မောဟိနီ–ဝစု ဆွေးနွေးခန်း (ဝသိဋ္ဌ၏ ပြောကြားချက်အတွင်း) တွင် ဝစုက ပုရုရှိုတ္တမ-က்ஷೇತ್ರ အနီး သမုဒ္ဒရာ၌ လစ်တူရ်ဂျီကို သတ်မှတ်သည်—ပုရုရှိုတ္တမကို ပူဇော်၊ ဦးညွတ်၊ သမုဒ္ဒရာကို «မြစ်တို့၏ အရှင်» ဟု ပရိသတ်တင်၊ ရေချိုးပြီး ကမ်းခြေ၌ နာရာယဏကို ပူဇော်ရန်။ ရာမ–ကృష్ణ–သုဘဒြာကို ရိုသေခြင်းနှင့် စာဂရကို နမസ്കာရပြုခြင်းသည် အရှွမေဓ ယဇ္ဈနှင့်တူသော မဟာပုဏ္ဏာ၊ အပြစ်ဖျက်ခြင်း၊ ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ခြင်းနှင့် နောက်ဆုံး ဝိုင်ရှ္ဏဝ-ယောဂမှတစ်ဆင့် မုတ်ခ္ခသို့ ရောက်စေသည်။ ဂြဟ်ဖုံး၊ သင်္ကရန်တိ၊ အယန၊ ဝိသုဝ၊ ယုဂ/မန်ဝန္တရ အစ၊ ဗျတီပာတ၊ အာရှာဍ္ဍနှင့် ကာရ္တိက စသည့် အထူးကာလများကို ရေတွက်ကာ ဤနေရာ၌ ဘြာဟ္မဏများသို့ ဒါနနှင့် ပိဏ္ဍ ပူဇာသည် အဆတစ်ထောင်တိုး၍ မကုန်ခန်းသော အကျိုးရလဒ်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် သမုဒ္ဒရာသည် တီရ္ထများ၏ ဘုရင်ဖြစ်ကြောင်း—တီရ္ထ၊ မြစ်၊ ရေကန်အားလုံး သို့ဝင်ရောက်ပြီး ထိုနေရာ၌ ပြုသော ကုသိုလ်သည် မပျက်မယွင်းကြောင်း၊ ဒေသတွင် «၉၉ ကောဋိ တီရ္ထ» ရှိကြောင်း ထူထောင်သည်။ မောဟိနီက သမုဒ္ဒရာ အငန်ဖြစ်ရခြင်းကို မေးရာ ဝစုက သမုဒ္ဒရာ ၇ ခုကို ကလေးငယ်များအဖြစ်၊ ရာဓိကာ၏ ကျိန်စာနှင့် ကృష్ణ၏ အမိန့်ကြောင့် အငယ်ဆုံးသည် က္ရှာရ (အငန်) ဖြစ်လာကြောင်း ပုံပြင်တစ်ပုဒ် ပြောသည်။ အဆုံးတွင် သာံခ္ယ ကောစမော်လောဂျီနှင့် ဘြဟ္မာဏ္ဍ ဖြစ်ပေါ်မှုကို—ဂုဏများနှင့် ဓာတ်များမှ ဝိရာဋ္၊ ဘြဟ္မာနှင့် လောက ၁၄ ထိ—အကျဉ်းချုပ်ကာ «ဘြဟ္မာဏ္ဍ ဥတ္ပတ္တိ-ဝရ္ဏန» ဟု ပိတ်သည်။
Verse 1
वसुरुवाच । एवं संपूज्य विधिवद्भक्त्या तं पुरुषोत्तमम् । प्रणम्य शिरसा पश्चात्सागरं च प्रसादयेत् ॥ १ ॥
ဝಸುက ပြောသည်—«ဤသို့ စည်းကမ်းတကျ ဘက္တိဖြင့် ထို ပုရုရှိုတ္တမကို ပူဇာပြုပြီးနောက်၊ ခေါင်းချ၍ နမස්ကာရပြုရမည်။ ထို့နောက် သမုဒ္ဒရာကိုလည်း ပရသာဒ ရစေရန် ပူဇာ၍ ပျော်ရွှင်စေရမည်»။
Verse 2
प्राणस्त्वं सर्वभूतानां विश्वस्मिन्सरितां पते । तीर्थराज नमस्तेऽस्तु त्राहि मामच्युतप्रिय ॥ २ ॥
ဤလောကရှိ မြစ်များ၏ အရှင်တော်၊ သတ္တဝါအပေါင်း၏ အသက်ရှူသက်တော်သည် သင်ဖြစ်၏။ တီရ္ထရာဇ (သန့်ရှင်းကူးကန်အရှင်) တော်အား နမസ്കာရပါ၏—အချျုတ (ဗိဿနု) ချစ်မြတ်နိုးတော်မူသောအရှင်၊ ကျွန်ုပ်ကို ကယ်တင်ပါ။
Verse 3
स्नात्वैवं सागरे सम्यक् तस्मिन् क्षेत्रवरे शुभे । तीरे चाभ्यर्च्य विधिवन्नारायणमनामयम् ॥ ३ ॥
ဤသို့ အလွန်မင်္ဂလာရှိသော ထိုကောင်းမြတ်သန့်ရှင်းရာဒေသ၌ ပင်လယ်တွင် မှန်ကန်စွာ ရေချိုးပြီးနောက်၊ ကမ်းခြေပေါ်တွင် အနာမယ နာရာယဏ (အပြစ်ကင်းစင်တော်) ကို သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိအတိုင်း ပူဇော်ရမည်။
Verse 4
रामं कृष्णं सुभद्रां च प्रणिपत्य च सागरम् । शतानामश्वमेधानां फलं प्राप्नोति मानवः ॥ ४ ॥
ရာမ၊ ကృష్ణ နှင့် သုဘဒြာ တို့အား ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ၊ ထို့ပြင် သာဂရ (ပင်လယ်) ကိုလည်း ရိုသေကန်တော့လျှင် လူသည် အရှွမေဓ ယဇ్ఞ တစ်ရာ၏ ကုသိုလ်ဖလကို ရရှိ၏။
Verse 5
सर्वपापिविनिर्मुक्तः सर्वदुःखविवर्जितः । वृंदारकहरिः श्रीमाचूपयौवनगर्वितः ॥ ५ ॥
သူသည် အပြစ်အကုန်လုံးမှ လွတ်မြောက်၍ ဒုက္ခအပေါင်းမှ ကင်းဝေး၏—ဒေဝတားတို့၏ အပျော်အပါးဖြစ်သော ဟရီသည် ဂုဏ်ရောင်တောက်ပ၍ မပျက်မယွင်းသော ယောဝနဂုဏ်ကို ဂုဏ်ယူတော်မူ၏။
Verse 6
विमानेनार्कवर्णेन दिव्यगंधर्वनादिना । कुलेकविंशतिं धृत्वा विष्णुलोकं च गच्छति ॥ ६ ॥
နေကဲ့သို့ တောက်ပသော ဗိမာန်ယာဉ်ဖြင့်၊ ဒိဗ္ဗ ဂန္ဓဗ္ဗ သံစဉ်များ မြည်ဟည်းလျက် သယ်ဆောင်ခံရကာ၊ မိမိမျိုးရိုး ၂၁ ဆက်ကို မြှောက်တင်ပြီးနောက် ဗိဿနုလောကသို့ သွားရောက်၏။
Verse 7
भुक्त्वा तत्र वरान्भोगाक्रीडित्वा च सुरैस्सह । च्युतस्तस्मादिहायातो ब्राह्मणो ब्रह्मवित्तमः ॥ ७ ॥
ထိုနေရာ၌ အမြတ်ဆုံးသော အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုများကို ခံစား၍ နတ်တို့နှင့်အတူ ကစားပျော်ရွှင်ပြီးနောက်၊ ဗြာဟ္မဏ—ဗြဟ္မန်ကို အထူးကောင်းစွာ သိမြင်သူ—သည် ထိုအဆင့်မှ ကျဆင်းကာ ဤလောကသို့ ရောက်လာ하였다။
Verse 8
यशस्वी मतिमाञ्छ्रीमान्सत्यवादी जितेंद्रियः । वेदशास्त्रार्थविद्विप्रो भवेत्पश्चात्तु वैष्णवः ॥ ८ ॥
ထို့နောက် သူသည် ဂုဏ်သတင်းကျော်ကြား၍ ဉာဏ်ပညာရှိကာ စည်းစိမ်ပြည့်စုံ၊ သစ္စာပြောသူနှင့် အင်ဒြိယတို့ကို အနိုင်ယူသူ ဖြစ်လာသည်။ ဝေဒနှင့် သာස්တရတို့၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော ဗြာဟ္မဏသည် နောက်တစ်ဖန် ဝိෂ္ဏဝ (ဗိဿဏုကို ဘက္တိပြုသူ) ဖြစ်လာသည်။
Verse 9
योगं च वैष्णवं प्राप्य ततो मोक्षमवाप्नुयात् । ग्रहोपरागे संक्रांत्यामयने विषुवे तथा ॥ ९ ॥
ဝိෂ္ဏဝ-ယောဂကို ရရှိပြီးနောက် ထို့မှ မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရောက်နိုင်သည်။ (ဤအကျင့်ကို အထူးချီးမွမ်းသည့်အချိန်များမှာ) ဂြိုဟ်အုပ်ရဂ (နေ/လ ကြတ်ခြင်း)၊ သင်္ကရန္တိ (နေဝင်ရာသို့ ပြောင်းဝင်ချိန်)၊ အယန (နွေ/ဆောင်း အလှည့်) နှင့် ဝိသုဝ (ညီမျှနေ့ည) တို့ဖြစ်သည်။
Verse 10
युगादिषु च मन्वादौ व्यतीपाते दिनक्षये । आषाढ्यां चैव कार्तिक्यां माध्यां वान्यशुभे तिथौ ॥ १० ॥
ထို့အပြင် ယုဂအစများနှင့် မနုအစများတွင်၊ ဗျတီပာတ အချိန်တွင်၊ နေ့ကုန်ချိန်တွင်၊ အာသာဍ္ဍဟနှင့် ကာရ္တိက လများတွင်၊ မွန်းတည့်ချိန်တွင်၊ သို့မဟုတ် အခြား မင်္ဂလာရှိသော တိထိ (လဆန်းလပြည့်နေ့ရက်) များတွင်လည်း—(ဓမ္မကိစ္စများအတွက် အထူးချီးမွမ်းသော အချိန်များဖြစ်သည်)။
Verse 11
ये त्वत्र दानं विप्रेभ्यः प्रयच्छंतिसुमेधसः । फलं सहस्रगुणतमन्यतीर्थाल्लभंति ते ॥ ११ ॥
သို့သော် ဤနေရာ၌ ဗြာဟ္မဏတို့အား ဒါနကို ပေးလှူကြသော ဉာဏ်ကောင်းသူများသည် အခြား တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာနေရာ) များတွင် ရသည့်အကျိုးထက် အဆတစ်ထောင် ပိုမိုကြီးမားသော အကျိုးကို ရရှိကြသည်။
Verse 12
पितॄणां ये प्रयच्छंति पिंडं तत्र विधानतः । अक्षयां पितरस्तेषां तृप्तिं संप्राप्नुवंति वै ॥ १२ ॥
ထိုသန့်ရှင်းရာနေရာ၌ စည်းကမ်းအတိုင်း ဘိုးဘွားပိတೃများအတွက် ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ကို ပူဇော်သူတို့၏ ပိတೃ (Pitṛ) များသည် မကုန်ခန်းသော ကျေနပ်မှုကို အမှန်တကယ် ရရှိကြသည်။
Verse 13
एवं स्नानफलं सम्यक् सागरस्य मयेरितम् । दानस्य च फलं देवि पिंडदानस्य चैव हि ॥ १३ ॥
ဤသို့ပင် သမုဒ္ဒရာ၌ ရေချိုးခြင်း၏ အကျိုးကို ငါမှန်ကန်စွာ ကြေညာခဲ့၏။ ထို့အတူပင် ဒေဝီမယ်တော်၊ ဒါန၏ အကျိုးနှင့် ပိဏ္ဍပူဇော်ခြင်း၏ အကျိုးကိုလည်း အမှန်တကယ် ဖော်ပြပြီးပြီ။
Verse 14
धर्मार्थमोक्षफलदमायुः कीर्तियशस्करम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं नॄणां धन्यं दुःस्वप्ननाशनम् ॥ १४ ॥
ဤအရာသည် ဓမ္မ၊ အဓိပ္ပါယ် (artha) နှင့် မောက္ခ (mokṣa) တို့၏ အကျိုးကို ပေးတတ်၏။ အသက်ရှည်ခြင်း၊ ကျော်ကြားမှုနှင့် ဂုဏ်သတင်းကောင်းကို တိုးပွားစေ၏။ လူတို့အတွက် လောကီစည်းစိမ်နှင့် လွတ်မြောက်ခြင်း နှစ်မျိုးလုံးကို ပေးပြီး မင်္ဂလာဖြစ်ကာ မကောင်းသော အိပ်မက်များကို ဖျက်ဆီးတတ်၏။
Verse 15
सर्वपापाहरं पुण्यं सर्वकामफलप्रदम् । नास्तिकाय न वक्तव्यं शठाय कृपणाय च ॥ १५ ॥
ဤသင်ကြားချက်/အကျင့်သည် ပုဏ္ဏ (ပုဏ္ဏ) သန့်ရှင်း၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားကာ လိုအင်ဆန္ဒအားလုံး၏ အကျိုးကို ပေးတတ်၏။ မယုံကြည်သူ (နာစတိက) ထံ မပြောရ၊ လှည့်စားသူနှင့် ကပ်စီးသူထံလည်း မပြောရ။
Verse 16
तावद्गर्ज्जंति तीर्थानि माहात्म्यैः स्वैः पृथक् पृथक् । यावन्न तीर्थराजस्य माहात्म्यं वर्ण्यते द्विजैः ॥ १६ ॥
တီရ္ထ (tīrtha) များသည် မိမိတို့၏ မဟာတ္မ (ဂုဏ်သတ္တိ) ကို တစ်ခုချင်းစီ သီးသန့် ကြွေးကြော်နေကြသည်—ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များက “တီရ္ထရာဇ” ၏ မဟာတ္မကို မဖော်ပြသေးသရွေ့။
Verse 17
पुष्करादीनि तीर्थानि प्रयच्छंति स्वकं फलम् । तीर्थराजः समुद्रस्तु सर्वतीर्थफलप्रदः ॥ १७ ॥
ပုရှ္ကရ စသည့် တီရ္ထများသည် ကိုယ်ပိုင်အကျိုးဖလကို ပေးတတ်သော်လည်း၊ တီရ္ထတို့၏ ဘုရင်ဖြစ်သော သမုဒ္ဒရာသည် တီရ္ထအားလုံး၏ အကျိုးဖလကို ပေးတတ်၏။
Verse 18
भूतले यानि तीर्थानि सरितश्च सरांसि च । विशंति सागरे तानि तेन वै श्रेष्ठतां गतः ॥ १८ ॥
မြေပြင်ပေါ်ရှိ တီရ္ထအားလုံးနှင့် မြစ်များ၊ ရေကန်များသည် နောက်ဆုံးတွင် သမုဒ္ဒရာထဲသို့ စီးဝင်ကြသဖြင့်၊ ထိုကြောင့် သမုဒ္ဒရာသည် အထွတ်အမြတ်ကို ရရှိ၏။
Verse 19
राजा समस्ततीर्थानां सागरः सरितां पतिः । तस्मात्समस्ततीर्थेभ्यः श्रेष्ठोऽसौ सर्वकामदः ॥ १९ ॥
သမုဒ္ဒရာသည် တီရ္ထအားလုံး၏ ဘုရင်၊ မြစ်တို့၏ အရှင်ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် တီရ္ထအားလုံးထက် အထွတ်အမြတ်ဖြစ်ကာ ဆန္ဒအားလုံးကို ပြည့်စုံစေတတ်၏။
Verse 20
तमो नाशं यथाभ्येति भास्करेऽभ्युदिते सति । कोट्यो नवनवत्यस्तु यत्र तीर्थानि संति वै ॥ २० ॥
နေမင်း ထွက်ပေါ်လာသော် အမှောင်ပျောက်ကွယ်သကဲ့သို့၊ ထိုသန့်ရှင်းဒေသ၌ တီရ္ထ ကိုးဆယ်ကိုးကုဋေ (၉၉ ကုဋေ) ရှိသည်ဟု အမှန်ဆို၏။
Verse 21
तस्मात्स्नानं च दानं च होमं जप्यं सुरार्चनम् । यत्किञ्चित्क्रियते तत्र तदक्षयमितीरितम् ॥ २१ ॥
ထို့ကြောင့် ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း၊ ဟိုးမ (မီးပူဇော်) ပြုခြင်း၊ မန္တရား ဂျပ်ခြင်းနှင့် ဒေဝတာတို့ကို ပူဇော်ခြင်း—ထိုနေရာ၌ ပြုသမျှသည် အကျိုးကုသိုလ် မလျော့မနည်း (အက္ခယ) ဟု ကြေညာထား၏။
Verse 22
मोहिन्युवाच । सर्वेषु तु समुद्रेषु क्षारोऽयं सरितां पतिः । कथं जातो गुरो ब्रूहि सर्वज्ञोऽसि यतो द्विज ॥ २२ ॥
မောဟိနီက ပြောသည်။ «သမုဒ္ဒရာအပေါင်းတို့အနက် ဤမြစ်တို့၏အရှင်သည် ဆားရည်ဖြစ်၏။ အို ဆရာတော်၊ ဤဆားရည်ဖြစ်လာပုံကို ပြောပြပါ။ သင်သည် အရာအားလုံးသိသော ဒွိဇဖြစ်၏»
Verse 23
वसुरुवाच । श्रृणु वक्ष्यामि सुभगे क्षारत्वं चास्य वारिधेः । यथा प्राप्तः पुरासीच्च मात्रास्य जगतामपि ॥ २३ ॥
ဝစုက ပြောသည်။ «ကံကောင်းသောမိန်းမရေ၊ နားထောင်ပါ—ဤသမုဒ္ဒရာ၏ ဆားရည်ဖြစ်ပုံကို ရှေးကာလမှစ၍ ငါရှင်းပြမည်။ ထို့ပြင် လောကတို့၏ အတိုင်းအတာကိုလည်း ပြောမည်»
Verse 24
पुरा सृष्टिक्रमे जाताः समुद्राः सप्त मोहिनि । राधिका गर्भसंभूता दिव्यदेहाः पृथग्विधाः ॥ २४ ॥
«မောဟိနီရေ၊ ရှေးကာလ ဖန်ဆင်းခြင်းအစဉ်အလာ၌ သမုဒ္ဒရာ ခုနစ်ပါး ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထို့နောက် ဂರ್ಭမှ မွေးဖွားသော ရာဓိကာသည် နတ်သဘောကာယများဖြင့် မျိုးစုံသော ရုပ်သဏ္ဍာန်များအဖြစ် ထင်ရှားလာ၏»
Verse 25
एकदा राधिकानाथः कांतया सह संगतः । आस्ते वृन्दावने साक्षाद्गोपगोपीगवांपतिः ॥ २५ ॥
«တစ်ခါတစ်ရံ ရာဓိကာ၏ နာထာ (အရှင်) သည် ချစ်သူမနှင့် ပေါင်းစည်း၍ နေ၏။ သူသည် အမှန်တကယ် ဂိုပများ၊ ဂိုပီများနှင့် နွားများ၏ အရှင်ဖြစ်ပြီး ဗೃန္ဒာဝန်၌ တည်နေ၏»
Verse 26
रासमंडलमध्ये तु सुदीप्ते मणिमण्डपे । सुस्निग्धया समायुक्तः श्रृंगारे कांतया तया ॥ २६ ॥
«ရာသလီလာ၏ ဝိုင်းအလယ်၌ တောက်ပလင်းလက်သော ရတနာမဏ္ဍပအတွင်း၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာနူးညံ့သည့် ထိုကန်တာနှင့်အတူ အလှအပ၏ ရသာ၌ ပေါင်းစည်းနေ၏»
Verse 27
ते सप्त सागरा बालाः स्तन्यपानकृतक्षणाः । ततस्ते सर्वतो दृष्ट्वा मातरं तां जगत्प्रसूम् ॥ २७ ॥
သမုဒ္ဒရာ ခုနစ်ပါးသည် နို့စို့ချိန် အနည်းငယ်သာ ရှိသကဲ့သို့ ကလေးငယ်များကဲ့သို့ ဖြစ်ကြ၏။ ထို့နောက် အရပ်ရပ်ကို ကြည့်လျက် စကြဝဠာကို မွေးဖွားထောက်ပံ့သော မိခင်—လောကကို ထမ်းဆောင်သူကို မြင်တွေ့ကြ၏။
Verse 28
क्षुधार्ताश्च रुदंतस्तु आसेदुर्मणिमंडपम् । तत्र जग्मुस्तु ते सर्वे स्तन्यपान कृतेक्षणाः ॥ २८ ॥
ဆာလောင်၍ ငိုကြွေးလျက် မဏိမဏ္ဍပသို့ ရောက်လာကြ၏။ ထိုနေရာသို့ အားလုံးက နို့သောက်ရန်ကိုသာ မျက်စိတည်လျက် သွားဝင်ကြ၏။
Verse 29
सर्वे निवारिताश्चापि द्वारस्थैर्वल्लवीगणैः । विविशुश्च भृशं क्रुद्धा बालकास्ते स्तनार्थिनः ॥ २९ ॥
တံခါးဝ၌ ရပ်နေသော နွားထိန်းမိန်းမအုပ်စုများက အားလုံးကို တားဆီးကြ၏။ သို့သော် နို့လိုသော ကလေးငယ်များသည် အလွန်ဒေါသထွက်လျက် အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ကြ၏။
Verse 30
उपेक्षिता गोपिकाभिर्मातुरुत्संगवर्तिनः । ततस्तु प्ररुदन्तो वै ते गत्वा मणिमंडपम् ॥ ३० ॥
နွားထိန်းမိန်းကလေးများက လျစ်လျူရှုသဖြင့် မိခင်၏ ပေါင်ပေါ်တွင် ထိုင်နေသော ကလေးငယ်များသည် ငိုကြွေးလာကြ၏။ ထို့နောက် အမှန်တကယ် ငိုယိုလျက် မဏိမဏ္ဍပသို့ သွားကြ၏။
Verse 31
उच्चैः प्रचुक्रुशुद्रेवि मातः क्वासीतिवादिनः । यदा नाह्वयते माता बालकांस्तान्स्तनार्थिनः ॥ ३१ ॥
အို ဒေဝီ၊ နို့လိုသော ကလေးငယ်များသည် မိခင်က မခေါ်သည့်အခါတိုင်း “အမေ၊ ဘယ်မှာရှိသလဲ” ဟု အော်ဟစ်ငိုကြွေးကြ၏။
Verse 32
तदा कनिष्ठः सर्वेषां विवेशायं रतिस्थलम् । तं दृष्ट्वा स्वसुतं राधा मुग्धं श्रृंगारभंगदम् ॥ ३२ ॥
ထို့နောက် အားလုံးထဲမှ အငယ်ဆုံးသည် ချစ်ခြင်း၏နေရာသို့ ဝင်ရောက်လာ၏။ မိမိသားကို ထိုနေရာ၌ သန့်ရှင်းအပြစ်ကင်း၍ မသိမသာ မူးမောနေသည်ကို မြင်သော ရာဓာသည် ချစ်လှုပ်ရှားသည့် လီလာ၏ အလှအပကို ချိုးဖောက်သကဲ့သို့ ခံစားရ၏။
Verse 33
शशाप क्षुभिता भद्रे भूर्लोकं यात मा चिरम् । यतः श्रृंगारभंगं तु मम कर्तुं समुद्यताः ॥ ३३ ॥
စိတ်လှုပ်ရှား၍ ဒေါသထွက်သော နាងသည် ကျိန်စာချ၏—“ချစ်သူရေ၊ လူ့လောကသို့ မကြာမီ သွားလော့။ အကြောင်းမူကား ငါ၏ အလှဆင်ခြင်းနှင့် ချစ်လှုပ်ရှားမှုကို ဖျက်ဆီးရန် သင်တို့က ကြိုးပမ်းလာကြသောကြောင့်ပင်” ဟု။
Verse 34
ततो यूयं भुवं गत्वा स्थास्यथैकाकिनः सुताः । तच्छ्रुत्वा वचनं मातुर्जगद्धात्र्या विरंचिजे ॥ ३४ ॥
“ထို့နောက် သင်တို့သားတို့သည် မြေပြင်သို့ သွားကာ ထိုနေရာ၌ တစ်ယောက်တည်း အထီးကျန်စွာ နေထိုင်ရမည်” ဟု။ ကမ္ဘာကို ထိန်းသိမ်းသော မိခင်၏ စကားကို ကြားသော် သူတို့သည် ဝိရဉ္စိ (ဗြဟ္မာ) ထံသို့ ပြောကြ၏။
Verse 35
अत्युच्चै रुरुदुः सर्वे वियोगभयकातराः । ततः प्रसन्नो भगवाञ्छ्रीकृष्णः प्रणतार्तिहा ॥ ३५ ॥
သူတို့အားလုံးသည် ခွဲခွာရမည်ကို ကြောက်ရွံ့၍ အလွန်အမင်း ငိုကြွေးကြ၏။ ထို့နောက် ပဏာမပြုသူတို့၏ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသော ဘဂဝန် သရီကృష్ణ သည် ကရုဏာဖြင့် ပျော်ရွှင်တော်မူ၏။
Verse 36
मा भैष्ट पुत्रास्तिष्ठामि समीपे भवतामहम् । द्रवरूपा भवंतस्तु पृथग्रूपचराः सदा ॥ ३६ ॥
“မကြောက်ကြနှင့်၊ သားတို့ရေ၊ ငါသည် သင်တို့အနီး၌ ရပ်တည်နေ၏။ သို့သော် သင်တို့သည် အရည်သဏ္ဌာန် ဖြစ်လာကာ အမြဲတမ်း သီးခြားသဏ္ဌာန်ဖြင့် လှုပ်ရှားသွားလာကြလိမ့်မည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။
Verse 37
वर्तध्वं क्षारतां यातु कनिष्ठोऽभ्यंतरे स्थितः । एवमुक्त्वा जगन्नाथो बालकान्विससर्ज ह ॥ ३७ ॥
“သင်တို့ လမ်းကို ဆက်သွားကြလော့။ အတွင်း၌ တည်နေသော အငယ်ဆုံးသူသည် ‘က္ṣာရ’ (ဆားရည်/အယ်လ်ကလိုင်း) အဖြစ်သို့ ရောက်စေ” ဟု ကမ္ဘာလောက၏ အရှင် ဂဂန္နာထ မိန့်တော်မူပြီးနောက် ကလေးတို့ကို ပြန်လွှတ်တော်မူ၏။
Verse 38
तेषां तु सांत्वनोर्थाय समीपस्थः सदाभवत् । यः प्रविष्टो रतिगृहं स क्षारोदो बभूव ह । अन्ये तु द्रवरूपा वै क्षीरोदाद्याः पृथक् स्थिताः ॥ ३८ ॥
သို့ရာတွင် သူတို့ကို နှစ်သိမ့်ရန် အနီး၌ အမြဲတမ်း တစ်ဦးက ရှိနေ၏။ ရတိဂೃಹ (ပျော်ရွှင်ရာခန်း) ထဲသို့ ဝင်သူသည် ဆားသမုဒ္ဒရာ ဖြစ်လာပြီး၊ အခြားသူတို့သည် ရေသဏ္ဍာန်များကို ခံယူကာ—နို့သမုဒ္ဒရာမှ စ၍—ကိုယ်ကိုယ်တိုင်၏ နေရာများတွင် သီးခြားတည်နေကြ၏။
Verse 39
मोहिन्युवाच । का राधा भवता प्रोक्ता गुरो लोकप्रसूः सती । तस्यास्तत्वं समाख्याहि श्रोतुं कौतूहलं मम ॥ ३९ ॥
မောဟိနီက ပြောသည်—“အို ဂုရုရှင်၊ သင်က လောကတို့ကို မွေးဖွားစေသော သီလရှင် မိခင်ဟု ဆိုခဲ့သော ရာဓာသည် မည်သူနည်း။ သူမ၏ အမှန်တရားကို ကျွန်မအား ရှင်းပြပါ; နားထောင်လိုစိတ်က အလွန်ပြင်းထန်ပါသည်။”
Verse 40
पुराणेषु रहस्यं तु राधामाधववर्णनम् । यतः सर्वं भवान्वेत्ति याथातथ्येन सुव्रत ॥ ४० ॥
“ပုရာဏများအတွင်းရှိ အမှန်တကယ်သော လျှို့ဝှက်ချက်မှာ ရာဓာနှင့် မာဓဝ၏ ကထာဝဏ္ဏနာ ဖြစ်၏။ အို သီလဝတီမြတ်သူ၊ သင်သည် အရာအားလုံးကို အမှန်အတိုင်း တိတိကျကျ သိရှိသူဖြစ်သည်။”
Verse 41
वसिष्ठ उवाच । तच्छ्रुत्वा मोहिनीवाक्यं भूपते स वसुर्महान् । अतीव भक्तो गोविंदे निमग्रहृदयोऽभवत् ॥ ४१ ॥
ဝသိဋ္ဌက မိန့်သည်—“အို မင်းကြီး၊ မောဟိနီ၏ စွဲမက်ဖွယ် စကားကို ကြားသော် မဟာဝသုသည် ဂోవိန္ဒ၌ အလွန်အမင်း ဘက္တိပြည့်ဝလာ၍ သူ၏နှလုံးသည် အပြည့်အဝ (ဘုရား၌) နစ်မြုပ်သွား၏။”
Verse 42
पुलकांकितसर्वांगः प्रहृष्टहृदयो मुदा । उवाच मोहमापन्नो मोहिनीं द्विजसत्तमः ॥ ४२ ॥
ကိုယ်အင်္ဂါအားလုံး ရောမထောင်ထ၍ စိတ်နှလုံး မုဒာဖြင့် ပျော်ရွှင်လန်းဆန်းသော်လည်း မောဟ၌ ကျရောက်သွားသော ဒွိဇသတ္တမသည် မိုဟိနီအား ပြောဆိုလေ၏။
Verse 43
वसुरुवाच । श्रृणु देवि प्रवक्ष्यामि रहस्यातिरहस्यकम् । सुगोप्यं कृष्णचरितं ब्रह्मैकत्वविधायकम् ॥ ४३ ॥
ဝစုက ပြော၏—“နတ်သမီးရေ၊ နားထောင်ပါ။ အလွန်လျှို့ဝှက်သော လျှို့ဝှက်တရားကို ငါကြေညာမည်။ အလွန်စောင့်ရှောက်ထားသော ကృష్ణ၏ လီလာ-ചരિતကို၊ ဗြဟ္မ၏ တစ်တည်းတရားကို ထူထောင်ပေးသော အကြောင်းကိုပင်။”
Verse 44
प्रकृतेः पुरुषस्यापि नियंतारं विधेर्विधिम् । संहर्तारं च संहर्तुर्भगवंतं नतोऽस्म्यहम् ॥ ४४ ॥
ပရကృతိနှင့် ပုရုಷကိုပါ အုပ်စိုးထိန်းချုပ်တော်မူသော၊ ဗိဓိ (ဗြဟ္မာ) ၏ ဗိဓိကိုတောင် စီမံခန့်ခွဲတော်မူသော၊ သံဟာရက (ရုဒြ) ကိုတောင် သံဟာရတော်မူသော ဘဂဝန်ထံ ငါ ဦးချတော်မူ၏။
Verse 45
देवि सर्वेऽवतारास्तु ब्रह्मणः कृष्णरूपिणः । अवतारी स्वयं कृष्णः सगुणो निर्गुणः स्वयम् ॥ ४५ ॥
နတ်သမီးရေ၊ အဝတာရအားလုံးသည် ကృష్ణရূপဖြင့် ပေါ်ထွန်းသော ဗြဟ္မ၏ ပုံရိပ်များပင်။ သို့သော် အဝတာရတို့၏ မူလအဝတာရီမှာ ကൃഷ്ണတော်မူ၏—တော်မူတော်တည်းက စဂုဏနှင့် နိရ္ဂုဏ နှစ်ပါးလုံးဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 46
स एव रामः कृष्णश्च वस्तुतो गुणतः पृथक् । सर्वे प्राकृतिका लोका गोलोको निर्गुणः स्वयम् ॥ ४६ ॥
တော်မူတော်တည်းက ရာမလည်း ဖြစ်တော်မူ၍ ကൃഷ്ണလည်း ဖြစ်တော်မူ၏—အနှစ်သာရတစ်ပါးတည်းပင်၊ သို့သော် ပေါ်လွင်သော ဂုဏ်တို့အရ ခွဲခြားထင်ရှား၏။ အခြားလောကအားလုံးသည် ပရကృతိဖြစ်သော်လည်း ဂိုလိုကသည် မိမိသဘာဝအားဖြင့် ဂုဏသုံးပါးကင်းလွတ်သော နိရ္ဂုဏပင် ဖြစ်၏။
Verse 47
गावस्तेजोंऽशवो भद्रे वेदविद्भिर्निरूपिताः । ब्रह्मविष्णुशिवाद्यास्तु प्राकृता गुणनिर्मिताः ॥ ४७ ॥
မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမတော်၊ ဝေဒကို သိမြင်သော ပညာရှင်တို့က နွားတို့သည် ဒေဝတေဇ (tejas) ၏ အစိတ်အပိုင်းများဟု ကြေညာကြသည်။ သို့ရာတွင် ဘြဟ္မာ၊ ဗိဿဏု၊ ရှိဝ နှင့် အခြားဒေဝတို့၏ ထင်ရှားသော ရုပ်သဏ္ဌာန်များသည် ပရကృతిမှ ဖြစ်ပေါ်၍ ဂုဏသုံးပါးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။
Verse 48
तत्तेजः सर्वदा देवि निर्गुणं गुणकृन्मतम् । गुणास्तदंशवो भद्रे सर्वे व्याकृतरूपिणः ॥ ४८ ॥
ဒေဝီတော်၊ ထိုအမြင့်မြတ်သော တေဇသည် အစဉ်အမြဲ ဂုဏမဲ့ (နိရ္ဂုဏ) ဖြစ်သော်လည်း ဂုဏတို့ကို ဖန်ဆင်းသူဟု ယူဆကြသည်။ မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမတော်၊ ဂုဏအားလုံးသည် ထိုတေဇ၏ အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်၍ ကွဲပြားသော ရုပ်ပုံသဏ္ဌာန်များအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 49
व्याकृतोत्पादका ज्ञेया रजः सत्त्वतमोभिधाः । अव्याकृतस्य पुंसो हि गुणा विज्ञापकाः शुभे ॥ ४९ ॥
ရဇသ၊ သတ္တဝ၊ တမသ ဟု ခေါ်သော ဂုဏသုံးပါးသည် ထင်ရှားသော အရာများ (ဗျာကృత) ကို ဖြစ်ပေါ်စေသူများဟု သိမှတ်ပါ။ မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမတော်၊ ဤဂုဏတို့သည် မထင်ရှားသော ပုရုෂ (အဗျာကృత ပုရုෂ) ကို နားလည်စေသော အညွှန်းလက္ခဏာများပင် ဖြစ်သည်။
Verse 50
देहभूताः स्मृतास्तस्य तच्छक्तिः प्रकृतिर्मता । प्रधानप्रकृतिं प्राहुः कार्यकारणरूपिणीम् ॥ ५० ॥
ဤဂုဏတို့ကို သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု မှတ်သားကြသည်။ ထိုသူ၏ အင်အားတော်ကို ပရကृतिဟု သတ်မှတ်ကြ၏။ ၎င်းကို အကြောင်းနှင့် အကျိုး နှစ်မျိုးလုံး၏ ရုပ်သဘောရှိသော မူလသဘာဝ (ပရဓာန-ပရကृति) ဟု ခေါ်ကြသည်။
Verse 51
साक्षिणं पुरुषं प्राहुर्निर्गुणं तु सनातनम् । पुरुषो वीर्यमाधत्त प्रकृत्यां च ततो गुणाः ॥ ५१ ॥
ပုရုෂကို သက်သေမြင်သူ (စాక్షီ) ဟု ကြေညာကြပြီး၊ အစဉ်တည်မြဲ၍ ဂုဏမဲ့သူဟု ဆိုကြသည်။ ပုရုෂသည် မိမိ၏ အာနုဘော်ကို ပရကృతိထဲသို့ ထည့်သွင်းကာ ထိုမှ ဂုဏတို့ ပေါ်ထွန်းလာသည်။
Verse 52
सत्त्वाद्या ह्यभवंस्तेभ्यो महत्तत्वं समुद्गतम् । पुरुषस्येच्छया तत्तु व्याकृतं समभूदहम् ॥ ५२ ॥
ထိုတို့မှ စတ္တဝါစသော ဂုဏ်သတ္တိများ ပေါ်ထွန်းလာ၍၊ ထိုဂုဏ်တို့မှ မဟတ်တတ္တဝ (Mahat-tattva) ထွက်ပေါ်လာသည်။ ထို့နောက် ပုရုရှ၏ အလိုတော်ကြောင့် ထိုမဟတ်သည် ခွဲခြားဖော်ထုတ်ခံရပြီး၊ “ငါ” သည် ထင်ရှားသော အရှိတရားအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 53
तत्त्रिधा समभूद्भद्रे द्रव्यज्ञानक्रियात्मकम् । वैकारिकस्तैजसश्च तामसश्चेत्यहं त्रिधा ॥ ५३ ॥
အို မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ ထိုတတ္တဝသည် သုံးမျိုးဖြစ်လာ၍—ဒြဗျ (အရာဝတ္ထု)၊ ဉာဏ် (အသိ) နှင့် ကရိယာ (လုပ်ဆောင်မှု) သဘောတရားများဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် “ငါ” လည်း သုံးမျိုးဖြစ်၍—ဝိုင်ကာရိက (vaikārika)၊ တိုင်ဇသ (taijasa) နှင့် တာမသ (tāmasa) ဟူ၍ ဖြစ်၏။
Verse 54
वैकारिकान्मनो जज्ञे देवा वैकारिका दश ॥ ५४ ॥
စတ္တဝသဘောရှိသော ဝိုင်ကာရိကမှ မနော (စိတ်) မွေးဖွားလာပြီး၊ ထိုဝိုင်ကာရိကအမျိုးအစားတူသော ဒေဝတား ဆယ်ပါးလည်း ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 55
दिग्वातार्कप्रचेतोश्विब्रंह्मेंद्रोपेंद्रमित्रकाः । तैजसानींद्रियाण्याहुर्ज्ञानकर्ममयानि च ॥ ५५ ॥
ဒိက် (အရပ်များ) ၏ ဒေဝတားများ၊ ဝါတာ (လေ)၊ အာရ္က (နေ)၊ ပရစေတသ (ဝရုဏ)၊ အရှွင်နှစ်ပါး၊ ဘြဟ္မာ၊ အိန္ဒြ၊ ဥပေန္ဒြ (ဗိဿနု) နှင့် မိတ္တရတို့သည် တိုင်ဇသ (taijasa) အာရုံအင်္ဂါများ၏ အုပ်စိုးဒေဝတားများဟု ဆိုကြသည်။ ထိုအာရုံအင်္ဂါများသည် ဉာဏ်နှင့် ကర్మ—အသိနှင့် လုပ်ဆောင်မှု နှစ်မျိုးလုံး၏ ကိရိယာဖြစ်၏။
Verse 56
श्रोत्रत्वग्घ्राणदृग्जिह्वाविज्ञानेंद्रियरूपकाः । कर्मेंद्रियाणि सुभगे वाग्वोर्मेढ्रांघ्रिपायवः ॥ ५६ ॥
အသိအာရုံအင်္ဂါများမှာ နား၊ အသားအရေ၊ နှာခေါင်း၊ မျက်စိ၊ လျှာနှင့် မနော (သိမြင်စိတ်) ဟူ၍ ဖြစ်ကြသည်။ အို မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ ကర్మအင်္ဂါများမှာ စကား (ဝါက်)၊ လက်များ၊ လိင်အင်္ဂါ၊ ခြေများနှင့် အနု (အပေါက်) ဟူ၍ ဖြစ်၏။
Verse 57
शब्दस्तु तामसाज्जज्ञे तस्मादाकाश एव च । आकाशादभवत्स्पर्शस्तस्माद्वायुरभूत्सति ॥ ५७ ॥
တမသဂုဏ် (အင်နာရှာ) မှ အသံ ပေါ်ထွန်းလာ၍ ထိုအသံမှ အာကာသ (ākāśa) ဖြစ်လာသည်။ အာကာသမှ ထိတွေ့မှု (sparśa) ပေါ်လာပြီး ထိုမှ အစဉ်လိုက် လေ (vāyu) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
Verse 58
वायोरभूत्ततो रूपं तस्मात्तेजो व्यजायत । तेजसस्तु रसस्तस्मादापः समभवन्सति ॥ ५८ ॥
လေ (vāyu) မှ ရုပ်သဏ္ဌာန် (rūpa) ပေါ်လာ၍ ထိုမှ တေဇစ်/မီး (tejas) ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ မီးမှ ရသာ (rasa) ပေါ်ထွန်းပြီး ထိုရသာမှ ရေများ (āpaḥ) ဖြစ်လာသည်။
Verse 59
अद्भ्यो गंधः समुत्पन्नो गंधात्क्षितिरजायत । चराचरस्य निष्ठा तु भूमावेव प्रदृश्यते ॥ ५९ ॥
ရေများမှ အနံ့ (gandha) ပေါ်ထွန်းလာ၍ အနံ့မှ မြေ (kṣiti/bhūmi) ဖြစ်လာသည်။ လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အားလုံး၏ နောက်ဆုံးအခြေတည်ရာကို မြေ၌သာ မြင်ရသည်။
Verse 60
आकाशादिषु तत्वेषु एकद्वित्रिचतुर्गुणाः । भूमौ पंच गुणाः प्रोक्ता विशेषस्तु ततः क्षितेः ॥ ६० ॥
အာကာသ (ākāśa) စသည့် တတ္တဝများတွင် အစဉ်လိုက် ဂုဏ်တစ်ခု၊ နှစ်ခု၊ သုံးခု၊ လေးခု ရှိသည်။ သို့သော် မြေ (bhūmi) တွင် ဂုဏ်ငါးပါး ရှိကြောင်း ဆိုထားသဖြင့် မြေဓာတ်၏ ထူးခြားမှု ဖြစ်သည်။
Verse 61
कालमायांशलिंगेभ्य एतेभ्योंऽडमचेतनम् । समभूच्चेतनं जातं दरेण विशता सति ॥ ६१ ॥
ဤတတ္တဝများ—ကာလ (အချိန်), မာယာ (Māyā), နှင့် လင်္ဂတတ္တဝ၏ အစိတ်အပိုင်းများ—မှ အသိမရှိသော ကောသမစ်ဥ (aṇḍa) ပေါ်လာသည်။ ထို့နောက် အတွင်းနေသခင် (အန္တర్యာမိ) ဝင်ရောက်သောအခါ ၎င်းသည် အသိရှိ၍ အသက်ရှင်လာသည်။
Verse 62
तस्मादंडाद्विराड् जज्ञे सोऽशयिष्ट जलांतरे । मुखादीन्यस्य जातानि विराजोऽवयवा अपि ॥ ६२ ॥
ထို့ကြောင့် စကြဝဠာဥမှ ဗိရာဋ် (Virāṭ) ပေါ်ထွန်းလာ၏။ သူသည် ရေကြား၌ အိပ်စက်နေပြီး၊ သူ့ထံမှ ဗိရာဋ်၏ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ—ပါးစပ်မှစ၍—ထင်ရှားပေါ်ပေါက်လာကြ၏။
Verse 63
वचनादेश्च सिद्ध्यर्थं सलिलस्थस्य भामिनि । तस्य नाभ्यामभूत्पद्मं सहस्रार्कोरुदीधितिः ॥ ६३ ॥
အို လှပသောမိန်းမ (ဘားမိနီ)၊ ထိုအမိန့်နှင့် စကားတော် ပြည့်စုံစေရန်၊ ရေပေါ်၌ အိပ်စက်နေစဉ် သူ၏ နာဘီမှ ကြာပန်းတစ်ပွင့် ပေါ်ထွန်းလာ၍ နေတစ်ထောင်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၏။
Verse 64
तस्मिन्स्वयंभूः समभूल्लोकानां प्रपितामहः । तेन तप्त्वा तपस्तीव्रं पुंसोऽनुज्ञामवाप्य च ॥ ६४ ॥
သူ့ထံမှ စွဝယံဘူ (ဗြဟ္မာ) ပေါ်ထွန်းလာ၍ လောကတို့၏ မဟာအဘိုးကြီး ဖြစ်၏။ သူသည် ပြင်းထန်သော တပသ (အာသီတ) ကို ကျင့်ပြီးနောက် အမြင့်ဆုံး ပုရုෂ (ပရမပုရုෂ) ၏ ခွင့်ပြုချက်ကိုလည်း ရရှိ하였다။
Verse 65
लोकाश्च लोकपालाश्च कल्पिता ब्रह्मणा सति । कट्यादिभिरधः सप्त सप्तोर्द्धं जघनादिभिः ॥ ६५ ॥
ထိုဖန်ဆင်းခြင်း၌ ဗြဟ္မာသည် လောကများနှင့် လောကပာလ (လောကအုပ်ထိန်းသူများ) ကို စီမံဖန်တီး하였다။ ခါးမှအောက်သို့ စ၍ အောက်ဘက် လောက ၇ ခု၊ ခါးမှအထက်သို့ စ၍ အထက်ဘက် လောက ၇ ခု ဖြစ်၏။
Verse 66
चतुर्दशभिरेभिस्तु लोकैर्ब्रह्मांडमीरितम् । तस्मिन्ससर्ज भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥ ६६ ॥
ဤ ဗြဟ္မာဏ္ဍ (Brahmāṇḍa) ကို ဤ ၁၄ လောကတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု ဆိုကြ၏။ ထိုအတွင်း၌ ဖန်ဆင်းရှင်သည် မရွေ့မလျားသော သတ္တဝါများနှင့် ရွေ့လျားသော သတ္တဝါများကို ပေါ်ထွန်းစေ하였다။
Verse 67
ब्रह्मणो मनसो जाताश्वत्वारः सनकादयः । देहाद्भावादयो देवि यैरिदं वर्द्धितं जगत् ॥ ६७ ॥
အို ဒေဝီ၊ ဗြဟ္မာ၏ စိတ်မှ အශ්ဝတ္ဝာရ နှင့် စနကာတို့အစရှိသော ရှင်သန့်ရဟန္တများ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ကိုယ်ခန္ဓာမှလည်း ဘာဝ နှင့် အခြားဒေဝတများ ပေါ်ထွန်း၍ ဤလောကကို တိုးပွားစေကာ ထိန်းသိမ်းကြ၏။
Verse 68
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीवसुसंवादे पुरुषोत्तममाहात्म्ये ब्रह्माण्डोत्पत्तिवर्णनं नामाष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायाः ॥ ५८ ॥
ဤသို့ဖြင့် သရီ ဘૃဟန္နာရဒီယ ပုရာဏ အုတ္တရဘားဂ၌ မောဟိနီနှင့် ဝಸು တို့၏ စကားဝိုင်းအတွင်း၊ ပုရုရှိုတ္တမ၏ မဟာတ్మျကို ချီးမွမ်းသော အခန်း၌ «ဗြဟ္မာဏ္ဍ (ကောစ्मिक ဥ) ၏ ပေါ်ပေါက်ခြင်း ဖော်ပြချက်» ဟူသော အခန်းခေါင်းစဉ်ဖြင့် အခန်း ၅၈ ပြီးဆုံး၏။
The chapter argues supremacy by cosmographic logic (all rivers, lakes, and tīrthas ultimately enter the ocean) and by ritual-axiological logic (acts performed there—snāna, dāna, homa, japa, pūjā—yield imperishable merit), making the ocean a ‘king of tīrthas’ that aggregates the fruits of all pilgrimage sites.
The text highlights eclipses (grahaṇa), solar ingress (saṅkrānti), solstices (ayana), equinoxes (viṣuva), beginnings of yugas and manus (manvantaras), vyatīpāta, day’s end, and auspicious lunar dates—also naming the months Āṣāḍha and Kārtika and midday as particularly potent.
It gives a mythic etiology: the seven oceans appear as infants in a Vṛndāvana rāsa setting; Rādhā, disturbed by their intrusion, curses them to the mortal world; Kṛṣṇa consoles them and ordains that the youngest becomes ‘kṣāra’ (saline), thereby becoming the Salt Ocean while the others assume distinct liquid forms (e.g., Milk Ocean).
After establishing tīrtha practice and its fruits, it pivots to a compact sāṃkhya-brahmāṇḍa account (guṇas, mahat, ahaṃkāra, tanmātras, mahābhūtas, cosmic egg, Virāṭ, Brahmā, fourteen worlds), grounding ritual efficacy in a total vision of creation governed by the Supreme (identified with Kṛṣṇa as source of avatāras).