မောဟိနီသည် ဂင်္ဂါမြစ်၏ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ချီးမွမ်းကာ ဂုဍ-ဓေနူ (သကြားညိုနွား) မှ စ၍ သင်္ကေတနွား-ဒါနများကို အစဉ်လိုက်ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသည်။ ဝသိဋ္ဌက အကြောင်းအရာကို ချမှတ်ပြီး မိသားစု ပုရောဟိတ်နှင့် သာသနာကျမ်းသိသူ ဝစုက ပူဇော်ပွဲနည်းလမ်းကို အသေးစိတ်ဆိုသည်—ပူဇော်မြေပြင်ကို နွားချေးလိမ်း၍ ကုရှမြက်ခင်း၊ အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော အနက်ရောင် သမင်အရေခင်း၊ သကြားညိုနွားနှင့် နွားကလေးကို တည်ဆောက်ပုံ၊ အလေးချိန်တိုင်းတာမှုနှင့် အလှဆင်သတ်မှတ်ချက်များ။ လက္ခမီကို နွားအဖြစ် ဖိတ်ခေါ်သော မန္တရားများကို ဖော်ပြပြီး ဒက္ခိဏာနှင့်အတူ ဘြာဟ္မဏာထံ တရားဝင် လှူဒါန်းရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထို့နောက် အပြစ်ဖျက်နိုင်သော ဓေနူ-ဒါန ၁၀ မျိုး—သကြားညို၊ ဂhee၊ နှမ်း၊ ရေ၊ နို့၊ ပျားရည်၊ သကြား၊ ဒိန်ချဉ်၊ ရတနာ၊ နှင့် «ရုပ်-ဓေနူ» ကို စာရင်းပြုသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် ဓေနူ-ဒါနကို တီရ္ထဘက်တိနှင့် ချိတ်ဆက်ကာ မင်္ဂလာအချိန်များ (အယန၊ ဝိသုဝ၊ ဝျတီပာတ၊ ယုဂ/မန်ဝန္တရ အစ၊ နေ/လ ဂြိုဟ်ကွယ်) တွင် ဂင်္ဂါပူဇာကို အလှူပစ္စည်းများ (ဆန်၊ နို့၊ ပါယာသ၊ ပျားရည်၊ ဂhee၊ မုန့်ချို၊ သတ္တု၊ အနံ့သာ၊ ပန်း) ဖြင့် ပြုလုပ်ရန်နှင့် ပုရာဏမန်တရားဖြင့် နမස්ကာရပြုရန် ဆိုသည်။ လစဉ်ကျင့်စဉ်မှ တစ်နှစ်တာ ဝရတအထိ ပြီးမြောက်လျှင် ဂင်္ဂါမယ်တော်က တိုက်ရိုက် ဒർശနပေး၍ ဆုတောင်းသူအား လောကီအကျိုး၊ ဆန္ဒကင်းသူအား မောက္ခပေးတော်မူသည်။
Verse 1
मोहिन्यु वाच । धन्याहं कृतकृत्याहं सफलं जीवितं मम । यच्छ्रुतं त्वन्मुखांभोजाद्गामाहात्म्यमुत्तमम् ॥ १ ॥
မိုဟိနီက ပြောသည်— «ကျွန်မသည် ကံကောင်းမြတ်နိုး၏။ လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်သည် ပြီးစီး၏။ သင်၏ နှုတ်ပန်းကြာမှ ဂင်္ဂါ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟာတ္မယကို ကြားနာရသဖြင့် ကျွန်မ၏ အသက်တာသည် အကျိုးပြည့်စုံလေ၏»။
Verse 2
अहो गङ्गासमं तीर्थं नास्ति किंचिद्धरा तले । यस्याः संदर्शनादीनामीदृशं पुण्यमीरितम् ॥ २ ॥
အဟော! မြေပြင်ပေါ်၌ ဂင်္ဂါနှင့် တူညီသော တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) မရှိချေ။ သူမကို မြင်ရုံသာဖြင့်ပင် ဤမျှ အံ့သြဖွယ် ပုဏ္ဏ (ကုသိုလ်) ပေါ်ပေါက်သည်ဟု ကြေညာထားလေ၏။
Verse 3
गुडधेन्वादिधेनूनां विधानं च यथाक्रमम् । तथा कथय विप्रेन्द्र भक्ताहं तव सर्वदा ॥ ३ ॥
ဂုဍ-ဓေနု နှင့် အခြား ဓေနု-ဒါန များ၏ သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းကို အစဉ်လိုက် ရှင်းပြပါလော့။ အို ဗြာဟ္မဏတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံး၊ ကျွန်မသည် သင့်အပေါ် အမြဲတမ်း ဘက္တိရှိသူဖြစ်သဖြင့် တိတိကျကျ ပြောကြားပါ။
Verse 4
वसिष्ठ उवाच । तच्छ्रुत्वा मोहिनीवाक्यं वसुस्तस्याः पुरोहितः । वेदागमानां तत्त्वज्ञः स्मयमान उवाच ह ॥ ४ ॥
ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်— မိုဟိနီ၏ ထိုစကားကို ကြားသော် ဝစုသည် သူမ၏ ပုရောဟိတ်ဖြစ်၍ ဝေဒနှင့် အာဂမတို့၏ တရားသဘောကို သိမြင်သူဖြစ်ကာ ပြုံးလျက် ဤသို့ မိန့်ဆိုလေ၏။
Verse 5
वसुरुवाच । श्रृणु मोहिनि वक्ष्यामि यत्पृष्टं हि त्वया मम । गुडधेनुविधानं च यथा शास्त्रे प्रकीर्तितम् ॥ ५ ॥
ဝါစုက ပြောသည်။ «နားထောင်ပါ မိုဟိနီ။ သင်မေးမြန်းသမျှကို ငါပြောမည်—ရှာස්ထရများတွင် ကြေညာထားသကဲ့သို့ ‘ဂုဍ-ဓေနု’ (သကြားညိုနွား) ဒါန၏ စည်းကမ်းနည်းလမ်းကိုပင်။»
Verse 6
कृष्णाजिनं चतुर्हस्तं प्राग्ग्रीवं विन्यसेद्भुवि । गोमयेनोपलिप्तायां कुशानास्तीर्य यत्नतः ॥ ६ ॥
နွားချေးဖြင့် သေချာစွာ လိမ်းထားသော မြေပေါ်တွင် ကုရှမြက်ကို ဂရုတစိုက် ခင်းပြီး၊ လက်လေးလက်အလျားရှိသော အနက်ရောင် သမင်အရေကို လည်ပင်းကို အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူအောင် ထားရမည်။
Verse 7
प्राङ्मुखीं कल्पयेद्धेनुमुदक्पादां सवत्सकाम् । उत्तमा गुडधेनुस्तु चतुर्भारैः प्रकीर्तिता ॥ ७ ॥
ပူဇော်ရေး ‘နွား’ ကို အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူအောင် ပြုလုပ်၍ ခြေထောက်များကို မြောက်ဘက်သို့ ထားကာ၊ ဘေးတွင် နွားကလေးကိုလည်း ထားရမည်။ အကောင်းဆုံး ‘ဂုဍ-ဓေနု’ သည် ဂုဍကို ဘာရ လေးခုဖြင့် ပြုလုပ်သည်ဟု ကြေညာထားသည်။
Verse 8
वत्सं भारेण कुर्वीत भाराभ्यां मध्यमा स्मृता । अर्द्धभारेण वत्सः स्यात्कनिष्ठा भारकेण तु ॥ ८ ॥
‘ဝတ္ဆ’ (နွားကလေး) ကို ဘာရ တစ်ခုအလေးချိန်ဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်။ အလယ်အလတ်သည် ဘာရ နှစ်ခုဟု မှတ်ယူကြသည်။ အသေးသည် ဘာရ တစ်ဝက်ဖြစ်ပြီး၊ အနိမ့်ဆုံးသည် ဘာရက (bhāraka) ဖြစ်သည်။
Verse 9
चतुर्थांशेन वत्सः स्याद् गृहवित्तानुसारतः । प्रभुः प्रथमकल्पस्य योऽनुकल्पेन वर्तयेत् ॥ ९ ॥
အိမ်ထောင်ရေးအင်အားအလိုက် ဝတ္ဆ၏ အခွဲဝေသည် လေးပုံတစ်ပုံ ဖြစ်သင့်သည်။ မူလစည်းကမ်းကို မှန်ကန်သော အနုကల్ప (အထောက်အကူနည်းလမ်း) ဖြင့် လိုက်နာကျင့်သုံးသူကို ပထမအမိန့်၏ တကယ့်အရှင်ဟု သတ်မှတ်ရမည်။
Verse 10
न सांपरायिकं तस्य दुर्मतेर्जायते फलम् । धेनुवत्सौ घृतस्यैतौ सितश्लक्ष्णांबरावृतौ ॥ १० ॥
စိတ်ဆိုးယုတ်သောသူအတွက် သေပြီးနောက်လောက၌ ရရှိမည့် ကုသိုလ်ဖလ မပေါ်ပေါက်။ ဤနှစ်ပါးသည် ဂျီ(ghṛta)၏ နွားနှင့် နွားကလေးကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ဖြူနူးညံ့သော အဝတ်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားသည်။
Verse 11
शुक्तिकर्णाविक्षुपादौ शुद्धमुक्ताफलेक्षणौ । सितसूत्रशिरालौ च सितकंबलकंबलौ ॥ ११ ॥
နားများသည် ခရုခွံကဲ့သို့၊ ခြေများသည် ကြံတံကဲ့သို့၊ မျက်လုံးများသည် သန့်ရှင်းသော ပုလဲကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ခေါင်းပေါ်တွင် ဖြူချည်ကဲ့သို့ သွေးကြောများ ထင်ရှား၍ ဖြူရောင် သိုးမွေးစောင်များကို ပတ်လည်ဝတ်ဆင်ထားသည်။
Verse 12
ताम्रगंडूकपृष्ठौ तौ सितचामरलोमकौ । विद्रुमक्रमगोपेतौ नवनीतस्तनान्वितौ ॥ १२ ॥
ထိုနှစ်ပါး၏ ကျောသည် ကြေးရေခွက်ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ အမွှေးသည် ချာမရ (chāmara) အမွှေးတံကဲ့သို့ ဖြူစင်သည်။ ခြေလှမ်းများတွင် ပုလဲကျောက်မဟုတ်ဘဲ ပန်းသန္တာကဲ့သို့ ခြေဖျားအလှ တင်ဆင်ထားပြီး နို့အုံသည် နွားနို့ထောပတ်သစ်ကဲ့သို့ နူးညံ့ပြည့်ဝသည်။
Verse 13
कांस्यदोहाविंद्रनीलमणिकल्पिततारकौ । सुवर्णश्रृंगाभरणौ शुद्धरौप्यखुरावुभौ ॥ १३ ॥
နို့ညှစ်အိုးများသည် ကံသီ (bell-metal) ဖြင့် ပြုလုပ်ထားပြီး ကိုယ်ခန္ဓာတွင် အင်ဒြနီလ (sapphire) မဏိဖြင့် ပြုလုပ်သော ကြယ်ပုံအလှဆင်များ တပ်ဆင်ထားသည်။ ချိုများကို ရွှေဖြင့် အလှဆင်၍ ခြေခွာနှစ်ဖက်လုံးသည် သန့်စင်သော ငွေဖြစ်သည်။
Verse 14
नानाफलं समायुक्तौ घ्राणगन्धकरंडकौ । इत्येवं रचयित्वा तु धूपदीपैरथार्चयेत् ॥ १४ ॥
အသီးအနှံမျိုးစုံဖြင့် ပြည့်စုံသော သေတ္တာတစ်လုံးနှင့် အနံ့မွှေးစေသော ပစ္စည်းများ ထည့်ထားသည့် သေတ္တာတစ်လုံး—ဤသေတ္တာနှစ်လုံးကို စီစဉ်ထားရမည်။ ထို့နောက် ထိုသို့ စီမံပြီးလျှင် မီးခိုး(ဓూప)နှင့် မီးအလင်း(ဒီပ)ဖြင့် ပူဇော်အာရాధနာ ပြုရမည်။
Verse 15
या लक्ष्मीः सर्वभूतानां या च देवेष्ववस्थिता । धेनुरूपेण सा देवी मम शांतिं प्रयच्छतु ॥ १५ ॥
သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း တည်ရှိ၍ ဒေဝတော်တို့အကြား တည်မြဲနေသော သရီလက္ရှ္မီမယ်တော်သည် နွားရုပ်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းကာ ကျွန်ုပ်အား ငြိမ်းချမ်းမှု ပေးတော်မူပါစေ။
Verse 16
देहस्था या च रुद्राणां शंकरस्य सदा प्रिया । धेनुरूपेण सा देवी मम पापं व्यपोहतु ॥ १६ ॥
ရုဒ္ဒရတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း တည်ရှိ၍ သင်္ကရ (ရှင်ကရာ) အရှင်၏ အမြဲတမ်း ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်သော မယ်တော်သည် နွားရုပ်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းကာ ကျွန်ုပ်၏ အပြစ်ကို ဖယ်ရှားတော်မူပါစေ။
Verse 17
विष्णोर्वक्षसि या लक्ष्मीः स्वाहारूपा विभावसोः । चन्द्रार्कशक्रशक्तिर्या धेनुरूपास्तु सा श्रिये ॥ १७ ॥
ဗိෂ္ဏု၏ ရင်ဘတ်ပေါ်၌ တည်ရှိသော လက္ရှ္မီမယ်တော်၊ မီးတော်၌ “စွာဟာ” အဖြစ် ရှိနေသူ၊ လ၊ နေ၊ အိန္ဒြာတို့၏ အင်အားဖြစ်သူသည် ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော နွားရုပ်ဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့အား သာယာစည်းစိမ် (သရီ) ဖြစ်ပါစေ။
Verse 18
चतुर्मुखस्य या लक्ष्मीर्लक्ष्मीर्या धनदस्य च । लक्ष्मीर्या लोकपालानां सा धेनुर्वरदास्तु मे ॥ १८ ॥
မျက်နှာလေးပါး ဘြဟ္မာ၏ လက္ရှ္မီ၊ ဓနဒ (ကူဘေရ) ၏ လက္ရှ္မီ၊ လောကပာလတို့၏ လက္ရှ္မီဖြစ်သော ထိုသန့်ရှင်းသော နွားမယ်တော်သည် ကျွန်ုပ်အား ကောင်းချီးပေးသော ဆုတောင်းပေးသူ ဖြစ်ပါစေ။
Verse 19
स्वधा या पितृमुख्यानां स्वाहा यज्ञभुजा च या । सर्वपापहरा धेनुः सा मे शांतिं प्रयच्छतु ॥ १९ ॥
ပိတೃတို့အထဲမှ အထွဋ်အမြတ်တို့အတွက် “စွဓာ” ဟု ခေါ်ကြပြီး၊ ယဇ్ఞကို လက်ခံစားသုံးသော ဒေဝတော်တို့အတွက် “စွာဟာ” ဟု ခေါ်ကြသော၊ အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးသော သန့်ရှင်းသော နွားမယ်တော်သည် ကျွန်ုပ်အား ငြိမ်းချမ်းမှု ပေးတော်မူပါစေ။
Verse 20
एवमांमत्र्य तां धेनुं ब्राह्मणाय निवेदयेत् । विधानमेतद्धेनूनां सर्वासामिह पठ्यते ॥ २० ॥
ဤသို့ လေးစားစွာဖြင့် လက်ခံသူအား မိန့်ကြားပြီးနောက် ထိုနွားကို ဗြာဟ္မဏာထံ သာသနာတော်အတိုင်း တရားဝင် လှူဒါန်းရမည်။ ဤသည်မှာ နွားလှူဒါန်းခြင်း အမျိုးအစားအားလုံးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းဖြစ်ကြောင်း ဤနေရာ၌ ဖတ်ကြားထားသည်။
Verse 21
यास्तु पापविनाशिन्यः कीर्तिता दशधेनवः । तासां स्वरूपं वक्ष्यामि शास्त्रोक्तं श्रृणु मोहिनि ॥ २१ ॥
ယခု ပာပကို ဖျက်ဆီးနိုင်သည်ဟု ချီးမွမ်းထားသော “နွား” ဆယ်ပါးအကြောင်း—နားထောင်ပါ၊ အလှမောဟင်နီ။ ကျမ်းစာတွင် ဆိုထားသကဲ့သို့ ၎င်းတို့၏ အမှန်တကယ်သော ရုပ်သဘောကို ငါဖော်ပြမည်။
Verse 22
प्रथमा गुडधेनुः स्याद् घृतधेनुरथापरा । तिलधेनुस्तृतीया च चतुर्थी जलसंज्ञिता ॥ २२ ॥
ပထမသည် “ဂုဍ-ဓေနု” (သကြားညိုနွား) ဖြစ်၏။ နောက်တစ်ပါးသည် “ဃృత-ဓေနု” (ဂီးနွား) ဖြစ်၏။ တတိယသည် “တီလ-ဓေနု” (နှမ်းနွား) ဖြစ်ပြီး စတုတ္ထသည် “ဇလ-ဓေနု” (ရေနွား) ဟု ခေါ်၏။
Verse 23
पञ्चमी क्षीरधेनुश्च षष्ठी मधुमयी स्मृता । सप्तमी शर्कराधेनुर्दधिधेनुस्तथाष्टमी ॥ २३ ॥
ပဉ္စမသည် “က္ṣီရ-ဓေနု” (နို့နွား) ဟု ခေါ်၏။ ဆဋ္ဌမသည် “မဓုမယီ” (ပျားရည်ဖြင့် ပြည့်စုံသောနွား) ဟု မှတ်ယူ၏။ သတ္တမသည် “ရှရ္ကရာ-ဓေနု” (သကြားနွား) ဖြစ်ပြီး အဋ္ဌမသည် “ဒဓိ-ဓေနု” (ဒဟိ/ယိုဂတ်နွား) ဖြစ်၏။
Verse 24
रत्नधेनुश्च नवमी दशमी तु स्वरूपतः । कुंभाः स्युर्द्रवधेनूनां चेतरासां तु राशयः ॥ २४ ॥
နဝမသည် “ရတ္န-ဓေနု” (ရတနာနွား) ဖြစ်၏။ ဒသမသည် သဘာဝအရ “သ္ဝရူပ-ဓေနု” (ရုပ်သဘောနွား) ဖြစ်၏။ အရည်ဖြစ်သော နွားလှူဒါန်းများအတွက် ကုಂಭ (အိုး) များကို ထည့်ဆောင်ရမည်၊ အခြားအမျိုးအစားများအတွက်တော့ ရာရှိ (အစုအပုံ) အဖြစ် စုပုံ၍ ပူဇော်ရမည်။
Verse 25
सुर्वणधेनुमप्यत्र केचिदिच्छंति सूरयः । नवनीतेन तैलेन तथा केऽपि महर्षयः ॥ २५ ॥
ဤနေရာ၌ ပညာရှိအချို့သည် ကောင်းကင်၏ ရွှေဂေါ်နွားကိုပင် လိုလားကြ၏။ ထို့အတူ မဟာရိရှီအချို့သည် ထောပတ်နှင့် ဆီကို လိုလားကြ၏။
Verse 26
एतदेव विधानं स्यादेत एव ह्युपस्कराः । मन्त्रावाहनसंयुक्ताः सदा पर्वणि पर्वणि ॥ २६ ॥
ဤအရာတည်းသာ သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းဖြစ်ရမည်။ ဤပစ္စည်းများတည်းသာ လိုအပ်သော အထောက်အကူများဖြစ်၏။ ပရဝ (parva) တစ်ကြိမ်တစ်ကြိမ်တိုင်းတွင် မန္တရနှင့် အာဝါဟန (āvāhana) ကို တွဲဖက်၍ အမြဲပြုရမည်။
Verse 27
यथाश्रद्धं प्रदातव्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदाः । अनेकयज्ञफलदाः सर्वपापहराः शुभाः ॥ २७ ॥
ယုံကြည်သဒ္ဓာနှင့် ကိုယ်နိုင်သမျှအတိုင်း ပေးလှူရမည်။ ထိုလှူဒါန်းမှုသည် ဘုခ္တိ (bhukti) နှင့် မုက္တိ (mukti) ၏ အကျိုးကို ပေးတတ်၏။ ယဇ္ဉများစွာ၏ အကျိုးတူကို ပေးပြီး အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားကာ မင်္ဂလာဖြစ်၏။
Verse 28
अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपातेऽथवा पुनः । युगादौ चैव मन्वादौ चोपरागादिपर्वसु ॥ २८ ॥
အယန (ayana) အချိန်၊ ဝိသုဝ (viṣuva) အချိန်၊ ပုဏ္ဏဗျတီပာတ (Vyatīpāta) နေ့၊ ထို့ပြင် ယုဂအစနှင့် မန္ဝန္တရ (Manvantara) အစ၊ နေကြတ်လကြတ် စသည့် ပရဝများတွင်—ဤအချိန်များသည် သာသနာရေး ကုသိုလ်ကိစ္စများအတွက် အထူးသင့်တော်၏။
Verse 29
गुडधेन्वादयो देया भक्तिश्रद्धासमन्वितैः । तीर्थेषु स्वगृहे वापि गंगातीरे विशेषतः ॥ २९ ॥
ဘက္တိနှင့် သဒ္ဓာပြည့်ဝသူတို့သည် ဂုဍဓေနု (guda-dhenu) ကဲ့သို့သော လှူဒါန်းမှုများနှင့် အခြားသော ဒါနများကို ပေးလှူရမည်။ တီရ္ထများ၌ဖြစ်စေ ကိုယ့်အိမ်၌ဖြစ်စေ ပေးလှူနိုင်ပြီး အထူးသဖြင့် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း၌ ပိုမိုကောင်းမြတ်၏။
Verse 30
एवं दत्वा विधानेन धेनुं द्विजवराय च । प्रदक्षिणीकृत्य विप्रं दक्षिणाभिः प्रतोष्य च ॥ ३० ॥
ဤသို့ သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိအတိုင်း အထူးမြတ်သော ဗြာဟ္မဏာတစ်ပါးအား နွားကို လှူဒါန်းပြီးနောက် ထိုဗြာဟ္မဏာကို ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ကာ ဒက္ခိဏာ (ပူဇော်ခ) များဖြင့် ထပ်မံ စိတ်တော်ပျော်ရွှင်စေသင့်သည်။
Verse 31
ऋत्विजः प्रीतिसंयुक्तो नमस्कृत्य विसर्जयेत् । ततः संपूजयेद्गंगां विधिना सुसमाहितः ॥ ३१ ॥
ထို့နောက် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်ကျေနပ်မှုနှင့်အတူ ဦးညွှတ်နမസ്കာရ ပြုကာ အခမ်းအနားဆောင်ရွက်သော ရ္ဋ္ဝိဇ် (ပူဇော်ပွဲဆရာများ) ကို ဂုဏ်ပြု၍ ပြန်လွှတ်သင့်သည်။ ထို့ပြီးလျှင် စိတ်တည်ငြိမ်စွာဖြင့် ဝိဓိအတိုင်း မဟာဒေဝီ ဂင်္ဂါကို ပူဇော်ကန်တော့သင့်သည်။
Verse 32
अष्टमूर्तिधरां देवीं दिव्यरूपां निरीक्ष्य च । शालितंदुलप्रस्थेन द्विप्रस्थपयसा तथा ॥ ३२ ॥
အष्टမူရ္တိကို ဆောင်ထားသော ဒေဝီ၏ ဒိဗ္ဗရူပ အလင်းရောင်ကို ကြည့်ရှုမြင်ပြီးနောက်၊ သန့်ရှင်းသော ဆန်တစ်ပရస్థနှင့် နို့နှစ်ပရస్థကိုလည်း ထိုနည်းတူ ပူဇော်အပ်သည်။
Verse 33
पायसं कारयित्वा च दत्वा मधु घृतं तथा । प्रत्येकं पलमात्रं च भक्तिभावेन संयुतः ॥ ३३ ॥
ပာယသ (နို့ဆန်ချို) ကို ပြုလုပ်ပြီး၊ ထို့ပြင် ပျားရည်နှင့် ဂှရတ (ထောပတ်သန့်) ကိုလည်း တစ်ခုချင်းစီ ပလ တစ်ပမာဏဖြင့် ပူဇော်ကာ၊ ဘက္တိစိတ်ဖြင့် ပြည့်ဝစွာ ဆောင်ရွက်သင့်သည်။
Verse 34
तत्पायसमपूपांश्च मोदका मंडलानि च । तथा गुंजार्द्धमात्रं च सुवर्णं रूप्यमेव च ॥ ३४ ॥
ထို့ပာယသနှင့်အတူ အပူပ (ကြော်မုန့်) များ၊ မိုဒက များ၊ မဏ္ဍလ (ဝိုင်းဝိုင်းချိုပွဲ) များကိုလည်း ပူဇော်ရမည်။ ထို့ပြင် ရွှေနှင့် ငွေကိုလည်း တစ်ခုချင်းစီ ဂုဉ္ဇာ တစ်ဝက်ပမာဏဖြင့် ထပ်မံ လှူဒါန်းရမည်။
Verse 35
चंदनागरुकर्पूरकुंकुमानि च गुग्गुलम् । बिल्वपत्राणि दूर्वाश्च रोचना सितचंदनम् ॥ ३५ ॥
ထို့အပြင် သုံးရန်မှာ စန္ဒန်၊ အဂရု၊ ကမ္ဖာ၊ ကုංකုမ (ဇာဖရန်) နှင့် ဂုဂ္ဂုလု; ဘိလ္ဝရွက်နှင့် ဒူರ್ವာမြက်; ရိုချနာ (အဝါရောင်) နှင့် အဖြူစန္ဒန် တို့ဖြစ်သည်။
Verse 36
नीलोत्पलानि चान्यानि पुष्पाणि सुरभीणि च । यथाशक्ति महाभक्त्या गंगायां चैव निक्षिपेत् ॥ ३६ ॥
မဟာဘက္တိဖြင့် မိမိအင်အားအလိုက် အပြာရောင်ကြာပန်းနှင့် အနံ့သင်းသော ပန်းမျိုးစုံကိုလည်း ဂင်္ဂါမြစ်ထဲသို့ ထည့်ပူဇော်ရမည်။
Verse 37
मन्त्रेणानेन सुभगे पुराणोक्तेन चापि हि । ॐगंगायै नारायण्यै शिवायै च नमोनमः ॥ ३७ ॥
အို မင်္ဂလာရှိသူမ၊ ပုရာဏများတွင် ဆိုထားသော ဤမန္တရဖြင့် နမസ്കာရပြုရမည်— «အိုမ်၊ ဂင်္ဂါယဲ၊ နာရာယဏီယဲ၊ ရှိဝါယဲ၊ နမိုနမဟ» ဟူ၍။
Verse 38
एतदेव विधानं तु मासि मासि च मोहिनि । पौर्णमास्याममायां वा कार्यं प्रातः समाहितैः ॥ ३८ ॥
အို မောဟင်နီ၊ ဤနည်းလမ်းတည်းဟူသော ဝိဓာနကို လစဉ်လစဉ် ပြုလုပ်ရမည်—လပြည့်နေ့ သို့မဟုတ် လကွယ်နေ့တွင်—စိတ်တည်ငြိမ်၍ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်သူတို့က မနက်စောစောတွင် ဆောင်ရွက်ရမည်။
Verse 39
वर्षं यस्तु नरो भक्त्या यथा शक्त्यर्चयन्मुदा । हविष्याशी मिताहारो ब्रह्मचर्यसमन्वितः ॥ ३९ ॥
သို့ရာတွင် လူတစ်ဦးက တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဘက္တိဖြင့် ပျော်ရွှင်စွာ မိမိအင်အားအလိုက် ပူဇော်ကာ ဟဝိစ်အစာသာ စားသုံး၍ အစားအစာကို မျှတစွာယူကာ ဘြဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းစွာနေထိုင်ခြင်း) ကို ထိန်းသိမ်းလျှင် ဤဝ్రတ၏ ကောင်းကျိုးကို ရရှိသည်။
Verse 40
दिने वापि तथा रात्रौ नियमेन च मोहिनि । संवत्सरान्ते तस्यैषा गंगा दिव्यवपुर्द्धरा ॥ ४० ॥
အို မိုဟိနီ (စိတ်ကိုမောဟစေသူ) ရေ၊ နေ့ဖြစ်စေ ညဖြစ်စေ စည်းကမ်းတရားကို သတ်မှတ်ထားသလို လိုက်နာပါက တစ်နှစ်ကုန်ဆုံးချိန်တွင် ဤဂင်္ဂါမြစ်သည် ဒေဝီရုပ်ကာယဖြင့် သူ့ရှေ့၌ ထင်ရှားပေါ်လာမည်။
Verse 41
दिव्यमाल्यांबरा चैव दिव्यरत्नविभूषिता । प्रत्यक्षरूपा पुरतस्तिष्ठत्येव वरप्रदा ॥ ४१ ॥
ဒေဝမလျာနှင့် ဒေဝဝတ်အင်္ကျီတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ ဒေဝရတနာများဖြင့် အလှဆင်ထားသော သူမသည် ဘုန်းတော်ပေးသူအဖြစ် ကိုးကွယ်သူ၏ ရှေ့တည့်တည့်တွင် ထင်ရှားစွာ ရပ်တည်နေသည်။
Verse 42
एवं प्रत्यक्षरूपां तां गंगां दिव्यवपुर्द्धराम् । दृष्ट्वा स्वचक्षुषा मर्त्यः कृतकृत्यो भवेच्छुभे ॥ ४२ ॥
ထို့ကြောင့် အို မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ မိမိမျက်စိဖြင့် ထင်ရှားသောရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် ဒေဝီကာယကို ဆောင်ထားသော ဂင်္ဂါကို မြင်တွေ့သော လူသားသည် ကိစ္စပြီးမြောက်သူ၊ ဘဝရည်မှန်းချက် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်လာမည်။
Verse 43
यान्यान्कामयते मर्त्यः कामांस्तांस्तानवाप्नुयात् । निष्कामस्तु लभेन्मोक्षं विप्रस्तेनैव जन्मना ॥ ४३ ॥
လူသားက မည်သည့်ဆန္ဒကို မျှော်လင့်ပါစေ ထိုဆန္ဒတို့ကို ထိုသူရရှိမည်။ သို့သော် ဆန္ဒကင်းသူသည် မောက္ခကို ရရှိပြီး ထိုဆန္ဒကင်းသော ဝိညာဉ်မွေးဖွားခြင်းကြောင့်ပင် စစ်မှန်သော ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်လာသည်။
Verse 44
एतद्विधानं च मयोदितं ते पृष्टं हि सर्वं गुडधेनुपूर्वम् । गंगार्चनं मुक्तिकरं व्रतं त्त सांवत्सरं श्रीपतितुष्टिदं हि ॥ ४४ ॥
သင်မေးမြန်းသမျှကို ဂုဍဓေနု (သကြားညိုနွား) ပူဇော်ခြင်းမှ စ၍ ဤနည်းလမ်းအကုန်ကို ငါ သင့်အား ပြောကြားပြီးပြီ။ ဂင်္ဂါအား အာရ္စနာပြုသော ဤဝရတသည် မောက္ခပေးသူဖြစ်၍ တစ်နှစ်ပတ်လုံး ကျင့်သုံးရမည်၊ ထို့ပြင် သရီပတိ (ဗိဿနု) ကို အမှန်တကယ် ပျော်ရွှင်စေသည်။
Verse 45
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीवसुसंवादे गंगामाहात्म्ये गुडधेनुविधिकथनं नाम द्विचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः ॥ ४२ ॥
ဤသို့ဖြင့် မောဟိနီနှင့် ဝစုတို့၏ ဆွေးနွေးပွဲအတွင်းရှိ သီရိ ဘృဟန္နာရဒီယ ပုရာဏ ဥတ္တရဘားဂ၌ ဂင်္ဂါမဟာတ္မ്യ အခန်းတွင် «ဂုဍ-ဓေနု (သကြားရည်နွား) ပူဇော်နည်းလမ်း အကြောင်း» ဟု အမည်ရသော အခန်း ၄၂ သည် ပြီးဆုံး၏။
It functions as a paradigmatic dhenu-dāna: a symbolic ‘cow’ constructed from a valuable substance and ritually animated through Lakṣmī-centered invocations, then transferred to a brāhmaṇa. The chapter treats it as both expiatory (pāpa-nāśa) and prosperity-generating (śrī-prada), while also serving as the gateway into Gaṅgā-oriented vrata practice.
Guḍa-dhenū (jaggery), ghṛta-dhenū (ghee), tila-dhenū (sesame), jala-dhenū (water), kṣīra-dhenū (milk), madhu-dhenū (honey), śarkarā-dhenū (sugar), dadhi-dhenū (curd), ratna-dhenū (gems), and rūpa-dhenū (‘form’/golden form).
After prescribing the donation rite and its calendrical suitability, it instructs a structured Gaṅgā pūjā with specified offerings and a recurring monthly observance. The culmination is a yearlong vow in which Gaṅgā becomes manifest (darśana), granting desired aims to the desirous and liberation to the desireless, aligning tīrtha devotion with mokṣa-dharma.