ရေသည် အထူးသဖြင့် သန့်စင်ပေးနိုင်၏။ စစ်မြေပြင်၌ သတ္တိရှင်သူရဲကောင်းတို့ပင် ထိုကဲ့သို့သော ပျော်ရွှင်မှုပေးသည့် အမြင့်မားသော အထွတ်အထိပ်ကို မရနိုင်ကြ။
Verse 11
यादृशी प्लवने प्रातः प्राप्यते नियमस्थितैः । सरित्तडागवापीषु स्नाने सत्तममीरितम् ॥ ११ ॥
စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်သူတို့သည် မနက်အရုဏ်တွင် ရေထဲသို့ ဆင်းမြုပ်ကာ ရေကူး၍ ရေချိုးသဖြင့် ရရှိသော ကုသိုလ်သည် မြစ်၊ ကန်၊ ရေကန်ကြီးတို့တွင် ရေချိုးလျှင် အမြင့်ဆုံးဟု ကြေညာထား၏။
Verse 12
कूपभांडजलैर्मध्यं जघन्यं वह्नितापितैः । न सौख्यैर्लभ्यते पुण्यं दुःखैरेवाप्यते तु तत् ॥ १२ ॥
ရေတွင်းမှ ရေကိုဆွဲယူ၍ အိုးထဲထည့်ကာ သယ်ဆောင်ခြင်း၊ မီးအပူဖြင့် လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ ပြင်းထန်သော စမ်းသပ်မှုများကို ခံနိုင်ခြင်းတို့ဖြင့် ရရှိသည့် ကုသိုလ်သည် အလယ်အလတ် သို့မဟုတ် နိမ့်ပါးသာ ဖြစ်တတ်သည်။ သက်သာချမ်းသာမှုဖြင့် ကုသိုလ်မရ၊ ဒုက္ခခံခြင်းဖြင့်သာ ကုသိုလ်ကို ရယူနိုင်သည်။
Verse 13
धर्म्मसेवार्थकं स्नानं नांगनैर्मल्यहेतुकम् । होमार्थं सेवनं वह्नेर्न च शीतादिहानये ॥ १३ ॥
ရေချိုးခြင်းသည် ဓမ္မကို ဝန်ဆောင်ရန်အတွက် ပြုလုပ်ရခြင်းဖြစ်ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာသန့်ရှင်းရေးအတွက်သာ မဟုတ်။ ထို့အတူ သန့်ရှင်းသော မီးကို ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် ဟောမ (homa) ယဇ္ဉအတွက်ဖြစ်ပြီး အအေးစသည့်အရာများကို ကာကွယ်ရန်သာ မဟုတ်။
Verse 14
यावन्नोदयते सूर्यस्तावत्स्नानं विधीयते । आच्छादिते घनैर्व्योम्नि ह्युद्गमिष्यन्तमर्थयेत् ॥ १४ ॥
နေမထွက်သေးသရွေ့သာ ရိုးရာရေချိုးပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်ရသည်။ မိုးကောင်းကင်ကို ထူထပ်သော မိုးတိမ်များ ဖုံးလွှမ်းနေပါက မကြာမီ ထွက်ပေါ်မည့် နေကို ရိုသေစွာ ဆုတောင်း၍ ထိုအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 15
अभावे सरिदादीनां नवकुंभस्थितं जलम् । वायुना ताडितं रात्रौ स्नाने गंगासमं विदुः ॥ १५ ॥
မြစ်ရေစသည့် ရေမြစ်များ မရရှိနိုင်သည့်အခါ အိုးအသစ်ထဲတွင် ထားသောရေကို ညအချိန် လေတိုက်ထိကာ လှုပ်ရှားစေထားလျှင် ရေချိုးရန်အတွက် ဂင်္ဂါမြစ်ရေနှင့် တူညီသည်ဟု သိကြသည်။
Verse 16
माघस्नायी वरारोहे दुर्गतिं नैव पश्यति । तन्नास्ति पातकं यत्तु माघस्नानं न शोधयेत् ॥ १६ ॥
ခါးလှသော မိန်းမရေ၊ မာဃလတွင် ရေချိုးပူဇော်သူသည် ဆိုးရွားသော ကံကြမ္မာကို မမြင်ရ။ မာဃရေချိုးခြင်း မသန့်စင်ပေးနိုင်သော အပြစ်ဟူ၍ တစ်စုံတစ်ရာ မရှိ။
Verse 17
अग्निप्रवेशादधिकं माघोषस्येव मज्जनम् । जीवता भुज्यते दुःखं मृतेन बहुलं सुखम् ॥ १७ ॥
မာဃိုးသအတွက် သန့်ရှင်းသောရေတွင် မြုပ်နှံရေချိုးခြင်းသည် မီးထဲဝင်ခြင်းထက်ပင် မြတ်ကြီးဟု ယူဆကြသည်။ အသက်ရှိစဉ် ဒုက္ခကို ခံစားရပြီး သေပြီးနောက် အလွန်များသော သုခကို ရရှိသည်။
Verse 18
एतस्मात्कारणाद्भद्रे माघस्नानं विशिष्यते । अहन्यहनि दातव्यास्तिलाः शर्करयान्विताः ॥ १८ ॥
ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ မာဃလတွင် ရေချိုးခြင်းသည် အထူးကောင်းကျိုးရှိသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ပြင် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း သကြားနှင့်ရောထားသော နှမ်းစေ့ကို နေ့စဉ်ဒါနအဖြစ် ပေးလှူရမည်။
Verse 19
मेघपुंष्पोपपन्नेन सहान्नेन सुमध्यमे । यावकैश्चैव होतव्या गव्यसर्पिः समन्वितैः ॥ १९ ॥
ခါးသေးလှသော မိန်းမရေ၊ “မေဃပုမ္ပ္သ” ဟုခေါ်သော ပန်းနှင့်ရောထားသည့် ထမင်းချက်ကိုလည်းကောင်း၊ ယာဝက အစေ့အနှံတို့ကိုလည်းကောင်း၊ နွားနို့မှရသော ဂျီ (ghee) နှင့်အတူ ဟောမပူဇာအဖြစ် ပူဇော်ရမည်။
Verse 20
माध्यां स्नानसमाप्तै तु दद्याद्विप्राय षड्रसम् । सूर्यो मे प्रीयतां देवो विष्णुमूर्तिर्निरञ्जनः ॥ २० ॥
နေ့လယ်ရေချိုးပြီးဆုံးသော် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးအား အရသာခြောက်မျိုးပြည့်စုံသော အစာကို ပေးလှူရမည်။ ထို့နောက် ဆုတောင်းရမည်— “ဗိဿနု၏ အညစ်အကြေးကင်းသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်တော်မူသော ဒေဝ စူရျယာသည် ကျွန်ုပ်အပေါ် ပျော်ရွှင်တော်မူပါစေ” ဟု။
Verse 21
वासांसि द्विजयुग्माय स सप्तान्नानि चार्पयेत् । त्रिंशच्च मोदका देयास्तिलान्नाः शर्करामयाः ॥ २१ ॥
ဗြာဟ္မဏနှစ်ဦးအား အဝတ်အစားကို ပူဇော်ကာ၊ ထို့ပြင် ချက်ပြုတ်ထားသော အစာအမျိုးအစား ခုနစ်မျိုးကိုလည်း အပ်နှံရမည်။ ထို့အပြင် နှမ်းအခြေခံ သကြားဖြင့်ပြုလုပ်သော မိုဒကာ ၃၀ လုံးကို ပေးလှူရမည်။
Verse 22
भागास्त्रयस्तिलानां तु चतुर्थः शर्करांशकः । तांबूलादीनि भोग्यानि भक्त्यादकद्याद्विधानवित् ॥ २२ ॥
နှမ်း သုံးပိုင်းနှင့် သကြား တစ်ပိုင်းကို ရောစပ်၍ ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် အကျင့်နည်းလမ်းကို သိရှိသူသည် တမ္ဗူလ (ကွမ်း) စသည့် အပျော်အပါးအရာများကိုလည်း ဘက္တိဖြင့် ဆက်ကပ်ရမည်။
Verse 23
स्रोतोमुखः सरिति चान्यत्र भास्करसंमुखः । स्नायादावाह्य तीर्थानि गंगादीन्य कर्मण्डलात् ॥ २३ ॥
မြစ်ထဲတွင် ရေစီးအပေါ်ဘက်ကို မျက်နှာမူ၍ ရေချိုးရမည်။ အခြားနေရာတွင် နေမင်းကို မျက်နှာမူရမည်။ ထို့နောက် ကမဏ္ဍလု (ရေခွက်) ထဲသို့ ဂင်္ဂါ စသည့် တီရ္ထရေများကို အာဝါဟန (ဖိတ်ခေါ်) ပြီးမှ ရေချိုးရမည်။
Verse 24
यदनेकजनुर्जन्यं यज्ज्ञानाज्ञानतः कृतम् । त्वत्तेजसा हतं चास्तु तत्तु पापं सहस्रधा ॥ २४ ॥
မွေးဖွားမှုများစွာမှ ပေါ်ပေါက်လာသော အပြစ်အားလုံးနှင့် သိသိသာသာ သို့မဟုတ် မသိမသာ ပြုမိသော အပြစ်အားလုံးကို သင်၏ ദിവ്യတേജ (တေဇ) ဖြင့် ထိုးနှက်ဖျက်ဆီးပါစေ—ထိုအပြစ်သည် တစ်ထောင်ဆတိုး၍ ပျက်စီးပါစေ။
Verse 25
दिवाकर जगन्नाथ प्रभाकर नमोऽस्तु ते । परिपूर्णं कुरुष्वेदं माघस्नानं ममाच्युत ॥ २५ ॥
အို နေမင်း၊ జగন্নာথ (လောက၏အရှင်)၊ အလင်း၏အရင်းမြစ်၊ သင့်အား နမောတော်တင်ပါ၏။ အို အချျုတ (Acyuta)၊ ကျွန်ုပ်၏ မာဃ-ရေချိုးဝ్రတကို ပြည့်စုံအောင် ပြုတော်မူပါ။
Verse 26
तीर्थस्नायी वरारोहे माघस्नायी फलाल्पकः । तीर्थस्नानादियात्स्वर्गं माघस्नानात्परं पदम् ॥ २६ ॥
အို ခါးတင်လှသော မိန်းကလေး၊ တီရ္ထတွင် ရေချိုးခြင်း၏ အကျိုးသည် မာဃလတွင် ရေချိုးခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် နည်းပါး၏။ တီရ္ထရေချိုးခြင်းဖြင့် ကောင်းကင်သို့ ရောက်နိုင်သော်လည်း မာဃရေချိုးခြင်းဖြင့် အမြင့်ဆုံး ပဒ (ပရမပဒ) သို့ ရောက်၏။
Verse 27
माघस्य धवले पक्षे भवेदेकादशी तु या । रविवारेण संयुक्ता महापातकनाशिनी ॥ २७ ॥
မာဃလ၏ လင်းပက္ခ၌ ဖြစ်ပေါ်သော ဧကာဒသီသည် တနင်္ဂနွေနှင့် တွဲညီလာလျှင် မဟာပာတက အပြစ်ကြီးများကို ဖျက်ဆီးပေးသော အလွန်မြတ်သောနေ့ ဖြစ်၏။
Verse 28
विनापि ऋक्षसंयोगं सा शुक्लैकादशी नृणाम् । विनिर्दहति पापानि कुनृपो विषयं यथा ॥ २८ ॥
နက္ခတ် (ṛkṣa) နှင့် မတွဲညီသော်လည်း ထိုလင်းပက္ခ ဧကာဒသီသည် လူတို့၏ အပြစ်များကို လောင်ကျွမ်းဖျက်ဆီး၏—မကောင်းသောဘုရင်က မိမိနိုင်ငံကို ဖျက်ဆီးသကဲ့သို့။
Verse 29
कुपुत्रस्तु कुलं यद्वत्कुभार्या च पतिं यथा । अधर्मस्तु यथा धर्मं कुमंत्री नृपतिं यथा ॥ २९ ॥
မကောင်းသောသားက မိသားစုကို ဖျက်ဆီးသကဲ့သို့၊ မကောင်းသောမယားက ခင်ပွန်းကို ဖျက်ဆီးသကဲ့သို့၊ အဓမ္မသည် ဓမ္မကို ဖျက်ဆီး၏၊ မကောင်းသောအကြံပေးကလည်း ဘုရင်ကို ဖျက်ဆီး၏။
Verse 30
अज्ञानं च यथा ज्ञानं कुशौचं शुचितां यथा । यथा हंत्यनृतं सत्यं वादस्संवादमेव च ॥ ३० ॥
အသိပညာက မသိမှုကို ဖျက်သကဲ့သို့၊ သန့်ရှင်းမှုက မသန့်ရှင်းမှုကို အနိုင်ယူသကဲ့သို့၊ အမှန်တရားက မုသာကို သတ်ဖျက်၏၊ စကားဝိုင်းမှန်ကလည်း အငြင်းပွားခြင်းသာကို အဆုံးသတ်စေ၏။
Verse 31
उष्णं हिममनर्थोऽर्थं पापं कीर्तिं स्मयस्तपः । यथा रसा महारोगाञ्छ्राद्धं संकेत एव च ॥ ३१ ॥
အပူသည် အအေးသို့ ပြောင်းနိုင်၏၊ အနာဂတ်မကောင်းမှုသည် အကျိုးအမြတ်သို့ ပြောင်းနိုင်၏၊ အပြစ်သည် ကီර්တိ (ဂုဏ်သတင်း) သို့ ပြောင်းနိုင်၏၊ မာနသည် တပ (တပဿ) သို့ ပြောင်းနိုင်၏—ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ရသ (ဒေါသ/ကဖ/ပိတ္တ) များက မဟာရောဂါများ ဖြစ်လာနိုင်သကဲ့သို့။ ထို့အတူ Śrāddha (ဘိုးဘွားအတွက် ပူဇော်ပွဲ) သည် အနှစ်သာရအားဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော သန့်ရှင်းသည့် ‘အမှတ်အသား’ (သင်္ကေတ) ဖြစ်၍ မိမိရည်ရွယ်သည့် အကျိုးကို ဖြစ်စေ၏။
Verse 32
तथा दुरितसंघं तु द्वादशी हंति साधिता । ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः ॥ ३२ ॥
ထို့အတူ သေချာစွာ ကျင့်သုံးထားသော ဒွာဒသီ ဝရတသည် အပြစ်အစုအဝေးများကို ဖျက်ဆီးနိုင်၏—ဗြာဟ္မဏသတ်မှု၊ မူးယစ်ရည်သောက်မှု၊ ခိုးယူမှုနှင့် ဆရာ၏ ဇနီးနှင့် မသင့်လျော်သော ဆက်ဆံမှုတို့ကဲ့သို့။
Verse 33
महान्ति पातकान्येतान्याशु हन्ति हरेर्दिनम् । समवेतानि चैतानि न शामयति पुष्करम् ॥ ३३ ॥
ဤအကြီးမားသော အပြစ်များကို ဟရိအတွက် အပ်နှံထားသော တစ်နေ့တည်းကပင် လျင်မြန်စွာ ဖျက်ဆီးပေး၏။ ဤအပြစ်များ အားလုံး စုပေါင်းတင်နေသော်လည်း ပုရှ္ကရသည် ထိုသို့ မသက်သာစေနိုင်။
Verse 34
न चापि नैमिषारण्यं न क्षेत्रं कुरुसंज्ञितम् । प्रभासो न गया देवि न रेवा न सरस्वती ॥ ३४ ॥
၎င်းသည် နိုင်မိရှာရဏ္ယ မဟုတ်၊ ကုရုက்ஷೇತ್ರဟု ခေါ်သော သန့်ရှင်းရာဒေသလည်း မဟုတ်။ ဒေဝီရေ—ပရဘာသ မဟုတ်၊ ဂယာ မဟုတ်၊ ရေဝါ (နರ್ಮဒါ) မဟုတ်၊ စရஸဝတီလည်း မဟုတ်။
Verse 35
न गगा यमुना चैव प्रयागो न च देवका । न सरांसि नदाश्चान्ये होमदानतपांसि च ॥ ३५ ॥
ဂင်္ဂါလည်း မဟုတ်၊ ယမုနာလည်း မဟုတ်၊ ပရယာဂလည်း မဟုတ်၊ ဒေဝိကာလည်း မဟုတ်။ ရေကန်များ၊ အခြားမြစ်များလည်း မဟုတ်၊ ဟိုးမ၊ ဒါန၊ တပစ်တို့ကဲ့သို့သော ယဇ္ဉာနှင့် ကုသိုလ်ကျင့်စဉ်များပင် မတူညီနိုင်။
Verse 36
न चान्यत्सुकृतं सुभ्रु पुराणे पठ्यते स्फुटम् । पापसंघविनाशाय मुक्त्वैकं हरिवासरम् ॥ ३६ ॥
အို မျက်ခုံးလှသောသူမရေ—ပုရာဏတွင် အပြစ်အစုအဝေး ဖျက်ဆီးရန်အတွက် အခြားသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတစ်စုံတစ်ရာကို ထင်ရှားစွာ မသင်ကြားထား။ တစ်ခုတည်းသာရှိသည်—ဟရိ၏နေ့ (ဟရိဝါဆရ/ဧကာဒသီ) ပင်ဖြစ်၏။
Verse 37
उपोषणात्सकृद्देवि विनश्यंत्यघराशयः । एकतः पृथिवीदानमेकतो हरिवासरम् ॥ ३७ ॥
အို ဒေဝီ၊ တစ်ကြိမ်သာ အစာရှောင်ခြင်းဖြင့်ပင် အပြစ်အစုအဝေးများ ပျက်စီးကုန်၏။ တစ်ဖက်တွင် ကမ္ဘာမြေကိုပင် လှူဒါန်းခြင်းရှိသကဲ့သို့၊ တစ်ဖက်တွင် ဟရီ၏ သန့်ရှင်းသောနေ့ (Harivāsara) ရှိ၏—ထိုနေ့၏ ဂုဏ်အာနုဘော်သည် ထိုမျှကြီးမား၏။
Verse 38
न समं ब्रह्मणा प्रोक्तमधिकं हरिवासरम् । तस्मिन्वराहवपुषं कृत्वा देवं तु हाटकम् ॥ ३८ ॥
ဗြဟ္မာသည် ဟရီ၏နေ့ (Harivāsara) နှင့်တူညီသည့်အရာမရှိ၊ ထို့ထက်လည်း မရှိဟု ကြေညာတော်မူ၏။ ထိုနေ့၌ ဝရာဟ (Varāha) ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် သခင်ဘုရားကို ပြုလုပ်ကာ ရွှေဖြင့် ဒေဝရုပ်ကို ပြုလုပ် သို့မဟုတ် တင်သွင်းတော်မူရမည်။
Verse 39
घटोपरि नवे पात्रे धृत्वा ताम्रमये शुभे । सर्वबीजान्विते चैव सितवस्त्रावगुंठिते ॥ ३९ ॥
အိုး (ဃဋ) ပေါ်တွင် တင်ထားပြီး၊ အသစ်သော မင်္ဂလာရှိသည့် ကြေးအိုး၌ ထားရမည်။ အမျိုးမျိုးသော မျိုးစေ့များဖြင့် ပြည့်စုံစေကာ အဖြူရောင်အဝတ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ရမည်။
Verse 40
सहिरण्ये सुदीपाढ्ये कृतपुष्पावतंसके । विधिना पूजयित्वा चकुर्याज्जागरणं व्रती ॥ ४० ॥
ဝရတီ (ဝတ္တရားထိန်းသူ) သည် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ရွှေနှင့်အတူ မီးအလင်းများစွာ ထွန်းညှိကာ ပန်းမော်လီများဖြင့် အလှဆင်၍၊ ထို့နောက် တစ်ညလုံး ဂျာဂရဏ (jāgaraṇa) အဖြစ် နိုးကြားစောင့်ရှောက်ရမည်။
Verse 41
प्रातर्विप्राय दद्याच्च वैष्णवाय कुटुंबिने । तत्कुंभक्रोडसंयुक्तं सनैवेद्यपरिच्छदम् ॥ ४१ ॥
မနက်ခင်းတွင် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦး—အထူးသဖြင့် ဝိုင်ෂ္ဏဝ အိမ်ထောင်ရှင်—ထံသို့ ထိုလှူဒါန်းပစ္စည်းကို ပေးလှူရမည်။ ၎င်း၏ အိုးနှင့် ထောက်တိုင်တို့ပါဝင်စေကာ၊ နైవေဒျ (naivedya) အစားပူဇော်နှင့် လိုအပ်သော ပစ္စည်းအပြည့်အစုံဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားရမည်။
Verse 42
पश्चाच्च पारणं कुर्याद्द्विजान्भोज्य सुहृद्वृतः । एवं कृते वरारोहे न भूयो जायते क्वचित् ॥ ४२ ॥
ထို့နောက် ပာရဏ (အဆုံးသတ်ပူဇာ) ကို ပြုလုပ်၍ ဒွိဇ (ဗြဟ္မဏ) များကို အစာကျွေးကာ မေတ္တာရှိသော မိတ်ဆွေများဝန်းရံစေ။ အို ခါးလှမိန်းမ၊ ဤသို့ မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်လျှင် မည်သည့်နေရာတွင်မျှ ထပ်မံမမွေးဖွားတော့။
Verse 43
बहुजन्मार्ज्जितं पापं ज्ञानाज्ञानकृतं च यत् । तत्सर्वं नाशमायाति तमः सूर्योदये यथा ॥ ४३ ॥
မွေးဖွားမှုများစွာအတွင်း စုဆောင်းလာသော အပြစ်—သိ၍ဖြစ်စေ မသိ၍ဖြစ်စေ—အားလုံးသည် လုံးဝပျက်ကွယ်သွားသည်၊ အမှောင်သည် နေထွက်ချိန်တွင် ပျောက်ကွယ်သကဲ့သို့။
Verse 44
यथाशास्त्रं मया तुभ्यं वर्णिता द्वादशी शुभे । या सा कृता त्वया पूर्वमासीद्देव्यन्यजन्मनि ॥ ४४ ॥
အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမ၊ သာသနာကျမ်းအတိုင်း ဒွာဒသီ ဝရတကို ငါသည် သင့်အား တိတိကျကျ ရှင်းပြပြီးပြီ။ အို ဒေဝီ၊ ဤတူညီသော သစ္စာဝန်ကို သင်သည် အတိတ်က အခြားမွေးဖွားမှုတစ်ခုတွင်လည်း ပြုလုပ်ခဲ့ဖူးသည်။
Verse 45
यस्यास्तवातुला पुष्टिर्वर्तते वर्तयिष्यति । भर्त्तुस्तव च पुत्रस्य सर्वदा सुखदायिनी ॥ ४५ ॥
သူမ၏ ကရုဏာကြောင့် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော စည်းစိမ်ပွားရေးသည် ယခုရှိနေပြီး နောင်လည်း ဆက်လက်တည်တံ့မည်၊ သင်၏ ခင်ပွန်းနှင့် သားကို အမြဲတမ်း ပျော်ရွှင်စေမည်။
Verse 46
तस्यास्त्वया तुरीयांशो देयश्चेन्मह्यमादरात् । तदा प्रीता गमिष्यामि तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ ४६ ॥
အကယ်၍ သင်သည် ထိုအရာ၏ လေးပုံတစ်ပုံကို ငါ့အား လေးစားစွာ ပေးလှူပါက၊ ငါသည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၍ ထို ဗိဿဏု၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး နေရာတော်သို့ သွားရောက်မည်။
Verse 47
वित्ताह्रुतिजं पापं यद्भूतं मम सुंदरि । तस्य पावनहेतुं च तुरीयांशं प्रयच्छ मे ॥ ४७ ॥
အလှတရားရှိသူမေ၊ သင်၏ဥစ္စာကိုယူသွားခြင်းကြောင့် ငါ၌ဖြစ်ပေါ်လာသော အပြစ်အကုန်လုံးကို သန့်စင်ရန် အကြောင်းအရင်းအဖြစ် သင်၌ရှိသမျှမှ လေးပုံတစ်ပုံကို ငါ့အား ပေးပါ။
Verse 48
जीवितेनापि वित्तेन भर्तारं वंचयेत्तु या । कृमियोनिशतं गत्वा पुल्कसी जायते तु सा ॥ ४८ ॥
မိမိအသက်ရှင်ရေးအတွက်ဖြစ်စေ ဥစ္စာအတွက်ဖြစ်စေ ခင်ပွန်းကို လှည့်စားသော မိန်းမသည် ပိုးကောင်ဝမ်းတွင် မွေးဖွားမှု တစ်ရာကြိမ် ဖြတ်သန်းပြီးနောက် ပူလ္ကစီ (Pulkasī) အဖြစ် မွေးဖွားလာသည်။
Verse 49
सुरतं याचमानाय पत्ये वित्तं च मानिनि । या न यच्छति दुर्बुद्धिः काष्ठीला जायते ध्रुवम् ॥ ४९ ॥
မာနကြီးသူမေ၊ ခင်ပွန်းက ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို တောင်းဆိုသော်လည်း မပေးဘဲ ဥစ္စာကိုလည်း ချုပ်ကိုင်မပေးသော မိုက်မဲသည့် မယားသည် သေချာပေါက် ကာဋ္ဌီလာ (kāṣṭhīlā) ဟူသော သစ်ကဲ့သို့ ခဲမာသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်သည်။
Verse 50
तत्पातकविशुद्ध्यर्थं देहि मे द्वादशीभवम् । तुरीयांशमितं पुण्यं यद्यस्ति मयि ते घृणा ॥ ५० ॥
အပြစ်အနာဂတ်ကို သန့်စင်ရန်အတွက် ဒွာဒသီ (Dvādaśī) ၏ ကုသိုလ်အခြေအနေကို ငါ့အား ပေးပါ။ ငါ့အပေါ် ကရုဏာရှိလျှင် ထိုသန့်ရှင်းသော ကုသိုလ်ကို လေးပုံတစ်ပုံအတိုင်း ငါ့အား ချီးမြှင့်ပါ။
Verse 51
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्याः काष्ठीलायाः सुलोचने । पुण्यं दत्तवती तस्यै पाणौ वारि प्रगृह्य च ॥ ५१ ॥
ကာဋ္ဌီလာ၏ စကားကို ကြားသော် မျက်လုံးလှသော စုလိုစနာသည် လက်ထဲတွင် ရေကို ကိုင်ယူကာ သူမ၏ လက်ဖဝါးထဲသို့ ထည့်ပေး၍ ကုသိုလ်ကို ထိုသူမအား အလှူအဖြစ် ပေးအပ်하였다။
Verse 52
यत्कृतं हि मया पूर्वमेकादश्यामुपोषणम् । तत्तुरीयांशपुण्येन काष्ठीलेयं विमुच्यताम् ॥ ५२ ॥
အရင်က ငါက ဧကာဒသီနေ့တွင် အစာရှောင်ခဲ့သော ကုသိုလ်၏ လေးပုံတစ်ပုံ အကျိုးတရားကြောင့် ဤ ကာဋ္ဌီလာ အနာရောဂါသည် လွတ်ကင်း၍ ဖယ်ရှားခံရပါစေ။
Verse 53
पूर्वजन्मकृतात्पापात्सत्यं सत्यं मयोदितम् । एवमुक्ते तु वचने मया विद्युत्समप्रभा ॥ ५३ ॥
အရင်ဘဝက ပြုခဲ့သော အပြစ်ကြောင့်ပင် ငါသည် “အမှန်ပင်၊ အမှန်ပင်” ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ငါ၏ ထိုစကားကို ပြောပြီးချိန်တွင် သူမသည် မိုးကြိုးကဲ့သို့ တောက်ပသော ရောင်ခြည်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 54
दृष्टा दिव्यविमानस्था गच्छंती वैष्णवं पदम् । पतिर्हि दैवतं लोके वंचनीयो न भार्यया ॥ ५४ ॥
သူမကို ဒိဗ္ဗဗိမာန်ပေါ်တွင် ထိုင်လျက် ဗိဿဏု၏ အမြင့်ဆုံး ဗိုင်ရှ္ဏဝ ပဒသို့ သွားနေသည်ဟု မြင်ရ၏။ အကြောင်းမူ လောက၌ ခင်ပွန်းသည် ဒေဝတားတစ်ပါးကဲ့သို့ သတ်မှတ်ကြပြီး မယားသည် ခင်ပွန်းကို မလှည့်ဖြားသင့်။
Verse 55
देहेन चापि वित्तेन यदीच्छेच्छोभनां गतिम् । सा त्वं ब्रूहि प्रदास्यामि भर्तुरर्थे तवेप्सितम् ॥ ५५ ॥
သင်သည် ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့်ဖြစ်စေ ဥစ္စာဖြင့်ဖြစ်စေ ကောင်းမြတ်သော လမ်းကြောင်းကို လိုလားပါက သင်လိုချင်သမျှကို ငါ့အား ပြောပါ။ ငါ၏ ခင်ပွန်းအကျိုးအတွက် သင်တောင်းသမျှကို ငါပေးမည်။
Verse 56
वित्तं देहं तथा पुत्रं यच्चान्यद्वा वरानने । किमन्यद्दैवतं लोके स्त्रीणामेकं पतिं विना ॥ ५६ ॥
အို မျက်နှာလှသောသူမ၊ ဥစ္စာဖြစ်စေ ကိုယ်ခန္ဓာဖြစ်စေ သားတစ်ယောက်ဖြစ်စေ သို့မဟုတ် အခြားအရာဖြစ်စေ—လောက၌ မိန်းမတို့အတွက် တစ်ဦးတည်းသော ခင်ပွန်းမရှိဘဲ အခြားဒေဝတား မည်သူရှိသနည်း။
Verse 57
तस्यार्थे वा त्यजेद्वित्तं जीवितं वा सुलोचने । कल्पकोटिशतं साग्रं विष्णुलोके महीयते ॥ ५७ ॥
မျက်လုံးအလှပိုင်ရှင် အို ချစ်သမီး၊ သူ့အတွက် ဥစ္စာပစ္စည်းကိုသော်လည်းကောင်း၊ အသက်ကိုသော်လည်းကောင်း စွန့်လွှတ်သင့်၏။ ထိုသူသည် ဗိဿနိုးဘုံတွင် ကမ္ဘာပေါင်း ကုဋေတစ်ရာတိုင်တိုင် ဂုဏ်ပြုခံရလတ္တံ့။
Verse 58
अग्न्यादिसाक्ष्ये वृतमीक्ष्य निष्ठुरा युक्तं सुधोरैर्व्यसनैर्द्विजात्मजा । पतिं ददौ नैव च याचिता धनं तेनैव पापेन बभूव कीटा ॥ ५८ ॥
မီးနတ်မင်း အဂ္ဂနိ သက်သေပြုသော ကတိသစ္စာကို သိမြင်သော်လည်း၊ စိတ်နှလုံးခက်ထန်သော ပုဏ္ဏားသမီးသည် ဒုက္ခဆင်းရဲကြုံတွေ့နေရပါလျက် ခင်ပွန်းသည် တောင်းခံသော ဥစ္စာကို မပေးခဲ့ပေ။ ထိုအပြစ်ကြောင့် သူမသည် တီကောင်ဖြစ်ခဲ့ရ၏။
Verse 59
एतन्मया दुष्टमनंगयष्टि कौमारभावे पितृवेश्मवासे । ज्ञात्वा हितं तथ्यमिदं स्वभर्तुर्ददामि सर्वं च गृहाण सुभ्रु ॥ ५९ ॥
ကာမနတ်မင်း၏ ကျေးကျွန်ဖြစ်သော အို မိန်းမယုတ်၊ အဖအိမ်၌ အပျိုဘဝဖြင့် နေထိုင်စဉ်က ခင်ပွန်းသည်အတွက် အမှန်တကယ် အကျိုးရှိမည့်အရာကို ငါသိရှိခဲ့ရ၏။ ယခု ငါအရာအားလုံးကို ပေးအပ်ပါ၏။ မျက်ခုံးအလှပိုင်ရှင်၊ ယူလှည့်ပါ။
Verse 60
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते काष्ठीलोपाख्याने माघमाहात्म्यं नामैकत्रिंशोऽध्यायः ॥ ३१ ॥
ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဗြိဟန္နာရဒီယ ပုရာဏ်ကျမ်း၊ ဥတ္တရပိုင်း၊ မောဟိနီ ဇာတ်လမ်း၊ ကာဋ္ဌီလ အခန်းကဏ္ဍတွင် "မာဃလ၏ မြင့်မြတ်ခြင်း" ဟု အမည်ရသော ၃၁ ခန်းမြောက် ပြီးဆုံး၏။
The chapter frames Māgha as a time when water is divinely ‘radiant’ and uniquely sin-destroying; thus the seasonal vrata context (Māgha) amplifies the act beyond place-based merit, making it a mokṣa-oriented purifier rather than merely a heaven-bestowing tīrtha act.
Fast on Hari’s day (Ekādaśī/Harivāsara) leading into Dvādaśī; fashion Varāha in gold, place it on/with a pot in a new auspicious copper vessel filled with seeds and covered with white cloth; worship with lamps and garlands; keep night vigil; gift the complete setup to a Vaiṣṇava brāhmaṇa householder; then perform pāraṇa and feed brāhmaṇas.
It presents deception of one’s husband and withholding intimacy/wealth as causes for degraded rebirth (worm-wombs and kāṣṭhīlā state), while showing that properly performed Viṣṇu-centered vrata merit—especially Ekādaśī/Dvādaśī—can purify even deep karmic residue and enable liberation.