Uttara BhagaAdhyaya 2890 Verses

Kāṣṭhīla-Upākhyāna: Rākṣasī, Spear-Śakti, and Kāśī as Śakti-kṣetra

ရက္ခသီမ တစ်ယောက်သည် အလျင်အမြန်လာသော ဒေမုန်ကြောင့် ကြောက်ရွံ့ကာ ဘရာဟ္မဏခင်ပွန်းကို မီးလောင်တောက်ပသော လှံ-Śakti ကို ပစ်ခိုင်းသည်။ ထိုလက်နက်က ရက္ခသကို ဖျက်ဆီးပြီးနောက် ရက္ခသီက မိမိ၏ ရက္ခသခင်ပွန်းကို ကျဆုံးစေကာ ဘရာဟ္မဏကို ဂူထဲသို့ ဆွဲဆောင်ရန် ကြိုးစားသည်။ သံသယနှင့် နီတိ-ရှာစတြာ၏ “မိန်းမကို မလွယ်ကူစွာ ယုံကြည်မိစေ” ဟူသော သတိပေးချက်များအကြား စကားဝိုင်းသည် ဓမ္မ၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့မှုကို သင်ကြားရာသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်—ဗိဿနု၏ အဝတာရာများ၊ ဗျာသ၊ မိုဟိနီအောက်ရှိ ရှီဝတို့က အပြန်အလှန်ဆန်သကဲ့သို့ ပြုမူရသည့် အကြောင်း၊ စဒါစာရာနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ကర్మကာဏ္ဍ ပူဇာများ၏ အရေးပါမှု၊ သမ္မာတရားသည် ဘြဟ္မန်ဖြစ်သော်လည်း စကားကို အန္တရာယ်မဖြစ်စေရန် သတိဖြင့် ထိန်းချုပ်ရမည်ဟူသည်။ ကာရှီ/ဝါရာဏာစီကို ၅ gavyūti အတွင်းရှိ Śakti-kṣetra ဟု ချီးမွမ်းကာ ထိုနေရာ၌ သေခြင်းသည် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းကို အဆုံးသတ်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ဘရာဟ္မဏအား မိန်းကလေးကို ဖခင်အိမ်သို့ ပြန်ပို့ရန် ညွှန်ကြားပြီး ရက္ခသီက မိမိ၏ ကမ္မအတိတ် (ကန္ဒလီ→ကျိန်စာ→ရက္ခသီမွေးဖွား) ကို ဖော်ပြကာ ဓမ္မကာကွယ်သူအဖြစ် သစ္စာပြု၍ ဓာတ်ငါးပါးရှေ့တွင် ကတိသစ္စာဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဂူထဲရှိ ရတနာနှင့်အတူ ဘရာဟ္မဏနှင့် ရတ္နာဝလီကို လေကြောင်းဖြင့် ကာရှီသို့ ပို့ဆောင်သည်။

Shlokas

Verse 1

काष्ठीलोवाच । राक्षसं धावमानं तु कालांतकयमोपमम् । दृष्ट्वा सा राक्षसी प्राह भर्तारं मम शंकिता ॥ १ ॥

ကာဋ္ဌီလက ပြောသည်—ကာလအဆုံး၌ သေမင်းယမကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ရက္ခသတစ်ကောင် ပြေးလာသည်ကို မြင်၍ ထိတ်လန့်သော ရက္ခသီမသည် မိမိခင်ပွန်းအား ပြောလေ၏။

Verse 2

प्रक्षिपस्वानलप्रख्यां शक्तिं हेमविभूषिताम् । ममायं पंचतां यातु दिगंबररिपुप्रिय ॥ २ ॥

«မီးကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော သက္တိလှံကို ပစ်ချလိုက်ပါ။ ငါ့ဤသူသည် ပဉ္စမဟာဘူတသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ပါစေ—ဒိဂမ္ဗရ၏ ရန်သူကို ချစ်မြတ်နိုးသူရေ!»

Verse 3

तस्या वाक्यान्मम पतिः पौरुषे तु व्यवस्थितः । मुमोच विपुलां शक्तिं रक्षोवक्षस्थल प्रति ॥ ३ ॥

သူမ၏စကားကိုကြားသော်၊ ကျွန်မ၏ခင်ပွန်းသည် ယောကျ်ားသတ္တိ၌ မခွဲမခွာတည်ကြည်ကာ အင်အားကြီးသော လှံတံအាវုဓကို ရက္ခသ၏ ရင်ဘတ်သို့ တိုက်ရိုက်ပစ်လွှတ်하였다။

Verse 4

ज्वलंती ज्वलनप्रख्या द्योतयंती दिशो दश । दिव्यांशुतीक्ष्ण वक्त्राता किंकिणीशतनादिता ॥ ४ ॥

မီးကဲ့သို့ တောက်လောင်တောက်ပ၍ လင်းလက်နေသဖြင့် ဒిశတစ်ဆယ်လုံးကို ထွန်းလင်းစေ၏။ နတ်ရောင်ခြည်တို့ကြောင့် မျက်နှာသည် ထက်မြက်ကာ၊ ခေါင်းလောင်းငယ်ရာချီ၏ တင်ကင်သံလည်း မြည်ဟည်းလေ၏။

Verse 5

रक्तचंदनलिप्तांगी रक्तवस्त्रोपशोभिता । हृदि तस्य निपत्यासौ शक्तिर्विप्रकरच्युता ॥ ५ ॥

အနီရောင် စန္ဒနကပ်လိမ်းထား၍ အနီရောင် အဝတ်အစားဖြင့် တင့်တယ်လှပသော ထိုသတ္တိတော်သည်—ဗြာဟ္မဏ၏ လက်မှ လွတ်ကျသွားကာ—သူ၏ နှလုံးပေါ်သို့ ကျရောက်လေ၏။

Verse 6

कृत्वा भस्मावशेषं तु राक्षसं गगनं ययौ । पातयित्वा स्वभर्तारं विप्रहस्तेन राक्षसी ॥ ६ ॥

ရက္ခသကို မီးဖြင့် ဖျက်ဆီးကာ ပြာသာကျန်အောင် ပြုလုပ်ပြီးနောက် နာမည်ကြီးသောသူမသည် ကောင်းကင်သို့ တက်သွား၏။ ထို့နောက် ရက္ခသမိန်းမသည် ဗြာဟ္မဏ၏ လက်ကို အသုံးပြု၍ မိမိ၏ ခင်ပွန်းကို လဲကျစေ하였다။

Verse 7

कृतकृत्यमिवात्मानं मेने हृष्टतनूरुहा । अथोवाच द्विजं हृष्टा राक्षसी शुभलोचनम् ॥ ७ ॥

ပျော်ရွှင်မှုကြောင့် ကိုယ်အမွှေးများ ထောင်ထလာကာ၊ မိမိကိုယ်ကို လုပ်ငန်းပြီးမြောက်သကဲ့သို့ ထင်မြင်လေ၏။ ထို့နောက် ပျော်မြူးသော ရက္ခသမိန်းမသည် မင်္ဂလာမျက်စိရှိသော ထိုဒွိဇကို ပြောဆိုလေ၏။

Verse 8

एहि कांत गुहां रम्यां प्रविश त्वं यदृच्छया । भुंक्ष्व भोगान्मया सार्द्धं ये दिव्या ये च मानुषाः ॥ ८ ॥

လာပါ၊ ချစ်သူရေ; ကံကြမ္မာက ခေါ်ဆောင်လာသကဲ့သို့ ဤလှပသောဂူထဲသို့ ဝင်ပါ။ ငါနှင့်အတူ သာယာပျော်ရွှင်မှုများကို—ဒေဝနှင့် လူ့လောက နှစ်မျိုးလုံး—ခံစားပါ။

Verse 9

तथेति प्राणनाथो मे प्राहहृष्टवपुस्तदा । ततः सादाय मे कांतं स्वां प्रविष्टा गुहां मुदा ॥ ९ ॥

“အဲဒီလိုပဲ” ဟု ငါ့အသက်၏အရှင်က ထိုအခါ ဝမ်းမြောက်လှုပ်ရှားသော ကိုယ်တော်ဖြင့် ပြော하였다။ ထို့နောက် ငါသည် ချစ်သူကို ခေါ်ဆောင်ကာ ပျော်ရွှင်စွာ ငါ့ဂူထဲသို့ ဝင်하였다။

Verse 10

असंवीक्ष्यैव तद्भस्म भर्तृदेहसमुद्भवम् । कुचाभ्यामुन्नताभ्यां सा मद्भर्तारमपीडयत् ॥ १० ॥

သူမသည် ထိုအမှုန့်ပြာသည် မိမိခင်ပွန်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှ ထွက်ပေါ်လာသော ပြာဖြစ်သည်ကို မမြင်မိဘဲ၊ မိမိ၏ မြင့်တင်သော ရင်သားနှစ်ဖက်ဖြင့် ဖိကပ်ကာ “ခင်ပွန်းရေ!” ဟု အော်ဟစ်ငိုကြွေး하였다။

Verse 11

दर्शयामास तां तन्वीं कुमारीं शयने स्थिताम् । इयं तेनासितापांगी बिम्बोष्ठी कांचनप्रभा ॥ ११ ॥

ထို့နောက် သူသည် အိပ်ရာပေါ်တွင် လဲလျောင်းနေသော ကိုယ်လုံးပါးပါး အပျိုကညာကို ပြသ하였다။ “ဤသူမပင်” ဟုဆိုကာ—မျက်လုံးမဲနက်၍၊ ဘိမ္ဗသီးကဲ့သို့ နှုတ်ခမ်းနီလှပြီး၊ ရွှေရောင်တောက်ပနေသည်။

Verse 12

भार्यार्थे समुपानीता वाराणस्या द्विजोत्तम । यस्याः सीमां न लंघंति पातकानि ह्यशेषतः ॥ १२ ॥

အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်ရေ၊ ဇနီးရရန်အတွက်တောင် ဝါရာဏသီကို အားကိုးသွားရောက်ကြသည်။ အကြောင်းမူကား အပြစ်အကုန်လုံးသည် ထိုမြို့၏ နယ်နိမိတ်ကို မကျော်လွန်နိုင်ကြ။

Verse 13

शक्तिक्षेत्रं च तां प्राहुः पुण्यं पापक्षयंकरम् । या गृहं त्रिपुरारेश्च पञ्चगव्यूतिसंस्थिता ॥ १३ ॥

ထိုနေရာကို «သက္တိ-ခ္ရှေတ်ရ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ သန့်ရှင်း၍ အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်သော အလွန်ပုဏ္ဏားမြေ ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုသည် တြိပုရာရေးရှ (Tripurāreśa) ၏ နေရာတော်ဖြစ်၍ ဂဗျူတီ ငါးဝိုင်းအတွင်း တည်ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 14

यस्यां मृताः पुनर्मर्त्या गर्भवासं विशंति न । स त्वमस्या गृहं पित्र्यं पुनर्नय सुलोचनाम् ॥ १४ ॥

ထိုသန့်ရှင်းသောနေရာ၌ သေဆုံးသူတို့သည် ထပ်မံ လူဖြစ်၍ မသေမီဘဝသို့ မပြန်လာကြ၊ မွေးဖွားရန် သားအိမ်ဝင်ခြင်းလည်း မရှိကြ။ ထို့ကြောင့် မျက်လုံးလှသော ဤမိန်းမကို သူမ၏ ဘိုးဘွားအိမ်သို့ ပြန်ပို့လော့။

Verse 15

इमानि तव रत्नानि शयनान्यासनानि च । मया सह समस्तानि विक्रीणीहि निजेच्छया ॥ १५ ॥

«သင်၏ ရတနာများနှင့် အိပ်ရာများ၊ ထိုင်ခုံများကိုပါ အားလုံးကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ငါနှင့်အတူ သင်စိတ်ကြိုက်အတိုင်း ရောင်းချလော့» ဟု ဆို၏။

Verse 16

त्वदर्थे राक्षसो घोरो मया ब्रह्मन्निषूदितः । मुग्धया तव रूपेण प्रेषितो यमसादनम् ॥ १६ ॥

သင့်အတွက်ပင်၊ ဗြာဟ္မဏာရေ၊ ငါသည် ကြောက်မက်ဖွယ် ရာක්ෂသကို သတ်ဖြတ်ခဲ့၏။ သင်၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ၊ ထိုသူကို ယမ၏ နေရာတော် (သေမင်း၏ အိမ်) သို့ ပို့လိုက်၏။

Verse 17

तस्मान्ममोपिरि विभो कृत्वा विश्वासमात्मना । भजस्व मां विशालाक्ष भक्तां वै कामरूपिणीम् ॥ १७ ॥

ထို့ကြောင့်၊ အရှင်မြတ်ဗိဘို၊ ငါ့အပေါ် စိတ်နှလုံးအပြည့်ဖြင့် ယုံကြည်မှုထားပါ။ မျက်လုံးကျယ်သောအရှင်၊ ငါ့ကို ပူဇော်၍ ဆည်းကပ်ပါလော့။ အကြောင်းမှာ ငါသည် သင်၏ သစ္စာရှိသော ဘက္တ (bhakta) ဖြစ်ပြီး၊ စိတ်ကြိုက်ပုံစံ မည်သို့မဆို ပြောင်းလဲနိုင်သူ ဖြစ်၏။

Verse 18

एतच्छ्रुत्वा तु वचनं भर्ता मे चारुलोचने । राक्षस्याः कामतप्तायाः कुमार्याः सन्निधौ शुभे ॥ १८ ॥

ထိုစကားများကို ကြားသောအခါ အို မျက်လုံးအလှပိုင်ရှင်၊ ကျွန်ုပ်၏ခင်ပွန်းသည် ကာမဂုဏ်မီးလောင်ကျွမ်းနေသော ရက္ခိုသ်မနှင့် ထိုအပျိုစင်၏ ရှေ့မှောက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

Verse 19

उवाच राक्षसीं तां तु सशंको मधुरं वचः । सुभगे नीतिशास्त्रेषु विश्वस्तव्या न योषितः ॥ १९ ॥

ထို့နောက် သံသယရှိသော်လည်း သူသည် ထိုရက္ခိုသ်မအား ချိုသာသောစကားဖြင့် ပြောကြားခဲ့သည်– “အို အဆင်းလှသောသူ၊ နီတိကျမ်းလာ ဆိုဆုံးမချက်များအရ အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို မယုံကြည်အပ်ပေ။”

Verse 20

कौमारं या पतिं हन्ति सा कथं मां न हिंसति । मत्तो रूपाधिकं मत्वा परं पुरुषलंपटा ॥ २० ॥

မိမိ၏ခင်ပွန်းသည်ကို အပျိုစင်ဘဝကပင် သတ်ဖြတ်ဝံ့သူသည် ကျွန်ုပ်ကို အဘယ်ကြောင့် မညှဉ်းဆဲဘဲ နေမည်နည်း။ အခြားအမျိုးသားတစ်ဦးသည် ကျွန်ုပ်ထက် ပို၍ချောမောသည်ဟု ထင်မှတ်ကာ၊ သူစိမ်းတစ်ယောက်ကို တပ်မက်သော ထိုအရှက်မဲ့သည့် အမျိုးသမီးသည် ကျွန်ုပ်ကို သေချာပေါက် သစ္စာဖောက်လိမ့်မည်။

Verse 21

सोऽहं विश्वासभावेन विश्वस्तस्ते वरानने ॥ २१ ॥

ထို့ကြောင့် ယုံကြည်မှုအပြည့်ရှိသော နှလုံးသားဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် သင့်အပေါ်၌ ယုံကြည်မှုကို ထားရှိပါသည်၊ အို မျက်နှာအလှပိုင်ရှင်။

Verse 22

अद्य वाथ परेद्युर्वा पक्षे मासेऽथ वत्सरे । व्यापादय यथेच्छं वा त्वां प्रपन्नोऽस्मि भामिनि ॥ २२ ॥

ယနေ့ သို့မဟုတ် မနက်ဖြန်၊ လခွဲ၊ တစ်လ သို့မဟုတ် တစ်နှစ်ကြာသည်ဖြစ်စေ၊ သင်အလိုရှိသည့်အချိန်တွင် ကျွန်ုပ်ကို သတ်ပါလော့။ အို ပြင်းပြသောဆန္ဒရှိသူ၊ ကျွန်ုပ်သည် သင့်ထံသို့ မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံလိုက်ပါပြီ။

Verse 23

एवमेव त्वया कार्यं नाद्य चोपकृतं तव । आत्मा ते सर्वथा देयः प्रतीकारस्य हेतवे ॥ २३ ॥

သင်သည် ဤသို့ပင် ပြုရမည်။ ယနေ့တွင် သင်သည် အဘယ်အကူအညီမျှ မပေးခဲ့ပါ။ ထို့ကြောင့် အပြစ်ဖြေရန်အလို့ငှာ သင့်ကိုယ်သင် လုံးလုံးလျားလျား ပေးလှူရမည်။

Verse 24

मदर्थे निहतो भर्ता त्वया निःशंकया यतः । ततोऽहं नोत्तरं वच्मि परं किंचित्सुलोचने ॥ २४ ॥

သင့်ခင်ပွန်းသည် ငါ့အတွက်ကြောင့် သင်၏လက်ချက်ဖြင့် တုံ့ဆိုင်းခြင်းမရှိဘဲ အသတ်ခံခဲ့ရသောကြောင့်၊ အို မျက်လုံးလှပသူ၊ ငါသည် ဤထက်ပို၍ မည်သည့်စကားကိုမျှ ဆိုမည်မဟုတ်ပါ။

Verse 25

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य मद्भर्तुः साब्रवीदिदम् । विश्वस्तहिंसनं ब्रह्मन् ब्रह्महत्या समं भवेत् ॥ २५ ॥

ခင်ပွန်းဖြစ်သူ၏ စကားကို ကြားသောအခါ သူမက “အို ပုဏ္ဏား၊ ယုံကြည်သူကို ဒုက္ခပေးခြင်းသည် ပုဏ္ဏားကို သတ်သော အပြစ်နှင့် တူ၏” ဟု ဆိုသည်။

Verse 26

यद्येवं राक्षसीं क्रूरां मन्यसे पतिघातिनीम् । पतिं तथापि गर्हेयं विश्वस्तं घातये कथम् ॥ २६ ॥

အကယ်၍ သင်သည် သူမကို ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဘီလူးမ၊ ခင်ပွန်းသည်ကို သတ်သူဟု အမှန်တကယ် ထင်မှတ်ပါက၊ သို့တိုင်အောင် ငါ့ကို ယုံကြည်သော ငါ့ခင်ပွန်းကို အဘယ်သို့ သတ်စေနိုင်မည်နည်း။

Verse 27

सूक्ष्मा हि धर्मस्य गतिर्न ज्ञायेत कथंचन । केनापि कुत्रचिद्देवदैत्यराक्षसकादिना । केचिन्मनुष्याः पटवो धर्मसूक्ष्मत्वचिंतने ॥ २७ ॥

အမှန်စင်စစ် ဓမ္မတရား၏ လမ်းစဉ်သည် သိမ်မွေ့ပြီး အရာရာတိုင်းတွင် နားမလည်နိုင်ပါ။ နတ်များ၊ အသူရာများ၊ သို့မဟုတ် ဘီလူးများလည်း အပြည့်အဝ မသိကြပါ။ လူသားအချို့သာလျှင် ဓမ္မတရား၏ သိမ်မွေ့သော သဘောတရားများကို တွေးတောဆင်ခြင်ရာတွင် ကျွမ်းကျင်ကြသည်။

Verse 28

येऽनित्येन शरीरेण नैष्कर्म्यं साधयंत्युत । श्रूयते च पुराणेषु किंचिदत्र निगद्यते ॥ २८ ॥

မတည်မြဲသော ကိုယ်ခန္ဓာကို ကိုင်ဆောင်နေရသော်လည်း ကမ္မချည်နှောင်မှုမှ လွတ်ကင်းသော «နိဿကမ္မယ» ကို ရရှိရန် ကြိုးပမ်းသူများအကြောင်းကို ပုရာဏများတွင်လည်း ကြားရသည်၊ ထို့ကြောင့် ဤနေရာတွင် အကျဉ်းချုပ်ဆိုပါမည်။

Verse 29

धर्मस्यैवानुकूल्येन विष्णुना प्रभविष्णुना । दशावतारग्रहणे दुःखं प्राप्तमनेकधा ॥ २९ ॥

ဓမ္မကို ထောက်ပံ့ရန်အတွက် အရာအားလုံးကို ဖြစ်ပေါ်စေသော အင်အားကြီးသည့် သခင် ဗိဿဏုသည် ဒသအဝတာရ ဆယ်ပါးကို ခံယူတော်မူပြီး၊ ထိုအဝတာရများကို ခံယူရာတွင် နည်းမျိုးစုံဖြင့် ဒုက္ခကို ကြုံတွေ့တော်မူ၏။

Verse 30

क्व सीतार्थं श्रीनिवासो रामो लक्ष्मणसंयुतः । विलापं कुरुते नागपाशबन्धादिकर्मसु ॥ ३० ॥

စီတာအတွက်ဟူ၍ လက္ရှမဏနှင့်အတူရှိသော ရှရီနိဝာသ ရာမသည် မြွေကြိုးပတ်ချည်ခြင်း စသည့် အမှုများအတွင်း ငိုကြွေးမြည်တမ်းနေသည်မှာ ဘယ်မှာနည်း။

Verse 31

क्व देवदेवो वसुदेवसूनुर्विज्ञानरूपो निखलप्रपंची । हा कष्टमित्यस्रदृगादिचेष्टः पार्थोग्रसनादिकभृत्यकृत्यः ॥ ३१ ॥

ဘုရားတို့၏ဘုရား၊ ဝသုဒေဝ၏သား ကృష్ణသည် သန့်ရှင်းသော အသိဉာဏ်အဖြစ်တည်၍ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ပြန့်နှံ့နေသူ ဖြစ်သည်။ အို၊ မည်မျှခက်ခဲလှသနည်း! ယခုမူ မျက်ရည်ပြည့်မျက်စိဖြင့် ငိုကြွေးခြင်း စသည့် အပြုအမူများနှင့် မြေတုံးများကို မျိုချခြင်းကဲ့သို့သော အစေခံအလုပ်များကို လုပ်စေခံရ၏။

Verse 32

ईशस्य कृत्यं द्विज दुर्विभाव्यं धर्मानुकूल्येन समास्थितस्य । व्यासः स्वयं वेदविभागकर्त्ता पाराशरिस्तत्त्वदृगिज्यमूर्तिः । कन्यात्वविध्वसकवीर्यजन्मा कानीनसंज्ञोऽनुजदारगामी ॥ ३२ ॥

အို ဘြာဟ္မဏ၊ ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီစွာ တည်ရှိသော သခင်၏ လုပ်ရပ်များကို နားလည်ရန် ခက်ခဲလှ၏။ ဗျာသသည် ကိုယ်တိုင် ဝေဒများကို ခွဲဝေစီစဉ်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပရာရှရ၏သား၊ သစ္စာကို မြင်သော ရှင်၊ ပူဇော်မှု၏ ရုပ်တော်တည်း။ မိန်းကလေးဘဝကို ချိုးဖျက်သည့် အင်အားမှ မွေးဖွား၍ «ကာနီန» ဟု ခေါ်ကြပြီး နောက်တဖန် ညီအငယ်၏ ဇနီးထံသို့ ချဉ်းကပ်ခဲ့၏။

Verse 33

परिवेत्ता च दिधिषूः शन्तनुः स्वःसरित्पत्तिः । दिधिषू तनयः साक्षाद्वसुः स्त्रीवादमृत्युभाक् ॥ ३३ ॥

«ပရိဝေတ္တာ» (အစ်ကိုမင်္ဂလာမတိုင်မီ လက်ထပ်သူ) နှင့် «ဒိဓိသူ» (ဒုတိယဇနီးကို လိုလားသူ) ဟူ၍ ဆိုထား၏။ ထို့ပြင် ကောင်းကင်မြစ် ဂင်္ဂါမှ မွေးဖွားသော ရှန္တနုလည်း ရှိ၏။ ထို ဒိဓိသူ၏ သားသည် အမှန်တကယ် ဝသုဖြစ်၍ မိန်းမနှင့်ပတ်သက်သော အငြင်းပွားမှုကြောင့် သေဆုံးခဲ့၏။

Verse 34

ये गोलकसुताः कुण्डाः पांडवाः समयोनिगाः । तेषां संकीर्तनं पुण्यं पवित्रं पापनाशनम् ॥ ३४ ॥

ဤသန့်ရှင်းသော ရေကန်များသည် ဂိုးလကမှ မွေးဖွား၍ ပाण्डဝတို့နှင့် ဆက်နွယ်ကာ တူညီသော မူလမှ ပေါက်ဖွားကြ၏။ ထိုတို့၏ နာမနှင့် ဂုဏ်တော်ကို သံကီရတန (သီဆိုရွတ်ဆိုခြင်း) သာမကပင် ကုသိုလ်ဖြစ်၍ သန့်စင်စေကာ အပြစ်ကို ဖျက်ဆီး၏။

Verse 35

यं ध्यायंति स्मरंत्यद्धा योगमूर्तिः सनातनः ॥ ३५ ॥

သူတို့သည် အမှန်တကယ် စိတ်တည်၍ ဓ్యာနပြုကာ သတိရကြသော အရှင်—ယောဂ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်ဖြစ်သော ထာဝရဘုရား။

Verse 36

विष्णुर्वेश्यासमासक्तः प्रह्लादाद्युपदेशकृत् । श्रीनृसिंहोऽसुरध्वंसी देवदेवाधिदैवतम् ॥ ३६ ॥

ဗိဿနုသည်—ကရုဏာကြောင့် မိန်းမပျော်တစ်ဦးနှင့်တောင် နီးကပ်စွာ ဆက်ဆံခဲ့ပြီး ပရဟ္လာဒနှင့် အခြားသူတို့အား သင်ကြားပေးတော်မူသူ—သီရိ နృစിംဟ ဖြစ်၏။ အသူရတို့ကို ဖျက်ဆီးသော ထိုဘုရားသည် တေဝတေဝတို့အပေါ်၌ပင် အမြင့်ဆုံး အဓိဒေဝတ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 37

संसारवासनाध्वंसी देवदेवाधिदैवतम् । संसारवासनाध्वंसी स्वर्णाक्षभवनस्थितिः ॥ ३७ ॥

သူသည် လောကီအလေ့အထ (ဝါသနာ) ကို ဖျက်ဆီးသူ၊ တေဝတေဝတို့အပေါ်၌ပင် အမြင့်ဆုံး အဓိဒေဝတ ဖြစ်တော်မူ၏။ ထိုလောကီဝါသနာကို ဖျက်ဆီးသူသည် စွဝဏ္ဏာක්ෂ၏ အိမ်တော်၌ တည်ရှိတော်မူ၏။

Verse 38

जामदग्न्यः स्वयं सिद्धस्तपसा दग्धकिल्बिषः । ईश्वरः क्षत्रसंहारभ्रूणहत्यादिकर्मकृत् ॥ ३८ ॥

ဇာမဒဂ္နျ (ပရရှုရာမ) သည် ကိုယ်တိုင်ပြီးမြောက်သူဖြစ်၍ တပဿာကြောင့် အပြစ်များ မီးလောင်ပျောက်ကင်းသော်လည်း၊ ထိုမဟာဣရှွရသည် က္ෂတ္တရိယများကို ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် သန္ဓေသားသတ်ခြင်းကဲ့သို့သော အလုပ်များကိုလည်း ပြုခဲ့၏။

Verse 39

स्वयमेवर्षभो योगी लोकशिक्षापरो द्विजः । लोकग्लानिकरो जातः कुर्वन्धर्मानुरोधतः ॥ ३९ ॥

ထိုဧရ္ဍဘ (Ṛṣabha) သည် ယောဂီဖြစ်၍ ဒွိဇပညာရှိတစ်ပါး၊ လောကကို သင်ကြားပေးရန် အလွန်အမင်း အာရုံစိုက်သူဖြစ်၏။ သူသည် လောက၏ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ဖယ်ရှားရန် မွေးဖွားလာပြီး ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီစွာ အမြဲပြုမူ၏။

Verse 40

नारदो नारदो भूयो भूयो भूयोऽपि नारदः । नारायणपरो नारो नरो नरहितोऽमरः ॥ ४० ॥

«နာရဒ—နာရဒ—ထပ်ခါထပ်ခါ၊ ထပ်ခါထပ်ခါပင် နာရဒပဲ။ နာရာယဏကို အပြည့်အဝ အာရုံတည်ထားသောကြောင့် သူသည် ‘နရ’ အစစ်—လူတို့၏ အကျိုးကို ဆောင်ရွက်သူ၊ ထို့ကြောင့် ဂုဏ်သတင်း၌ မသေမပျက်သူ»။

Verse 41

गौतमो गौतमो विप्र गोपचेष्टापरायणः । वेदबाह्यार्थसंयुक्तशास्त्री वेदोपकार कृत् ॥ ४१ ॥

«ဂေါတမ—ဂေါတမပင်၊ ဟေ့ ဘြာဟ္မဏ—နွားထိန်း၏ အကျင့်နှင့် တာဝန်တို့၌ အမြဲတမ်း အာရုံစိုက်သူ။ ဝေဒအပြင်ဘက် အဓိပ္ပါယ်များနှင့်ပါ ဆက်စပ်ဖော်ပြတတ်သော ရှာස්တြပညာရှင်၊ ဝေဒကို အကျိုးပြုသူ»။

Verse 42

वसुष्ठश्चोर्वशीजातोऽगस्त्योऽपि स्वयमीश्वरौ । येन लोकोपकारार्थं वासिष्ठं शास्त्रमुत्तमम् ॥ ४२ ॥

ဥရဝသီမှ မွေးဖွားသော ဝသိဋ္ဌ နှင့် အဂသ္တျ တို့လည်း—နှစ်ပါးစလုံး ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော အရှင်များဖြစ်၏။ သူတို့ကြောင့် လောကအကျိုးအတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဝာသိဋ္ဌ ရှာස්တြကို ထင်ရှားစေခဲ့သည်။

Verse 43

कृतं यस्मिन्पुराणानि वेदाः साम्यत्वमागताः । यः स्वयं रामचन्द्रस्य गुरुः सर्वेश्वरस्य च ॥ ४३ ॥

သူ၏ရေးသားမှုအတွင်း ပုရာဏများနှင့် ဝေဒများသည် တန်းတူဂုဏ်သိက္ခာသို့ ရောက်ရှိကြ၏။ ထိုသူသည် ရာမချန္ဒြ၏ ဂုရုဖြစ်ပြီး၊ အလုံးစုံ၏ အရှင်တော်၏ ဂုရုတော်ပင် ဖြစ်၏။

Verse 44

स कथं गाधिजाशप्तस्तिर्यग्योनिमुपागमत् । यो दमित्वा विभुर्विंध्यं वातापिं सागरं स्थितः ॥ ४४ ॥

ဂါဓိ၏သား၏ကျိန်စာခံရသော ထိုမဟာဗလဝန်သည် မည်သို့ တိရစ္ဆာန်ဝမ်း၌ မွေးဖွားရသနည်း။ ဗိန္ဓျတောင်ကို နှိမ်နင်း၍ ဝါတာပိကို တားဆီးကာ သမုဒ္ဒရာကိုပင် တည်ငြိမ်စေခဲ့သူမဟုတ်လော။

Verse 45

स कथं मृतकादाता दुष्करं समुपासते । यो विधिः कर्मसाक्ष्यादिवन्द्यो मान्यः पितामहः ॥ ४५ ॥

သေဆုံးသူအတွက် အလှူပေးသူသည် ထိုကဲ့သို့ ခက်ခဲသော ဝတ္တရားကို မည်သို့မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်မည်နည်း။ အကြောင်းမှာ ထိုသတ်မှတ်ထားသော ကర్మ၏သက်သေတို့နှင့် အခြားသူတို့ကလည်း ရိုသေကာ၊ ပိတာမဟ (ဗြဟ္မာ) ကိုယ်တိုင်ပင် ဂုဏ်ပြုသော ရိတုဖြစ်သောကြောင့်ပင်။

Verse 46

मोहिनीमोहितो देहमुत्ससर्ज कथं स च । यः शिवः शिवदः साक्षात्प्रकृतीशः परात्परः ॥ ४६ ॥

မောဟိနီ၏ မောဟဖြင့် လှည့်ဖြားခံရ၍ ထိုသူသည် မည်သို့ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်နိုင်သနည်း။ သူသည် ရှိဝတော်ကိုယ်တိုင်၊ မင်္ဂလာကို တိုက်ရိုက်ပေးသနားသူ၊ ပရကృతိ၏ အရှင်၊ အမြင့်ဆုံးထက်ပင် အမြင့်ဆုံးသော ပရမတော်ဖြစ်၏။

Verse 47

स कथं देवपत्नीगः श्मशानाशुभचेष्टितः । तस्माद्द्विज सदाचारो निषेव्यो विधिना विधिः ॥ ४७ ॥

ဘုရားတို့၏ မယားများနှင့် ပေါင်းသင်းနေသူသည် မည်သို့ သင်္ချိုင်းမြေ၏ အမင်္ဂလာအပြုအမူများကို ပြုနိုင်မည်နည်း။ ထို့ကြောင့် ဒွိဇ၊ သဒ္ဓာစာရ (ကောင်းမွန်သော အကျင့်) ကို လိုက်နာရမည်၊ သတ်မှတ်ထားသော ရိတုများကိုလည်း စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်ရမည်။

Verse 48

तमहंभावनायुक्तो नो हेयाद्यो विदां वरः । स शांतिमाप्नुयादग्र्यां धम्यामुभयसंस्थिताम् ॥ ४८ ॥

«ငါသည် ထိုအရာ (ဗြဟ္မန်) ဖြစ်၏» ဟူသော သမ္မာသတိဖြင့် ပြည့်စုံသော ပညာရှိအထွတ်အမြတ်သည် မည်သူ့ကိုမျှ နိမ့်ကျဟု မထီမဲ့မြင် မလုပ်သင့်။ ဉာဏ်နှင့် အကျင့် နှစ်ဖက်လုံး၌ တည်မြဲလျက် သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော အမြင့်ဆုံး ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရရှိ၏။

Verse 49

आपवर्ग्यः स्मृतो धर्मो धनं धर्मैकसाधनम् । तन्मया साधितो धर्मः सर्वोत्तमधनात्मना ॥ ४९ ॥

ဓမ္မသည် လွတ်မြောက်ခြင်းသို့ ပို့ဆောင်သောအရာဟု မှတ်သားကြ၏။ ထို့ပြင် ဓမ္မကို ကျင့်သုံးရန် အထောက်အကူတစ်ခုတည်းမှာ ဥစ္စာပစ္စည်း ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ငါသည် အမြင့်ဆုံးသော ဥစ္စာ၏ သဘောတရားကို ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သူအဖြစ် ထိုဓမ္မကို ကျင့်ဆောင်ခဲ့၏။

Verse 50

श्रृणु विप्रात्र धर्मस्य गतिं सूक्ष्मां वदाम्यहम् । यदा समागतो भर्ता मम कन्यां समाहरन् ॥ ५० ॥

နားထောင်ပါ၊ ဗြာဟ္မဏာရေ။ ဓမ္မ၏ အလွန်သိမ်မွေ့သော လမ်းကြောင်းကို ငါ ပြောမည်။ အခါတစ်ရံ ငါ့သမီးကို ခေါ်ယူရန် ခင်ပွန်းရောက်လာသောအခါ…

Verse 51

त्वां पश्यन् निजकर्मस्थं कोऽपि दोषो न तस्य वै । मया पृष्टः कथं नाम कन्येयं समुपाहृता ॥ ५१ ॥

သင်သည် ကိုယ့်တာဝန်ကို ကိုယ့်နေရာ၌ လုပ်ဆောင်နေသည်ကို မြင်လျှင် သူ့အပေါ် အပြစ်တစ်စုံတစ်ရာ မရှိပါ။ သို့သော် ငါက မေးမြန်းခဲ့သည်—“ဤမိန်းကလေးကို ဘယ်နည်းဖြင့် ဒီနေရာသို့ ခေါ်လာသနည်း” ဟု။

Verse 52

तदा तेन मृषा वाक्यमुक्तं मद्भक्षणार्थकम् । तन्निशम्याह मां बद्धा स्वयं चास्थानि दर्शनात् ॥ ५२ ॥

ထိုအခါ သူသည် ငါကို စားသုံးရန် ရည်ရွယ်၍ မုသာစကားကို ပြောခဲ့၏။ ထိုစကားကို ကြားသဖြင့် သူမသည် ကိုယ်တိုင် ငါကို ချည်နှောင်ခဲ့ပြီး၊ အရိုးများကို မြင်သောအခါ (ယုံကြည်ကာ ထိုအတိုင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်)။

Verse 53

ये वदंति च दांपत्ये भार्या मोक्षविरोधिनी । न ते तत्त्वदृशो ज्ञेया न सा भार्या विरोधिनी ॥ ५३ ॥

အိမ်ထောင်ရေး၌ မယားသည် မောက္ခသို့ရောက်ရန် အတားအဆီးဟု ဆိုသူတို့ကို—အမှန်တရားကို မြင်သူ မဟုတ်ကြောင်း သိလော့; ထိုမယားသည် အတားအဆီး မဟုတ်ပါ။

Verse 54

भार्या समुद्धरेत्पापात्पतंतं निरये पतिम् । सा भार्यान्या कर्मवल्लीरूपा संसारदायीनी ॥ ५४ ॥

မယားကောင်းသည် အပြစ်ကြောင့် နရကသို့ ကျရောက်မည့် ခင်ပွန်းကို ကယ်တင်ထုတ်မြောက်စေသင့်သည်။ အခြားမယားဟု ခေါ်သော်လည်း ကမ္မဝလ္လီကဲ့သို့သာ ဖြစ်၍ သံသရာချည်နှောင်မှုကိုသာ တိုးပွားစေသည်။

Verse 55

पापं किमत्र तन्मत्तः सम्यक्छृणु स्वयं वर । अलीकं नैव वक्तव्यं प्राणैः कंठगतैरपि ॥ ५५ ॥

“ဒီမှာ အပြစ်က ဘာလဲ” ဟု မေးလျှင်—အမြတ်တန်သူရေ၊ ငါ့ထံမှ သေချာစွာ နားထောင်လော့။ အသက်ရှူသံက လည်ချောင်းထိ တက်လာသည့်အခါတောင် မုသားကို မပြောရ။

Verse 56

सत्यमेवाचरेत्सत्ये साक्षाद्धर्मे व्यवस्थितः । सत्ये समास्थितो ब्रह्मा सत्ये सन्तः समास्थिताः ॥ ५६ ॥

အမှန်တရားကိုသာ ကျင့်သုံးလော့; အမှန်တရား၌ပင် ဓမ္မ၌ တိုက်ရိုက် တည်နေသည်။ ဘြဟ္မာသည် အမှန်တရား၌ ခိုင်မြဲစွာ တည်ရှိပြီး သန္တတို့လည်း အမှန်တရား၌ ခိုင်မြဲစွာ တည်ရှိကြသည်။

Verse 57

सत्ये समास्थितं विश्वं सर्वदा सचराचरम् । सत्यं ब्रूयादिति वचो वेदांतेषु प्रगीयते ॥ ५७ ॥

လှုပ်ရှားသည့်အရာနှင့် မလှုပ်ရှားသည့်အရာ အပါအဝင် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးသည် အမြဲတမ်း အမှန်တရား၌ တည်ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် “အမှန်တရားကို ပြောလော့” ဟူသော ဝစနာကို ဝေဒాంతသင်ကြားချက်များ၌ ချီးကျူးသီဆိုကြသည်။

Verse 58

सत्यं ब्रह्मस्वरूपं हि तत्सत्यमभिधीमहि । सत्यं तु सर्वदा विप्र मंगलं मंगलप्रदम् ॥ ५८ ॥

သမ္မာတရားသည် အမှန်တကယ် ဘြဟ္မန်၏ သဘာဝတည်းဟူ၍၊ ထို့ကြောင့် ထိုအရာကို “သစ္စာ” ဟု ကြေညာ၏။ အို ဗြာဟ္မဏ၊ သစ္စာသည် အမြဲ မင်္ဂလာဖြစ်၍ မင်္ဂလာကို ပေးတတ်၏။

Verse 59

असत्यमात्मक्षयदं सद्यः प्रत्ययकारकम् । स्त्रीषु सत्यं न वक्तव्यं तत्रापि श्रृणु कारणम् ॥ ५९ ॥

မုသားသည် ကိုယ်ပိုင် အာတ్మိကအကျိုးကို ဖျက်ဆီးတတ်သော်လည်း ချက်ချင်း ယုံကြည်မှုကို ဖြစ်စေနိုင်၏။ မိန်းမတို့အပေါ် သစ္စာတောင် မပြောသင့်—အကြောင်းရင်းကိုလည်း နားထောင်လော့။

Verse 60

निधिं स्त्रियै न कथयेदित्यादौ दोषवारणम् । उक्तं तद्धर्मजनकं धर्मसूक्ष्मत्वदर्शकम् ॥ ६० ॥

“မိန်းမအား ဥစ္စာနిధိကို မပြောရ” စသည့် စကားများတွင် အပြစ်နှင့် အန္တရာယ်ကို တားဆီးရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိ၏။ ထိုသို့သော သင်ကြားချက်သည် ဓမ္မကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ဓမ္မ၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့မှုကို ပြသ၏။

Verse 61

कुशा द्विजा जलं वह्निर्वेदा भूकालदिक्सुराः । साक्ष्ये यत्र विवाहेषु दांपत्यं तदुदीरितम् ॥ ६१ ॥

မင်္ဂလာအခမ်းအနား၌ ကုရှမြက်၊ ဗြာဟ္မဏများ၊ ရေ၊ မီး၊ ဝေဒများ၊ မြေ၊ အချိန်၊ အရပ်ဒిశများနှင့် ဒေဝတားတို့က စాక్షီဖြစ်နေသော အိမ်ထောင်ရေးပေါင်းစည်းမှုကို စစ်မှန်သော မင်္ဂလာဟု ကြေညာ၏။

Verse 62

समंगीकरणं कर्म विवाहे तु विधीयते । स्त्रीपुंसोर्द्विजसंस्कारे निर्दिष्टं गुरुशिष्ययोः ॥ ६२ ॥

အိမ်ထောင်ရေးတွင် “သမင်္ဂီကရဏ” ဟုခေါ်သော ကర్మကို သတ်မှတ်ထား၏။ ဒွိဇ၏ သံස්ကာရ (saṃskāra) အခမ်းအနားတွင်လည်း မိန်းမနှင့် ယောက်ျားတို့အတွက် အမိန့်ရှိပြီး၊ ဆရာနှင့် တပည့်၏ အကြောင်းအရာတွင် ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထား၏။

Verse 63

तस्मात्परस्परं ज्ञेयो गुरुशिष्यौ वधूवरौ । नानयोरणुमात्रोऽपि भेदो बोध्यो विजानता ॥ ६३ ॥

ထို့ကြောင့် ဆရာနှင့် တပည့်ကိုလည်း၊ မင်္ဂလာသတို့သမီးနှင့် သတို့သားကိုလည်း၊ အနှစ်သာရတစ်ခုတည်းဟု အပြန်အလှန် သိမြင်ရမည်။ အမှန်တကယ် သိသူသည် နှစ်ဦးအကြား အနည်းငယ်မျှ ကွာခြားမှုကိုပင် မမြင်သင့်။

Verse 64

तत्तत्कर्मानुरूपत्वात्प्राधान्यस्त्रीनियोज्ययोः । क्वचिद्व्यत्ययदोषश्चेद्दैवमेवात्र कारणम् ॥ ६४ ॥

လုပ်ရပ်တစ်ခုချင်းစီ၏ သဘောသဘာဝအတိုင်း အကျိုးရလဒ်များ ဖြစ်ပေါ်သဖြင့် အဓိက သတ်မှတ်ပေးသူမှာ ကိုယ်တိုင်ကြိုးစားမှုနှင့် အသုံးပြုသည့် နည်းလမ်းတို့ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် တစ်နေရာရာ၌ ပြောင်းပြန်သကဲ့သို့ မမှန်ကန်မှု မြင်ရပါက ထိုကိစ္စ၌ ဒိုင်ဝ (daiva) ဟူသော ကံကြမ္မာတရားသာ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။

Verse 65

दैवाधीनं जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम् । दैवं तत्पूर्वजन्मानि संचिताः कर्मवासनाः ॥ ६५ ॥

ကမ္ဘာလောကတစ်လုံးလုံး—ဒေဝတား၊ အသူရနှင့် လူသားတို့အပါအဝင်—သည် ကံကြမ္မာ၏ အာဏာအောက်၌ တည်ရှိသည်။ ထို “ဒိုင်ဝ” ဟူသည်မှာ ယခင်ဘဝများမှ စုဆောင်းလာသော ကမ္မဝါသနာများ၊ အလုပ်အကျင့်၏ အထင်အမြင်စုစည်းမှုသာ ဖြစ်သည်။

Verse 66

प्राप्तं निषेवन्नन्योन्यं वर्तते कामकारकम् । शुभं वाप्यशुभं विप्र तं तु शांतं विदुर्बुधाः ॥ ६६ ॥

မိမိထံ ရောက်လာသမျှကို ခံစားသုံးစွဲကာ အပြန်အလှန် အားထားလျက် လှုပ်ရှားနေသဖြင့် ကာမ (ဆန္ဒ) ၏ လှုံ့ဆော်မှုသည် ဆက်လက် လုပ်ဆောင်နေသည်။ ကောင်းဖြစ်စေ ဆိုးဖြစ်စေ၊ အို ဗြာဟ္မဏ၊ ပညာရှိတို့သည် ထိုအခြေအနေကို “ငြိမ်းချမ်း” ဟု သိကြသည်—ဆိုလိုသည်မှာ ဆန္ဒကို တိတ်ဆိတ်စေခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 67

शांतः सत्यसमाचारो जंतुर्लोकप्रतारकः । एवमादि विदित्वा तु नायं भर्ता निपातितः ॥ ६७ ॥

အပြင်ပန်းအားဖြင့် ငြိမ်းချမ်းသကဲ့သို့ ထင်ရပြီး သမာဓိရှိသကဲ့သို့ ပြုမူသော်လည်း ဤသတ္တဝါသည် လောကကို လှည့်ဖြားသူ ဖြစ်သည်။ ဤသို့နှင့် အလားတူအရာများကို သိရှိသဖြင့် ထိုခင်ပွန်းသည် အပြစ်တင်၍ မချခဲ့ကြ။

Verse 68

कन्यात्वध्वंसकात्पापात्पूतो मदुपकारतः । गतिं प्रयातः कृतिनां त्वद्धस्तविनिपातितः ॥ ६८ ॥

သင်က ငါ့ကို ကူညီပေးခဲ့သော အကျိုးကြောင့်၊ မိန်းကလေး၏ သန့်ရှင်းမှုကို ဖျက်ဆီးသည့် အပြစ်မှ သူသည် သန့်စင်လာပြီး၊ သင်၏လက်ဖြင့် ထိုးနှက်ကျဆုံးသဖြင့် သုခသုတိရှိသော ကုသိုလ်ရှင်တို့၏ ကောင်းမြတ်သော ဂတိသို့ ရောက်လေ၏။

Verse 69

मया तूपकृतं पत्ये जानंत्या धर्मसूक्ष्मताम् । त्वत्प्राणरक्षणे धर्मो ममाभूद्द्विजसत्तम ॥ ६९ ॥

သို့သော် ငါသည် ဓမ္မ၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့မှုကို သိနားလည်သဖြင့် မိမိခင်ပွန်းကို ကူညီခဲ့သည်။ အို ဒွိဇသတ္တမ၊ သင်၏အသက်ကို ကာကွယ်ခြင်းသည်ပင် ငါ့အတွက် ဓမ္မဖြစ်လာ၏။

Verse 70

तेन धर्मेण किं प्राप्तमिति सम्यङ्निबोध मे । राक्षसीं योनिमापन्ना राक्षसस्य प्रिया ह्यहम् ॥ ७० ॥

ထို ‘ဓမ္မ’ ကြောင့် ငါရရှိသမျှကို ငါ့ထံမှ သေချာစွာ နားထောင်လော့။ ငါသည် ရာක්ෂသီ၏ မွေးဖွားရာ ယောနိသို့ ကျရောက်ခဲ့ပြီး၊ အမှန်တကယ် ငါသည် ရာක්ෂသ၏ ချစ်သူမ ဖြစ်၏။

Verse 71

कामरूपा ब्राह्मणी तु संजाता धर्मकारणात् । धर्मकामदुघा धेनुः संतोषो नंदनं वनम् ॥ ७१ ॥

ဓမ္မ၏ အကြောင်းကြောင့်ပင် ကာမရူပါ ဟူသော အမည်ရှိသော ဗြာဟ္မဏီတစ်ဦး ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုနေရာ၌ ဓမ္မနှင့် ကာမကိုပါ ပေးသည့် ဆန္ဒပြည့်နွားမ ရှိပြီး၊ စိတ်ကျေနပ်မှုသည်ပင် နန္ဒနတောကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 72

विद्या मोक्षकरी प्रोक्ता तृष्णा वैतरणी नदी । वैतरण्यां पतन्भर्ता मयोद्धृत इहाभवत् ॥ ७२ ॥

ဗိဒ္ဓာ (အမှန်တရားပညာ) သည် မောက္ခကို ဖြစ်စေသော အကြောင်းဟု ဆိုကြ၏။ တဏှာသည် ဝိုင်တရဏီ မြစ်ဖြစ်၏။ ထိုဝိုင်တရဏီထဲသို့ ငါ့ခင်ပွန်း ကျသွားသောအခါ ငါက ဒီနေရာ၌ သူ့ကို ကယ်တင်ခဲ့၏။

Verse 73

अस्याश्चोपकृतं विप्र वर्णोत्तमनिवेशनात् । इयं त्वसंगिनी भार्या भविष्यति पितुर्गृहे ॥ ७३ ॥

အို ဗြာဟ္မဏ၊ သူမအတွက်လည်း ကောင်းကျိုးတစ်ရပ် ပြုခဲ့ပြီး၊ အထက်မြတ်သော ဝဏ္ဏ၏ အိမ်ထောင်တွင် နေရာချထားခဲ့သည်။ သို့သော် ဤဇနီးသည် မကပ်ငြိမည်ဖြစ်၍ ဖခင်အိမ်၌ပင် နေထိုင်မည်။

Verse 74

अहं तवास्याश्च सदा रक्षिका धर्मबोधिनी । मत्संगमात्पूर्वमेव या भार्या विप्र तेऽभवत् ॥ ७४ ॥

“ငါသည် သင်နှင့် သူမတို့၏ အမြဲတမ်း ကာကွယ်သူဖြစ်ပြီး၊ သင်တို့နှစ်ဦးကို ဓမ္မသဘောသိမြင်စေသူလည်း ဖြစ်သည်။ ငါနှင့် မပေါင်းသင်းမီကတည်းကပင်၊ အို ဗြာဟ္မဏ၊ သူမသည် သင်၏ ဇနီးဖြစ်ပြီးသားပင်”။

Verse 75

इयं त्वत्संगिनी भार्या भविष्यति वरानना । सापि तिर्यग्गतिं प्राप्य मुच्यते मदनुग्रहात् ॥ ७५ ॥

“ဤမျက်နှာလှသော မိန်းမသည် သင်၏ အဖော်နှင့် ဇနီးဖြစ်လာမည်။ ထို့ပြင် သူမသည် တိရစ္ဆာန်ဘဝသို့ ကျရောက်ခဲ့သော်လည်း ငါ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် လွတ်မြောက်မည်”။

Verse 76

अहं पुरा भवेऽभूवं रमणी लोकसुन्दरी । कंदलीति च विख्याता तनयौर्वमुनेर्द्विज ॥ ७६ ॥

ယခင်ဘဝတစ်ဘဝတွင် ငါသည် မိန်းမတစ်ဦးဖြစ်၍ လောကအနှံ့ အလှတရားကြောင့် ကျော်ကြားသူ၊ “ကန္ဒလီ” ဟူသော အမည်ဖြင့် သိကြားခဲ့သည်။ အို ဒွိဇ၊ ငါသည် ဗြာဟ္မဏ ရှင်မုနိ ဥရဝ၏ သမီးဖြစ်၏။

Verse 77

तपः प्रभावात्संजाता यमला मिथुनंधरा । पुरुषो मे सहभवो दमितो धर्मकारणात् ॥ ७७ ॥

တပဿ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ငါသည် အမွှာကို သယ်ဆောင်သူအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ငါနှင့်အတူ မွေးဖွားလာသော ယောက်ျားသည် ဓမ္မအကျိုးအတွက် ထိန်းချုပ်ခံရ၏။

Verse 78

तेनैवौर्वेण शिष्टाहं दत्ता दुर्वाससे भवम् । तं पतिं प्राप्य विप्रेंद्र प्राक्कर्मवशागा ह्यहम् ॥ ७८ ॥

ထိုအော်ရဝ မုနိ၏ အမိန့်တော်အတိုင်း ငါကို သုရဝာသသ မုနိအား ဇနီးအဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ အို ဗြာဟ္မဏအထွတ်အမြတ်၊ ထိုသူကို ခင်ပွန်းအဖြစ် ရရှိပြီးနောက် ငါသည် အတိတ်က ကမ္မ၏ အာဏာအောက်၌သာ ရှိခဲ့သည်။

Verse 79

कलहाभिरता पत्या शप्ता भस्मत्वमागता । किंचित्पापावशेषेण राक्षसीं योनिमागता ॥ ७९ ॥

ရန်ဖြစ်ခြင်းကို နှစ်သက်သောကြောင့် သူမသည် ခင်ပွန်း၏ ကျိန်စာကို ခံရ၍ ပြာဖြစ်သွားသည်။ သို့ရာတွင် အပြစ်၏ အကျန်အနည်းငယ် ရှိနေသဖြင့် ရာက္ခသီ (ဒေမုန်မ) ယောနီ၌ မွေးဖွားလာခဲ့သည်။

Verse 80

तत्र योनौ मया लब्धो भर्तायं राक्षसाधिपः । गोभिलो नाम तेजस्वी स त्वया विनिपातितः ॥ ८० ॥

အဲဒီ ယောနီထဲမှာပင် ငါသည် ဤခင်ပွန်းကို ရရှိခဲ့သည်—ရာက္ခသတို့၏ အရှင်။ တန်ခိုးတောက်ပ၍ ဂိုဘီလာ (Gobhila) ဟု အမည်ရသူကို သင်က သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

Verse 81

शोपोऽस्य पूर्ववयसिबभूव द्विजसत्तम । कस्याश्चिद्राजकन्यायाः स्त्रियाऽरब्धा मृतिस्तव ॥ ८१ ॥

အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်၊ သူ၏ အရွယ်ငယ်စဉ်က ဖောင်းရောင်နာဖြင့် ထိခိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မင်းသမီးတစ်ပါး၏ လက်ဖြင့်—ထိုမိန်းမက စတင်စေသဖြင့်—သင်၏ သေခြင်းကံသည် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။

Verse 82

अहं तु राक्षसीभावरहिता पूर्वकर्मणः । शुभस्य बलमापन्ना जाता तव सहायिनी ॥ ८२ ॥

သို့သော် ငါသည် အတိတ်က ကမ္မကြောင့် ရာက္ခသီသဘောမှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။ ယခု ငါသည် မင်္ဂလာ၏ အင်အားကို ရရှိကာ သင်၏ အကူအညီပေးသူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 83

दुःखिताहं कृता भर्त्रा कुमार्याहरणात्पुरा । भार्याथ पापिना ब्रह्मंस्तेन व्यापादितो मया ॥ ८३ ॥

အတိတ်ကာလ၌ ကျွန်မ၏ခင်ပွန်းသည် မိန်းကလေးတစ်ဦးကို ခိုးယူသွားသောကြောင့် ကျွန်မကို ဒုက္ခဝေဒနာဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထို့နောက် အို ဗြာဟ္မဏ၊ အပြစ်သားဖြစ်သော ထိုသူ—ကျွန်မ၏ခင်ပွန်းကို—ကျွန်မက သတ်ပစ်ခဲ့သည်။

Verse 84

विश्वस्तो हि यतस्त्वं वै मम सर्वेण चेतसा । ततस्त्वां गोपयिष्यामि सर्वभावेन कामुक ॥ ८४ ॥

သင်ကို ကျွန်မ၏နှလုံးသားတစ်ခုလုံးဖြင့် အပြည့်အဝ ယုံကြည်ထားသောကြောင့်၊ ထို့ကြောင့် အို အလိုဆန္ဒပြင်းသူ၊ ကျွန်မသည် ခံစားချက်အားလုံးနှင့် နည်းလမ်းအားလုံးဖြင့် သင့်ကို ကာကွယ်မည်။

Verse 85

एष ते शपथः सत्यः पंचभूतोपसाक्षिकः । कृत्स्नस्य पुरुषस्येह सन्निधौ व्याहृतो मया ॥ ८५ ॥

ဤသည်မှာ သင့်အတွက် အမှန်တရားသော ကျိန်ဆိုချက်ဖြစ်ပြီး မဟာဓာတ်ငါးပါးက သက်သေခံသည်။ ဤနေရာ၌ အပြည့်အစုံသော အမြင့်မြတ်ပုရုෂ (ပရမပုရုෂ) ၏ ရှေ့မှောက်တွင် ကျွန်မက ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။

Verse 86

न करोषि द्विजश्रेष्ठ संविदं ह्यन्यथा क्वचित् । मद्वाक्ये भवता स्थेयं सर्वकृत्येषु मानद ॥ ८६ ॥

အို ဒွိဇအထက်မြတ်၊ ဤသဘောတူညီချက်ကို မည်သည့်အခါမျှ မပြောင်းလဲရ။ အို ဂုဏ်ပေးသူ၊ လုပ်ငန်းအားလုံးတွင် ကျွန်မ၏စကားအတိုင်း သင်တည်မြဲရမည်။

Verse 87

एतच्छ्रुत्वा तु वचनं राक्षस्या परिभाषितम् । प्रतिपेदे वचः सर्वं यत्कृतं हि तया तदा ॥ ८७ ॥

ရాక్షသီက ပြောဆိုသော ထိုစကားများကို ကြားပြီးနောက်၊ သူမက ထိုအခါ ပြောခဲ့သမျှနှင့် လုပ်ခဲ့သမျှကို သူက အပြည့်အဝ လက်ခံလိုက်သည်။

Verse 88

ततः सा राक्षसी सर्वं संप्रगृह्य गुहाधनम् । करेणुरूपिणी भूत्वा पृष्ठे कृत्वा पतिं मम ॥ ८८ ॥

ထို့နောက် ထိုရက္ခသီမသည် ဂူအတွင်း ဖုံးကွယ်ထားသော ဥစ္စာရတနာအားလုံးကို စုဆောင်းယူ၍၊ ဆင်မတစ်ကောင်၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူကာ၊ ကျွန်ုပ်၏ ခင်ပွန်းကို မိမိကျောပေါ်၌ တင်ထားလေ၏။

Verse 89

तया सह विशालाक्ष्या रत्नावल्या मुदान्विता । ययावाकाशमार्गेण काशीमभि मुलोचने ॥ ८९ ॥

ထိုအခါ မျက်လုံးကျယ်သော ရတ္နာဝလီနှင့်အတူ ပျော်ရွှင်လျက်၊ ကောင်းကင်လမ်းကြောင်းဖြင့် ကာရှီမြို့သို့ သွားရောက်လေ၏၊ အို မျက်လုံးနူးညံ့သူမ။

Verse 90

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते काष्ठीलोपाख्यानं नामाष्टाविंशोऽध्यायः ॥ २८ ॥

ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘృဟန္နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ဥတ္တရဘားဂ၌ မိုဟိနီဇာတ်ကြောင်းအတွင်းရှိ “ကာဋ္ဌီလာ အပိုဒ္ဓာယန” ဟု အမည်ရသော အခန်း (၂၈) ပြီးဆုံးလေ၏။

Frequently Asked Questions

Because it is presented as the abode of Tripurāreśa (Śiva) and as a sin-destroying sacred circuit measured as five gavyūtis; within its boundary, the text claims that death leads to non-return (no re-entry into the womb), making the place a liberation-oriented power-field (śakti) of tīrtha-mahātmya.

That dharma is subtle: actions that appear blameworthy can be framed as dharma when oriented to protection, expiation, and right order, yet must still be regulated by satya, sadācāra, and prescribed rites; anomalies are ultimately attributed to daiva as karmic residues from prior births.