ဝသု–မောဟိနီ ဆွေးနွေးခန်းတွင် မောဟိနီသည် ကုရုက္ခေတ္တရဲ့ မဟာတန်ခိုးကို ကြားပြီးနောက် ဂင်္ဂာဒွာရ (ဟရိဒွာရ) ၏ ကုသိုလ်ပေးသော မာဟာတ္မယကို တောင်းဆိုသည်။ ဝသုက ဘဂီရထ၏ လမ်းညွှန်အတိုင်း ဂင်္ဂာဒေဝီ (လကာနန္ဒာ) ဆင်းသက်လာပုံနှင့် ဒက္ခ ပရာဇာပတိ၏ ယဇ္ဈာကြောင့် ဒေသတစ်ဝိုက် သန့်ရှင်းသွားကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် ဒက္ခ-ယဇ္ဈာ အရေးအခင်းကို ဖော်ပြရာတွင် ရှိဝကို ဖယ်ထုတ်ခြင်း၊ စတီကို မဂ္ဂဇာတမပြုခြင်းကြောင့် စတီက အသက်စွန့်ခြင်း၊ ထိုနေရာသည် စနာနနှင့် တရ္ပဏအတွက် အင်အားကြီး တီရ္ထဖြစ်လာခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ ဝီရဘဒ္ဒရက ယဇ္ဈာကို ဖျက်ဆီးပြီး နောက်ပိုင်း ဘြဟ္မာ၏ တောင်းပန်မှုကြောင့် ပြန်လည်တည်ဆောက်သည်။ ထို့ပြင် ဟရိဒွာရရှိ အခွဲတီရ္ထများနှင့် အကျိုးဖလများ—ဟရိ-တီရ္ထ (ဟရိပာဒ), တြိဂင်္ဂာ, ကနခလ, ဇဟ္နု-တီရ္ထ, ကိုဋီတီရ္ထ/ကိုဋီဣရှ, စပ္တဂင်္ဂာနှင့် စပ္တရ္ရှိ အာရှရမ်များ, အာဝရ္တ, ကပိလာကန်, နာဂရာဇ-တီရ္ထ, လလိတက, ရှာန္တနု၏ တီရ္ထ, ဘီမသ္ထလ—တို့ကို ဝရတ၊ ဒါနနှင့် ကတိပေးအကျိုးများနှင့် ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ ကုမ္ဘနှင့် ဆိုင်သော နေပြောင်းကာလများ၊ ဝါရုဏ၊ မဟာဝါရုဏက စသည့် ရှားပါး ယောဂများတွင် ရေချိုးခြင်းကို အထူးအလေးပေးပြီး၊ ဘြာဟ္မဏများကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၊ ဟရိဒွာရတွင် သတိရခြင်း၊ စာတော်ဖတ်ခြင်း (ဂင်္ဂာ-သဟသ္ရနာမ) နှင့် ပုရာဏ နားထောင်ခြင်း၏ အာနိသင်၊ မာဟာတ္မယကို စာဖြင့် သိမ်းဆည်းထားခြင်း၏ ကာကွယ်အကျိုးများကိုလည်း ဆိုထားသည်။
Verse 1
अथ गङ्गाद्वारमाहात्म्यं प्रारभ्यते । मोहिन्युवाच । कुरुक्षेत्रस्य माहात्म्यं श्रुतं पापापहं महत् । त्वत्तो द्विजवरश्रेष्ठ सर्वसिद्धिप्रदं नृणाम् ॥ १ ॥
ယခု ဂင်္ဂာဒွာရ၏ မာဟာတ္မ്യကို စတင်ဖော်ပြသည်။ မိုဟိနီက ဆိုသည်—“အို ဒွိဇဝရအထူးမြတ်သူ၊ သင်ထံမှ ကုရုක්ෂೇತ್ರ၏ ကြီးမြတ်၍ အပြစ်ဖျက်သော မာဟာတ္မ्यကို ကြားနာပြီးပြီ၊ ထိုသို့သည် လူတို့အား အစုံအလင်သော စိဒ္ဓိများကို ပေးတတ်၏။”
Verse 2
गंगाद्वारेति यत्ख्यातं तीर्थं पुण्यावहं गुरो । तत्समाख्याहि भद्रं ते श्रोतुं वांछास्ति मे हृदि ॥ २ ॥
အို ဂုရု၊ «ဂင်္ဂာဒွာရ» ဟု ကျော်ကြားသော ကုသိုလ်ဆောင်သီရ္ထကို ကျေးဇူးပြု၍ ရှင်းလင်းပြောကြားပါ။ သင့်အပေါ် မင်္ဂလာရှိပါစေ—ကျွန်ုပ်နှလုံး၌ ကြားလိုစိတ် ပြင်းပြနေပါသည်။
Verse 3
वसुरुवाच । श्रृणु भद्रे प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं पापनाशनम् । गंगाद्वारस्य ते पुण्यं श्रृण्वतां पठतां शुभम् ॥ ३ ॥
ဝသုက ဆိုသည်—“နားထောင်ပါ မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ အပြစ်ဖျက်သော မာဟာတ္မ्यကို ငါပြောမည်။ ဂင်္ဂာဒွာရ၏ ကုသိုလ်ပုဏ္ဏကို နားထောင်သူ၊ ရွတ်ဖတ်သူတို့အတွက် မင်္ဂလာဖြစ်စေ၏။”
Verse 4
यत्र भूमिमनुप्राप्ता भगीरथरथानुगा । श्रीगंगालकनंदाख्या नगान्भित्त्वा सहस्रशः ॥ ४ ॥
ထိုနေရာ၌ မင်္ဂလာရှိသော ဂင်္ဂါမြစ် (လကာနန္ဒာဟုလည်း ခေါ်) သည် ဘဂီရထ၏ ရထားလမ်းကြောင်းကို လိုက်၍ တောင်တန်းများကို ထောင်ပေါင်းများစွာ ခွဲဖောက်ကာ မြေပြင်သို့ ရောက်လာ၏။
Verse 5
यत्रायजत यज्ञेशं पुरा दक्षः प्रजापतिः । तत्क्षेत्रं पुण्यदं नॄणां सर्वपातकनाशनम् ॥ ५ ॥
ရှေးကာလ၌ ဒက္ခ ပရဇာပတိသည် ယဇ္ဉ၏ အရှင် ယဇ္ဉေရှကို ယဇ္ဉပြုခဲ့သော ထိုသန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರသည် လူတို့အား ကုသိုလ်ပေး၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီး၏။
Verse 6
यस्मिन्यज्ञे समाहूता देवा इंद्रपुरोगमाः । स्वैः स्वैर्गणैः समायाता यज्ञभागजिघृक्षया ॥ ६ ॥
ထိုယဇ္ဉတွင် အိန္ဒြာဦးဆောင်သော ဒေဝတားတို့ကို စည်းကမ်းတကျ ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ပြီး၊ တစ်ဦးချင်းစီသည် မိမိတို့၏ အဖွဲ့အစည်းများနှင့်အတူ ရောက်လာကာ ယဇ္ဉအပိုင်းဝေကို လက်ခံလိုကြ၏။
Verse 7
तत्र देवर्षयः प्राप्तास्तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः । शिष्यप्रशिष्यैः सहितास्तथा राजर्षयः शुभे ॥ ७ ॥
ထိုနေရာ၌ ဒေဝရ္ဍိများ ရောက်လာကြပြီး၊ အညစ်အကြေးကင်းသော ဘြဟ္မရ္ဍိများလည်း ရောက်လာကြ၏။ ထို့အပြင် မင်္ဂလာရှိသောနေရာ၌ ရာဇရ္ဍိများသည်လည်း တပည့်နှင့် တပည့်၏တပည့်တို့နှင့်အတူ ရောက်လာကြ၏။
Verse 8
सर्वेनिमंत्रितास्तेन ब्रह्मपुत्रेण धीमता । गंधर्वाप्सरसो यक्षाः सिद्धविद्याधरोरगाः ॥ ८ ॥
သူတို့အားလုံးကို ဉာဏ်ပညာရှိသော ဘြဟ္မာ၏သားက ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ အပ္ဆရာ၊ ယက္ခ၊ သိဒ္ဓ၊ ဝိဒ္ဓျာဓရ နှင့် နာဂတို့ပါဝင်၏။
Verse 9
संप्राप्ता यज्ञसदनमृते शर्वं पिनाकिनम् । ततस्तु गच्छतां तेषां सप्रियाणां विमानिनाम् ॥ ९ ॥
သူတို့သည် ယဇ္ဉာခန်းမသို့ ရောက်ကြသော်လည်း ပိနာကာလက်နက်ကိုင် ဆာဝ (ရှီဝ) တစ်ပါးတည်း မရောက်လာခဲ့။ ထို့နောက် ချစ်သူတို့နှင့်အတူ ဝိမာနစီးသူတို့ ထွက်ခွာသွားရာမှ ကථာသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်၏။
Verse 10
दक्षयज्ञोत्सवं प्रीत्यान्योन्यं वर्णयतां सती । श्रुत्वा सोत्का महादेवं प्रार्थयामास भामिनी ॥ १० ॥
ဒက္ခ၏ ယဇ္ဉာပွဲတော်ကို လူတို့က ပျော်ရွှင်စွာ အပြန်အလှန် ဖော်ပြနေစဉ်၊ စတီသည် ထိုသတင်းကို ကြားလျှင် စိတ်လှုပ်ရှားတက်ကြွလာ၍၊ စိတ်ပြင်းပြသော မိန်းမသည် မဟာဒေဝ (ရှီဝ) ကို တောင်းပန်လေ၏။
Verse 11
तच्छत्वा भगवानाह न श्रेयो गमनं ततः । अथ देवमनादृत्य भाविनोऽर्थस्य गौरवात् ॥ ११ ॥
ထိုစကားကို ကြားသော် ဘုရားသခင်က “အဲဒီကို သွားခြင်းသည် အကျိုးမရှိ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ သို့သော် ကတိထားသော အကျိုးကို အလွန်တန်ဖိုးထားသဖြင့် ဘုရား၏စကားကို မလေးစားဘဲ ဆက်လက်သွားလေ၏။
Verse 12
जगामैकाकिनी भद्रे द्रष्टुं पितृमखोत्सवम् । ततः सा तत्र संप्राप्ता न केनापि सभाजिता ॥ १२ ॥
အို သဘောနူးညံ့သော မိန်းမ၊ နတ်ဘိုးဘေးတို့အတွက် ပြုလုပ်သော မခပွဲတော်ကို ကြည့်ရှုရန် နန်းသည် တစ်ယောက်တည်း သွားလေ၏။ သို့သော် ထိုနေရာသို့ ရောက်သော် မည်သူမျှ မကြိုဆို မလေးစားကြ။
Verse 13
प्राणांस्तत्याज तन्वंगी तज्जातं क्षेत्रमुत्तम् । तस्मिंस्तीर्थे तु ये स्नात्वा तर्पयंति सुरान्पितॄन् ॥ १३ ॥
ကိုယ်အင်္ဂါလှပသော မိန်းမသည် အသက်ကို စွန့်လွှတ်လေ၏; ထိုဖြစ်ရပ်ကြောင့် မြတ်သော သန့်ရှင်းဒေသတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထို တီရ္ထ၌ ရေချိုးပြီး နတ်တို့နှင့် ဘိုးဘေးတို့အား တර්ပဏ ပြုသူတို့သည် ကုသိုလ်ပြည့်စုံကြ၏။
Verse 14
ते स्युर्देव्याः प्रियतमा भोगमोक्षैकभागिनः । येऽन्येऽपि तत्र स्वान्प्राणांस्त्यजंत्यनशनादिभिः ॥ १४ ॥
ထိုဘက်တော်ကိုးကွယ်သူတို့သည် ဒေဝီ၏ အချစ်ဆုံးဖြစ်လာ၍ လောကီအပျော်အပါးနှင့် မောက္ခကို တစ်ပြိုင်နက် ထူးခြားစွာ ခံစားရ၏။ ထို့ပြင် ထိုသန့်ရှင်းရာဌာန၌ အစာရှောင်ခြင်း စသည့် တပဿာဖြင့် ကိုယ်ပိုင်အသက်ကို စွန့်လွှတ်သူ အခြားသူတို့လည်း ထိုကောင်းချီးတူညီသို့ ရောက်ကြ၏။
Verse 15
तेऽपि साक्षाच्छिवं प्राप्य नाप्नुवंति पुनर्जनिम् । अथ तन्नारदाच्छ्रुत्वा भगवान्नीललोहितः ॥ १५ ॥
သူတို့လည်း တိုက်ရိုက် ရှိဝကို ရောက်ရှိပြီးနောက် ထပ်မံမွေးဖွားခြင်းကို မရကြတော့။ ထို့နောက် နာရဒမှ ဤအကြောင်းကို ကြားသိပြီး ဘဂဝန် နီလလောဟိတ (ရှိဝ) သည် …
Verse 16
मरणं स्वप्रियायास्तु वीरभद्रं विनिर्ममे । स सर्वैः प्रमथैर्युक्तस्तं यज्ञं समनाशयत् ॥ १६ ॥
မိမိအချစ်ဆုံး၏ သေဆုံးမှုကြောင့် သူသည် ဝီရဘဒ္ဒရကို ဖန်ဆင်းထုတ်ပေါ်စေ၏။ ထိုဝီရဘဒ္ဒရသည် ပရမထများအားလုံးနှင့်အတူ ထိုယဇ္ဉကို အပြတ်အသား ဖျက်ဆီးလေ၏။
Verse 17
पुनर्विधेः प्रार्थनया मीढ्वान्सद्यः प्रसादितः । संदधे च पुनर्यज्ञं विकृतं प्रकृतिस्थितम् ॥ १७ ॥
ထို့နောက် ဝိဓိ (ဗြဟ္မာ) ၏ ဆုတောင်းပန်ကြားမှုကြောင့် ပေးကမ်းကြွယ်ဝသော သခင်သည် ချက်ချင်းပင် ကျေနပ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် ပျက်ယွင်းသွားသော ယဇ္ဉကို ပြန်လည်တည်ဆောက်၍ မူလသဘောတရားနှင့် ကိုက်ညီသည့် အစီအစဉ်သို့ ပြန်ထားတော်မူ၏။
Verse 18
ततस्तत्तीर्थमतुलं सर्वपातकनाशनम् । जातं यत्राप्लुतः सोमो मुक्तो यक्ष्मग्रहादभूत् ॥ १८ ॥
ထို့နောက် အပြိုင်မဲ့ သန့်ရှင်းသော ရေချိုးတိရ္ထာ ပေါ်ပေါက်လာ၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေး၏။ ထိုနေရာ၌ ဆိုမသည် ရေချိုးပြီးနောက် ယက္ခ္မာ (အဆုတ်ယို/ကင်ဆာဆန်သော ရောဂါ) ၏ ဖမ်းဆီးမှုမှ လွတ်မြောက်လေ၏။
Verse 19
तत्र यो विधिवत्स्नात्वा यं यं कामं विचिंतयेत् । तं तमाप्नोति विधिजे नात्र कार्या विचारणा ॥ १९ ॥
ထိုနေရာ၌ စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးပြီး မိမိလိုရာ ဆန္ဒကို စိတ်တွင် တရားသဘောဖြင့် စူးစမ်းစဉ်းစားသူ—အို ဗြဟ္မာ၏ သားတော်—ထိုဆန္ဒကို တိတိကျကျ ရရှိမည်၊ သံသယ သို့မဟုတ် ထပ်မံ စဉ်းစားရန် မလို။
Verse 20
यत्र यज्ञेश्वरः साक्षाद्भगवान्विष्णुरव्ययः । स्तुतो दक्षेण देवैश्च तत्तीर्थं हरिसंज्ञितम् ॥ २० ॥
ယဇ္ဉ၏ အရှင်တော်အဖြစ် တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်းသော မပျက်မယွင်း ဘဂဝန် ဗိဿဏုကို ဒက္ခနှင့် ဒေဝတော်များက ချီးမွမ်းခဲ့သည့် ထိုသန့်ရှင်းသော တီရ္ထသည် «ဟရီ» ဟု အမည်ရသည်။
Verse 21
तत्र यो विधिवन्मर्त्यः स्नायाद्धरिपदे सति । स विष्णोर्वल्लभो भूयाद्भुक्तिमुक्तयकभाजनम् ॥ २१ ॥
ထိုနေရာ၌ «ဟရိပဒ» သန့်ရှင်းရာ တည်ရှိနေစဉ် စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးသော မနုဿသည် ဗိဿဏု၏ ချစ်ခင်တော်မူရာ ဖြစ်လာပြီး လောကီအပျော်အပါးနှင့် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) နှစ်ပါးလုံး၏ ထူးခြားသော ခံယူသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 22
अतः पूर्वदिशि क्षेत्रं त्रिगगं नाम विश्रुतम् । यत्र त्रिपथगा साक्षादृश्यते सकलैर्जनैः ॥ २२ ॥
ထို့ကြောင့် အရှေ့ဘက်၌ «ထရီဂဂါ» ဟု နာမည်ကျော်သော သန့်ရှင်းဒေသတစ်ခု ရှိပြီး ထိုနေရာ၌ လမ်းသုံးလမ်းသွားသော ဂင်္ဂါဒေဝီ «ထရီပထဂါ» ကို လူအပေါင်းတို့ တိုက်ရိုက် မြင်တွေ့ရသည်။
Verse 23
तत्र स्नात्वाथ संतर्प्य देवर्षिपितृमानवान् । सम्यक्छ्रद्धायुतो मर्त्यो मोदते दिवि देववत् ॥ २३ ॥
ထိုနေရာ၌ ရေချိုးပြီးနောက် ဒေဝတော်များ၊ ဒေဝရ္ဓိများ၊ ပိတೃများနှင့် လူသားများအား တရပဏ (စိတ်ကျေနပ်စေသော ပူဇော်ခြင်း) ကို စည်းကမ်းတကျ ဆောင်ရွက်လျက်၊ ယုံကြည်ခြင်းပြည့်ဝသော မနုဿသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဒေဝတော်ကဲ့သို့ ပျော်မြူးရသည်။
Verse 24
तत्र यस्त्यजति प्राणान्प्रवाहे पतितः सति । स व्रजेद्वैष्णवं धाम देवैः सम्यक्सभाजितः ॥ २४ ॥
ထိုနေရာ၌ မြစ်ရေစီးထဲသို့ ကျရောက်ပြီးနောက် အသက်ကို စွန့်လွှတ်သူ မည်သူမဆို—အမှန်တကယ် ဝိုင်ရှ္ဏဝ သာမ (ဗိဿနု၏ အဘောဒ်) သို့ ရောက်၍ ဒေဝတားတို့က သင့်တော်စွာ ဂုဏ်ပြုကြသည်။
Verse 25
ततः कनखले तीर्थे दक्षिणीं दिशमाश्रिते । त्रिरात्रोपोषितः स्नात्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥ २५ ॥
ထို့နောက် တောင်ဘက်သို့ တည်ရှိသော ကနခလ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းသော ဖြတ်ကူးရာ) တွင် သုံးည အစာရှောင်ပြီးနောက် ရေချိုးသူသည် အပြစ်အကုန်လုံးမှ လွတ်မြောက်သည်။
Verse 26
अथ यास्तत्रगां दद्याद्बाह्यणे वेदपारगे । स कदाचिन्न पश्येत्तु देवि वैतरणीं यमम् ॥ २६ ॥
အို ဒေဝီ၊ ထိုနေရာ၌ ဝေဒကို ကျွမ်းကျင်သော ဗြာဟ္မဏအား နွားတစ်ကောင် လှူဒါန်းသူ မည်သူမဆို—သူသည် ကာလတစ်ခါမျှ ဗೈတရဏီ (နောက်ဘဝ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် မြစ်) ကို မမြင်ရ၊ ယမကိုလည်း မတွေ့ရ။
Verse 27
अत्र जप्तं हुतं तप्तं दत्तमानंत्यमश्नुते । अत्रैव जहुतीर्थँ च यत्र वै जह्रुना पुरा ॥ २७ ॥
ဤနေရာ၌ ဂျပ် (japa) ရွတ်ဆိုခြင်း၊ ဟောမ (homa) မီးပူဇော်ခြင်း၊ တပစ် (tapas) အကျင့်တရားပြုခြင်း၊ ဒါန (dāna) လှူဒါန်းခြင်းတို့သည် အဆုံးမရှိသော ကုသိုလ်ကို ပေးသည်။ ထို့အပြင် ဤနေရာ၌ပင် ရှေးက ရှင်ဇဟ္နု ပြုခဲ့သည့် “ဇဟ္နု-တီရ္ထ” ဟူသော သန့်ရှင်းရာ ဖြတ်ကူးရာလည်း ရှိသည်။
Verse 28
राजर्षिणा निपीताभूद्गंडूषीकृत्य सा नदी । प्रसादितेन सा तेन मुक्ता कर्णाद्विनिर्गता ॥ २८ ॥
ထိုမြစ်ကို ရာဇဣသီက ပါးစပ်တစ်လုတ်ကဲ့သို့ သောက်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူ၏ ကျေနပ်မှုကို ရရှိသဖြင့် မြစ်သည် လွတ်မြောက်ကာ သူ၏ နားမှ ပြန်လည် စီးထွက်လာသည်။
Verse 29
तत्र स्नात्वा महाभागे यो नरः श्रद्धयान्वितः । सोपवासः समभ्यर्चेद्बाह्यणं वेदपारगम् ॥ २९ ॥
အို မဟာဘဂါမေ၊ ထိုနေရာ၌ ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးပြီး အုပါဝါသ (အစာရှောင်) ကို ထိန်းသိမ်းကာ ဝေဒပညာကို ပြည့်စုံစွာ သိမြင်သော ဗြာဟ္မဏကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ဂုဏ်ပြုသူသည် ထိုသန့်ရှင်းကာရိယ၏ သတ်မှတ်ထားသော အကျိုးကို ရရှိ၏။
Verse 30
भोजयेत्परमान्नेन स्वर्गे कल्पं वसेत्स तु । अथ पश्चाद्दिशि गतं कोटितीर्थँ सुमध्यमे ॥ ३० ॥
အကောင်းဆုံး အစာဖြင့် သင့်တော်သူကို ကျွေးမွေးသူသည် ကလ္ပတစ်လုံးပတ်လုံး ကောင်းကင်ဘုံ၌ နေထိုင်ရ၏။ ထို့နောက် အနောက်ဘက်သို့ သွားလျှင်—အို ခါးသေးလှသောသူမ—ကိုဋိတီရ္ထ၏ ကုသိုလ်ကို ရရှိ၏။
Verse 31
यत्र कोटिगुणं पुण्यं भवेत्कोटीशदर्शनात् । ओष्यैकां रजनीं तत्र पुंडरीकमवाप्नुयात् ॥ ३१ ॥
ထိုနေရာ၌ ကိုဋီဤశ (Koṭīśa) ကို မြင်ရုံသာဖြင့် ကုသိုလ်သည် ကိုဋိဂုဏ် (ကရိုးပေါင်းများစွာ) တိုးပွား၏။ ထိုနေရာ၌ တစ်ညတည်း နေထိုင်လျှင် ပုဏ္ဍရိက (Puṇḍarīka) ၏ အကျိုးကို ရရှိ၏။
Verse 32
तथैवोत्तरदिग्भागे सप्तगंगेति विश्रुतम् । तीर्थं परमकं देवि सर्वपातकनाशनम् ॥ ३२ ॥
ထို့အတူ မြောက်ဘက်ဒေသ၌ “သပ္တဂင်္ဂါ” (Saptagaṅgā) ဟု ကျော်ကြားသော တီရ္ထတစ်ခု ရှိ၏။ အို ဒေဝီ၊ ထိုသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘုရားဖူးရာနေရာဖြစ်၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေး၏။
Verse 33
यत्राश्रमाश्च पुण्या वै सप्तर्षीणां महामते । तेषु सर्वेषु तु पृथक् स्नात्वा संतर्प्य देवताः ॥ ३३ ॥
အို စိတ်ကြီးမြတ်သူ၊ ထိုနေရာ၌ သပ္တဋ္ဌိ (အရှင်ရသီ ခုနစ်ပါး) ၏ သန့်ရှင်းသော အာရှရမ်များ ရှိ၏။ ထိုအာရှရမ်တိုင်းတွင် သီးခြားစီ ရေချိုးပြီးနောက် ဒေဝတာတို့အား သင့်တော်စွာ စန္တർပဏ (ပူဇော်ပေးကမ်း၍ ကျေနပ်စေခြင်း) ကို ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 34
पितॄंश्च लभते मर्त्य ऋषिलोकं सनातनम् । भगीरथेन वै राज्ञा यदानीता सुरापगा ॥ ३४ ॥
လူသားသည်လည်း မိမိ၏ ဘိုးဘွားပုရောဟိတ်တို့ကို ရရှိကာ အစဉ်တည်သော ရှိသီတို့၏ လောကသို့ ရောက်နိုင်သည်။ ထိုသည်မှာ ဘဂီရထ မင်းကြီးက ကောင်းကင်မှ ဆင်းသက်စေခဲ့သော သန့်ရှင်းမြတ်သော စုရာပဂါ (ဂင်္ဂါ) မြစ်ကို အားကိုးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 35
तदा सा प्रीतये तेषां सप्तधारागताभवत् । सप्तगंगं ततस्तीर्थं भुवि विख्यातिमागतम् ॥ ३५ ॥
ထို့နောက် သူတို့ကို ပျော်ရွှင်စေလို၍ သူမသည် စီးကြောင်း ခုနစ်သွယ်အဖြစ် စီးဆင်းလာ하였다။ ထိုကြောင့် မြေပြင်ပေါ်ရှိ ထိုသန့်ရှင်းသော တီရ္ထသည် “သပ္တဂင်္ဂါ” ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ ကျော်ကြားလှသည်။
Verse 36
स आवर्तं ततः प्राप्य संतर्प्यामरपूर्वकान् । स्रात्वा देवेंद्रभवने मोदते युगमेव च ॥ ३६ ॥
ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော ရေဝဲ (āvarta) သို့ ရောက်လျှင်၊ အရင်ဆုံး နတ်များနှင့် ကောင်းကင်သတ္တဝါတို့ကို ပူဇော်အပ်နှံခြင်းဖြင့် စိတ်ကျေနပ်စေသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးပြီးနောက် အင်္ဒြာ၏ နတ်ဘုံအိမ်တော်၌ ယုဂတစ်ခေတ်လုံး ပျော်မြူးနေသည်။
Verse 37
ततो भद्रे समासाद्य कपिलाह्रदमुत्तमम् । धेनुं दत्त्वा द्विजाग्र्याय गोसहस्रफलं लभेत् ॥ ३७ ॥
ထို့နောက်၊ မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ အထူးမြတ်သော ကပိလာရေကန်သို့ ရောက်လျှင်၊ ထင်ရှားသော ဗြာဟ္မဏအကြီးအကဲတစ်ဦးအား နို့ပေးနွားတစ်ကောင် လှူဒါန်းသူသည် နွားတစ်ထောင် လှူသကဲ့သို့ အကျိုးပွားကို ရရှိမည်။
Verse 38
अत्रैव नागराजस्य तीर्थं परमपावनम् । अत्राभिषेकं यः कुर्यात्सोऽभयं सर्पतो लभेत् ॥ ३८ ॥
ဤနေရာတွင်ပင် နာဂမင်း၏ အလွန်သန့်ရှင်းသော တီရ္ထရှိသည်။ ဤနေရာ၌ အဘိသေက (abhiṣeka) ပြုလုပ်သူသည် မြွေတို့ကြောင့် ဖြစ်သော ကြောက်ရွံ့မှုမှ ကင်းလွတ်ခြင်းကို ရရှိမည်။
Verse 39
ततो ललितकं प्राप्य शंतनोस्तीर्थमुत्तमम् । स्नात्वा संतर्प्य विधिवत्सुरादील्लँभते गतिम् ॥ ३९ ॥
ထို့နောက် လလိတကသို့ ရောက်ပြီး သန္တနု၏ တီရ္ထဟု ခေါ်သော အမြတ်ဆုံး သန့်ရှင်းရာကူးကန်သို့ ဝင်ရောက်သည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးကာ ဓမ္မနည်းအတိုင်း တർပဏာ ပြုလုပ်သူသည် ဒေဝတားတို့နှင့် အထက်တန်းရှိ သတ္တဝါတို့၏ မင်္ဂလာဂတိကို ရရှိသည်။
Verse 40
यत्र शंतनुनां लब्धा गंगा मानुष्यमागता । तत्रैव तत्यजे देहं वसून्सूत्वानुवत्सरम् ॥ ४० ॥
သန္တနုက ရရှိခဲ့သော ဂင်္ဂါဒေဝီသည် လူ့ဘဝသို့ ဆင်းသက်လာသော နေရာတစ်နေရာတည်း၌ပင်၊ ဝစုတို့ကို နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း မွေးဖွားပြီးနောက် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။
Verse 41
तद्देहो न्यपतत्तत्र तत्राभूद्दक्षजन्म च । तत्र यः स्नाति मनुजो भक्षयेदोषधीं च ताम् ॥ ४१ ॥
သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ထိုနေရာ၌ပင် ကျသွားခဲ့ပြီး ထိုနေရာ၌ပင် ဒက္ခ (Dakṣa) ၏ မွေးဖွားခြင်းလည်း ဖြစ်ပေါ်하였다။ မည်သူမဆို ထိုနေရာတွင် ရေချိုးကာ ထိုဆေးမြက်ကိုလည်း သောက်သုံးပါက သန့်စင်ခြင်းကို ရရှိသည်။
Verse 42
स न दुर्गतिमाप्नोति गंगादेवीप्रसादतः । भीमस्थलं ततः प्राप्य यः स्नायात्सुकृती नरः ॥ ४२ ॥
ဂင်္ဂါဒေဝီ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် သူသည် မကောင်းသော ကံကြမ္မာသို့ မကျရောက်ပါ။ ထို့နောက် ဘီမသ္ထလ (Bhīmasthala) သို့ ရောက်ကာ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးသော ကုသိုလ်ရှိသူသည် မင်္ဂလာကာကွယ်မှုကို ရရှိသည်။
Verse 43
भोगान्भुक्त्वेह देहांते स्वर्गतिं समवाप्नुयात् । एतान्युद्देशतो देवि तीर्थानि गदितानि ते ॥ ४३ ॥
ဤလောက၌ ခံစားစရာများကို ခံစားပြီးနောက် ကိုယ်ခန္ဓာအဆုံးတွင် ကောင်းကင်လမ်းကြောင်းကို ရနိုင်သည်။ အို ဒေဝီ၊ ဤတီရ္ထများကို သင့်အား အမည်ရေတွက်သကဲ့သို့ အကျဉ်းချုပ် ပြောကြားပြီးပြီ။
Verse 44
अन्यानि वै महाभागे संति तत्रल सहस्रशः । योऽस्मिन्क्षेत्रे नरः स्नायात्कुंभगेज्येऽजगे रवौ ॥ ४४ ॥
အို မဟာကံကောင်းသူရေ၊ ထိုနေရာ၌ အခြားသော ပုဏ္ဏသီလနှင့် သာသနာရေးကောင်းမှုများ အထောင်ပေါင်းများစွာ ရှိ၏။ သို့ရာတွင် မကရ–ကుంభ စင်္ကြာန္တကာလ၌ နေမင်းက ကుంభ (Aquarius) တွင် ရှိစဉ် ဤသန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၌ ရေချိုးသူသည် ထူးကဲသော ပုဏ္ဏအကျိုးကို ရရှိ၏။
Verse 45
स तु स्याद्वाक्पतिः साक्षात्प्रभाकर इवापरः । अथ याते प्रयागादिपुण्यतीर्थे पृथूके ॥ ४५ ॥
သူသည် အမှန်တကယ်ပင် ဝါကျ၏ အရှင်—စကားပိုင်ရှင် ဖြစ်လာမည်၊ ပရဘ္ဟာကရ တစ်ပါးကဲ့သို့ပင်။ ထို့နောက် ပೃထူက (Pṛthūka) သည် ပရယာဂ (Prayāga) စသည့် ပုဏ္ဏတီရ္ထများသို့ သွားရာ၌ ဤအကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်လာ၏။
Verse 46
अथ यो वारुणे योगे महावारुणके तथा । महामहावारुणे च स्नायात्तत्र विधानतः ॥ ४६ ॥
ယခု အကြောင်းမှာ၊ ထိုနေရာ၌ ဝါရုဏယောဂ (Varuṇa-yoga) အချိန်တွင်လည်းကောင်း၊ မဟာဝါရုဏက (Mahā-Vāruṇaka) တွင်လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် မဟာမဟာဝါရုဏ (Mahāmahā-Vāruṇa) အခါတွင်လည်းကောင်း၊ သတ်မှတ်ထားသော ရိတုအတိုင်း ရေချိုးသူသည် ရည်ရွယ်သည့် ပုဏ္ဏအကျိုးကို ရရှိ၏။
Verse 47
संपूज्य ब्राह्मणान् भक्त्या स लभेद्ब्रह्मणः पदम् । संक्रान्तौ वाप्यमायां वा व्यतीपाते युगादिके ॥ ४७ ॥
ဘရဟ္မဏများကို ဘက္တိဖြင့် သင့်တော်စွာ ပူဇော်ကာ ဂုဏ်ပြုလျှင်၊ ထိုသူသည် ဘြဟ္မန်၏ အမြင့်ဆုံး အခြေအနေ (Brahman-pada) ကို ရရှိမည်။ အထူးသဖြင့် စင်္ကြာန္တ (saṅkrānti)၊ အမாவာသျာ (amāvāsyā)၊ ဗျတီပာတ (vyatīpāta) သို့မဟုတ် ယုဂအစ စသည့် ကာလဆုံရာများတွင် ထိုပူဇော်မှုကို ပြုလျှင် ပိုမိုထူးကဲ၏။
Verse 48
पुण्येऽहनि तथान्यद्वै यत्किंचिद्दानमाचरेत् । तत्तु कोटिगुणं भूयात्सत्यमेतन्मयोदितम् ॥ ४८ ॥
အမှန်တကယ်ပင် ပုဏ္ဏနေ့ကောင်းတွင် မည်သည့် ဒါနကိုမဆို—မည်သည့် လှူဒါန်းမှုမဆို—ပြုလုပ်လျှင် ထိုအကျိုးသည် သန်းပေါင်းများစွာကဲ့သို့ (ကောဋိဂుణ) တိုးပွားလာမည်။ ဤသည်မှာ ငါပြောကြားသည့် အမှန်တရား ဖြစ်၏။
Verse 49
गंगाद्वारं स्मरेद्यो वै दूरसंस्थोऽपि मानवः । सद्गतिं स समाप्नोति स्मरन्नंते यथा हरिम् ॥ ४९ ॥
လူသည် အဝေး၌ရှိနေသော်လည်း ဂင်္ဂါဒွာရ (ဟရိဒွာရ) ကို စိတ်မှန်ကန်စွာ သတိရလျှင် ကောင်းမြတ်သော သုဂတိကို ရရှိမည်၊ သေချိန်တွင် ဟရိကို သတိရသကဲ့သို့ပင်။
Verse 50
यं यं देवं हरिद्वारे पूजयेत्प्रयतो नरः । स स देवः सुप्रसन्नः पूरयेत्तन्मनोरथान् ॥ ५० ॥
ဟရိဒွာရ၌ စည်းကမ်းတကျ သတိထား၍ လူတစ်ယောက်က မည်သည့် ဒေဝတাকেမဆို ပူဇော်လျှင် ထိုဒေဝတသည် အလွန်ပျော်ရွှင်နှစ်သက်ကာ သူ၏ ဆန္ဒများကို ပြည့်စုံစေမည်။
Verse 51
एतदेव तपःस्थानमेतदेव जपस्थलम् । एतदेव हुतस्थानं यत्र गंगा भुवं गता ॥ ५१ ॥
ဂင်္ဂါ မြေပြင်သို့ ဆင်းသက်လာသော ထိုနေရာသည် တပသ်၏ အာသန၊ ဂျပ်၏ နေရာ၊ ဟုတ (ယဇ္ဉ) အတွက် သင့်တော်သော အရပ်ဖြစ်သည်။
Verse 52
यस्तत्र नियतो मर्त्यो गंगानामसहस्रकम् । त्रिकालं पठति स्नात्वा सोऽक्षयां संततिं लभेत् ॥ ५२ ॥
ထိုနေရာ၌ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်သော လူသားသည် ရေချိုးပြီးနောက် တစ်နေ့သုံးကြိမ် «ဂင်္ဂါ၏ နာမသဟသ္ရ» (နာမတစ်ထောင်) ကို ဖတ်ရွတ်လျှင် မပျက်မယွင်းသော မျိုးဆက်ကို ရရှိမည်။
Verse 53
गंगाद्वारे पुराणं तु श्रृणुयाद्यश्च भक्तितः । नियमेन महाभागे स याति पदमव्ययम् ॥ ५३ ॥
ထို့ပြင် ဂင်္ဂါဒွာရ၌ ပူရာဏကို ဘက္တိဖြင့် နာကြားသူသည် သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းများကို လိုက်နာလျက်၊ အလွန်ကံကောင်းသူရေ၊ မပျက်မယွင်းသော အဘိဓာန် (အဝျယ ပဒ) သို့ ရောက်မည်။
Verse 54
हरिद्वारस्य माहात्म्यं यः श्रृणोति नरोत्तमः । पठेद्वा भक्तिसंयुक्तः सोऽपि स्नानफलं लभेत् ॥ ५४ ॥
အို လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ဟရိဒ္ဝါရ၏ မဟာတ್ಮျကို နားထောင်သူ သို့မဟုတ် ဘက္တိဖြင့် ရွတ်ဖတ်သူသည် ထိုနေရာ၌ ရေချိုးခြင်းမှ ရသော ကုသိုလ်ဖလကိုလည်း ရရှိ၏။
Verse 55
देवि तिष्ठति यद्गेहे माहात्म्यं लिखितं त्विदम् । तद्गृहे सर्पचौराग्निग्रहराजभयं नहि ॥ ५५ ॥
အို ဒေဝီ၊ ဤမဟာတ్మျကို ရေးသားထားသည့် စာတမ်းကို မည်သည့်အိမ်၌ ထားရှိသနည်း၊ ထိုအိမ်၌ မြွေ၊ ခိုးသူ၊ မီးဘေး၊ ဂြိုဟ်ဒုက္ခနှင့် မင်းအာဏာကြောင့် ကြောက်ရွံ့ခြင်း မရှိ။
Verse 56
वर्द्धतेसंपदः सर्वा विष्णुदेवप्रसादतः ॥ ५६ ॥
ဗိဿဏုဘုရား၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် စည်းစိမ်ချမ်းသာနှင့် ကောင်းကျိုးအလုံးစုံ တိုးပွားလာ၏။
Verse 57
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे बृहदुपाख्याने उत्तरभागे वसुमोहिनीसंवादे हरिद्वारमाहात्म्यं नाम षट्षष्टितमोऽध्यायः ॥ ६६ ॥
ဤသို့ဖြင့် သရီ ဘೃಹန္နာရဒီယပုရာဏ၏ ဥတ္တရဘားဂ၌၊ ဘೃಹဒုပါချာနအတွင်း၊ ဝစုနှင့် မိုဟိနီတို့၏ ဆွေးနွေးခန်းတွင် «ဟရိဒ္ဝါရ မဟာတ్మျ» ဟူသော ခေါင်းစဉ်ပါ အခန်း ၆၆ ပြီးဆုံး၏။
It sacralizes the landscape by anchoring Haridvāra’s tīrtha-power in a major Purāṇic theodicy: Satī’s abandonment of the body generates an ‘excellent sacred region’ for snāna and tarpaṇa; Vīrabhadra’s destruction and the later restoration of the yajña frame the site as both fearsome (sin-destroying) and ritually normative (restored order), legitimizing pilgrimage rites as conduits to bhoga and mokṣa.
Prescribed bathing, tarpaṇa to gods/ṛṣis/pitṛs, fasting (including three-night observance at Kanakhala), gifting cows and feeding worthy recipients, japa/homa/tapas/dāna as ‘inexhaustible’ here, reciting Gaṅgā-sahasranāma after bathing, and listening to/reciting the māhātmya—especially during saṅkrānti, amāvāsyā, vyatīpāta, yuga-junctions, and Kumbha-related transitions.
It enumerates directional and sequential sub-tīrthas (east: Trigagā; south: Kanakhala; west: Koṭitīrtha; north: Saptagaṅgā) and then adds named nodes (Jahnu-tīrtha, Kapilā lake, Nāgarāja tīrtha, Śaṃtanu’s tīrtha, Bhīmasthala), assigning each a specific rite and fruit, effectively functioning as a vrata-kalpa itinerary for tīrtha-yātrā.