ဝသိဋ္ဌက ရုက္မာင်္ဂဒ မင်းထံသို့ တောင်မှဆင်းရာတွင် သတ္တုကဲ့သို့ အံ့ဖွယ်ပုံသဏ္ဌာန်များကို မြင်ရကြောင်း ပြောပြသည်။ မြေပြင်ရောက်သော် မြင်းက မြေကိုထိုးမိ၍ အသစ်ပေါ်ထွက်လာသော အိမ်မြှောင် (godhā) ကို ထိခိုက်စေသည်။ မင်းသည် ကရုဏာဖြင့် အေးမြသောရေဖြင့် ပြန်လည်အသက်သွင်းရာ အိမ်မြှောင်က မိမိအပြစ်ကို ဝန်ခံသည်—Śākala တွင် ကာကွယ်မှုမှုန့်/အမူလက်ကဲ့သို့သော အုပ်ချုပ်နှိမ်နင်းနည်းဖြင့် ခင်ပွန်းကို ထိန်းချုပ်ကာ ပြင်းထန်သောရောဂါဖြစ်စေခဲ့သဖြင့် Tāmrabhrāṣṭra နရကသို့ကျပြီး နိမ့်ကျသော ပြန်လည်မွေးဖွားမှုများကို ခံစားကာ အိမ်မြှောင်ရုပ်ဖြင့် ကြာရှည်နေခဲ့သည်။ မင်း၏ ပုဏ္ဏာတော်အားဖြင့် ကယ်တင်ပေးရန် တောင်းဆိုပြီး အထူးသဖြင့် Vijayā-day ကုသိုလ်၏ မပျက်မယွင်းသော फल၊ Śravaṇa-dvādaśī ဥပုသ်ကို Trayodaśī တွင် မှန်ကန်စွာ pāraṇa ပြုခြင်း၊ Sarayū နှင့် Gaṅgā ကဲ့သို့ သန့်စင်မြစ်များ၏ အာနိသင်နှင့် အိမ်ထောင်တွင် Hari-smaraṇa ကို အားကိုးသည်။ မောဟိနီက ကမ္မပြန်လည်ပေးဆပ်မှုကို တင်းကျပ်စွာ ဆိုသော်လည်း မင်းက Hariścandra၊ Dadhīci၊ Śibi၊ Jīmūtavāhana တို့၏ ဥပမာများဖြင့် ကရုဏာကို သင်ကြားကာ ကုသိုလ်လွှဲပေးရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ မင်း၏ စုဆောင်းပုဏ္ဏာကို ပေးအပ်ရာ အိမ်မြှောင်သည် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်၍ တန်ခိုးတော်ဝင် အလှဆင်ဖြစ်လာကာ Viṣṇu ၏ လောကသို့ ထွက်ခွာပြီး ရှရဏာဂတိ၊ ကရုဏာနှင့် ဥပုသ်फलဖြင့် မောက္ခကို ပြသသည်။
Verse 1
वसिष्ठ उवाच । संप्रस्थितावुभौ राजन्गिरिशीर्षाद्धरातलम् । पश्यमानौ बहून्भावान्गिरिजातान्मनोहरमनोहरान् ॥ १ ॥
ဝသိဋ္ဌက မိန့်ကြားသည်—အို မင်းကြီး၊ ထိုနှစ်ဦးသည် တောင်ထိပ်မှ မြေပြင်သို့ ဆင်းသက်ထွက်ခွာကြ၍ တောင်မှ ပေါ်ပေါက်လာသော အံ့ဩဖွယ် အလှအပ များစွာကို ကြည့်ရှုမြင်တွေ့ကြ၏။
Verse 2
केचिद्विद्रुमसंकाशाः केचिद्रजतसन्निभाः । केचिन्नीलसमप्रख्याः केचित्कांचनसत्विषः ॥ २ ॥
အချို့သည် ပုလဲကျောက် (coral) ကဲ့သို့ ထင်ရှား၍၊ အချို့သည် ငွေကဲ့သို့ တောက်ပ၏။ အချို့သည် နီလာပြာရောင်ကဲ့သို့ လင်းလက်၍၊ အချို့သည် ရွှေရောင်တောက်ပမှုဖြင့် မီးတောက်သကဲ့သို့ ထွန်းလင်း၏။
Verse 3
केचित्स्फाटिकवर्णाभा हरितालनिभाः परे । अन्योन्यश्लेषतां प्राप्तौ सकलैः स्थावरैरिव ॥ ३ ॥
အချို့သည် စဖာတိက (ကြည်လင်ကျောက်) ရောင်သဏ္ဌာန်ရှိ၍၊ အချို့သည် ဟရိတාල (အစိမ်းရောင် သတ္တု) ကဲ့သို့ မြင်ရ၏။ ထိုအရာများသည် အချင်းချင်း ထိကပ်ဆက်နွယ်လာကြပြီး မရွေ့မလျားသော အရာဝတ္ထုများ အားလုံး တစ်စုတစ်စည်းတည်း ဖိကပ်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 4
सप्राप्य वसुधां भूपो ह्यपश्यद्वाजिनां वरम् । खन्यमानं खुरेणोर्वी कुलिशाभेन वेगिना ॥ ४ ॥
မြေပြင်သို့ ရောက်လျှင် မင်းကြီးသည် မြင်းတို့အနက် အကောင်းဆုံးကို မြင်၏။ ထိုမြင်းသည် အရှိန်ပြင်းစွာ ခြေခွာဖြင့် မြေကို တူးဖော်နေပြီး၊ ကုလိသ (မိုးကြိုး) ကဲ့သို့ ထိုးကျသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 5
तस्य दारयतः पृथ्वीं सुतीक्ष्णेन खुरेण हि । गृहगोधाभवत्तस्मिन् भूभागांतर्गता किल ॥ ५ ॥
သူသည် အလွန်စူးရှသော ခြေခွာဖြင့် မြေကြီးကို ခွဲဖောက်နေစဉ်၊ ထိုဒေသ၌ပင် မြေတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအတွင်း ဝင်ကာ အိမ်မြွေတောက် (gṛhagodhā) တစ်ကောင် ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 6
निर्गच्छमाना नृपते खुरेण विदलीकृता । विदीर्यमाणां नृपतिरपश्यत्स दयापरः ॥ ६ ॥
ထွက်လာစဉ်၊ အို မင်းကြီး၊ သူမသည် ခြေခွာကြောင့် ခွဲကွဲသွား၏။ ကရုဏာပြည့်ဝသော မင်းကြီးသည် သူမ ပျက်စီးကွဲပြားနေသည်ကို မြင်တော်မူ၏။
Verse 7
अभ्यधावत वेगेन हा हतेति प्रियां वदन् । ततः स वृक्षपत्रेण कोमलेन महीपतिः ॥ ७ ॥
သူသည် အရှိန်ပြင်းစွာ ပြေးဝင်သွား၍ ချစ်သူမကို “အို၊ ငါ သတ်ခံရပြီ!” ဟု အော်ဟစ်ပြော၏။ ထို့နောက် မင်းကြီးသည် နူးညံ့သော သစ်ရွက်တစ်ရွက်ဖြင့် (လုပ်ဆောင်လေ၏)။
Verse 8
उत्सार्य तां खुरादाशु प्राक्षिपत्तृणशाद्वले । ततस्तु मोहिनीं प्राह प्रेक्ष्य मूर्च्छागतां हि ताम् ॥ ८ ॥
သူသည် ခြေခွာမှ အမြန်ထုတ်ပယ်ကာ မြက်ခင်းပေါ်သို့ ပစ်ချလိုက်၏။ ထို့နောက် မောဟိနီ မူးလဲနေသည်ကို မြင်၍ သူမအား စကားဆို၏။
Verse 9
शीघ्रमाहर चार्वंगिजलं जलजलोचने । येन मूर्च्छागतां सिंचे गृहगोधां विमर्द्दिताम् ॥ ९ ॥
“အမြန် ရေယူလာပါ၊ ကိုယ်အင်္ဂါလှပသူ၊ ကြာပန်းမျက်လုံးရှင်မ၊ ထိခိုက်၍ မူးလဲနေသော အိမ်မြွေတောက်ကို ရေဖြန်းကာ ပြန်လည်နိုးထစေပါ။”
Verse 10
सा भर्तुर्वचनाच्छीघ्रमानयच्छीतलं जलम् । तेनाभ्यषिं चन्नृपतिर्गृहगोधां विमूर्च्छिताम् ॥ १० ॥
ခင်ပွန်း၏စကားအတိုင်း မိန်းမသည် အေးမြသောရေကို အလျင်အမြန် ယူလာ하였다။ ထိုရေဖြင့် ဘုရင်သည် အိမ်မြှောင် (godhā) မူးလဲနေသည့်အပေါ် ရေဖြန်းပေး하였다။
Verse 11
अवाप चेतनां राजन् शीतलाज्जलसेचनात् । अभिघातेषु सर्वेषु शस्तं वारिप्रसेचनम् ॥ ११ ॥
အို ဘုရင်ကြီး၊ အေးမြသောရေဖြန်းခြင်းကြောင့် သူမသည် သတိပြန်ရလာ하였다။ ထိခိုက်ဒဏ်ရာနှင့် ထိုးနှက်မှု အမျိုးမျိုးအတွက် ရေဖြန်းပေးခြင်းသည် အကျိုးရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 12
अथवा क्लिन्नवस्त्रेण सहसा बंधनं हितम् । संप्राप्तचेतना भूप गोधा वचनमब्रवीत् ॥ १२ ॥
သို့မဟုတ် စိုစွတ်သောအဝတ်ဖြင့် ချက်ချင်းချည်နှောင်ခြင်းသည် သင့်တော်ကောင်းမွန်သည်။ သတိပြန်ရလာသောအခါ၊ အို ဘုရင်ကြီး၊ အိမ်မြှောင် (godhā) သည် ဤစကားများကို ပြော하였다။
Verse 13
राजानमग्रतो वीक्ष्य वेदनार्ता शनैः शनैः । रुक्मांगद महाबाहो निबोध मम चेष्टितम् ॥ १३ ॥
ဘုရင်ကို မျက်နှာချင်းဆိုင်မြင်၍ နာကျင်ဝေဒနာကြောင့် တဖြည်းဖြည်း ပြော하였다— “အို ရုက္မာင်္ဂဒ မဟာဗာဟု၊ ငါ၏ အကြံကို သိလော့။”
Verse 14
शाकले नगरे रम्ये भार्याहं ह्यग्रजन्मनः । रूपयौवनसंपन्ना तस्य नातिप्रिया विभो ॥ १४ ॥
သာကလ နဂရ မြို့လှလှတွင် ငါသည် အကြီးဆုံးမွေးဖွားသူ၏ မယားဖြစ်하였다။ ရုပ်ရည်နှင့် ယೌဝန ပြည့်စုံသော်လည်း၊ အို သခင်၊ သူ့အတွက် အထူးချစ်ခင်ရသူ မဟုတ်ခဲ့။
Verse 15
सदा विद्वेषसंयुक्तो मयि निष्ठुरजल्पकः । नान्यस्य कस्यचिद्द्वेष्टा स तु मे नृपते पतिः ॥ १५ ॥
အို မင်းကြီး၊ သူသည် အမြဲတမ်း မုန်းတီးမှုနှင့် ပြည့်နှက်၍ ငါ့အပေါ် ကြမ်းတမ်းစွာ ပြောဆိုတတ်၏။ သို့သော် အခြားသူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ မုန်းတီးသူမဟုတ်—အမှန်တကယ် သူသည် ငါ၏ ခင်ပွန်းတော် ဖြစ်၏။
Verse 16
ततोऽह क्रोधसंयुक्ता वशीकरणलंभनात् अपृच्छं प्रमदा राजन्यास्त्यक्ताः पतिभिः किल ॥ १६ ॥
ထို့နောက် ငါသည် ဒေါသဖြင့် လွှမ်းမိုးခံရ၍၊ မောဟန့်စေခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်အောင်လုပ်နိုင်သော နည်းလမ်းကို ရရှိထားသဖြင့်၊ ခင်ပွန်းတို့က စွန့်ပစ်ထားကြသည်ဟု ဆိုသော နန်းတွင်းမိန်းမများကို မေးမြန်းခဲ့၏။
Verse 17
ताभिरुक्ता ह्यहं भूप वश्यो भर्ता भविष्यति । अस्माकं प्रत्ययो जातो भर्तृत्यागावमाननात् ॥ १७ ॥
အို မင်းမြတ်၊ သူတို့က ဤသို့ ပြောကြသဖြင့် ငါ၏ ခင်ပွန်းသည် မကြာမီ လိုက်နာနာခံ၍ အုပ်ချုပ်နိုင်သည့်သူ ဖြစ်လာမည်ဟု ယုံကြည်လာ၏။ ဤယုံကြည်ချက်သည် သူ၏ စွန့်ပစ်ခြင်းနှင့် အရှက်ခွဲအပျက်အစီးကြောင့် ငါတို့တွင် ပေါ်ပေါက်လာ၏။
Verse 18
प्रव्रज्याभेषजैर्वश्या जाता हि पतयस्तु नः । त्वं पृच्छ तां वरारोहे दास्यते भेषजं शुभम् ॥ १८ ॥
«ပရဗ္ရဇ္ယာ (pravrajyā) ဟူသော တရားလမ်းထွက်ခြင်း၏ ဆေးဝါးကြောင့် ငါတို့၏ ခင်ပွန်းတို့သည် ငါတို့၏ အာဏာသက်ရောက်မှုကို မခံတော့ကြပြီ။ ခါးလှပသော မိန်းမရေ၊ သူမကို သွားမေးပါ—ကောင်းမြတ်သော ဆေးတစ်ပါးကို ပေးလိမ့်မည်»။
Verse 19
न विकल्पस्त्वया कार्यो भविता दासवत्पतिः । ततोऽहं त्वरितं गत्वा तासां वाक्येन भूपते ॥ १९ ॥
အို မင်းကြီး၊ သင်သည် သံသယမထားသင့်ပါ။ အရှင်ခင်ပွန်းသည် ကျွန်ကဲ့သို့ နာခံလာလိမ့်မည်။ ထို့နောက် ငါသည် ထိုမိန်းမတို့၏ စကားအတိုင်း အမြန်သွားမည်၊ အို မြေကြီး၏ အုပ်စိုးရှင်။
Verse 20
प्रासादः कथितस्तस्याः पृच्छंत्या मम मानवैः । शतस्तंभसमायुक्तः कांतिमत्सुधया युतः ॥ २० ॥
အို လူတို့၊ သူမ မေးမြန်းသောအခါ ငါသည် နန်းတော်တစ်ဆောင်ကို ဖော်ပြခဲ့၏—တိုင်တစ်ရာဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၍ တောက်ပလင်းလက်ကာ အမృతကဲ့သို့ သာယာမြတ်နိုးဖွယ် ပြည့်စုံ၏။
Verse 21
प्रविश्य तं सुतेजस्कामपश्यं ब्रह्यचारिणीम् । प्रावृतां दीर्घवस्त्रेण सन्ध्यारागसवर्णिनीम् ॥ २१ ॥
ထိုနေရာသို့ ဝင်ရောက်သော် ငါသည် တောက်ပသော မိန်းကလေးတစ်ဦးကို မြင်၏။ သူမသည် ဗြဟ္မစရိယ စည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းကာ အဝတ်ရှည်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထား၍ ညနေဆည်းဆာ၏ နီမြန်းရောင်နှင့် ဆင်တူ၏။
Verse 22
दीर्घाभिः सा जटाभिस्तु संवृता दीप्तिसयुता । परिचारकैस्तु संयुक्ता वीज्यमाना शनैः शनैः ॥ २२ ॥
သူမသည် ရှည်လျားသော ဇဋာဆံပင်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းကာ တောက်ပသော အလင်းရောင်နှင့် ပြည့်စုံ၏။ အစေခံများက ဝန်းရံလျက် နူးညံ့စွာ ပန်ကာခတ်ပေးကြ၍ တဖြည်းဖြည်း ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်၏။
Verse 23
अक्षसूत्रकरा सा तु जपन्ती भगमालिनी । सर्ववश्यकरं मन्त्रं क्षोभकं प्रत्ययावहम् ॥ २३ ॥
သူမသည် လက်၌ အက္ခသုတ် (မလာ) ကို ကိုင်ကာ—ဘဂမာလိနီဟူသောသူမ—သတ္တဝါအားလုံးကို အာဏာအောက်သို့ ဆွဲယူနိုင်သော၊ စိတ်နှင့် အင်္ဂါရုံများကို လှုပ်ရှားစေသော၊ တိုက်ရိုက်အတွေ့အကြုံဖြင့် ချက်ချင်း ယုံကြည်မှုကို ပေးသော မန္တရကို ဂျပ်နေ၏။
Verse 24
ततोऽहं प्रणता भूत्वा पद्भ्यां न्यस्यांगलीयकम् । मृदुकांचनसंभूतं अतिरिक्तप्रभान्वितम् ॥ २४ ॥
ထို့နောက် ငါသည် ရိုသေစွာ ဦးညွှတ်ပျပ်ဝပ်ကာ၊ နူးညံ့သော ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်၍ ထူးကဲသော တောက်ပမှုနှင့် ပြည့်စုံသည့် လက်စွပ်တစ်ကွင်းကို သူ၏ ခြေတော်ရင်း၌ တင်လှူ၏။
Verse 25
ततो हृष्टाऽभवद्दृष्ट्वा पदस्थं चांगुलीयकम् । अपृष्टया तया ज्ञातं मम भर्त्तुर्विमाननम् ॥ २५ ॥
ထို့နောက် သူမသည် သူ၏ခြေထောက်အနီး၌ လက်စွပ်တည်နေသည်ကို မြင်၍ ဝမ်းမြောက်လှ၏။ မေးမြန်းရန်မလိုဘဲ၊ ကျွန်မ၏ခင်ပွန်းသည် အရှက်ခွဲခံရကြောင်း သူမနားလည်သွားသည်။
Verse 26
तयोक्ताहं ततो भूप तापस्या प्रणता स्थिता । चूर्णो रक्षान्वितो ह्येष सर्वभूतवशानुगः ॥ २६ ॥
ထို့နောက် အို မင်းကြီး၊ သူတို့၏ညွှန်ကြားချက်ကိုခံယူပြီး ကျွန်မသည် ဦးညွတ်ကာ တပသ္ယာကို အလေးအနက်ပြု၍ ထိုနေရာ၌ ရပ်တည်နေခဲ့သည်။ ဤသန့်ရှင်းသောမှုန့်သည် ကာကွယ်စွမ်းအားပါဝင်၍ သတ္တဝါအားလုံးကို လွှမ်းမိုးကာ လိုက်နာစေသည်။
Verse 27
त्वया भर्तरि संयोज्यो रक्ष्यं ग्रीवाशयांकुरम् । भविष्यति पतिर्वश्यो नान्यां यास्यति सुन्दरीम् ॥ २७ ॥
သင်သည် ဤအရာကို သင့်ခင်ပွန်းနှင့် ဆက်စပ်၍ အသုံးပြုရမည်၊ လည်ပင်းအောက်အဝိုင်း၌ ထားသော အပင်ပေါက်ကဲ့သို့သော ကာကွယ်မန်တရားကိုလည်း သေချာစွာ ထိန်းသိမ်းရမည်။ သင့်ခင်ပွန်းသည် လိုက်နာနာခံလာမည်၊ အလှတရားရှိသူမ၊ အခြားမိန်းမထံ မသွားတော့။
Verse 28
चूर्णरक्षां गृहीत्वाहं प्राप्ताभर्तृगृहं पुनः । प्रदोषे पयसा युक्तश्चूर्णो भर्तरि योजितः ॥ २८ ॥
ကာကွယ်မှုန့် (ချူဏ-ရက္ခာ) ကိုယူကာ ကျွန်မသည် ခင်ပွန်း၏အိမ်သို့ ပြန်ရောက်လာခဲ့သည်။ ပရဒိုးရှ (ညနေဆည်းဆာ) အချိန်တွင် နို့နှင့်ရောထားသောမှုန့်ကို ခင်ပွန်းပေါ်တွင် လိမ်းပေးခဲ့သည်။
Verse 29
ग्रीवायां हि कृता रक्षा न विचारो मया कृतः । यदा स पीतचूर्णस्तु भर्ता नृपवरोत्तमा ॥ २९ ॥
အမှန်ပင် ကျွန်မသည် လည်ပင်း၌ ကာကွယ်အမူလက်ကို ချည်ထားခဲ့သော်လည်း ထပ်မံစဉ်းစားမိခြင်း မရှိခဲ့။ ထို့နောက် အို မင်းကြီးတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ခင်ပွန်းသည် အဝါရောင်မှုန့်ဖြင့် လိမ်းကျန်သွားလေသည်။
Verse 30
तदहः क्षयरोगोऽभूत्पतिः क्षीणो दिने दिने । गुह्ये तु क्रिमयो जाताः क्षतदुष्टव्रणोद्भवाः ॥ ३० ॥
ထိုနေ့မှစ၍ ခင်ပွန်းသည် ချွတ်ယွင်းပျက်စီးသော ရောဂါ (တီဘီကဲ့သို့) ခံစားရ၍ နေ့စဉ် နေ့တိုင်း အားနည်းလာ၏။ လျှို့ဝှက်အင်္ဂါ၌လည်း အနာက ပုပ်သိုး၍ ထိခိုက်သဖြင့် ပိုးကောင်များ ပေါက်ဖွားလာ၏။
Verse 31
दिनैः कतिपयैर्जातैर्दीपवद्रविदर्शनात् । हततेजास्तथा भर्त्ता मामुवाचाकुलेन्द्रियः ॥ ३१ ॥
နေ့အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက်၊ မီးအိမ်ကဲ့သို့ မျက်စိကိုလှုပ်ရှားစေသော ဥစ္စာကိုမြင်သော် ခင်ပွန်းသည်၏ တေဇောလျော့နည်း၍ အင်္ဒြိယများလည်း မတည်ငြိမ်ကာ ငါ့အား ပြောဆိုလာ၏။
Verse 32
क्रंदमानो दिवा रात्रौ दासोऽस्मि तव शोभने । त्राहि मां शरणं प्राप्तं न गच्छेयं परिस्त्रियम् ॥ ३२ ॥
နေ့ညမပြတ် ငိုကြွေးလျက်၊ «အလှတရားတောက်ပသူရေ၊ ငါသည် သင်၏ ကျွန်ဖြစ်၏။ သင့်ထံ၌ ခိုလှုံလာသူ ငါ့ကို ကယ်တင်ပါ၊ အခြားသူ၏ မယားနောက် မလိုက်မိစေရန်» ဟု ဆို၏။
Verse 33
तत्तस्य रुदितं श्रुत्वा भयभीता महीपते । तस्यां निवेदितं सर्वं कथं भर्ता भवेत्सुखी ॥ ३३ ॥
အရှင်မင်းကြီး၊ သူမ၏ ငိုကြွေးသံကို ကြားသော် သူသည် ကြောက်ရွံ့သွား၏။ ထို့ပြင် သူမအကြောင်း အားလုံးကို သူ့ထံ တင်ပြပြီးနောက် ခင်ပွန်းသည် မည်သို့ သက်သာစွာ နေနိုင်မည်နည်း။
Verse 34
तयापि भेषजं दत्तं द्वितीयं दाहशांतये । दत्ते तु भेषजे तस्मिन्सुस्थोऽभूत्तत्क्षणात्पतिः ॥ ३४ ॥
သူမသည် မီးလောင်သကဲ့သို့ နာကျင်မှုကို သက်သာစေရန် ဆေးဝါး ဒုတိယတစ်မျိုးကိုလည်း ပေး၏။ ထိုဆေးကို ပေးလိုက်သည်နှင့် ခင်ပွန်းသည် ချက်ချင်း သက်သာကောင်းမွန်သွား၏။
Verse 35
पूर्वचूर्णोद्भवो दाहः शांतस्तेनौषधेन ह । ततः प्रभृति मे भर्ता वश्योऽभूद्वचने स्थितः ॥ ३५ ॥
အရင်က အမှုန့်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပူလောင်နာကျင်မှုကို ထိုဆေးဝါးက သက်သာစေ၍ ငြိမ်းစေ하였다။ ထိုအချိန်မှစ၍ ကျွန်မ၏ ခင်ပွန်းသည် ကျွန်မ၏ စကားကို နာခံကာ အမိန့်တော်အတိုင်း နေထိုင်လာ하였다။
Verse 36
कालेन पञ्चतां प्राप्ता गता नरकयातनाम् । ताम्रभ्राष्ट्रे ह्यहं दग्धा युगानि दश पञ्च च ॥ ३६ ॥
အချိန်ကြာလာသဖြင့် ကျွန်မ သေဆုံးကာ နရက၏ ညှဉ်းပန်းမှုသို့ ခေါ်ဆောင်ခံရ하였다။ “တမ်းရဘ္ရားရှ္ဋရ” ဟုခေါ်သော နရက၌ ကျွန်မကို ယုဂ ၁၅ ကြာ မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေ하였다။
Verse 37
सूक्ष्माणि तिलमात्राणि कृत्वा खण्डान्यनेकशः । किंचित्पातकशेषेण धरायामवतारिता ॥ ३७ ॥
နှမ်းစေ့အရွယ်လောက် သေးငယ်သော အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် အများအပြား ခွဲကွဲသွားပြီး၊ အပြစ်၏ အကျန်အနည်းငယ်ကြောင့် မြေပြင်သို့ ပြန်လည်ချထားခံရ하였다။
Verse 38
गृहगोधामयं रूपं कृतं भास्करजेन मे । साहमत्र स्थिता भूप वर्षाणामयुतं पुरा ॥ ३८ ॥
“ဘ္ဟာစကရာဇ” က ကျွန်မအတွက် အိမ်မြှောင်ပုံစံကို ဖန်ဆင်းပေး하였다။ အို မင်းကြီး၊ ကျွန်မသည် ရှေးကတည်းက ဤနေရာ၌ တည်ရှိနေပြီး၊ နှစ်တစ်သောင်းတိုင်အောင် ဖြစ်သည်။
Verse 39
यान्यापि युवतिर्भूप भर्तुर्वश्यं समाचरेत् । वृथाधर्मा दुराचारा दह्यते ताम्रभ्राष्ट्रके ॥ ३९ ॥
အို မင်းကြီး၊ မိန်းမငယ်တစ်ဦးက ခင်ပွန်းကို မိမိအာဏာအောက်သို့ ဆွဲယူရန် အကျိုးမဲ့သော အဓမ္မအကျင့်များနှင့် မကောင်းသော အပြုအမူများကို ကျင့်လျှင်၊ “တမ်းရဘ္ရားရှ္ဋရ” တွင် ကြေးအိုးထဲ၌ မီးလောင်စေခြင်း ခံရသည်။
Verse 40
भर्ता नाथो गतिर्भर्ता दैवतं गुरुरेव च । तस्य वश्यं चरेद्या तु सा कथं सुखमाप्नुयात् ॥ ४० ॥
ခင်ပွန်းသည် သူမ၏ကာကွယ်သူ၊ ခင်ပွန်းသည် သူမ၏အာရုံခံရာ၊ ခင်ပွန်းသည် သူမ၏ဘုရားတော်နှင့် ဆရာတော်ပင် ဖြစ်၏။ သူနှင့်ညီညွတ်စွာ မနေဘဲ သူ၏ညွှန်ကြားမှုအောက် မလိုက်နာလျှင်၊ သူမသည် ဘယ်လိုပျော်ရွှင်မှု ရနိုင်မည်နည်း။
Verse 41
तिर्यग्योनिशतं याति क्रिमिकुष्ठसमन्विता । तस्माद्भूपाल कर्तव्यं स्त्रीभिर्भर्तृवचः सदा ॥ ४१ ॥
ပိုးနာနှင့် အရေပြားရောဂါ(ကူဋ္ဌ)တို့ဖြင့် ဒုက္ခရောက်ကာ၊ တိရစ္ဆာန်ဘဝတို့၌ ရာချီသော မွေးဖွားမှုများကို လှည့်လည်ရ၏။ ထို့ကြောင့် မင်းကြီးရေ၊ မိန်းမတို့သည် ခင်ပွန်း၏စကားကို အမြဲလိုက်နာရမည်။
Verse 42
साहं यास्ये पुनर्योनिं कुत्सितां पातकान्विताम् । यदि नोद्धरसे राजन्नद्य मां शरणागताम् ॥ ४२ ॥
ယနေ့ မင်းကြီးရေ၊ ကျွန်မသည် ခိုလှုံရန် လာရောက်ထားသော်လည်း သင်မကယ်တင်ပါက၊ အပြစ်နှင့်ချည်နှောင်သော အရှက်ဖွယ် နိမ့်ကျသော မွေးဖွားမှုသို့ ထပ်မံကျရောက်မည်။
Verse 43
सुकृतस्य प्रदानेन विजयाजनितेन हि । या त्वया संगमे पुण्ये कृता श्रवणद्वादशी ॥ ४३ ॥
အမှန်တကယ်ပင် «ဝိဇယာ» အခမ်းအနားမှ ပေါ်ပေါက်သော ကုသိုလ်တန်ဖိုးရှိသော ဒါနပေးကမ်းခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ သန့်ရှင်းသော မြစ်ဆုံရာ၌ သင်ပြုလုပ်ခဲ့သော «ရှရဝဏ-ဒွါဒသီ» ဝရတကြောင့်လည်းကောင်း၊ ကုသိုလ်ကြီးမားစွာ ရရှိခဲ့၏။
Verse 44
सरय्वाश्चैव गंगायाः पापनाशविधायके । प्रेतनिर्यातनी पुण्या मानसेप्सितदायिनी ॥ ४४ ॥
ထို့အတူ စရယုမြစ်နှင့် ဂင်္ဂါမြစ်တို့သည် အပြစ်ပျက်စီးစေသူများ ဖြစ်ကြ၏။ သန့်ရှင်းမြတ်စွာ၍ မင်္ဂလာရှိကာ၊ ပရေတအခြေအနေမှ သတ္တဝါတို့ကို လွတ်မြောက်စေပြီး စိတ်၌လိုအင်ဆန္ဒရှိသမျှကို ပေးတတ်ကြ၏။
Verse 45
यस्यां गृहेऽपि भूपाल संस्मृतो मनुजैर्हरिः । सर्वतीर्थफलावाप्तिं कुरुते नात्र संशयः ॥ ४५ ॥
အို မင်းကြီး၊ လူတို့က မည်သည့်အိမ်တွင်မဆို ဟရီ (Hari) ကို သတိရ၍ ရွတ်ဆိုလျှင် ထိုအိမ်သည် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထ (ဘုရားဖူးနေရာ) အားလုံး၏ အကျိုးကို ရရှိသည်—သံသယမရှိ။
Verse 46
दत्तं जप्तं हुतं यच्च कृतं देवार्चनादिकम् । सर्वं तदक्षयं भूप यत्कृतं विजयादिने ॥ ४६ ॥
အို မင်းကြီး၊ ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း)၊ ဂျပ (မန်တရ ရွတ်ဆိုခြင်း)၊ ဟုတ (မီးပူဇော်ခြင်း) နှင့် ဒေဝပူဇာ စသည့် ကုသိုလ်အမှုအားလုံးကို Vijayā ဟုခေါ်သောနေ့၌ ပြုလုပ်လျှင် အားလုံးသည် အက္ခယ (မလျော့မနည်း) ဖြစ်၏။
Verse 47
एवंविधं फलं यस्यास्तद्देहि सुकृतं मम । द्वादश्यामुपवासेन त्रयोदश्यां तु पारणे ॥ ४७ ॥
ထိုသို့သော အကျိုးကို ပေးနိုင်သည့် ကုသိုလ်ကို ကျွန်ုပ်အား ပေးပါ။ ဒွာဒသီ (Dvādaśī) နေ့တွင် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ပြု၍ ထရယောဒသီ (Trayodaśī) နေ့တွင် ပါရဏ (pāraṇa) ဖြင့် သင့်တော်စွာ ဖျက်သိမ်းခြင်းမှ ရသော ကုသိုလ်ဖြစ်သည်။
Verse 48
द्वादशाब्दोपवासस्य फलं प्राप्तोत्युपोषणे । दयां कृत्वा महीपाल धर्ममूर्तिर्भवान् क्षितौ ॥ ४८ ॥
ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ကို တစ်ကြိမ်သာ ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြင့်ပင် ဆယ့်နှစ်နှစ် အစာရှောင်ခြင်း၏ အကျိုးကို ရရှိနိုင်သည်။ အို မင်းကြီး၊ ကရုဏာပြုသဖြင့် သင်သည် မြေပြင်ပေါ်တွင် ဓမ္မ၏ ကိုယ်တိုင်ရုပ် (Dharma-mūrti) ဖြစ်လာ၏။
Verse 49
वैवस्वतपथध्वंसी परित्राहि सुदुःखिताम् । गृहगोधावचः श्रुत्वा मोहिनी वाक्यमब्रवीत् ॥ ४९ ॥
“အို Vaivasvata (ယမ) ထံသို့ သွားရာလမ်းကို ဖျက်ဆီးသူ၊ အလွန်ဒုက္ခရောက်နေသော ကျွန်ုပ်ကို ကယ်တင်ပါ!” ဟု အိမ်မြွေကောင် (house-lizard) ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် မိုဟိနီ (Mohinī) သည် ဤစကားကို ပြော၏။
Verse 50
स्वकृतं तु जनोऽश्नाति सुखदुःखात्मकं विभो । तस्मात्किमनया कार्यं पापया भर्तुदुष्टया ॥ ५० ॥
အို အရှင်မြတ်၊ လူသည် မိမိပြုခဲ့သော ကံ၏အကျိုးကိုပင် ခံစားရသည်—ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှုတို့ပါဝင်၏။ ထို့ကြောင့် မိမိခင်ပွန်းအပေါ် မကောင်းကြံသော အပြစ်ရှိသော မိန်းမဤသူမကို ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။
Verse 51
यया भर्ता वशं नीतो रक्षाचूर्णादिभिर्नृप । साधुभ्यो यत्कृतं राजन्यशःस्वर्गकरं भवेत् ॥ ५१ ॥
အို မင်းကြီး၊ ကာကွယ်ရေးမှုန့်တို့ကဲ့သို့သော အရာများဖြင့် ခင်ပွန်းကို ထိန်းချုပ်အောင်လုပ်ခြင်းရှိသော်လည်း၊ ထိုအရာကိုပင် သာဓုသမားနှင့် သီလရှိသူတို့အတွက် ပြုလုပ်ပါက၊ အရှင်မင်းကြီး၊ ကောင်းသောဂုဏ်သတင်းကို ဖြစ်စေ၍ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ပို့ဆောင်မည်။
Verse 52
उभयोर्भ्रं शतामेति पापेभ्यो यत्कृतं भवेत् । शर्करामिश्रितं क्षीरं काद्रवेये नियोजितम् ॥ ५२ ॥
နှစ်ဦးစလုံးက ပြုမိသော အပြစ်သည် ရာဆတင်လျော့နည်းသွားမည်။ ဤပူဇော်ပွဲအတွက် သကြားရောနို့ကို Kādraveya အတွက် ပူဇော်အသုံးပြုရမည်။
Verse 53
विषवृद्धिं करोत्येव तद्वत्पापकृतं भवेत् । परित्यजेमां त्वं पापां गच्छावो नगराय वै ॥ ५३ ॥
အဆိပ်သည် ထပ်ထည့်လျှင် ပိုမိုတိုးပွားသကဲ့သို့၊ အပြစ်ကို ပြန်လည်ပြုလုပ်ခြင်းကလည်း အပြစ်ကို ပိုမိုကြီးထွားစေသည်။ ထို့ကြောင့် ဤအပြစ်လမ်းကို စွန့်လွှတ်၍ မြို့သို့ သွားကြစို့။
Verse 54
जन्मव्यापारसक्तानामात्मसौख्यं विनश्यति । रुक्मांगद उवाच । ब्रह्मात्मजे कथं वाक्यमीदृशं व्याहृतदं त्वया । न साधूनामिदं वृत्तं भवतीति वरानने ॥ ५४ ॥
လောကရေးရာနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာဘဝ၏ လှုပ်ရှားမှုများတွင် စွဲလမ်းနေသူတို့၏ အတွင်းစိတ်ချမ်းသာမှုသည် ပျက်စီးသွားသည်။ ရုက္မာင်္ဂဒက ပြောသည်– «ဗြဟ္မာ၏ သမီးရေ၊ သင်က ဘယ်လိုလုပ်ပြီး ဒီလိုစကားကို ပြောနိုင်သနည်း။ အလှမျက်နှာရှင်ရေ၊ ဤသို့သော အပြုအမူသည် သာဓုတို့နှင့် မထိုက်တန်ပါ»။
Verse 55
आत्मसौख्यकराः पापा भवंति परतापिनः । विप्रपन्ना वरारोहे परोपकरणाय वै ॥ ५५ ॥
မိမိအတွက်သာ ပျော်ရွှင်စေသော အပြစ်များသည် နောက်ဆုံးတွင် အခြားသူတို့ကို မီးလောင်သကဲ့သို့ ထိခိုက်စေတတ်သည်။ အို ခါးလှမိန်းမ၊ အခြားသူတို့အကျိုးအတွက် အမှုဆောင်ရန် ဗြာဟ္မဏတို့ထံ သွားရောက်ခိုလှုံသင့်၏။
Verse 56
शशी सूर्योऽथ पर्जन्यो मेदिनी हुतभुग्जलम् । चंदनं पादपाः संतः परोपकरणाय वै ॥ ५६ ॥
လ၊ နေ၊ မိုးတိမ်၊ မြေကြီး၊ မီးနှင့် ရေ—စန္ဒကူးနှင့် သစ်ပင်များပါ—အားလုံးသည် အခြားသူတို့အကျိုးအတွက် တည်ရှိကြသည်။ ထိုနည်းတူ သန့်ရှင်းသော သာဓုသူတော်ကောင်းသည် အခြားသူတို့ကို ဝန်ဆောင်ရန် အသက်ရှင်သည်။
Verse 57
श्रूयते किल राजासीद्धरिश्चंद्रो वरानने । चांडालमंदिरावासी भार्यातनयविक्रयी ॥ ५७ ॥
အစဉ်အလာအရ ကြားရသည်မှာ၊ အို မျက်နှာလှမိန်းမ၊ မင်းဟရိရှ္စန္ဒြာသည် တစ်ခါက ချန်ဍာလ၏ အိမ်၌ နေထိုင်ရပြီး မိမိဇနီးနှင့် သားကိုတောင် ရောင်းချခဲ့သည်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 58
असत्यवचनाद्भीतो दुःखाद्दुःखतरं गतः । तस्य सत्येन संतुष्टादेवाः शक्रपुरोगमाः ॥ ५८ ॥
မမှန်ကန်သောစကားပြောမိမည်ကို ကြောက်ရွံ့၍ သူသည် ဒုက္ခတစ်ခုမှ ပိုမိုကြီးမားသော ဒုက္ခသို့ ကျရောက်သွားသည်။ သို့သော် သစ္စာကို တည်မြဲစွာ လိုက်နာသောအခါ၊ ရှက္ကရ (ဣန္ဒြ) ဦးဆောင်သော နတ်တို့သည် သူ့ကို ကျေနပ်ကြသည်။
Verse 59
वरेण छंदयांचक्रुर्हरिश्चंद्रं महीपतिम् । तेन सत्यवता चोक्ता देवा ब्रह्मपुरोगमाः । यदि तुष्टा हि विबुधा वरं मे दातुमर्हथ ॥ ५९ ॥
ဗရ (ကောင်းချီး) ဖြင့် ဟရိသည် မဟီပတိ မင်းချန္ဒြကို ကျေနပ်စေ하였다။ ထို့နောက် သစ္စာဝတီသည် ဗြဟ္မာ ဦးဆောင်သော နတ်တို့အား—“အကယ်၍ သင်တို့ ဗိဗုဓာတို့ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ကြပါလျှင်၊ ကျွန်မအား ဗရတစ်ပါး ပေးသနားသင့်ပါသည်” ဟု လျှောက်တင်하였다။
Verse 60
एषा हि नगरी सर्वा सद्रुमा ससरीसृपा । सबालवृद्धतरुणा सनारी सचतुष्पदा ॥ ६० ॥
ဤမြို့တော်တစ်မြို့လုံးသည် သစ်ပင်များနှင့် လျှောကပ်သတ္တဝါများဖြင့် ပြည့်နှက်လျက်ရှိ၏။ ကလေးများ၊ အိုမင်းသူများ၊ လူငယ်များလည်း ပါဝင်ပြီး၊ မိန်းမများနှင့် ခြေလေးချောင်းသတ္တဝါများလည်း ရှိ၏။
Verse 61
प्रयातु कृतपापापिस्वर्गतिं नगरी मम । अयोध्यापातकं गृह्य गंताहं नरकं ध्रुवम् ॥ ६१ ॥
“အပြစ်များ ပြုခဲ့သော်လည်း ငါ၏မြို့တော်သည် ကောင်းကင်သို့ သွားရာလမ်းကို ရောက်ပါစေ။ အယောဓျာ၏ အပြစ်ကို ငါ့ပေါ်သို့ ယူဆောင်ကာ ငါသည် မလွဲမသွေ နရကသို့ သွားမည်” ဟု ဆို၏။
Verse 62
एकाकी नहि गच्छामि परित्यज्य जनं क्षितौ । स्वर्गं विबुधशार्दूलाः सत्यमेतन्मयेरितम् ॥ ६२ ॥
အို နတ်တို့အတွင်း ကျားသဖွယ် ရဲရင့်သူတို့၊ မြေပြင်ပေါ်ရှိ လူထုကို စွန့်ပစ်၍ ငါတစ်ယောက်တည်း ကောင်းကင်သို့ မသွား။ ဤသည်မှာ ငါကြေညာသော အမှန်တရားပင် ဖြစ်၏။
Verse 63
तस्य तां स्थिरतां ज्ञात्वा सह तेनैव सा पुरी । जगाम स्वर्गलोकं च इंद्रादीनामनुज्ञया ॥ ६३ ॥
သူ၏ မတုန်မလှုပ် တည်ကြည်မှုကို သိမြင်သဖြင့်၊ ထိုမြို့တော်သည်လည်း သူနှင့်အတူပင် အင်ဒြာနှင့် အခြားနတ်တို့၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ကောင်းကင်လောကသို့ သွားရောက်လေ၏။
Verse 64
सोऽपि स्वर्गे स्थितो राजा स्वपुरेण समन्वितः । कामगेन विमानेन पूज्यमानोऽमरैरपि ॥ ६४ ॥
ထိုဘုရင်သည်လည်း မိမိ၏ ကောင်းကင်မြို့တော်နှင့်အတူ ကောင်းကင်တွင် နေထိုင်လေ၏။ ဆန္ဒပြည့် ဝိမာနဖြင့် သွားလာကာ နတ်တို့ကပင် လေးစားပူဇော်ခံရ၏။
Verse 65
अस्थिदानं कृतं देवि कृपया हि दधीचिना । देवानामुपकारार्थं श्रुत्वा दैत्यैः पराजितान् ॥ ६५ ॥
အို ဒေဝီ၊ ကရုဏာကြောင့် ဒဓီစိသည် မိမိ၏ အရိုးတိုင်တိုင်ကိုပင် လှူဒါန်းခဲ့၏။ ဒာနဝတို့က ဒေဝတားတို့ကို အနိုင်ယူကြောင်း ကြားသိပြီးနောက် ဒေဝတားတို့၏ အကျိုးအတွက် ထိုသို့ ပြုလုပ်ခဲ့၏။
Verse 66
कपोतार्थं स्वमांसानि शिबिना भूभुजा पुरा । प्रदत्तानि वरारोहे श्येनाय क्षुधिताय वै ॥ ६६ ॥
အို ခါးလှသော မိန်းမရေ၊ ရှေးကာလ၌ မြေကြီး၏ အရှင် ရှိဘိမင်းသည် ခိုတစ်ကောင်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဆာလောင်သော သိန်းငှက်အား မိမိ၏ အသားအပိုင်းများကို ဖြတ်၍ ပေးလှူခဲ့၏။
Verse 67
जीमूतवाहनो राजा पुरासीत्क्षितिमंडले । तेनापि जीवितं दत्तं पन्नगाय वरानने ॥ ६७ ॥
အို မျက်နှာလှသောသူမရေ၊ ရှေးကာလ၌ မြေပြင်ပေါ်တွင် ဂျီမူတဝါဟန မင်းကြီးဟူသော ဘုရင်တစ်ပါးရှိခဲ့၏။ သူလည်း ပန်နဂ (မြွေ) တစ်ကောင်အား အသက်ကို ကယ်တင်ပေးခဲ့၏။
Verse 68
तस्माद्दयालुना देवि भवितव्यं महीभुजा । शुचावमेध्येऽपि शुभे समं वर्षति वारिदः ॥ ६८ ॥
ထို့ကြောင့် အို ဒေဝီ၊ မြေကြီး၏ အရှင်သည် ကရုဏာရှိရမည်။ မိုးတိမ်သည် သန့်ရှင်းသော်လည်းကောင်း မသန့်ရှင်းသော်လည်းကောင်း၊ မင်္ဂလာရှိသော်လည်းကောင်း အားလုံးပေါ်သို့ တူညီစွာ ရေကို ရွာသွန်းပေးသကဲ့သို့ပင်။
Verse 69
चांडालपतितौ चंद्रो ह्लादयेच्च निजैः करैः । तस्मादिमां वरारोहे गृह गोधां सुदुःखिताम् ॥ ६९ ॥
လမင်းသည်ပင် မိမိ၏ အလင်းရောင်ဖြင့် ကျဆုံးသွားသော ချန်ဒာလကို သက်သာစေမည်။ ထို့ကြောင့် အို ခါးလှသော မိန်းမရေ၊ အလွန်ဒုက္ခရောက်နေသော ဂိုဓာ (အိဂွာနာ) ကို သင့်အိမ်သို့ လက်ခံယူပါ။
Verse 70
उद्धरिष्ये निजैः पुण्यैर्दौहित्रैर्नाहुषो यथा । विमोहिनीं तिरस्कृत्य गृहगोधामुवाच ह ॥ ७० ॥
«ငါသည် မိမိ၏ ကုသိုလ်ပုဏ္ဏာများဖြင့်—သန့်ရှင်းသော ကောင်းမှုများဖြင့်—နာဟုရှ မင်းကို သူ၏ မြေးများက ကယ်တင်သကဲ့သို့ သင်ကို ကယ်တင်မည်။ မောဟဖြစ်စေသော ဝိမောဟိနီကို ပယ်ချပြီးနောက် အိမ်မြှောင်ကို မိန့်တော်မူ하였다»။
Verse 71
दत्तं दत्तं मया पुण्यं विजयासंभवं तव । गच्छ विष्णुगताँल्लोकान्विधूताशेषकल्मषा ॥ ७१ ॥
«ငါပေးအပ်ခဲ့သော ကုသိုလ်ပုဏ္ဏာကို—ထပ်ခါထပ်ခါ—သင်၏ အောင်ပွဲမှ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ယခု ဗိဿနုသို့ ရောက်ရာ လောကများသို့ သွားလော့၊ အပြစ်အကုန်လုံး ဆေးကြောသန့်စင်ပြီးသားဖြစ်စေ»။
Verse 72
तद्वाक्यात्सहसा भूप दिव्याभरणभूषिता । विमुच्य देहं तज्जीर्णं गृहगोधासमुद्भवम् ॥ ७२ ॥
အို မင်းမြတ်၊ ထိုစကားကြောင့် ချက်ချင်းပင် နတ်ဘုရားအလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်ခံရ၍၊ အိမ်မြှောင်မှ ပေါက်ဖွားလာသော အိုဟောင်းသည့် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ကာ ထိုကိုယ်မှ လွတ်မြောက်သွား하였다။
Verse 73
जगामामंत्र्य तं भूपं द्योतयंती दिशो दश । सीमंतमिव कुर्वाणा वैष्णवं पदमुद्भुतम् ॥ ७३ ॥
ထိုမင်းကို နှုတ်ဆက်ကာ ထွက်ခွာသွားပြီး၊ ဒిశအဆယ်ပါးကို တောက်ပစေ하였다။ ဗိဿနု၏ အံ့ဖွယ် ဝိုင်ෂ္ဏဝ ပဒ (အမြင့်မြတ်သော အဘိဓမ္မလမ်း/အဘောဒ်) ကို တောက်ပသော ဆံခွဲကြောင်းတစ်ကြောင်းကဲ့သို့ ဖန်တီးသကဲ့သို့ ဖြစ်하였다။
Verse 74
यद्योगिगम्यं हुतभुक्प्रकाशं वरं वरेण्यं परमात्मभूतम् । तम्मादियं चैव शिखिप्रदीपा जगत्प्रकाशाय नृपप्रसूता ॥ ७४ ॥
ယောဂီတို့ ရောက်နိုင်သော၊ ယဇ္ဉာမီးကဲ့သို့ တောက်ပသော၊ အမြတ်ဆုံး အလွန်ကောင်းမြတ်၍ ချီးမြှောက်ထိုက်သော၊ ပရမာတ္မာ၏ သဘောတရားဖြစ်သော ထိုအမြင့်မြတ် အမှန်တရားသည်—အမှန်ပင် နာင်း၏ ကိုယ်ပိုင်သားတော်ဖြစ်하였다။ မင်းမျိုးမှ မွေးဖွားသူ နာင်းသည် လောကကို ထွန်းလင်းစေသော မီးတောက်မီးအိမ်တစ်လုံး ဖြစ်လာ하였다။
Verse 75
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे गोधाविमुक्तिर्नाम चतुर्दशोऽध्यायः ॥ १४ ॥
ဤသို့ဖြင့် မြတ်စွာသော ဘൃဟန္နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ဥတ္တရဘားဂ၌ «ဂိုဓာ-ဝိမုတ္တိ (အိမ်မြှောင်၏ လွတ်မြောက်ခြင်း)» ဟူသော ဆယ့်လေးမြောက် အခန်း ပြီးဆုံး၏။
The chapter frames water-sprinkling (and wet-cloth binding) as a generally prescribed first remedy for blows and injuries, while also symbolically aligning physical cooling with moral ‘relief’—a narrative bridge from compassion in action to liberation through merit.
It treats such acts as adharma: subjugation through powders/amulets leads to amplified sin, severe illness outcomes, hellish punishment, and degraded rebirths—serving as a cautionary moral theology against misusing ritual power.
They are presented as high-yield vrata observances whose merit becomes ‘imperishable’; the lizard requests access to that accrued punya (especially Dvādaśī fasting with correct Trayodaśī pāraṇa) as the salvific means to wash residual sin and reach Viṣṇu’s worlds.
They establish a dharma-ethic for rulers: truth, self-sacrifice, and protection of the vulnerable are paradigms that justify compassionate intervention and the dedication of personal merit for another’s uplift.