ဝသိဋ္ဌက ဇာတ်အခင်းကို ချမှတ်ပြီး မင်း၏မေးခွန်းကို ဝာမဒေဝက ဖြေကြားရာတွင် ကမ္မနောက်ခံကို ဖော်ပြသည်—ယခင်က သုဒ္ဒရဇာတိတွင် ဆင်းရဲခက်ခဲ၍ အိမ်ထောင်ရေးဒုက္ခများကြုံခဲ့သော်လည်း ဘြာဟ္မဏ-သင်္ဂနှင့် တီရ္ထယာထရာကြောင့် ပြောင်းလဲတိုးတက်လာသည်။ မထုရာတွင် ယမုနာမြစ်ကို ဝိශ්ရာန္တိ၌ ရေချိုးပြီး ဝရာဟဘုရားကျောင်းအနီးအဝန်း၌ ဝာမဒေဝက အရှုညသယန ဝရတကို သင်ကြားကာ ပါရာဏာ ၄ ကြိမ်ဖြင့် ပြီးစီးရမည်ဟု ဆိုသည်။ သြရဝဏ ဒွိတီယာနေ့တွင် လက္ရှ္မီနှင့်အတူ ဇဂန္နာထ (ဝိෂ္ဏု) ကို ပူဇော်၍ အလှူပစ္စည်းများ၊ အိပ်ရာနှင့် အဝတ်အထည်လှူဒါန်းခြင်း၊ ဘြာဟ္မဏများကို အစာကျွေးခြင်းတို့ဖြင့် စည်းစိမ်တိုးပွား၍ အပြစ်ပယ်ဖျက်နိုင်ပြီး ဒွာဒသီနေ့ပူဇော်ခြင်းသည် ဝိෂ္ဏုနှင့် စာယုဇ္ယကို ရစေသည်။ ထို့နောက် မင်းအုပ်ချုပ်မှုနှင့် သံဃာဝင်သဘောသို့ ပြောင်းကာ မင်းသည် အုပ်ချုပ်ရေးကို သားတော်ထံ လွှဲအပ်ပြီး ဝာမဒေဝက မိဘကို နာခံခြင်းသည် တီရ္ထရေချိုးထက် မြင့်မြတ်ကြောင်း ချီးမွမ်းသည်။ လွတ်မြောက်သော မင်းသည် မန္ဒရသို့ ခရီးထွက်ကာ ကမ္ဘာလောကတောင်တန်းများနှင့် ရွှေရောင်နယ်မြေများကို မြင်ရပြီး မောဟိနီ၏ မျက်နှာမူသံနှင့် ရုပ်သဏ္ဌာန်က စိတ်ကို လွှမ်းမိုးသည်။ မောဟိနီက မင်းကို စကားပြော၍ ပေါင်းစည်းမီ ဓမ္မတရားနှင့်ညီသော အလှူတစ်ရပ်ကို တောင်းဆိုကာ ဓမ္မနှင့် ကာမကြား စမ်းသပ်မှုကို တည်ဆောက်သည်။
Verse 1
वसिष्ठ उवाच । तच्छ्रुत्वा नृपतेर्वाक्यं महाज्ञानी मुनीश्वरः । चिंतयित्वा क्षणं ज्ञात्वा कारणं तमुचाव ह ॥ १ ॥
ဝသိဋ္ဌက ဆိုသည်—ဘုရင်၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် ဉာဏ်ကြီးမားသော မုနိရှဝရသည် ခဏမျှ စဉ်းစားကာ အကြောင်းရင်းကို သိမြင်ပြီး ထိုဘုရင်အား ပြောကြားလေ၏။
Verse 2
वामदेव उवाच । पुरा त्वमवनीपाल शूद्रजातिसमुद्भवः । दारिद्र्येण पराभूतो दुष्टया भार्यया तथा ॥ २ ॥
ဝာမဒေဝက ဆိုသည်—အို မင်းကြီး၊ အတိတ်ကာလ၌ သင်သည် ရှူဒြဇာတိမှ မွေးဖွားခဲ့၏။ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကြောင့် နှိပ်စက်ခံရပြီး၊ ထို့အပြင် မကောင်းသော ဇနီးကြောင့်လည်း ပင်ပန်းနာကျင်ခဲ့၏။
Verse 3
परसेवनया चैव वेतनेन भुजिक्रिया । निवसन्दुःखसंतप्तो बहुवर्षाणि पार्थिव ॥ ३ ॥
သူသည် အခြားသူတို့ကို အစေခံကာ ထိုအလုပ်မှ လုပ်ခလစာဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြု၍ မင်းကြီးရေ၊ ဒုက္ခဝေဒနာက လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ ခံစားရင်း နှစ်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ခဲ့သည်။
Verse 4
कदाचिद्द्विजसंसर्गात्तीर्थयात्रां गतो भवान् । ततः सर्वाणि तीर्थानि परिक्रम्य महीपते ॥ ४ ॥
တစ်ခါတစ်ရံ ပညာရှိ ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များနှင့် ပေါင်းသင်းခြင်းကြောင့် သင်သည် တီရ္ထယာထရာ ဘုရားဖူးခရီးသို့ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြေကြီး၏ အရှင်တော်၊ သင်သည် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများအားလုံးကို လှည့်လည်၍ သွားရောက်ခဲ့သည်။
Verse 5
द्विजसेवापरो जातो मथुरां पुण्यरूपिणीम् । तत्र स्नातं त्वया विप्रसंगेन यमुनाजले ॥ ५ ॥
ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) များကို အစေခံရန် အလွန်အမင်း အာရုံစိုက်လာပြီး သင်သည် ကုသိုလ်၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်သော မထုရာသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် ဗြာဟ္မဏတို့၏ အဖော်အပေါင်းဖြင့် ယမုနာရေ၌ သင် ရေချိုးခဲ့သည်။
Verse 6
विश्रांतिसंज्ञके तीर्थे सर्वतीर्थोत्तमोत्तमे । मंदिरे च वराहस्य कथ्यमानां कथां नृप ॥ ६ ॥
မင်းကြီးရေ၊ ဗိශ්ရాంతိ ဟုခေါ်သော တီရ္ထ၌—တီရ္ထအပေါင်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့ထဲမှ အမြတ်ဆုံး—နှင့် ဝရာဟ (Varāha) ဘုရား၏ မန္ဒိရ၌ ပြောကြားနေသော ကထာသည် ဤသို့ ဖြစ်သည်။
Verse 7
पुराणोक्तां च शुश्राव अशून्यशयनव्रतम् । चतुर्भिः पारणैर्यस्य निष्पत्तिस्तु विधीयते ॥ ७ ॥
သူသည် ပုရာဏများတွင် ဆိုထားသကဲ့သို့ အရှုန်ယ-ရှယန (Aśūnyaśayana) ဟုခေါ်သော ဝရတကိုလည်း ကြားနာခဲ့သည်။ ထိုဝရတ၏ ပြည့်စုံမှုကို ပာရဏာ (pāraṇā) လေးကြိမ်ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 8
येन चीर्णेन देवेशो जीमूताभः प्रसीदति । लक्ष्मीभर्ता जगन्नाथो निःशेषाघौघनाशनः ॥ ८ ॥
ဤဝတ်/ဓမ္မကိစ္စကို ကျင့်ဆောင်ခြင်းအားဖြင့် မိုးတိမ်ကဲ့သို့ မည်းညိုသော နတ်တို့၏အရှင်သည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူ၏။ လက္ခမီ၏ခင်ပွန်း၊ လောက၏အရှင် ဂဂန္နာထ၊ အပြစ်အစုအဝေးအားလုံးကို ဖျက်ဆီးတော်မူသူ ဖြစ်၏။
Verse 9
तत्कृतं भवता राजन्पुनरभ्येत्य मंदिरम् । अशून्यशयनं पुण्यं गृहे वृद्धिकरं परम् ॥ ९ ॥
အို မင်းကြီး၊ ထိုကိစ္စကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် မိမိအိမ်သို့ ပြန်လည်သွားပါ။ လင်မယားအိပ်ရာကို မလွတ်လပ်အောင် ထားခြင်းသည် ကုသိုလ်ဖြစ်၍ အိမ်ထောင်အတွင်း တိုးတက်ကြွယ်ဝမှုကို အလွန်ပံ့ပိုးပေးသည်။
Verse 10
अकृत्वेदं महाराज व्रतं पातकनाशनम् । गार्हस्थ्यमनुतिष्ठेत वंध्यावन्निष्फलो भवेत् । सुखमीदृग्विधं लोके दुर्लभं प्रतिभाति मे ॥ १० ॥
အို မဟာမင်းကြီး၊ အပြစ်ဖျက်သည့် ဤဝတ်ကို မကျင့်ဆောင်လျှင် အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝကို နေထိုင်သော်လည်း အကျိုးမဲ့ဖြစ်ကာ မမွေးနိုင်သော မိန်းမကဲ့သို့ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ဤသို့သော သုခသည် လောက၌ ရှားပါးသည်ဟု ငါထင်၏။
Verse 11
श्रावणस्य तु मासस्य द्वितीययां महीपते । ग्राह्यमेतद्व्रतं पुण्यं जन्ममृत्युजरापहम् ॥ ११ ॥
အို မင်းကြီး၊ ရှရဝဏ မာသ၏ ဒုတိယတိထီ (ဒွိတီယာ) တွင် ဤပုဏ္ဏဝတ်ကို ခံယူကျင့်ဆောင်ရမည်။ ၎င်းသည် ကုသိုလ်ဖြစ်၍ မွေးဖွားခြင်း၊ သေဆုံးခြင်းနှင့် အိုမင်းခြင်း၏ ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးသည်။
Verse 12
लक्ष्मीयुक्तो जगन्नाथः पूजनीयोऽत्र पार्थिव । फलैः पुष्पैस्तथा धूपैश्चारुरक्तानुलेपनैः । शय्यादानैर्वस्त्रदानैस्तथा ब्राह्मणभोजनैः ॥ १२ ॥
အို မင်းကြီး၊ ဤနေရာတွင် လက္ခမီနှင့်အတူ ဂဂန္နာထကို ပူဇော်ရမည်။ အသီးအနှံ၊ ပန်း၊ နံ့သာမီးခိုး၊ နှစ်သက်ဖွယ် အနီရောင် လိမ်းဆေးတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ အိပ်ရာလှူဒါန်းခြင်း၊ အဝတ်လှူဒါန်းခြင်းနှင့် ဗြာဟ္မဏတို့ကို အစာကျွေးခြင်းတို့ဖြင့်လည်းကောင်း ပူဇော်ရမည်။
Verse 13
तत्त्वया सर्वमेतद्धिकृतं राजन्सुदुस्तरम् । तस्यैव कर्मणः पुष्टिरशून्यस्य महीपते । इमानेवाग्रतः पुण्यास्त्वयोक्तान्विस्तराच्छृणु ॥ १३ ॥
အို မင်းကြီး၊ သင်၏ တတ္တဝါအမြင်မှန်ကြောင့် ဤအရာအားလုံးသည် အမှန်တကယ် ပြီးမြောက်လာခဲ့သည်—ဖြတ်ကျော်ရန် အလွန်ခက်ခဲသော်လည်း။ အို မြေရှင်မင်း၊ ဤသည်ပင် ရည်ရွယ်ချက်ရှိ၍ အလဟသမဟုတ်သော ကမ္မ၏ အားတိုးခြင်းနှင့် အကျိုးပွားခြင်း ဖြစ်၏။ ယခု သင်မေးထားသော ပုဏ္ဏိယကောင်းမှုတို့ကို ငါသည် သင့်ရှေ့၌ ချပြမည်၊ အသေးစိတ် နားထောင်လော့။
Verse 14
नाप्रसन्नें जगन्नाथे भवेयुरिति निश्चितम् । पूर्वजन्मनि देवेशस्त्वयाशून्येन पूजितः ॥ १४ ॥
ဇဂန္နာထ မပျော်ရွှင်လျှင် ကောင်းမြတ်သောအရာ မည်သို့မျှ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း သေချာသည်။ အတိတ်ဘဝတစ်ဘဝတွင် သင်သည် ဒေဝတို့၏ အရှင်ကို မလျော့မတင်းသော ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ခဲ့၏။
Verse 15
इह जन्मनि राजेंद्र द्वादश्यार्चयसे हरिम् । अवश्यं प्राप्यसे राजन् विष्णोः सायुज्यतां ध्रुवम् ॥ १५ ॥
အို မင်းတို့၏မင်းကြီး၊ ဤဘဝ၌ပင် ဒွာဒသီနေ့တွင် ဟရိကို ပူဇော်လျှင် မင်းကြီး၊ သင်သည် မလွဲမသွေ ဗိဿဏုနှင့် စာယုဇ္ယ (ပေါင်းစည်းတည်မြဲခြင်း) ကို သေချာစွာ ရရှိမည်။
Verse 16
एष प्रश्नो मया राजन्व्याख्यातस्ते सुमंगलः । संपदां प्रभवोपेतो ज्ञातेरुत्कर्षणार्थकः ॥ १६ ॥
အို မင်းကြီး၊ သင်၏ ဤမေးခွန်းကို ငါက ရှင်းလင်းဖော်ပြပြီးပြီ; ၎င်းသည် အလွန်မင်္ဂလာရှိ၍ စည်းစိမ်၏ အရင်းအမြစ်နှင့် ပြည့်စုံကာ မျိုးရိုးဝင်တို့ကို မြှင့်တင်ရန် ရည်ရွယ်သော အရာဖြစ်၏။
Verse 17
किमन्यत्ते महीपाल ददामीह करोमि च । अवश्यं सर्वयोग्योऽसि भक्तोऽसि त्वं जनार्दने ॥ १७ ॥
အို မြေရှင်မင်း၊ သင့်အား ငါက ဘာကို ထပ်ပေးရမည်နည်း။ ဤနေရာ၌ ငါက ဘာကို ထပ်လုပ်ရမည်နည်း။ သင်သည် သေချာစွာ သာသနာရေးကောင်းမှု အားလုံးအတွက် သင့်တော်သူဖြစ်၏၊ အကြောင်းမူ သင်သည် ဇနာရ္ဒန (ဗိဿဏု) ၏ ဘက္တ ဖြစ်သောကြောင့်။
Verse 18
राजोवाच । उत्सुकोऽहं द्विजश्रेष्ठ मंदरं पर्वतं प्रति । तत्राश्चर्याण्यनेकानि द्रष्टुकामस्तवाज्ञया ॥ १८ ॥
မင်းကြီးကဆို၏။ «အို ဒွိဇအထူးမြတ်သော ပုရောဟိတ်၊ မန္ဒရာတောင်သို့ သွားလိုစိတ် အလွန်ပြင်းပြနေပါသည်။ သင်၏ အမိန့်အတိုင်း ထိုနေရာရှိ အံ့ဩဖွယ်များစွာကို မြင်လိုပါသည်»။
Verse 19
लघुर्भूत्वा गुरुं त्यक्त्वा पुत्रोपरि द्विजोत्तम । राज्यशासनजं भारं दुर्वहं यच्च भूमिपैः ॥ १९ ॥
အို ဒွိဇအထူးမြတ်သောသူ၊ ဆရာကို စွန့်လွှတ်၍ တာဝန်မှ လွတ်ကင်းကာ ကိုယ်ကို “ပေါ့ပါး” လုပ်ပြီး၊ နိုင်ငံအုပ်ချုပ်ရေးမှ ဖြစ်သော အလွန်ခက်ခဲသည့် ဘာရကို မင်းများအတွက် မလွယ်ကူသော အလေးအနက်ကို သားပေါ်သို့ တင်ပေးလိုက်သည်။
Verse 20
सोऽहं स्वेच्छाचरो यातो मत्कृत्यं तनयश्चरेत् । तछ्रुत्वा वचनं राज्ञो वामदेवोऽब्रवीदिदम् ॥ २० ॥
«ယခု ငါ ထွက်ခွာမည်၊ ငါ့စိတ်ကြိုက် သွားလာလွတ်လပ်မည်။ ငါ့တာဝန်ကို သားက ဆောင်ရွက်စေ» ဟု မင်းကြီး၏ စကားကို ကြားသော် ဝါမဒေဝက ဤသို့ ပြော၏။
Verse 21
एतद्धि परमं कृत्यं पुत्रस्य नृपपुंगवं । यत्क्लेशात्पितरं प्रेम्णा विमोचयति सर्वदा ॥ २१ ॥
အို မင်းတို့အထဲမှ အထူးမြတ်သောသူ၊ ဤသည်ပင် သား၏ အမြင့်ဆုံး တာဝန်ဖြစ်သည်—ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် အဖကို အမြဲတမ်း ဒုက္ခနှင့် ပင်ပန်းဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်စေခြင်း။
Verse 22
पितुर्वचनकारी च मनोवाक्कायशक्तितः । तस्य भागीरथीस्नानमहन्यहनि जायते ॥ २२ ॥
ထို့ပြင် အဖ၏ အမိန့်ကို စိတ်၊ စကား၊ ကိုယ် အင်အားအပြည့်ဖြင့် လိုက်နာသူသည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ဘာဂီရသီ (ဂင်္ဂါ) တွင် ရေချိုးသကဲ့သို့ ကုသိုလ်အကျိုးကို ရရှိသည်။
Verse 23
निरस्य पितृवाक्यं तु व्रजेत्स्नातुं सुरापगाम् । नो शुद्धिस्तस्य पुत्रस्य इतीत्थं वैदिकी श्रुतिः ॥ २३ ॥
အဖ၏အမိန့်ကို ပယ်ချ၍ စုရာမြစ်၌ ရေချိုးသော်လည်း ထိုသားသည် ဝိဓိသန့်ရှင်းမှု မရနိုင်ဟု ဝေဒသြတိက ကြေညာ၏။
Verse 24
स त्वं गच्छ यथाकामं कृतकृत्योऽसि भूपते । हरिप्रसादात्ते जातो वंशे पुत्रः स पुण्यकृत् ॥ २४ ॥
ထို့ကြောင့် မင်းကြီးရေ၊ သင်အလိုရှိရာသို့ သွားနိုင်ပြီ—သင်၏ကိစ္စ ပြီးမြောက်ပြီ။ ဟရိ၏ကရုဏာကြောင့် သင်၏မျိုးရိုး၌ ကုသိုလ်ပြုသူ သားတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာ၏။
Verse 25
एवमुक्ते तु मुनिना समारुह्य तुरंगमम् । ययौ शीघ्रगतिः श्रीमान्सदागतिरिव स्वयम् ॥ २५ ॥
မုနိက ထိုသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက် ဂုဏ်ထင်ရှားသူသည် မြင်းပေါ်တက်ကာ ချက်ချင်း ထွက်ခွာသွား၏။ လျင်မြန်သောလှုပ်ရှားမှုဖြင့် မင်္ဂလာရောက်လာခြင်း၏ သဘောတရား “သဒါဂတိ” ကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 26
वीक्ष्यमाणो गिरीन्सर्वान्वनानि सरितस्तथा । सर्वाश्चर्याणि राजेंद्रः सरांस्युपवनानि च ॥ २६ ॥
မင်းတော်မြတ်သည် တောင်တန်းအားလုံး၊ တောအုပ်များနှင့် မြစ်များကို ကြည့်ရှုလျက်၊ အံ့ဩဖွယ်ရာ အရာအားလုံးကိုလည်း မြင်တွေ့၏—ရေကန်များနှင့် သန့်ရှင်းသော ဥယျာဉ်တောများပါ။
Verse 27
सोऽचिरेणैव कालेन संप्राप्तो मंदराचलम् । भ्रामयित्वा गिरिं श्वेतं गंधमादनमेव च ॥ २७ ॥
မကြာမီကာလအတွင်း မန္ဒရာတောင်သို့ ရောက်ရှိ၏။ ထို့ပြင် သွေးတောင် (Śveta) နှင့် ဂန္ဓမာဒန တောင်တို့ကိုလည်း လှည့်လည်၍ သွားရောက်ခဲ့၏။
Verse 28
अतीत्य च महामेरुं दृष्ट्वा चैवोत्तरान्कुरून् । शतसूर्यप्रतीकाशं सर्वतः कांचनावृतम् ॥ २८ ॥
မဟာမေရုတောင်ကို ကျော်လွန်၍ မြောက်ဘက်က ကုရုတို့ကို မြင်သောအခါ၊ နေတစ်ရာကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်သော နယ်မြေတစ်ခုကို မြင်ရပြီး၊ အရပ်ရပ်တွင် ရွှေဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသည်။
Verse 29
संघृष्टं हरिबाहुभ्यां स्रवंतं कांचनं रसम् । तद्भूभागं नगाकीर्णं बहुधातुविभूषितम् ॥ २९ ॥
ဟရိ (ဗိဿနု) ၏ လက်မောင်းနှစ်ဖက်ဖြင့် ပွတ်တိုက်သဖြင့် ရွှေရည်သဏ္ဍာန် အနှစ်သာရ စီးဆင်းထွက်လာကာ၊ ထိုမြေပြင်သည် တောင်တန်းများဖြင့် ပြန့်ကျဲ၍ သတ္တုမျိုးစုံဖြင့် တင့်တယ်လှပလာသည်။
Verse 30
बहुनिर्झरसंयुक्तं बहुकंदरभूषितम् । निम्नागायुतसंपूर्णं धौतं गंगाजलैः शुभैः ॥ ३० ॥
ထိုဒေသသည် ရေတံခွန်စီးဆင်းမှုများစွာနှင့် ဆက်စပ်၍ ဂူအများအပြားဖြင့် တင့်တယ်လှပသည်။ အနိမ့်ချိုင့်ဝှမ်း မရေတွက်နိုင်အောင် ပြည့်နှက်ပြီး၊ မင်္ဂလာရှိသော ဂင်္ဂါရေဖြင့် ဆေးကြောသန့်စင်ကာ သန့်မြတ်လာသည်။
Verse 31
विश्वस्तैर्युवतीवृन्दैः कांताशर्मोपसेविभिः । घटप्रमाणैर्नृपते परिपक्वैः सुगंधिभिः ॥ ३१ ॥
အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာ၌ ယုံကြည်စိတ်ချရသော ပျိုမများအုပ်စုတို့သည် ကာန္တာရှර්မန်ကို ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်ကာ၊ အိုးအရွယ်အစားရှိသော ပုံးများကို ကိုင်ဆောင်၍ အပြည့်အဝ ရင့်မှည့်ပြီး မွှေးကြိုင်သော ပူဇော်သက္ကာများကို သယ်ဆောင်လာကြသည်။
Verse 32
फलैर्युवतिसंभूतैः कुचैरिव विभूषितम् । द्विरेफध्वनिसंयुक्तं कोकिलस्वरनादितम् ॥ ३२ ॥
ပျိုမတို့၏ ရင်သားကဲ့သို့ ထွားထွားဝဝ ဖြစ်သော သစ်သီးများဖြင့် တင့်တယ်လှပပြီး၊ ပျားတို့၏ ဟွမ်ဟွမ်သံနှင့် တွဲဖက်ကာ၊ ကိုကီလာငှက်တို့၏ ချိုမြိန်သံဖြင့် တဝင့်တဝါး မြည်ဟည်းနေသည်။
Verse 33
अनेकसत्त्वविरुतैः समंतान्नादितं गिरिम् । संपश्यमानो नृपतिर्विवेश स महागिरिम् ॥ ३३ ॥
သတ္တဝါများ၏အော်ဟစ်သံများကြောင့် အရပ်ရပ်မှ ပဲ့တင်ထပ်လျက်ရှိသော မဟာတောင်ကို မြင်မြောက်၍ မင်းကြီးသည် ထိုမြင့်မားသော တောင်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်လေ၏။
Verse 34
आरोढुकामस्तु कुतूहलात्तमन्वेषयन्केन पथा प्ररोहम् । स वीक्षते यावदसौ समंतात्तावत्समस्तं द्रुमपक्षिसंघम् ॥ ३४ ॥
သို့သော် တောင်တက်လိုသော မင်းကြီးသည် စူးစမ်းလိုစိတ်ကြောင့် တက်ရမည့်လမ်းကို ရှာဖွေလျက်ရှိ၏။ အရပ်ရပ်ကို ကြည့်လေသမျှ၊ သစ်ပင်ပေါ်ရှိ ငှက်အုပ်စုကြီးတစ်စုလုံးကိုသာ မြင်လေ၏။
Verse 35
विसर्पमाणं ध्वनिना गृहीतं विमोहिनीवक्त्रसमुद्भवेन । उपप्लवंतं तरसा महीपस्तेनैव सार्द्धं स जगाम तूर्णम् ॥ ३५ ॥
မောဟိနီ၏ပါးစပ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော မောဟစေသည့် အသံကြောင့် မင်းကြီးသည် ဖမ်းဆီးခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။ စိတ်လှုပ်ရှား၍ ရှေ့သို့ တိုးဝင်သွားရာ၊ ထိုအင်အားတစ်ခုပင် တွန်းအားဖြစ်ကာ အလျင်အမြန် လိုက်ပါသွားလေ၏။
Verse 36
तस्याऽपि कर्णे ध्वनिराविवेश विमोहिनीवक्त्रसमुद्भवो यः । विमोहितो येन विमुच्य वाहं त्रिविक्रमेणेव विलंघ्यमानम् ॥ ३६ ॥
မောဟိနီ၏ပါးစပ်မှ ပေါ်ထွက်လာသော ထိုအသံသည် မင်းကြီး၏ နားထဲသို့ပင် ဝင်ရောက်လေ၏။ ထိုအသံကြောင့် မောဟသွား၍ မင်းကြီးသည် မိမိစီးနင်းသည့် မြင်းကို လွှတ်လိုက်သည်၊ တြိဝိက్రమ (ဗိဿနု) ကိုယ်တိုင်က ကျော်လွန်နင်းသကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။
Verse 37
मार्गं गिरेर्मोहिनिगीतमुग्धं क्षणेन राजा सहसा ददर्श । गिरौ स्थितां तप्तसुवर्णभासं कामस्य यष्टीमिव निर्मितां च ॥ ३७ ॥
ခဏချင်း မင်းကြီးသည် မောဟိနီ၏ သီချင်းကြောင့် မူးမောသကဲ့သို့ စွဲမက်ဖွယ် တောင်လမ်းတစ်လမ်းကို ရုတ်တရက် မြင်လေ၏။ ထိုတောင်ပေါ်တွင်လည်း ပူနွေးသော ရွှေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပသည့် ရုပ်သဏ္ဍာန်တစ်ခုကို မြင်ရပြီး၊ ကာမဒေဝ၏ တံတားတိုင်ကဲ့သို့ ဖန်ဆင်းထားသကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။
Verse 38
शक्रस्य लिंगं गगने प्रसक्तं संपूजयंतीमिव लोकसूत्यै । क्षमास्वरूपामिव वै रसाया गिरेः सुताया इव रूपराशिम् ॥ ३८ ॥
ကောင်းကင်မြင့်၌ ထင်ရှားတင်ထားသော အိန္ဒြာ၏ အမှတ်တံဆိပ်ကဲ့သို့၊ လောကအကျိုးအတွက် ပူဇော်ခံနေရသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။ သည်းခံခြင်း၏ ရုပ်သဘောကဲ့သို့၊ ရသာဟုခေါ်သော မြေမိခင်ကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့—တောင်၏ သမီးကဲ့သို့—အလှတရား စုပုံတစ်စု ဖြစ်၏။
Verse 39
सिंधोस्तु वेलामिव रूपयुक्तां तस्यास्तनुं वै रतिमंदिराख्याम् । विकर्षमाणां सहसा त्रिनेत्रं लिंगाश्रयं देवविनोदनार्थम् ॥ ३९ ॥
သို့ရာတွင် သုံးမျက်စိရှင် (ရှီဝ) သည် ဒေဝတို့၏ ကစားပွဲနှင့် ပျော်ရွှင်မှုအတွက်၊ ပင်လယ်ကမ်းစပ်ကဲ့သို့ အလှအပပြည့်စုံသော «ရတိ၏ မန္တိရ» ဟုခေါ်သော သူမ၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို လင်္ဂအာသရယသို့ ချက်ချင်း ဆွဲယူတော်မူ၏။
Verse 40
तत्पुण्यकर्त्तुर्मनसाभिलाषां व्यवस्थितो मोहिनिरूपदर्शी । विमोहितोऽसौ निपपात राजा विमोहिनीकामशरेण विद्धः ॥ ४० ॥
ကုသိုလ်ပြုသူ၏ စိတ်ထဲက ဆန္ဒကို အာရုံတည်စေပြီး၊ မောဟိနီ၏ မျက်နှာရုပ်အလှကို မြင်လိုက်သောအခါ၊ မောဟာဝင်သွားသော ဘုရင်သည် မောဟိနီ၏ ကာမမြားဖြင့် ထိခိုက်ကာ လဲကျသွား၏။
Verse 41
ज्वरेण तीव्रेण गृहीतदेहः समीपमस्याः स ससर्प शीघ्रम् । विसर्पिणं भूमिपतिं सुनेत्रा विलोकयामास कटाक्षदृष्ट्या ॥ ४१ ॥
ပြင်းထန်သော ဖျားနာမှုက ကိုယ်ခန္ဓာကို ဖမ်းဆီးထားသဖြင့် သူသည် သူမအနီးသို့ အလျင်အမြန် လှိမ့်လျားကာ ရောက်လာ၏။ မျက်လုံးလှသော မိန်းမသည် ဘေးကနေ မျက်စောင်းထိုးကြည့်၍ နာကျင်ကာ တုန်လှုပ်နေသည့် မြေရှင်ဘုရင်ကို တွေ့မြင်၏။
Verse 42
विमुच्य वीणां विरराम गीताप्राप्तं च कार्यं सहसैव मेने । विधूनयंती मृगपक्षिसघान्सुवाससा गंडभुजौ निवार्य ॥ ४२ ॥
သူမသည် ဗီဏာကို ချထားပြီး သီချင်းဆိုခြင်းကို ရပ်လိုက်ကာ၊ လုပ်ဆောင်ရမည့် အမှုတစ်ခု ရုတ်တရက် ရောက်လာပြီဟု ထင်မြင်၏။ သမင်အုပ်နှင့် ငှက်အုပ်တို့ကို လှုပ်ခါ၍ ဖယ်ရှားကာ၊ မွှေးကြိုင်သန့်ရှင်းသော အဝတ်ဖြင့် ပါးနှင့် လက်မောင်းတို့ကို ထိန်းကာ ကိုယ်ကို တည်ငြိမ်စေ၏။
Verse 43
शिलीमुखान् श्वाससुगंधमुग्धान् जगाम देवी नृपतेः समीपम् । त्यक्त्वा हरं पूज्यतमं सुलिंगं गगत्वा तु पार्श्वे तमुदारचेष्टा ॥ ४३ ॥
အသက်ရှုနံ့သာယာလှပ၍ ပန်းမြားများကို ပစ်လွှတ်ကာ နတ်သမီးသည် မင်းကြီးအနီးသို့ ချဉ်းကပ်လာ၏။ ဟရ (ရှီဝ) နှင့် အလွန်အမြတ်တန်သော မင်္ဂလာလင်္ဂကိုပင် စွန့်၍ မင်း၏ဘေးတွင် ရပ်ကာ ဂုဏ်သိက္ခာပြည့်ဝသော အပြုအမူဖြင့် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။
Verse 44
विमोहिनी नीरजपत्रनेत्रा उवाच वाक्यं मधुरं मनोज्ञम् । रुक्मांगदं कामशराभितप्तमुत्तिष्ठ राजन्वशगा तवाहम् ॥ ४४ ॥
ကြာရွက်ကဲ့သို့ မျက်လုံးရှိသော ဗိမောဟိနီသည် ကာမဒေဝ၏ မြားကြောင့် လောင်ကျွမ်းနေသော ရုက္မာင်္ဂဒအား ချိုမြိန်၍ နှစ်သက်ဖွယ် စကားကို ပြော၏—“ထပါ မင်းကြီး၊ ကျွန်မသည် သင်၏ အာဏာအောက်တွင် ရှိပါသည်”။
Verse 45
किं मूर्च्छया देहमिमं क्षिणोषि यस्त्वं धराभारमिमं महांतम् । तृणीकृतं भूप समुद्वहेथा यन्मामकं रूपमवेक्ष्य हारि ॥ ४५ ॥
အဘယ်ကြောင့် မူးမေ့ခြင်းဖြင့် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို ချို့ယွင်းစေသနည်း။ သင်သည် မြေကြီး၏ အလွန်ကြီးမားသော ဝန်ကို တိမ်မြက်ကဲ့သို့ပင် ထမ်းဆောင်နိုင်သော မင်းကြီးဖြစ်သည်—သို့သော် ကျွန်မ၏ ဆွဲဆောင်လှပသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို မြင်ရုံဖြင့် မူးမေ့သွားလေပြီ။
Verse 46
किं मुह्यसे दुर्बलगौरिवेह पंके निमग्ना भव त्वम् । धीरोऽसि विडंबयेथाः किमर्थमात्मानमुदारचेष्टम् ॥ ४६ ॥
အဘယ်ကြောင့် ဤနေရာတွင် အားနည်းသော နွားကဲ့သို့ ရွံ့ထဲတွင် နစ်မြုပ်သလို မောဟဖြစ်နေသနည်း။ သင်သည် တည်ကြည်ခိုင်မာသူဖြစ်သည်—အဘယ်ကြောင့် မိမိ၏ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော ကြိုးပမ်းမှုကိုပင် ရယ်စရာဖြစ်အောင် မိမိကိုယ်ကို လှောင်ပြောင်စေသနည်း။
Verse 47
यद्यस्ति वांछा तव भूपतीश ममानुकूले सुरतेऽतिहृद्ये । प्रदाय दानं च सुधर्ममुक्तं भुंक्ष्व स्वदासीमिव मां रतिज्ञाम् ॥ ४७ ॥
မင်းတို့၏ အရှင်ဘုရင်ကြီး၊ ကျွန်မနှင့် သဟဇာတ၍ အလွန်နှစ်သက်ဖွယ်သော ချစ်ခြင်းပေါင်းစည်းမှုကို အမှန်တကယ် လိုလားပါက—ဓမ္မတရားဟု ကြေညာထားသော ဒါနကို အရင်ပေးပါ။ ထို့နောက် ချစ်ခြင်းအတတ်ပညာသိသော ကျွန်မကို သင်၏ ကိုယ်ပိုင် အစေခံမိန်းကလေးကဲ့သို့ ခံစားပါ။
Verse 48
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरेभागे मोहिनीदर्शनं नाम एकादशोऽध्यायः ॥ ११ ॥
ဤသို့ဖြင့် «သရီ ဘృဟန္နာရဒီယ ပုရာဏ» ၏ ဥတ္တရ-ဘာဂ (နောက်ပိုင်း) တွင် «မောဟိနီ၏ မြင်ကွင်း» ဟူသော အခန်းတစ်ဆယ့်တစ် ပြီးဆုံး၏။
It is presented as a gṛhastha-centered, sin-destroying vow that pleases Jagannātha with Lakṣmī and is explicitly linked to prosperity, household increase, and the prevention of ‘fruitlessness’ in domestic life; it also anchors the chapter’s tīrtha setting (Mathurā–Yamunā) in concrete ritual practice (Vrata-kalpa).
Vāmadeva elevates filial obedience as a daily source of merit—portrayed as superior to substituting a father’s command with mere bathing at another river—thereby framing dharma as relational duty, not only as travel-based piety.
Mohinī acts as a dharma-testing catalyst: the king’s pilgrimage culminates in a sensory and erotic enchantment that forces a choice between impulsive desire and righteousness, with her insistence on a prior ‘righteous gift’ (dāna) keeping the episode within moral-ritual discourse rather than pure romance.