ဝသိဋ္ဌသည် မန္ဓာတာမင်းအား ဟရိဝါသရ (Harivāsara) ကိုစောင့်ထိန်းခြင်းကြောင့် ဓမ္မပြည့်ဝ၍ စည်းစိမ်တိုးတက်သော နိုင်ငံတော်နှင့် ဗိဿဏု၏ နိုးထခြင်းအနီးကပ် ရာသီမင်္ဂလာအခြေအနေကို ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ရုက္မာင်္ဂဒနှင့် မိုဟိနီ၏ ဇာတ်လမ်းသို့ ပြောင်းကာ မိုဟိနီ၏ မောဟနှင့် ပျော်ရွှင်မှုကြားတွင်ပင် မင်းသည် ဗိဿဏု၏ သန့်ရှင်းသောနေ့များနှင့် ကာတိကဝရတကို မလျစ်လျူရှုရဟု အခိုင်အမာဆိုသည်။ ကာတိကလ၏ အမြင့်မြတ်မှုကို သင်ကြားကာ အနည်းငယ်သော ထိန်းချုပ်မှုတောင် မပျက်မယွင်းသော ကုသိုလ်နှင့် ဗိဿဏုလောကသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဤအဓျာယတွင် Vrata-kalpa အဖြစ် ကೃစ္ချရ၊ ပရာဇာပတျယ စသည့် ပရాయశ്ചိတ္တ၊ အစာရှောင်ပုံစံများ၊ dīpa-dāna ကို အမြင့်ဆုံး ဒါနအဖြစ်၊ Prabodhinī၊ Bhīṣma-pañcaka၊ ညလုံးနိုးစောင့်ခြင်းတို့ကို သတ်မှတ်သည်။ Puṣkara၊ Dvārakā၊ Śaukara/Varāha darśana စသည့် တီရ္ထဆိုင်ရာ ကုသိုလ်နှင့် ဆီ၊ ပျားရည်၊ အသား၊ ကာမအလွန်အကျွံနှင့် အချို့အစားအစာများကို တားမြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် Cāturmāsya ဆိုင်ရာ ဝရတများ၏ udyāpana စည်းကမ်းများကို ဖော်ပြကာ ထိန်းချုပ်မှုတိုင်းနှင့် ကိုက်ညီသော ဒါန၊ dakṣiṇā ပေးခြင်း၊ ဗြာဟ္မဏ ညွှန်ကြားမှုလိုအပ်ခြင်းနှင့် မလေးစားလျှင် ကမ္မအကျိုးဆက်များကို သတိပေးသည်။
Verse 1
वसिष्ठ उवाच । एवं धर्मांगदो राज्यं चकार वसुधातले । पितुर्ननियोगाद्राजेंद्र पालयन् हरिवासरम् ॥ १ ॥
ဝသိဋ္ဌက မိန့်တော်မူ၏— «ဤသို့ဖြင့် ဓမ္မာင်္ဂဒသည် မြေပြင်ပေါ်၌ နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်လေ၏၊ အို မင်းကြီး၊ ထို့ပြင် ဖခင်၏ အမိန့်ကို လိုက်နာကာ ဟရိ၏ သန့်ရှင်းသောနေ့ (Harivāsara) ကို သေချာစွာ စောင့်ထိန်းလေ၏»။
Verse 2
न बभूव जनः कश्चिद्यो न धर्मे व्यवस्थितः । नासुखी नाप्रजः कश्चिन्न वा कुष्ठी महीपते ॥ २ ॥
အို မင်းကြီး၊ ဓမ္မ၌ မတည်မြဲသူဟူ၍ လူတစ်ယောက်မျှ မရှိခဲ့။ မည်သူမျှ မပျော်မရွှင်မဟုတ်၊ မည်သူမျှ သားသမီးမရှိသူမဟုတ်၊ ထို့ပြင် အနာကွက် (ကူဋ္ဌ) ရောဂါဖြင့် ထိခိုက်သူလည်း မရှိခဲ့။
Verse 3
हृष्टपुष्ट जने तस्मिन् क्ष्मा चैव निधिदायिनी । घटदोग्ध्रीषु नृपते तृप्तवत्सासु धेनुषु ॥ ३ ॥
အို မင်းကြီး၊ ထိုပြည်သူပြည်သားတို့ ပျော်ရွှင်၍ အားကောင်းပြည့်ဝသည့်အခါ မြေကြီးသည်ပင် ရတနာပေးသနားသူ ဖြစ်လာ၏။ နို့များလွန်းသဖြင့် အိုးထဲသို့တိုင်အောင် နို့ညှစ်နိုင်သော နွားများ၌လည်း နွားကလေးတို့ ပြည့်ဝစွာ သောက်ပြီးနောက် စည်းစိမ်ချမ်းသာသည် သဘာဝအတိုင်း ပေါ်ထွန်းလေ၏။
Verse 4
पुटके कुटके क्षौद्रं द्रोणमात्रं द्रुमे द्रुमे । प्रहृष्टायां तु मेदिन्यां सर्वधान्यसमुद्भवः ॥ ४ ॥
အပေါက်ငယ်တိုင်း၊ အခေါင်းတိုင်း၌ ဒြောဏမात्र အတိုင်းအတာရှိသော ပျားရည် ရှိလေ၏။ ထိုပျော်ရွှင်သည့် မြေပြင်ပေါ်တွင် စပါးနှံအမျိုးမျိုးတို့သည် အလွန်ပေါများစွာ ပေါက်ဖွားလေ၏။
Verse 5
कृतस्य स्पर्द्धिनि युगे त्रेतान्ते द्वापरे युगे । व्यतीते जलदापाये निर्मले चांबरे गृहे ॥ ५ ॥
ပြိုင်ဆိုင်မှုများသော ကృతယုဂ၌၊ တ్రေတာယုဂ၏ အဆုံး၌၊ ဒွာပရယုဂ၌လည်း—မိုးရာသီကုန်၍ မိုးတိမ်ကင်းစင်ကာ အိမ်အပေါ်က မိုးကောင်းကင်သည် သန့်ရှင်းကြည်လင်သည့်အခါ—ထိုအရာကို ထုံးတမ်းအဖြစ် ပြုလုပ်ကြသည်။
Verse 6
सुगंधिशालिपक्वाढ्ये कुंभोद्भवविलोकिते । मध्यप्रवाहयुक्तासु निम्नगासु समंततः ॥ ६ ॥
ပတ်လည်ဝန်းကျင်တွင် အလယ်စီးကြောင်းတည်ငြိမ်သော နိမ့်မြစ်ချောင်းများရှိ၍၊ အနံ့သင်းသော စပါးခင်းများ ရင့်မှည့်ကြွယ်ဝကာ၊ ကုမ္ဘမှ မွေးဖွားသော ရှင်အဂஸတျ၏ မင်္ဂလာမြင်ကွင်းကြောင့် သာယာသန့်ရှင်းလျက်ရှိသည်။
Verse 7
तीरोत्थैः काशपुष्पैश्च शुक्लकेशैरिवांगना । चन्द्रांशुधवले लोके नातितीव्रे दिवाकरे ॥ ७ ॥
မြစ်ကမ်းတလျှောက် ပေါက်ရောက်သော ကာရှပန်းများဖြင့် အလှဆင်ထားသဖြင့် မြင်ကွင်းသည် ဆံပင်ဖြူသော မိန်းမတစ်ဦးကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ နေမင်းမပြင်းထန်သဖြင့် ကမ္ဘာလောကသည် လမင်းရောင်ကဲ့သို့ ဖြူဖွေးလင်းလက်နေသည်။
Verse 8
तस्मिन्मनुष्यबहुलैर्जलस्नानविचित्रितैः । यत्रोत्सुकैः प्रयातैस्तु भूमिपालैः समंततः ॥ ८ ॥
ထိုသန့်ရှင်းရာနေရာ၌ လူအများအပြား စုဝေးကာ ရေချိုးသန့်စင်မှုအမျိုးမျိုး၏ မြင်ကွင်းများဖြင့် လှပနေသည်။ ထို့အပြင် မြေကြီး၏ ဘုရင်များလည်း စိတ်အားထက်သန်၍ အရပ်ရပ်မှ လာရောက်ကြသည်။
Verse 9
प्रबोधसमये विष्णोराश्विनांते जगद्गुरोः । मोहिनी रमयामास तत्काले हृच्छयार्दिता ॥ ९ ॥
ဗိဿဏုဘုရား၏ နိုးထချိန်—အာශ්ဝိနလ၏ အဆုံး၌—ကမ္ဘာ၏ ဂုရုတော်အား၊ မောဟိနီဟူသော မာယာမိန်းမသည် ချစ်ခြင်းတောင့်တမှုကြောင့် နှလုံးနာကျင်လျက် ထိုအခါ ဂုရုတော်ကို ပျော်ရွှင်စေလို၍ ကြိုးပမ်း하였다။
Verse 10
राजानं विविधैः सौख्यैः सर्वभावेन सुंदरी । वनेषु गिरिश्रृंगेषु नदीनां संगमेषु च ॥ १० ॥
လှပသောမိန်းမသည် စိတ်နှလုံးအပြည့်ဖြင့် မျိုးစုံသောပျော်ရွှင်မှုများဖြင့် ဘုရင်ကို ပျော်ရွှင်စေ하였다—တောအတွင်း၊ တောင်ထိပ်များပေါ်၊ မြစ်များဆုံရာနေရာများတွင်။
Verse 11
पद्मिनी कुसुमाढ्येषु सरःसु विविधेषु च । मलये मन्दरे विंध्ये महेंद्रे विबुधालये ॥ ११ ॥
ထိုဒေဝီသည် “ပဒ္မိနီ” ဟူသောအမည်ဖြင့် ကြာပန်းပြည့်နှက်သော ရေကန်မျိုးစုံ၌ တည်ရှိပြီး၊ မလယ၊ မန္ဒရ၊ ဝိန္ဓျ၊ မဟೇಂದ್ರ တောင်များနှင့် ဒေဝလောကအိမ်ရာများ၌လည်း တည်ရှိသည်။
Verse 12
सह्ये प्रालेयसंज्ञे च दिगंबरगिरौ शुभे । अन्येषु चैव राजानं स्वर्गस्थानादिकेषु च ॥ १२ ॥
ဆဟျ တောင်တန်း၊ “ပရာလေယ” ဟုခေါ်သော ထိပ်တန်း၊ မင်္ဂလာရှိသော ဒိဂမ္ဗရ တောင်နှင့်၊ ဆွဂ္ဂသ္ထာန စသည့် အခြားသန့်ရှင်းရာနေရာများ၌လည်း—ဘုရင်တော်၊ အရှင် ဝိષ્ણုကို ပူဇော်သင့်သည်။
Verse 13
रमयायास राजेंद्र दिव्यरूपा दिने दिने । राजापि मोहिनीं प्राप्य सर्वं कृत्यं परित्यजन् ॥ १३ ॥
အို ဘုရင်မင်းမြတ်၊ သူမသည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပိုမိုဒေဝီဆန်သော အလှတရားကို ဆောင်ယူကာ ထပ်ခါထပ်ခါ (ဘုရင်ကို) ပျော်ရွှင်စေ하였다။ ဘုရင်လည်း ထိုမောဟနီမိန်းမကို ရရှိပြီးနောက် တာဝန်ကိစ္စအားလုံးကို စွန့်လွှတ်하였다။
Verse 14
त्यक्तं न वासरं विष्णोर्जन्ममृत्युनिकृंतनम् । व्रतं नोपेक्षते तत्तु अतिमुग्धोऽपि पार्थिवः ॥ १४ ॥
ဝိષ્ણု၏ သန့်ရှင်းသော နေ့တစ်နေ့တောင် မလျစ်လျူရှုသင့်—မွေးဖွားခြင်းနှင့် သေခြင်းကို ဖြတ်တောက်ပေးသော ဝရတဖြစ်သည်။ အလွန်မောဟနေသော ဘုရင်တောင် ထိုဝရတကို မပစ်ပယ်။
Verse 15
क्रीडां त्यजति भूपालो दशम्यादिदिनत्रये । एवं प्रकीडतस्तस्य पूर्णे संवत्सरे गते ॥ १५ ॥
ဒသမီနေ့မှစ၍ သုံးရက်အတွင်း ဘုရင်သည် ကစားပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဖျော်ဖြေရေးအားလုံးကို စွန့်လွှတ်၏။ ထိုသို့ စည်းကမ်းတရားကို ထိန်းသိမ်းကာ တစ်နှစ်ပြည့်လျှင် အကျင့်ပူဇော်မှုသည် ပြီးစီးသို့ ရောက်၏။
Verse 16
काले कालविदां श्रेष्ठः संप्राप्तः कार्तिकः शुभः । निद्राछेदकरो विष्णोः स मासः पुण्यदायकः ॥ १६ ॥
ရာသီနှင့် သာသနာတော်ကာလတို့အနက် ကာလပညာကို သိမြင်သူတို့၏ အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်သော မင်္ဂလာကာတိကလသည် ရောက်လာပြီ။ ထိုလသည် ဗိဿဏုဘုရား၏ အိပ်စက်မှုကို ဖြတ်တောက်ကာ ပုဏ္ဏိယကို ပေးသနား၏။
Verse 17
यस्मिन्कृतं हि सुकृतं वैष्णवैर्मनुजैर्नृप । अक्षयं हि भवेत्सर्वं विष्णुलोकप्रदायकम् ॥ १७ ॥
အို ဘုရင်မင်းမြတ်၊ ထိုကာလ၌ ဝိုင်ရှ္ဏဝသဒ္ဓါရှိသော လူတို့ ပြုလုပ်သမျှ ကုသိုလ်ကောင်းမှုသည် အကုန်လုံး မပျက်မယွင်း အကျိုးမကုန်ဘဲ တည်မြဲကာ ဗိဿဏုလောကကို ပေးသနား၏။
Verse 18
न कार्तिकसमो मासो न कृतेन समं युगम् । न धर्मस्तु दया तुल्यो न ज्योतिश्चक्षुषा समम् ॥ १८ ॥
ကာတိကလနှင့် တူသော လမရှိ၊ ကృతယုဂနှင့် တူသော ယုဂမရှိ။ သနားကြင်နာမှုနှင့် တူသော ဓမ္မမရှိ၊ မြင်နိုင်စေသော အလင်းအဖြစ် မျက်စိနှင့် တူသော အလင်းမရှိ။
Verse 19
न वेदेन समं शास्त्रं न तीर्थं गंगया समम् । न भूम्या सदृशं दानं न सुखं भार्यया समम् ॥ १९ ॥
ဝေဒနှင့် တူသော သာသနာကျမ်းမရှိ၊ ဂင်္ဂါမြစ်နှင့် တူသော တီर्थမရှိ။ မြေယာလှူဒါန်းခြင်းနှင့် တူသော ဒါနမရှိ၊ ဇနီးမှ ရသော ချမ်းသာနှင့် တူသော သုခမရှိ။
Verse 20
न कृष्या तु समं वित्तं न लाभः सुरभीसमः । न तपोऽनशनादन्यन्न दमेन समं शिवम् ॥ २० ॥
လယ်ယာလုပ်ငန်းမှ ရသော ဥစ္စာနှင့် တူညီသည့် ဥစ္စာမရှိ၊ မျိုးကောင်းနွားကဲ့သို့ တန်ဖိုးရှိသော အကျိုးအမြတ်မရှိ။ အစာမစားခြင်းထက် မြင့်သော တပဿမရှိ၊ အာရုံကိုထိန်းချုပ်သော ဒမ (self-restraint) ကဲ့သို့ မင်္ဂလာမရှိ။
Verse 21
तृप्तिर्न रसनातुल्या न समोऽन्यो द्विजेन च । न धर्मेण समं मित्रं न सत्येन समं यशः ॥ २१ ॥
စိတ်ကျေနပ်မှုသည် အရသာနှင့် အာရုံကိုထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် မတူညီသည့်အရာမရှိ။ တကယ့် ဗြာဟ္မဏ (dvija) နှင့် တူညီသူ မရှိ။ မိတ်ဆွေဟူသည် ဓမ္မနှင့် တူညီသည့်အရာမရှိ၊ ကျော်ကြားမှုဟူသည် သစ္စာနှင့် တူညီသည့်အရာမရှိ။
Verse 22
नारोग्यसममैश्वर्यं न देवः केशवात्परः । न कार्तिकसमं लोके पावनं कवयो विदुः ॥ २२ ॥
ရောဂါကင်းစင်ခြင်းနှင့် တူညီသည့် အိုင်ශ්ဝရ្យ (ချမ်းသာ) မရှိ၊ ကေရှဝ (Keśava) ထက် မြင့်သော ဘုရားမရှိ။ ဤလောက၌ ပညာရှိတို့သည် ကာတိက (Kārtika) လကဲ့သို့ သန့်စင်စေသော အရာမရှိဟု သိကြသည်။
Verse 23
कार्तिकः प्रवरो मासो विष्णोश्चापि प्रियः सदा । अव्रतो हि क्षिपेद्यस्तु मासं दामोदरप्रियम् ॥ २३ ॥
ကာတိက (Kārtika) လသည် လများအနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၍ ဗိဿနု (Viṣṇu) အမြဲချစ်မြတ်နိုးသော လဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ဒာမိုဒရ (Dāmodara) ချစ်သော ဤလကို ဝ్రတ (vow) မထိန်းဘဲ ဖြတ်သန်းသူသည် အမှန်တကယ် အလဟဿ ဖြုန်းတီးသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 24
तिर्यग्योनिमवाप्नोति सर्वधर्मबहिष्कृतः ॥ २४ ॥
ဓမ္မအားလုံးမှ ပယ်ချခံရသူသည် နိမ့်ကျသော တိရစ္ဆာန်ယောနီ၌ မွေးဖွားခြင်းကို ရောက်ရှိသည်။
Verse 25
मांधातोवाच । संप्राप्य कार्तिके मासे राजा रुक्मांगदो मुने । मोहिनीं मोहसंयुक्तां कथं स बुभुजे वद ॥ २५ ॥
မန္ဓာတာက ဆို၏—အို မုနိရေ၊ ကာတိကလ ရောက်လာသောအခါ မောဟနှင့်ချည်နှောင်ထားသော မိုဟိနီကို ဘုရင် ရုက္မာင်္ဂဒ မည်သို့ ခံစားပျော်ရွှင်ခဲ့သနည်း။ ပြောပြပါ။
Verse 26
विष्णुभक्तः श्रुतिपरः प्रवरः स महीक्षिताम् । तस्मिन्पुण्यतमे मासे किं चकार नृपोत्तमः ॥ २६ ॥
ထိုမင်းမြတ်သည် ဗိဿဏုကို ဘက်တိဖြင့်ကိုးကွယ်သူ၊ သြတိ(ဝေဒ)ကို အလွန်လေးစားသူ၊ မင်းများအနက် အထူးထင်ရှားသူ ဖြစ်၏။ အလွန်ပုဏ္ဏမြတ်သော ထိုလတွင် မင်းမြတ်သည် ဘာကို ပြုလုပ်ခဲ့သနည်း။
Verse 27
वसिष्ठ उवाच । संप्राप्तं कार्तिकं दृष्ट्वा प्रबोधकरणं हरेः । अतिप्रमुग्धो राजेंद्रो मोहिनीं वाक्यमब्रवीत् ॥ २७ ॥
ဝသိဋ္ဌက ဆို၏—ကာတိကလ ရောက်လာသည်ကို မြင်၍၊ ဟရီကို နိုးကြားစေသော အချိန်ဟု သိကာ၊ မင်းကြီးသည် အလွန်ပျော်မြူးလျက် မိုဟိနီအား ဤစကားများကို ပြော하였다။
Verse 28
रतं देवि त्वया सार्द्धं मया संवत्सरान्बहून् । तवापमानभीतेन नोक्तं किञ्चिदपि क्वचित् ॥ २८ ॥
အို ဒေဝီ၊ ငါသည် သင်နှင့်အတူ အနီးကပ်ပေါင်းသင်း၍ နှစ်ပေါင်းများစွာ နေခဲ့၏။ သို့ရာတွင် သင်၏ မနှစ်သက်မှုနှင့် အရှက်ခွဲမှုကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် မည်သည့်အခါမျှ စကားတစ်ခွန်းမျှ မပြောခဲ့။
Verse 29
सांप्रतं वक्तुकामोऽहं तन्निबोध शुभानने । त्वय्यासक्तस्य मे देवि बहवः कार्तिका गताः ॥ २९ ॥
ယခု ငါ ပြောလိုသည်—နားထောင်ပါ၊ မျက်နှာလှသောသူရေ။ အို ဒေဝီ၊ သင်၌ စိတ်ကပ်နေသော ငါအတွက် ကာတိကလ များစွာ ကုန်လွန်သွားပြီ။
Verse 30
न व्रती कार्तिके जातो मुक्त्वैकं हरिवासरम् । सोऽहं कार्तिकमिच्छामि व्रते न पर्य्युपासितुम् ॥ ३० ॥
ကာတိကလတွင် ဝတ်ပြုသစ္စာကို မွေးရာပါ ထိန်းသိမ်းသူ မရှိ၊ ဟရိ၏ သန့်ရှင်းသော တစ်နေ့တည်းသာ ခြွင်းချက်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ငါသည် ကာတိကဝတ်ကို ခံယူ၍ သေချာစွာ ကျင့်သုံးလို၏။
Verse 31
अव्रतेन गतो येषां कार्तिको मर्त्यधर्मिणाम् । इष्टापूर्तौ वृथा तेषां धर्मो द्रुहिणसंभवे ॥ ३१ ॥
အို ဗြဟ္မာမှ မွေးဖွားသူ၊ မရဏသဘာဝရှိသော လူသားတို့အနက် ကာတိကလကို ဝတ်မရှိဘဲ ဖြတ်သန်းသွားသူတို့အတွက် ယဇ္ဉပူဇာနှင့် အများအကျိုးပြု ကုသိုလ်တို့သည် အကျိုးမဲ့ဖြစ်ကာ သူတို့၏ ဓမ္မတရားပင် အလဟသ ဖြစ်သွားသည်။
Verse 32
मांसाशिनोऽपि भूपाला अत्यर्थं मृगयारताः । ते भांसं कार्तिके त्यक्त्वा गता विष्ण्वालयं शुभे ॥ ३२ ॥
အသားစားသူဖြစ်သော်လည်း မင်းများသည် မုဆိုးလိုက်ခြင်းကို အလွန်နှစ်သက်ကြ၏။ သို့ရာတွင် ကာတိကလတွင် အသားကို စွန့်လွှတ်သော်၊ ကောင်းမြတ်သော ဗိဿနု၏ နေရာတော်သို့ ရောက်ကြ၏။
Verse 33
प्रवृत्तानां हि भक्ष्याणां कार्तिके नियमे कृते । अवश्यं विष्णुरूपत्वं प्राप्यते साधकेन हि ॥ ३३ ॥
အမှန်တကယ်ပင် ကာတိကလအတွက် သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းများကို လိုက်နာကျင့်သုံးရာတွင်—အထူးသဖြင့် ပုံမှန်အားဖြင့် စားလိုသည့် အစားအစာများကို ထိန်းချုပ်လျှင်—ကျင့်သူသည် ဗိဿနုကဲ့သို့သော အရုပ်သဘောကို မလွဲမသွေ ရရှိသည်။
Verse 34
तिष्ठंतु बहुवित्तानि दानानि वरवर्णिनि । हृदयायासकर्तॄणि दीपदानाद्दिवं व्रजेत् ॥ ३४ ॥
အို အရောင်လှသော မိန်းမ၊ စိတ်နှလုံးကို ပင်ပန်းစေသော တန်ဖိုးကြီး လှူဒါန်းမှုများစွာကို ထားလိုက်ပါ။ မီးအလင်းတော် (ဒီပ) ကို လှူဒါန်းခြင်းဖြင့်ပင် ကောင်းကင်သို့ ရောက်နိုင်သည်။
Verse 35
तस्याप्यभावात्सुभगे परदीपप्रबोधनम् । कर्तव्यं भक्तिभावेन सर्वदानाधिकं च तत् ॥ ३५ ॥
အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ ထိုအရာတောင် မရနိုင်လျှင် ဘုရားကျောင်း သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းရာနေရာ၌ အခြားသူအတွက် မီးခွက်တစ်လုံး ထွန်းညှိပေးရမည်။ ဘက္တိစိတ်ဖြင့် ပြုလုပ်လျှင် ထိုကောင်းမှုသည် ဒါနအားလုံးထက် မြင့်မြတ်သည်။
Verse 36
एकतः सर्वदानानि दीपदानं हि चैकतः । कार्तिकेन समं प्रोक्तं दीपदानात्प्रबोधनम् ॥ ३६ ॥
တစ်ဖက်မှာ ဒါနအမျိုးမျိုးအားလုံးရှိပြီး၊ တစ်ဖက်မှာတော့ မီးခွက်ဒါနတစ်ခုတည်းရှိသည်။ မီးခွက်ပူဇော်၍ အလင်းထွန်းခြင်းကြောင့် ကုသိုလ်မင်္ဂလာ နိုးထလာသည်ဟု ဆိုပြီး၊ ထိုကုသိုလ်သည် ကာတိကလတစ်လလုံး၏ ကုသိုလ်နှင့် တူညီသည်ဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 37
कर्तव्यं भक्तिभावेन सर्वदानाधिकं स्मृतम् । कार्तिकीं च तिथिं कृत्वा विष्णोर्नाभिसरोरुहे ॥ ३७ ॥
ဘက္တိစိတ်ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်၊ ထိုကောင်းမှုသည် ဒါနအားလုံးထက် မြင့်မြတ်သည်ဟု မှတ်သားထားသည်။ ကာတိကီ တိထိကို စောင့်ထိန်းကာ၊ နာဘီမှ ပဒ్మပန်း ပေါက်ထွန်းသော သခင် ဗိဿနုကို ပူဇော်ရမည်။
Verse 38
आजन्मकृतपापात्तु मुच्यते नात्रसंशयः । व्रतोपवासनियमैः कार्तिको यस्य गच्छति ॥ ३८ ॥
သံသယမရှိ၊ မွေးကတည်းက စုဆောင်းလာသော အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်သည်။ မိမိ၏ ကာတိကလကို ဝရတ၊ အစာရှောင်ခြင်းနှင့် စည်းကမ်းတကျ သာသနာရေး နိယမများဖြင့် ဖြတ်သန်းသူအတွက် ဖြစ်သည်။
Verse 39
देवो वैमानिको भूत्वा स याति परमां गतिम् । तस्मान्मोहिनि मोहं त्वं परित्यज्य ममोपरि ॥ ३९ ॥
သူသည် ကောင်းကင်ယာဉ်ဖြင့် သွားလာနိုင်သော ဒေဝတစ်ပါး ဖြစ်လာကာ အမြင့်ဆုံးသော ဂတိကို ရောက်သည်။ ထို့ကြောင့် အို မောဟဖြစ်စေသူရေ၊ မောဟကို စွန့်ပစ်၍ ငါ့အပေါ်သို့သာ စိတ်ကို လှည့်ပါ။
Verse 40
आज्ञां विधेहि तत्कालं करिष्ये कार्त्तिकव्रतम् । तव वक्षोजपूजाया विरतो नीरजेक्षणे ॥ ४० ॥
အမိန့်ပေးပါ၊ ချက်ချင်းလိုက်နာမည်။ ကာတ္တိကဝ്രတကို ကျွန်ုပ် ဆောင်ရွက်မည်။ ကြာမျက်စိရှင်မ၊ သင်၏ရင်သားပူဇော်ခြင်းမှ ကျွန်ုပ် ရှောင်ကြဉ်မည်။
Verse 41
अहं व्रतधरश्चैव भविष्ये हरिपूजने । मोहिन्युवाच । विस्तरेण समाख्याहि माहात्म्यं कार्तिकस्य च ॥ ४१ ॥
ကျွန်ုပ်လည်း ဝ్రတကို ဆောင်ရွက်၍ ဟရိကို ပူဇော်မည်။ မောဟိနီက ပြောသည်—“ကာတ္တိကလ၏ မဟာတ್ಮျကိုလည်း အသေးစိတ် ရှင်းပြပါ။”
Verse 42
सर्वपुण्याकरः प्रोक्तो मासोऽयं राजसत्तमा । विशेषात्कुत्र कथितस्तदादिश महामते ॥ ४२ ॥
အို မင်းမြတ်ရှင်၊ ဤလသည် ကုသိုလ်အပေါင်း၏ အရင်းအမြစ်ဟု ဆိုထားသည်။ အို စိတ်ကြီးမြတ်သူ၊ ၎င်း၏ ထူးခြားသော အထူးဂုဏ်ကို မည်သည့်နေရာတွင် အထူးသဖြင့် ဟောကြားထားသနည်း၊ ပြောပြပါ။
Verse 43
श्रुत्वा कार्त्तिकमाहात्म्यं करिष्येऽहं यथेप्सितम् ॥ ४३ ॥
ကာတ္တိကလ၏ မဟာတ్మျကို ကြားနာပြီးနောက်၊ လိုအပ်သလိုနှင့် သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့ ဝ్రတအကျင့်များကို ကျွန်ုပ် ဆောင်ရွက်မည်။
Verse 44
रुक्मांगद उवाच । माहात्म्यमभिधास्यामि मासस्यास्य वरानने । येन भक्तिर्भवित्री ते प्रकर्तुं हरिपूजनम् ॥ ४४ ॥
ရုက္မာင်္ဂဒက ပြောသည်—“အို မျက်နှာလှရှင်မ၊ ဤလ၏ သန့်ရှင်းသော မဟာတ్మျကို ငါ ဟောကြားမည်။ ထိုကြောင့် သင်၌ ဘက္တိ ပေါ်ပေါက်ကာ ဟရိ(ဗိဿဏု) ကို ပူဇော်နိုင်လိမ့်မည်။”
Verse 45
कार्त्तिके कृच्छ्रसेवी यः प्राजापत्यचरोऽपि वा । एकांतरोपवासी वा त्रिरात्रोपोषितोऽपि वा ॥ ४५ ॥
ကာတ္တိကလတွင် ကೃစ္ဆရ ပဋိပက္ခကို ကျင့်သူ၊ သို့မဟုတ် ပရာဇာပတျယ ဝတ္ထုကို လိုက်နာသူ၊ သို့မဟုတ် တစ်နေ့ခြား အစာရှောင်သူ၊ သို့မဟုတ် သုံးညတိုင် အစာရှောင်သူသည် ထိုသို့သော သာသနာပုဏ္ဏကို ရရှိ၏။
Verse 46
यद्वा दशाहं पक्षं वा मासं वा वरवर्णिनि । क्षपयित्वा नरो याति स विष्णोः परमं पदम् ॥ ४६ ॥
သို့မဟုတ် အရောင်လှသော မိန်းမရေ၊ လူတစ်ယောက်သည် ဆယ်ရက်၊ သို့မဟုတ် တစ်ပတ်နှစ်ပတ် (ပက္ခ)၊ သို့မဟုတ် တစ်လပတ်လုံး စည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းပြီးလျှင် ဗိဿနု၏ အမြင့်ဆုံး နေရာတော်သို့ ရောက်၏။
Verse 47
एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । अस्मिन् नरैर्धरा चैव प्राप्यते द्वीपमालिनी ॥ ४७ ॥
တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ စားသောက်ခြင်း၊ ညဘက်သာ စားသောက်ခြင်း၊ ထို့အပြင် မတောင်းမယားဘဲ ရရှိလာသော အစာဖြင့်သာ အသက်မွေးခြင်းတို့ကို ကျင့်လျှင်၊ လူတို့သည် ဤလောက၌ပင် ကျွန်းများဖြင့် ဝန်းရံထားသော မြေကြီးကို ရရှိကြ၏။
Verse 48
विशेषात्पुष्करे तीर्थे द्वारावत्यां च शौकरे । मासोऽयं भक्तिदः प्रोक्तो व्रतदानार्चनादिभिः ॥ ४८ ॥
ဤလကို ဘက္တိပေးသော လဟု ဆိုကြ၏။ အထူးသဖြင့် ပုရှ္ကရ တီရ္ထ၊ ဒွာရာဝတီ၊ နှင့် ရှောက်ရ (ဝရာဟနှင့် ဆက်နွယ်သော) သန့်ရှင်းရာဌာနတို့တွင် ဝတ္ထု၊ ဒါန၊ အာရ္ချနာ စသည့် အကျင့်များဖြင့် ဘက္တိကို ပိုမိုရရှိစေသည်။
Verse 49
तस्निन्हरि दिनं पुण्यं तथा वै भीष्मपंचकम् । प्रबोधिनीं नरः कृत्वा जागरेण समन्विताम् ॥ ४९ ॥
ဟရီအား အပ်နှံထားသော ထိုနေ့သည် အလွန်ပုဏ္ဏမြတ်၏။ ထို့အတူ ဘီရှ္မပဉ္စကလည်း မြတ်၏။ ပရဘောဓိနီ ပွဲတော်ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် လူတစ်ယောက်သည် ထိုပွဲနှင့်အတူ ညလုံးနိုးကြား၍ စောင့်ထိန်းရမည်။
Verse 50
न मातुर्जठरे तिष्ठेदपि पापान्वितो नरः । तस्मिन्दिने वरारोहे मंडलं यस्तु पश्यति ॥ ५० ॥
အို ခါးလှသော မိန်းမရေ၊ အပြစ်များစွာတင်နေသော ယောက်ျားတစ်ယောက်ပင် ထိုနေ့၌ သန့်ရှင်းသော မဏ္ဍလကို မြင်လျှင် မိခင်၏ ဝမ်းအတွင်း မနေနိုင်တော့။
Verse 51
विना सांख्येन योगेन स याति परमं पदम् । कार्तिके मंडलं दृष्ट्वा शौकरेः सूकरं शुभे ॥ ५१ ॥
အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ စာṅခ္ယနှင့် ယောဂ မရှိသော်လည်း ကာရ္တိကလတွင် သန့်ရှင်းသော မဏ္ဍလနှင့် Śaukara၏ သုကရပုံသဏ္ဌာန် သန့်ရှင်းသော ဝရာဟကို မြင်ခြင်းဖြင့် အမြင့်ဆုံး အဘောဒ်သို့ ရောက်နိုင်သည်။
Verse 52
दृष्ट्वा कोकवराहं वा न भूयस्तनयो भवेत् । त्रिविधस्यापि पापस्य दृष्ट्वा मुक्तिर्भवेन्नृणाम् ॥ ५२ ॥
Koka-Varāha (Kokaရှိ ဝရာဟပုံ) ကို မြင်ပြီးနောက် လူသည် ထပ်မံ လူသားကလေးအဖြစ် မမွေးဖွားတော့။ မြင်ရုံသာဖြင့်ပင် လူတို့သည် သုံးမျိုးသော အပြစ်မှပါ လွတ်မြောက်မှုကို ရရှိသည်။
Verse 53
मंडलं चपलापांगि श्रीधरं कुब्जके तथा । कार्तिके वर्जयेत्तैलं कार्त्तिके वर्जयेन्मधु ॥ ५३ ॥
အို မျက်လုံးလှုပ်ရှားလျင်မြန်သော မိန်းမရေ၊ ကာရ္တိကလတွင် ဆီကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်၊ ထို့အတူ ပျားရည်ကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်—ဤသည်တို့ကို မဏ္ဍလ၊ စပလာပါင်ဂီ၊ ශ්ရೀဓရ နှင့် ကုဗ္ဇကာ ဟူသော ဝရတများတွင် သင်ကြားထားသည်။
Verse 54
कार्तिके वर्जयेन्मांसं कार्तिके वर्जयेत्स्त्रियः । निष्पावान्कार्तिके देवि त्यंजेद्विष्णुतत्परः ॥ ५४ ॥
ကာရ္တိကလတွင် အသားကို ရှောင်ကြဉ်ရမည်၊ ကာရ္တိကလတွင် လိင်ဆက်ဆံမှုကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ အို ဒေဝီ၊ ဗိဿနုကို အလေးထားသော ဘက္တသည် ကာရ္တိကကာလ၌ နိဿပာဝ (ပဲတစ်မျိုး) ကိုလည်း စွန့်လွှတ်ရမည်။
Verse 55
संवत्सरकृतात्पापाद्ब्रहिर्भवति तत्क्षणात् । प्राप्नोति राजकीं योनिं सकृद्भक्षणसंभवात् ॥ ५५ ॥
ဤသန့်ရှင်းသော ပူဇော်အာဟာရကို တစ်ကြိမ်သာ စားသုံးခြင်းဖြင့် တစ်နှစ်ပတ်လုံး စုဆောင်းလာသော အပြစ်များမှ ချက်ချင်း လွတ်မြောက်ပြီး၊ ထိုစားသုံးမှု၏ အာနုဘော်ကြောင့် မင်းမျိုးဝမ်း၌ မွေးဖွားခြင်းကို ရရှိသည်။
Verse 56
कार्तिके शौकरमांसं यस्तु भुञ्जीत दुर्मतिः । षष्टिवर्षसहस्राणि रौरवे परिपच्यते ॥ ५६ ॥
ဉာဏ်မှားသောသူသည် ကာတိကလ၌ ဝက်တောအသားကို စားသုံးလျှင် ရော်ရဝ နရက၌ နှစ်ခြောက်သောင်းတိုင်အောင် မီးပူဖြင့် ချက်ပြုတ်ခံရသည်။
Verse 57
तन्मुक्तो जायते पापी विष्ठाशी ग्राम्यसूकरः । मात्स्यं मांसं न भुञ्जीत न कौर्मं नापि हारिणम् ॥ ५७ ॥
ထိုဝတ်သီလမှ လွဲကျသွားသော အပြစ်ရှိသူသည် အညစ်အကြေးကို စားသည့် ရွာဝက်အဖြစ် မွေးဖွားလာသည်။ ထို့ကြောင့် ငါးအသားကို မစားသင့်၊ လိပ်အသားကိုလည်း မစားသင့်၊ သမင်အသားကိုလည်း မစားသင့်။
Verse 58
चाण्डालो जायते देवि कार्तिके मांसभक्षणात् । कार्तिकः सर्वपापघ्नः किञ्चिद्व्रतधरस्य हि ॥ ५८ ॥
အို ဒေဝီ၊ ကာတိကလ၌ အသားစားခြင်းကြောင့် လူသည် ချန်ဍာလ ဖြစ်လာသည်။ ကာတိကသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသည်မှာ ဝတ်ပြုကတိကို အနည်းငယ်ပင် ထိန်းသိမ်းသူအတွက်သာ ဖြစ်သည်။
Verse 59
कार्तिके तु कृतादीक्षा नृणां जन्मनिकृंतनी । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दीक्षां कुर्वीत कार्तिके ॥ ५९ ॥
ကာတိကလ၌ ခံယူသော ဒိက္ခာ (dīkṣā) သည် လူတို့၏ ထပ်ခါထပ်ခါ မွေးဖွားခြင်း၏ ချည်နှောင်မှုကို ဖြတ်တောက်ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် အားလုံးသော ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ကာတိကလ၌ ဒိက္ခာ ခံယူသင့်သည်။
Verse 60
अदीक्षितस्य वामोरु कृतं सर्वं निरर्थकम् । पशुयोनिमवाप्नोति दीक्षया रहितो नरः ॥ ६० ॥
အို ပေါင်လှလှ မိန်းကလေးရေ၊ ဒိက္ခာ (dīkṣā) မခံယူသေးသူ၏ လုပ်ဆောင်သမျှသည် အကျိုးမဲ့ဖြစ်၏။ ဒိက္ခာမရှိသော လူသည် တိရစ္ဆာန်ဘဝသို့ ရောက်၏။
Verse 61
न गृहे कार्तिकं कुर्याद्विशेषेण तु कार्तिकीम् । तीर्थे हि कार्तिकीं कुर्वन्नरो याति हरेः पदम् ॥ ६१ ॥
ကာတိက ဝရတကို အိမ်တွင် မပြုလုပ်သင့်၊ အထူးသဖြင့် ကာတိကီ ဝရတကို။ တီရ္ထ (tīrtha) တွင် ကာတိကီ ဝရတကို ပြုလုပ်သူသည် ဟရီ၏ နေရာတော်သို့ ရောက်၏။
Verse 62
कार्तिके शुक्लपक्षस्य कृत्वा ह्येकादशीं नरः । प्रातर्दत्वा शुभान्कुंभान्प्रयाति हरिमंदिरम् ॥ ६२ ॥
ကာတိကလ၏ လင်းပက္ခတွင် ဧကာဒသီကို သေချာစွာ စောင့်ထိန်းပြီး မနက်ခင်းတွင် မင်္ဂလာရေခွက်ကြီးများ (kumbha) ကို လှူဒါန်းသူသည် ဟရီ၏ မန္ဒိရသို့ ရောက်၏။
Verse 63
संवत्सरव्रतानां हि समाप्तिः कार्तिकं स्मृता । विवाहा यत्र दृश्यंते विष्णोर्नाभिसरोरुहे ॥ ६३ ॥
နှစ်ပတ်လုံး ဝရတများ၏ အဆုံးသတ်လသည် ကာတိကဟု မှတ်ယူကြ၏။ အကြောင်းမှာ ထိုနေရာ/ထိုကာလ၌ ဗိဿနု၏ နာဘီမှ ပွင့်သော ကြာပန်းပေါ်တွင် သာမန်မဟုတ်သော မင်္ဂလာပွဲများကို မြင်တွေ့ရ၏။
Verse 64
दिनानि तत्र चत्वारि यथैकं वरावर्णिनि । विनोत्तरायणे कालं लग्नशुद्धिं विनापि च ॥ ६४ ॥
အို အရောင်လှ မိန်းကလေးရေ၊ ထိုအကျင့်တွင် လေးရက်ကို တစ်ရက်ကဲ့သို့ ရေတွက်ရ၏။ ထို့ပြင် ဥတ္တရာယဏ (Uttarāyaṇa) မဟုတ်သော ကာလ၌ လဂ္န (lagna) သန့်ရှင်းမှုကို မစစ်ဆေးဘဲလည်း သင့်တော်သော အချိန်ကို ယူနိုင်၏။
Verse 65
दृश्यन्ते यत्र सम्बन्धाः पुत्रपौत्रविवर्द्धनाः । तस्मान्मोहिनि कर्तास्मि कार्तिके व्रतसेवनम् ॥ ६५ ॥
သားမြေးတိုးပွားစေသော မိသားစုဆက်နွယ်မှုများ ထင်ရှားစွာ ရှိနေသည့်နေရာ၌—ထို့ကြောင့် အို မောဟိနီ၊ စိတ်ကိုမောဟစေသူမ၊ ငါသည် ကာတိကလ၏ ဝ్రတ (Kārtika-vrata) ကို သဒ္ဓါဖြင့် ဆောင်ရွက်မည်။
Verse 66
अशेषपापनाशाय तव प्रीतिविवृद्धये । मोहिन्युवाच । अहो माहात्म्यमतुलं कार्तिकस्य त्वयोरितम् ॥ ६६ ॥
«အပြစ်အားလုံး ပျက်စီးစေရန်နှင့် သင်၏နှစ်သက်မှု တိုးပွားစေရန်…» ဟုဆိုပြီး မောဟိနီက ပြောသည်—«အဟော! သင်တို့နှစ်ဦးက ဖော်ပြခဲ့သည့် ကာတိကလ၏ မဟာတန်ခိုးသည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်လောက်အောင် အထူးတန်ဖိုးရှိ၏!»
Verse 67
चातुर्मास्यव्रतानां हि विधिमुद्यापनं वद । पूर्णता येन भवतगि व्रतानां पृथिवीपते ॥ ६७ ॥
အို မြေကြီး၏အရှင် မင်းကြီး၊ စာတုർമាស്യ (Cāturmāsya) ဝ్రတများ၏ သတ်မှတ်ထားသော ပြီးမြောက်ပွဲ (udyāpana) ကို မိန့်ကြားပါ။ ထိုနည်းဖြင့် ဝ్రတတို့သည် ပြည့်စုံကောင်းမွန်စွာ ပြီးမြောက်ပါလိမ့်မည်။
Verse 68
अवैकल्यं भवेच्चैव व्रतं पुण्यफलस्य तु । राजोवाच । नक्तव्रती षड्रसेन ब्राह्मणं भोजयेत्प्रिये ॥ ६८ ॥
ဝ్రတကို ချို့ယွင်းမှုမရှိဘဲ ဆောင်ရွက်မှသာ ပုဏ္ဏဖလ အပြည့်အဝ ရရှိသည်။ မင်းကြီးက မိန့်တော်မူသည်—«ချစ်သူရေ၊ ညစာဝ્રတ (naktavrata) ကို ဆောင်ရွက်သူသည် အရသာခြောက်မျိုးပါသော အစာဖြင့် ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးကို ကျွေးမွေးရမည်»။
Verse 69
अयाचिते त्वनङ्काहं सहिरण्यं प्रदापयेत् । अमांसाशीभवेद्यस्त्तु गां प्रदद्यात्सदक्षिणाम् ॥ ६९ ॥
မတောင်းဆိုဘဲ ပေးကမ်းသည့်အခါတွင် အမှတ်တံဆိပ်မတင်ထားသော နွားတစ်ကောင်ကို ရွှေနှင့်အတူ လှူဒါန်းစေသင့်သည်။ ထို့ပြင် သင့်လျော်သော ဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) နှင့်အတူ နွားကို လှူသူသည် အသားမစားသူ ဖြစ်သင့်သည်။
Verse 70
धात्रीस्नाने नरो दद्याद्दधिपायसमेव च । फलानां नियमे सुभ्रु फलदानं समाचरेत् ॥ ७० ॥
ဓာတြီရေချိုးပွဲအခါ၌ လူသည် နို့ဖြင့်ချက်သော ဆန်ပယာသနှင့် ဒဟိ (ယိုဂတ်/နို့ချဉ်) ကို ဒါနပြုရမည်။ ထို့ပြင် သတ်မှတ်ထားသော သစ်သီးအာဟာရကို စည်းကမ်းတကျ လိုက်နာစဉ်၊ အို လှပသူမ၊ သစ်သီးဒါနကိုလည်း သင့်တော်စွာ ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 71
तैलत्यागे घृतं दद्याद्धृतत्यागे पयस्तथा । धान्यानां नियमे शालींस्तत्तद्धान्यमथापि वा ॥ ७१ ॥
ဆီကို စွန့်လွှတ်သော ဝရတ၌ ဂျီ (ghṛta) ကို ဒါနပေးရမည်။ ဂျီကို စွန့်လွှတ်သောအခါတွင်လည်း နို့ကို ထိုနည်းတူ ဒါနပေးရမည်။ ထို့ပြင် သီးနှံများကို ကန့်သတ်သော စည်းကမ်း၌ သာလီဆန် (śāli) သို့မဟုတ် ဝရတနှင့် ကိုက်ညီသော ထိုသီးနှံကိုပင် ပေးလှူရမည်။
Verse 72
दद्याद्भूशयने शय्यां तूलिकागंडकान्विताम् । पत्रभोजी नरोदद्याद्भाजनं घृतसंयुतम् ॥ ७२ ॥
မြေပေါ်တွင် အိပ်သောသူသည် အိပ်ရာကို မက်ထရက်နှင့် ခေါင်းအုံး/ဘော်လ်စတာတို့ပါအောင် ဒါနပြုရမည်။ ရွက်ပန်းကန်ဖြင့် စားသောက်သောသူသည် သင့်လျော်သော အိုးခွက်ကို ဂျီ (ghṛta) နှင့်အတူ ပေးလှူရမည်။
Verse 73
मौने घंटां तिलान्वापि सहिरण्यान्प्रदापयेत् । दंपत्योर्भोजनं कार्यमुभयोः शयनान्वितम् ॥ ७३ ॥
မောန (တိတ်ဆိတ်ခြင်း) ကို စောင့်ထိန်းသောအခါ ခေါင်းလောင်း၊ နှမ်းစေ့တို့နှင့် ရွှေကိုလည်း လှူဒါန်းစေ။ ထို့ပြင် လင်မယားနှစ်ဦးအတွက် အစာအဟာရကို စီစဉ်ပေးရပြီး၊ နှစ်ဦးစလုံးအတွက် အိပ်ရာပစ္စည်းများကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးရမည်။
Verse 74
संभोगं दक्षिणोपेतं व्रतस्य परिपूर्तये । प्रातः स्नाने हयं दद्यान्निःस्नेहे घृतसक्तुकान् ॥ ७४ ॥
ဝရတကို ပြည့်စုံစေရန် သတ်မှတ်ထားသော ဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) နှင့်အတူ အဆုံးသတ်ပူဇော်ပွဲကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ မနက်ရေချိုးအခါ၌ မြင်းတစ်ကောင်ကို ဒါနပေးရမည်။ ဆီမသုံးဘဲ (မလိမ်းဘဲ) ဝရတကို စောင့်ထိန်းသူအတွက် ဂျီ (ghṛta) နှင့် ရောထားသော စက္တု (saktu—အကြော်သီးနှံမှုန့်) ကို ပူဇော်ပေးရမည်။
Verse 75
नखराणां च केशानां धारणे दर्पणं ददेत् । उपानहौ प्रदद्यात्तु पादत्राणविवर्जने ॥ ७५ ॥
လက်သည်းနှင့် ဆံပင်ကို သန့်ရှင်းစနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းရန် မှန်တစ်လုံးကို ဒါနပြုသင့်သည်။ ခြေကာကွယ်ဖိနပ်မဝတ်သူ (သို့) ခြေကာကွယ်မှုကို စွန့်လွှတ်သူသည် စန်ဒယ်ဖိနပ်တစ်စုံကို လှူဒါန်းသင့်သည်။
Verse 76
लवणस्य तु संत्यागे दातव्या सुरभिस्तथा । आमिषस्य परित्यागे सवत्सां कपिलां ददेत् ॥ ७६ ॥
ဆားကို စွန့်လွှတ်သည့် ဝ్రတကို ခံယူသောအခါ မွှေးရနံ့ရှိ၍ နို့ကောင်းကောင်းပေးသော နွားမတစ်ကောင်ကို ဒါနပြုသင့်သည်။ အသားကို စွန့်လွှတ်သည့်အခါတွင်တော့ ကလေးနွားနှင့်အတူ အဝါညိုရောင် ကပိလာနွားမကို လှူဒါန်းသင့်သည်။
Verse 77
नित्यं दीपप्रदो यस्तु व्रतेऽभीष्टे सुरालये । स कांचनं तथा ताम्रं सघृतं दीपकं प्रिये ॥ ७७ ॥
ချစ်သူရေ၊ မိမိလိုလားသော ဝ్రတအတွင်း နတ်ဘုရားတို့၏ ဘုရားကျောင်း၌ နေ့စဉ် မီးအလင်းကို ပူဇော်သူသည်၊ အမှန်တကယ် ဂီ (ghee) ဖြင့်ပြည့်သော ရွှေမီးခွက် သို့မဟုတ် ကြေးမီးခွက်ကို ပူဇော်သကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 78
प्रदद्याद्वाससा छत्रं वैष्णवे व्रतपूर्तये । एकांतरोपवासी तु क्षौमवस्त्रं प्रदापयेत् ॥ ७८ ॥
ဝိုင်ရှ္ဏဝ ဝ్రတကို ပြည့်စုံစေရန် အဝတ်အစားနှင့် ထီးကို ဒါနပြုသင့်သည်။ သို့ရာတွင် တစ်နေ့တစ်နေ့ အလှည့်ကျ အစာရှောင်သူသည် လင်နင်အဝတ် (ချောမွေ့သော ချည်အဝတ်) ကို လှူဒါန်းသင့်သည်။
Verse 79
त्रिरात्रे कांचनोपेतां दद्याच्छय्यां स्वलंकृताम् । षड्ररात्राद्युपवासेषु शिबिकां छत्रसंयुताम् ॥ ७९ ॥
သုံးညတာ အကျင့်အကြံ (त्रिरात्र) အတွက် ရွှေဖြင့်တန်ဆာဆင်ထားသော အလှဆင်ကောင်းမွန်သည့် အိပ်ရာကို လှူဒါန်းသင့်သည်။ ခြောက်ညတာ အကျင့်အကြံမှ စ၍ အခြားအစာရှောင်ပွဲများတွင် ထီးပါသော စီးတင်ခုံ (ပလန်ကင်) ကို လှူဒါန်းသင့်သည်။
Verse 80
सवाहपुरुषं पीनमनङ्वाहमथार्पयेत् । अजाविकं त्वेकभक्ते फलाहारे सुवर्णकम् ॥ ८० ॥
ထို့နောက် သယ်ဆောင်ရန်သင့်တော်သော အင်အားပြည့်ဝ၍ ခန္ဓာကိုယ်ထူထဲသော ယောကျ်ားသယ်ဆောင်သူနှင့် အလေးပင်သယ်သူကို ပူဇော်သင့်သည်။ တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာစားသော သို့မဟုတ် သစ်သီးဖြင့်သာနေထိုင်သော ဝ్రတကိုင်သူအတွက် ရွှေပေါင်းဆိတ် သို့မဟုတ် ရွှေသိုးကို ဒါနပြုသင့်သည်။
Verse 81
शाकाहारे फलं दद्यात्सौवर्णं घृतसंयुतम् । रसानां चैव सर्वेषां त्यागेऽनुक्तस्य वापि च ॥ ८१ ॥
ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဖြင့်သာနေထိုင်သူအတွက် သစ်သီးကို ဒါနပြု၍ ရွှေနှင့် ဂhee (ဃြီတ) ကိုပါ တွဲပေးသင့်သည်။ ထို့အတူ အရသာအားလုံးကို စွန့်လွှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် မဖော်ပြထားသော်လည်း စွန့်လွှတ်ခြင်းအတွက်လည်း ဤပူဇော်ဒါနသည် သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 82
दातव्यं राजतं पात्रं सौवर्ण वापि शक्तितः । यथोक्तस्याप्रदाने तु यथोक्ताकरणेऽपि वा ॥ ८२ ॥
ငွေဖြင့်လုပ်သော အိုးခွက်ကို ဒါနပေးသင့်သည်၊ သို့မဟုတ် စွမ်းအားအလိုက် ရွှေအိုးခွက်ကိုပါ ပေးနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် သတ်မှတ်ထားသော ဒါနကို မပေးလျှင် သို့မဟုတ် သတ်မှတ်ထားသော အကျင့်အထုံးကို မဆောင်ရွက်လျှင် အခမ်းအနားသည် မပြည့်စုံသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။
Verse 83
विप्रवाक्यं चरेत्सुभ्रु विष्णुस्मरणपूर्वकम् । वृथा विप्रवचो यस्तु मन्यते मनुजः शुभे ॥ ८३ ॥
အို လှပသန့်ရှင်းသော မိန်းမရေ၊ ဗိဿနုကို အရင်ဆုံး သတိရလျက် ဗြာဟ္မဏ၏ စကားကို လိုက်နာကျင့်သုံးသင့်သည်။ သို့ရာတွင် အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ ဗြာဟ္မဏ၏ အကြံဉာဏ်ကို အလကားဟု ထင်မြင်သော လူသည်—
Verse 84
दक्षिणां नैव दद्याद्वा स याति नरकेध्रुवम् । व्रतवैकल्यमासाद्य कुष्ठी चांधः प्रजायते ॥ ८४ ॥
သတ်မှတ်ထားသော ဒက္ခိဏာ (dakṣiṇā) ကို မပေးလျှင် သူသည် မလွဲမသွေ နရကသို့ သွားရသည်။ ထို့ပြင် ဝရတကျင့်သုံးမှုတွင် ချို့ယွင်းမှုကြောင့် ကုဋ္ဌရောဂါရှိသူနှင့် မျက်ကန်းအဖြစ် မွေးဖွားလာသည်။
Verse 85
धरामराणां वचने व्यवस्थिता दिवौकसस्तीर्थगणा मखाश्च । को लंघयेत्सुभ्रु वचो हि तेषां श्रेयोभिकामो मनुजस्तु विद्वान् ॥ ८५ ॥
မြေမွေး ရှင်ရသေ့တို့နှင့် အမတတို့၏ အမိန့်ဖြင့် တည်ထောင်ထားသဖြင့် ဒေဝတားများ၊ သန့်ရှင်းသော တီရ္ထအစုများနှင့် ယဇ္ဉပူဇာတို့သည် စည်းကမ်းတကျ တည်ရှိကြ၏။ အို မျက်ခုံးလှသူ၊ အကျိုးအမြတ်အမှန်ကို လိုလားသော ပညာရှိ လူသားသည် သူတို့၏ စကားကို မည်သူက လွန်ကျူးရဲမည်နည်း။
Verse 86
इदं मया धर्मरहस्ययुक्तं विरंचये श्रीपतिना यथोक्तम् । प्रकाशितं तुभ्यमनन्यवाच्यं फलप्रदं माधवतुष्टिहेतुम् ॥ ८६ ॥
အို ဗိရဉ္စ (ဗြဟ္မာ)၊ ငါသည် သီရိပတိ (ဗိṣṇု) မိန့်တော်မူသကဲ့သို့ တိတိကျကျ၊ ဓမ္မ၏ လျှို့ဝှက်အနှစ်သာရ ပါဝင်သော သင်ခန်းစာကို သင်အား ထုတ်ဖော်ပြသခဲ့၏။ ဤအရာကို မည်သူမဆိုအား မပြောရ; အကျိုးရလဒ် ပေးတတ်ပြီး မာဓဝ၏ နှစ်သက်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။
Verse 87
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे कार्तिकमाहात्म्यं नाम द्वाविंशोऽध्यायः ॥ २२ ॥
ဤသို့ဖြင့် မြတ်နိုးအပ်သော ဘೃಹန္နာရဒီယ ပုရာဏ အုတ္တရဘားဂ၌ «ကာရ္တိက၏ မဟာတန်ခိုး» ဟု အမည်ရသော အခန်း နှစ်ဆယ့်နှစ် ပြီးဆုံး၏။
The chapter frames dīpa-dāna as a concentrated act of bhakti that ‘awakens’ auspicious merit during Viṣṇu’s Prabodhinī season; it is explicitly weighed against all dānas and declared equal to the merit of the entire Kārtika month when performed with devotion, making it an accessible yet high-yield Vrata-kalpa centerpiece.
It discourages performing the Kārtika/Kārtikī observance at home and elevates tīrtha-performance: observing the vow at a sacred ford (tīrtha) is said to lead to Hari’s abode, aligning Kārtika discipline with Tīrtha-māhātmya theology in the Uttara-bhāga.
Udyāpana is the concluding completion-rite that seals a vrata’s merit. The chapter insists that only a vow observed without deficiency yields full results; therefore it prescribes matched gifts (dāna) and priestly honorarium (dakṣiṇā) corresponding to each restraint (oil, salt, ground-sleeping, silence, etc.), and warns of negative karmic outcomes if dakṣiṇā or procedure is omitted.