မောဟိနီသည် ကာတိကဝရတကို စွန့်လွှတ်စေလို၍ အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုကို အစားထိုးအဖြစ် ကမ်းလှမ်းကာ ရုက္မာင်္ဂဒ မင်းကို စမ်းသပ်သည်။ မင်းသည် ကာမနှင့် ဓမ္မအကြား စိတ်လှုပ်ရှားနေသဖြင့် အကြီးမဟာမိဖုရား သန္ဓျာဝလီကို ခေါ်ကာ မိမိ၏ ဘက္တိပုဏ္ဏာ မပျက်စေရန်နှင့် မိဖုရားကို မထိခိုက်စေရန် ကೃစ္ဆ/ဝရကೃစ္ဆ တပသ္ယာကို ဆောင်ရွက်စေသည်။ မင်းက မောဟိနီနှင့် အချိန်ဖြုန်းနေစဉ် မြို့တော်တွင် တီးဝိုင်းဒုံးဖြင့် ကာတိကစည်းကမ်းများကို လူထုတစ်ရပ်လုံးသို့ ကြေညာသည်—မနက်စောစောထ၊ တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာစား၊ ဆား/အယ်လ်ကလီရှောင်၊ ဟဝိရှျာအာဟာရ၊ မြေပြင်ပေါ်အိပ်၊ အလွတ်သဘောနှင့် ပုရုရှိုတ္တမကို သတိရခြင်း။ ကြေညာချက်သည် ပရဘောဓိနီ (ဘောဓိနီ) ဧကာဒသီတွင် အဆုံးသတ်ပြီး—အပြည့်အဝအစာရှောင်၊ ဟရီကို နိုးထစေခြင်းနှင့် ပူဇော်သက္ကာများဖြင့် ဝတ်ပြုခြင်း; မလိုက်နာသူကို မြို့စည်းကမ်းအတွက် အပြစ်ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုအခါ မင်းသည် ဧကာဒသီသည် မုက္ခတံခါးဟု ထပ်မံအတည်ပြုကာ စည်းကမ်းနှင့် ချွင်းချက်များ (ဒွာဒသီ မလွတ်ရ; ကလေးငယ်၊ အားနည်းသူ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်၊ စစ်သည်/ကာကွယ်သူတို့ ချွင်းချက်) ကို ရှင်းပြပြီး မောဟိနီ၏ စားရန်တောင်းဆိုမှုကို ငြင်းပယ်ကာ သစ္စာဝရတကို ပျော်ရွှင်မှုထက် ဦးစားပေးသည်။ အဆုံးတွင် သစ္စာစတုတိရှည်လျားစွာဖြင့်—သစ္စာသည် နေ၊ လ၊ ဓာတ်များ၊ မြေကြီးနှင့် လူမှုတည်ငြိမ်မှုကို ထောက်ပံ့သဖြင့် ဝရတထိန်းသိမ်းခြင်းသည် မင်း၏ အမြင့်ဆုံး နৈতিকတာဝန်ဟု ဆိုသည်။
Verse 1
मोहिन्युवाच । वाक्यमुक्तं त्वया साधु कार्तिके यदुपोषणम् । व्रतादिकरणं राज्ञां नोक्तं क्वापि निदर्शने ॥ १ ॥
မောဟိနီက ပြော၏— «ကာရ္တိကလတွင် အစာရှောင်ခြင်းကို သင်ကောင်းစွာ ဆိုခဲ့၏။ သို့သော် ဥပမာအဖြစ် မင်းတို့က ဝရတနှင့် ဆက်စပ်သော ကုသိုလ်ကိစ္စများကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်ကို မည်သည့်နေရာ၌မျှ မဖော်ပြခဲ့သေး»။
Verse 2
मुक्त्वैकं ब्राह्मणं लोके नोक्तं शूद्रविशोरपि । दानं हि पालनं युद्धं तृतीयं भूभुजां स्मृतम् ॥ २ ॥
ဤလောက၌ ဗြာဟ္မဏ တစ်မျိုးကိုသာ ချန်လှပ်၍ ရှုဒ္ဒရနှင့် ဝိုင်ရှျယတို့အတွက် အခြားတာဝန် မဆိုထား။ သို့ရာတွင် ဘုရင်တို့အတွက်မူ ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း)၊ ပာလန (ကာကွယ်အုပ်ချုပ်ခြင်း) နှင့် ယုဒ္ဓ (စစ်ပွဲ) ဟူသော သုံးပါးကို အဓိကတာဝန်ဟု မှတ်သားကြ၏။
Verse 3
न व्रतं हि त्वया कार्यं यदि मामिच्छसि प्रियाम् । मुहूर्तमपि राजेंद्र न शक्नोमि त्वया विना ॥ ३ ॥
«သင်သည် ငါ့ကို ချစ်သူအဖြစ် လိုလားပါက ဝရတကို မပြုရ။ အို မင်းတို့၏မင်း၊ သင်မရှိဘဲ မုဟူရ္တ တစ်ခဏတောင် ငါ မခံနိုင်»။
Verse 4
स्थातुं कमलगर्भाभ किं पुनर्माससंख्यया । यत्रोपवासकरणं मन्यसे वसुधाधिप ॥ ४ ॥
«အို ကမလဂರ್ಭ ဘြဟ္မာ၊ လတွေကို ရေတွက်ရမည်ဟု ဘာလိုသေးသနည်း။ အို မြေကြီး၏အရှင်၊ သင် အုပ်ဝါသ (အစာရှောင်) ပြုရမည်ဟု ထင်ရာနေရာ၌ပင် ကုသိုလ် ပြည့်စုံ၏»။
Verse 5
तत्र वै भोजनं देयं विप्राणां च महात्मनाम् । अथवा ज्येष्ठपत्नी या सा करोतु व्रतादिकम् । एवमुक्ते तु वचने मोहिन्या रुक्मभूषणः ॥ ५ ॥
«အဲဒီနေရာမှာ စိတ်ကြီးမြတ်သော ဗြာဟ္မဏများအား အစာကို လှူဒါန်းရမည်။ သို့မဟုတ် အကြီးဆုံးမယားက ဝရတနှင့် အကျင့်အထုံးတို့ကို ပြုစေ။ မိုဟိနီ၏ ဤစကားကို ကြားသော် ရွက်မဘူရှဏ (ရွှေအလှဆင်ထားသူ) က ပြန်လည်ဆို၏»။
Verse 6
आजुहाव प्रियां भार्यां नाम्ना संध्यावलिंशुभाम् । आहूता तत्क्षणात्प्राप्ता राजानं भूरिदक्षिणम् ॥ ६ ॥
«သူသည် မိမိချစ်မြတ်နိုးသော ဇနီးကို စန္ဓျာဝလီ ဟူသော မင်္ဂလာရှိသည့် မိန်းမအား ခေါ်ယူ하였다။ ခေါ်သံကြားသည်နှင့် ချက်ချင်း ရောက်လာကာ ဒက္ခိဏာကို များစွာ ပေးလှူသည့် ဘုရင်ရှေ့သို့ ဝင်ရောက်하였다»။
Verse 7
आशीनं शयने दिव्ये मोहिनीबाहुसंवृतम् । संघृष्टँ हि कुचाग्रेण स्वर्णकुंभनिभेन हि ॥ ७ ॥
«သူသည် ဒိဗ္ဗသယနပေါ်တွင် ထိုင်နေပြီး မိုဟိနီ၏ လက်မောင်းများဖြင့် ဝိုင်းရံထားသည်။ ရွှေခွက်ကဲ့သို့သော နို့အုံထိပ်များက ထိတွေ့ကာ ဖိနှိပ်၍ ပွတ်တိုက်နေသည်»။
Verse 8
शयने वामनेत्रायाः सकामाया महीपते । कृतां जलिपुटा भूत्वा भर्तुर्नमितकन्धरा ॥ ८ ॥
အို မင်းကြီး၊ ခင်ပွန်းအိပ်နားနေစဉ်၊ ဆန္ဒပြင်းသော မိန်းမသည် ဘယ်မျက်စောင်းဖြင့် ဆွဲဆောင်ကာ၊ သခင်ထံ လည်ပင်းငုံ့၍ လက်နှစ်ဖက်ကို တောင်းပန်သကဲ့သို့ ခွက်ပုံစံလုပ်ပြီး ချဉ်းကပ်လေ၏။
Verse 9
संध्यावली प्राह नृपं किमाहूता करोम्यहम् । तव वाक्ये स्थिता कांत दुःसापत्न्यविवर्जिता ॥ ९ ॥
စန္ဓျာဝလီက မင်းကြီးအား ပြော၏— “ခေါ်ယူသော် အဘယ်ကို ငါလုပ်ရမည်နည်း။ အို ချစ်သူ၊ သင်၏စကားအမိန့်ကို ငါလိုက်နာနေ၏၊ မယားအချင်းချင်း ပြိုင်ဆိုင်ရသော ဒုက္ခမှ ကင်းလွတ်လျက်” ဟု။
Verse 10
यथा यथा हि रमसे मोहिन्या सह भूपते । तथा तथा मम प्रीतिर्वर्द्धते नात्र संशयः ॥ १० ॥
အို မင်းကြီး၊ မောဟိနီနှင့်အတူ သင် ပို၍ ပို၍ ပျော်ရွှင်လေလေ၊ ထိုသို့ပင် သင့်အပေါ် ငါ၏ချစ်ခြင်းမေတ္တာလည်း တိုးပွားလေလေ—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။
Verse 11
भर्तुः सौख्येन या नारी दुःखयुक्ता प्रजायते । सा तु श्येनी भवेद्राजंस्त्रीणि वर्षाणि पञ्च च ॥ ११ ॥
အို မင်းကြီး၊ ခင်ပွန်း၏ချမ်းသာသုခရှိသော်လည်း ဝမ်းနည်းဒုက္ခနှင့်နေသော မိန်းမသည် သုံးနှစ်နှင့် ထပ်၍ ငါးနှစ်တိုင်အောင် (စုစုပေါင်း ရှစ်နှစ်) သိမ်းငှက်(śyenī) အဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားရ၏။
Verse 12
आज्ञां मे देहि राजेंद्र मा व्रीहां कामिकां कुरु ॥ १२ ॥
အို မင်းတို့၏မင်းကြီး၊ ကျွန်မအား အမိန့်တော်ပေးပါ; ဤကိစ္စကို ကိုယ်ကျိုးလိုလို ဆန္ဒလိုလိုဖြင့် မလုပ်ပါနှင့်။
Verse 13
रुक्मांगद उवाच । जानामि तव शीलं तु कुलं जानामि भामिनि । तव वाक्येन हि चिरं मोहिनी रमिता मया ॥ १३ ॥
ရုက္မာင်္ဂဒက ပြော၏— «အို စိတ်လှုပ်ရှားသော မိန်းမရေ၊ သင်၏ သဘောသဘာဝကိုလည်း ငါသိ၏၊ သင်၏ မျိုးရိုးကိုလည်း ငါသိ၏။ အမှန်တကယ် သင်၏ စကားကြောင့်ပင် ငါသည် အချိန်ကြာကြာ မောဟဖြစ်၍ လှည့်စားခံခဲ့ရပြီး၊ အို မာယာမိုဟိနီ၊ သင်နှင့် အတူ ပျော်မြူးနေခဲ့သည်»။
Verse 14
रममाणस्य सुचिरं बहवः कार्तिका गताः । प्रिया सौख्येन मुग्धस्य न गतो हरिवासरः ॥ १४ ॥
အချိန်ကြာကြာ ပျော်ပါးနေသူအတွက် ကာရ္တိကလများ များစွာ ကုန်လွန်သွား၏။ သို့ရာတွင် ချစ်သူ၏ သက်သာချမ်းသာမှုကြောင့် မောဟဖြစ်၍ မျက်စိမမြင်သူအတွက်တော့ သန့်ရှင်းသော ဟရိနေ့ (ဧကာဒသီ) သည် မရောက်လာသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်နေ၏။
Verse 15
सोऽहं तृप्तिमनुप्राप्तः कामभोगात्पुनः पुनः । ज्ञातोऽयं कार्तिको मासः सर्वपापक्षयंकरः ॥ १५ ॥
ငါသည် ကာမအပျော်အပါးတို့ဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ကျေနပ်မှုကို ရှာဖွေခဲ့၍ ခဏတာ စိတ်ကျေနပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့၏။ သို့သော် ယခု ငါသိမြင်လာသည်မှာ ကာရ္တိကလသည် အပြစ်အားလုံးကို ပျက်စီးစေသော လဖြစ်၏။
Verse 16
कर्तुकामो व्रतं देवि कार्तिकाख्यं सुपुण्यदम् । इयं वारयते मां च व्रताद्ब्रह्मसुता शुभे ॥ १६ ॥
အို ဒေဝီ၊ ငါသည် ကာရ္တိကဝရတဟု ခေါ်သော အလွန်ပုဏ္ဏိယပေးသည့် ဝရတကို ဆောင်ရွက်လို၏။ သို့သော် အို မင်္ဂလာရှိသူမ၊ ဗြဟ္မာ၏ သမီးတော်ဤသူမကလည်း ငါကို ထိုဝရတမှ တားဆီးနေ၏။
Verse 17
अस्या न विप्रियं कार्यं सर्वथा वरवर्णिनि । मामकं व्रतमाधत्स्व कृच्छ्राख्यं कायशोषकम् ॥ १७ ॥
အို အရောင်အဆင်းလှပသော မိန်းမရေ၊ မည်သို့မျှ သူမကို မနှစ်သက်စေသော အရာကို မလုပ်ပါနှင့်။ ထိုအစား ငါ၏ «ကೃચ્છရ» ဟု ခေါ်သော ဝရတကို ခံယူပါ—၎င်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို ပိန်လှီစေသော တပသ္ယာဖြစ်၏။
Verse 18
सा चैवमुक्ता नवहेमवर्णा भर्त्रा तदा पीनपयोधरंगी । उवाच वाक्यं द्विजराजवक्त्राव्रतं चरिष्ये तव तुष्टिहेतोः ॥ १८ ॥
ခင်ပွန်း၏စကားကို ထိုသို့ကြားပြီးနောက်၊ အသစ်သွန်းထားသောရွှေကဲ့သို့ ရွှေရောင်တောက်ပ၍ ရင်သားပြည့်ဝလှပသော မိန်းမသည် ပြော၏— «နှစ်ကြိမ်မွေးသူတို့၏ဘုရင်ဖြစ်သော လကဲ့သို့ မျက်နှာတော်ရှိသူအို၊ သင်၏စိတ်တော်ကျေနပ်စေရန် ဗြတ (vrata) ကို ကျင့်မည်»။
Verse 19
येनैव कीर्तिस्तु यशो भवेच्च तथैव सौख्यं तव कीर्तियुक्तम् । करोमि सौम्यं नरदेवनाथ क्षिपामि देहं ज्वलनेत्वदर्थम् ॥ १९ ॥
«ဤအမှုကြောင့်ပင် ကီर्तिနှင့် ယရှို ထွန်းကားပါစေ၊ သင်၏ဂုဏ်သတင်းနှင့် တွဲဖက်သော သုခလည်း သင်ထံ ရောက်ပါစေ။ အို နူးညံ့သူ၊ အို မင်းတို့၏အရှင်၊ ငါ ပြုမည်—သင်အတွက် ငါ့ကိုယ်ကို မီးထဲသို့ ပစ်ချမည်»။
Verse 20
अकार्यमेतन्नहि भूमिपाल वाक्येन ते हन्मि सुतं स्वकीयम् । किंत्वेवमेतद्व्रतकर्म भूयः करोमि सौम्यं नरदेवनाथ ॥ २० ॥
«ဤအမှုသည် မသင့်တော်ပါ၊ အို မြေကိုကာကွယ်သူ။ သင်၏စကားကြောင့် ငါ့သားကို ငါ မသတ်နိုင်။ သို့သော် အို နူးညံ့သူ၊ လူတို့အကြား အရှင်၊ ဤဗြတကర్మကို ထပ်မံ ကျင့်မည်»။
Verse 21
इत्येवमुक्त्वा रविपुत्रशत्रुं प्रणम्य तं चारुविशालनेत्रा । व्रतं चकाराथ तदा हि देवी ह्यशेषपापौघविनाशनाय ॥ २१ ॥
ထိုသို့ဆိုပြီးနောက်၊ မျက်လုံးကျယ်လှပသော ဒေဝီသည် နေ၏သား၏ရန်သူ (ယမ) ထံ ဦးချပြီး၊ အပြစ်အစုအဝေးအားလုံး ပျက်စီးစေရန် ဗြတကို စတင်ကျင့်၏။
Verse 22
व्रते प्रवृत्ते वरकृच्छ्रसंज्ञे प्रियाकृते हर्षमवाप राजा । उवाच वाक्यं कुशकेतुपुत्रीं कृतं वचः सुभ्रु समीहितं ते ॥ २२ ॥
Varakṛcchra ဟုခေါ်သော ဗြတ စတင်သည့်အခါ၊ မင်းကြီးသည် မိမိနှစ်သက်ရာဖြစ်သဖြင့် ဝမ်းမြောက်၏။ ထို့နောက် ကုရှကေတု၏သမီးအား ပြော၏— «အို လှပသောမျက်ခုံးရှိသူ၊ သင်လိုချင်သမျှ ပြည့်စုံပြီ; သင်ဆန္ဒပြုသမျှ ပြီးမြောက်ပြီ»။
Verse 23
रमस्व कामं मयि सन्निविष्टसंपूर्णवांछा करभोरु हृष्टा । विमुक्तकार्यस्तव सुभ्रु हेतोर्नान्यास्ति नारी मम सौख्यहेतुः ॥ २३ ॥
ငါ၌ စိတ်နှလုံးဝင်ရောက်၍ ငါနှင့် ချစ်ခြင်း၌ နားနေပါလော့—အလိုဆန္ဒတို့ ပြည့်စုံသဖြင့်၊ ဆင်ပေါင်တင်ကဲ့သို့ ပေါင်တင်လှသော မိန်းမရေ၊ ဝမ်းမြောက်လှ၏။ လှပသော မျက်ခုံးရှင်မရေ၊ သင့်အတွက် ငါသည် အခြားကိစ္စအားလုံးကို ချန်ထားပြီးပြီ; ငါ့ပျော်ရွှင်မှု၏ အကြောင်းရင်းသည် သင်မှတပါး အခြားမိန်းမ မရှိ။
Verse 24
सा त्वेवमुक्ता निजनायकेन प्रहर्षमभ्येत्य जगाद भूपम् । ज्ञात्वा भवंतं बहुकामयुक्तं त्रिविष्टपान्नाथ समागताहम् ॥ २४ ॥
မိမိ၏ အရှင်သခင်က ထိုသို့ မိန့်ကြားသဖြင့်၊ သူမသည် ဝမ်းမြောက်စွာ နီးကပ်လာပြီး မင်းကြီးအား ပြောလေ၏—“သင်သည် အလိုဆန္ဒများစွာဖြင့် ပြည့်ဝနေသည်ဟု သိရှိ၍၊ နတ်တို့၏ အရှင်၊ ငါသည် ဤနေရာသို့ ရောက်လာပါပြီ။”
Verse 25
त्यक्त्वामरान्दैत्यगणांश्च सर्वान्गंधर्वयक्षोरगराक्षसांश्च । संदृश्यमानान्मम नाथ हेतोः स्नेहान्विताहं तव मंदराद्रौ ॥ २५ ॥
အရှင်မြတ်ရေ၊ သင့်ကို ချစ်မြတ်နိုးခြင်းကြောင့် ငါသည် အားလုံးကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီ—နတ်များနှင့် အသူရအုပ်စုများ၊ ထို့ပြင် ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ယက္ခ၊ နာဂ၊ ရက္ခသတို့ကိုပါ—သူတို့သည် မျက်စိရှေ့တွင်ပင် မြင်နေရသော်လည်း။ ထို့နောက် ငါသည် သင့်၏ မန္ဒရတောင်သို့ လာရောက်ခဲ့သည်။
Verse 26
एतत्कामफलं लोके यद्द्वयोरेकचित्तता । अन्यचेतः कृतः कामः शवयोरिव संगमः ॥ २६ ॥
ဤလောက၌ ကာမ၏ အကျိုးဟူသည်—နှစ်ဦး၏ စိတ်သည် တစ်စိတ်တည်း ဖြစ်လာခြင်းပင်။ သို့သော် စိတ်ကို အခြားသို့ လှည့်ထားကာ လိုက်လံသော ကာမသည် သေကောင်နှစ်ကောင်၏ ပေါင်းစည်းခြင်းကဲ့သို့—အသက်မဲ့၍ အကျိုးမရှိ။
Verse 27
सफलं हि वपुर्मेऽद्य सफलं रूपमेव हि । त्वया कामवता कांत दुर्ल्लभं यज्जगत्त्रये ॥ २७ ॥
အမှန်တကယ်ပင် ယနေ့ ငါ့ကိုယ်ခန္ဓာသည် အကျိုးပြည့်စုံလေပြီ—ငါ့အလှတရားပင် ပြည့်စုံလေပြီ။ အလိုဆန္ဒပြည့်ဝသော ချစ်သူရေ၊ သင်ကြောင့် ငါသည် လောကသုံးပါး၌ ရှားပါးစွာ ရနိုင်သော အရာကို ရရှိခဲ့သည်။
Verse 28
प्रोन्नताभ्यां कुचाभ्यां हि कामिनो हृदयं यदि । संश्लिष्टं नहि शीर्येत मन्ये वज्रसमं दृढम् । तदेव चामृतं लोके यत्पुरंध्र्यधरासवम् ॥ २८ ॥
កាមគុណစိတ်ပြင်းပြသော ယောက်ျားတစ်ယောက်၏ နှလုံးသားသည် အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ ရင်သားနှင့် ဖိကပ်လိုက်သောအခါ မကွဲကြေသွားပါက၊ ထိုနှလုံးသားသည် မိုးကြိုးသွားကဲ့သို့ ခိုင်မာသည်ဟု ငါယူဆ၏။ ဤလောက၌ အမျိုးသမီး၏ နှုတ်ခမ်းမှ ယစ်မူးဖွယ် အရသာသည်သာလျှင် ‘အမြိုက်ဆေး’ ဖြစ်ပေသည်။
Verse 29
कुचाभ्यां हृदि लीनाभ्यां मुखेन परिपीयते । एवमुक्त्वा परिष्वज्य राजानं रहसि स्थितम् ॥ २९ ॥
“သူမ၏ ရင်သားများကို သူ၏ ရင်ဘတ်နှင့် ဖိကပ်လျက်၊ သူမသည် နှုတ်ခမ်းဖြင့် သူ့ကို သောက်သုံးလေသည်။” ဟု ဆိုကာ သူမသည် လျှို့ဝှက်စွာ ရပ်နေသော ဘုရင်ကို ပွေ့ဖက်လိုက်သည်။
Verse 30
रमयामास तन्वंगी वात्स्यायनविधानतः । तस्यैवं रममाणस्य मोहिन्या सहितस्य हि ॥ ३० ॥
သွယ်လျသော ခန္ဓာကိုယ်ရှိသည့် ထိုအမျိုးသမီးသည် Vātsyāyana (ကာမသုတကျမ်းပြုဆရာ) ၏ နည်းလမ်းများအတိုင်း သူ့ကို ပျော်ရွှင်စေခဲ့သည်။ ထိုသို့ Mohinī (မောဟိနီ) နှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်နေစဉ်တွင်...
Verse 31
रुक्मांगदस्य कर्णाभ्यां पटहध्वनिरागतः । मत्तेभकुंभसंस्थस्तु धर्मांगदनिदेशतः ॥ ३१ ॥
Dharmāṅgada ၏ အမိန့်အရ၊ မုန်ယိုနေသော ဆင်၏ ဦးကင်းပေါ်တွင် တင်ထားသော စည်ကြီး၏ မြည်ဟီးသံသည် Rukmāṅgada ၏ နားထဲသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
Verse 32
प्रातर्हरिदिनं लोकास्तिष्ठध्वं त्वेकभोजनाः । अक्षारलवणाः सर्वे हविष्यान्ननिषेविणः ॥ ३२ ॥
“အို လူအပေါင်းတို့၊ နေ့စဉ် (ဟရိနေ့မြတ်တွင်) စောစီးစွာ ထကြလော့။ တစ်နေ့လျှင် တစ်နပ်သာ စားသော အကျင့်ကို ဆောက်တည်ကြလော့။ ဆားနှင့် အငန်ဓာတ်များကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး၊ (ယဇ်ပူဇော်ရာတွင် သုံးသော) haviṣya အစားအစာကိုသာ သုံးဆောင်ကြလော့။”
Verse 33
अवनीतल्पशयनाः प्रियासंगविवर्जिताः । स्मरध्वं देवदेवेशं पुराणं पुरुषोत्तमम् ॥ ३३ ॥
မြေပြင်ပေါ်၌ အိပ်စက်၍ ချစ်သူနှင့်ပေါင်းသင်းမှုအပေါ် စွဲလမ်းမှုကင်းစင်ကြလော့။ နတ်တို့၏နတ်သခင်—ရှေးဦးတော်၊ ပုရုရှိုတ္တမ (အမြင့်မြတ်သောပုရုရှ) ကို သတိရကြလော့။
Verse 34
सकृद्भोजनसंयुक्ता उपवासं करिष्यथ । अकृतश्राद्धनिचया अप्राप्ताः पिंडमेव च ॥ ३४ ॥
တစ်ကြိမ်သာ အစာစားပြီးနောက် ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ကို ပြုကြလော့။ စုဆောင်းထားသည့် ရှရဒ္ဓ (Śrāddha) ပူဇော်ပွဲများ မပြုလုပ်ရသေးသူတို့သည် ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ပူဇော်အလှူတောင် မရကြ။
Verse 35
गयामगतपुत्राश्च गच्छध्वं श्रीहरेः पदम् । एषा कार्तिकशुक्ला वै हरेर्निद्राव्यपोहिनी ॥ ३५ ॥
ဂယာ (Gayā) သို့ ရောက်လာသော သားတို့ရေ၊ ယခု သြရီဟရီ (Śrī Hari) ၏ အမြင့်ဆုံး နေရာတော်သို့ သွားကြလော့။ ကာရ္တိက (Kārttika) လပြည့်ဖက်ကာလသည် ဟရီ၏ နတ်ဘုရားအိပ်စက်မှုကို ဖယ်ရှားပေးသော ကာလပင် ဖြစ်သည်။
Verse 36
प्रातरेकादशी प्राप्ता मा कृथा भोजनं क्वचित् । ब्रह्महत्यादिपापानि कामकारकृतानि च ॥ ३६ ॥
ဧကာဒရှီ (Ekādaśī) မနက်ရောက်လာသောအခါ မည်သည့်အချိန်တွင်မျှ အစာမစားကြနှင့်။ ဤသို့ စောင့်ထိန်းခြင်းဖြင့် ဘြဟ္မဟတ္ယာ (brahmahatyā) ကဲ့သို့သော အပြစ်ကြီးများနှင့် အလိုဆန္ဒကြောင့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ကျူးလွန်သည့် အပြစ်များပါ ပျက်စီးသွားသည်။
Verse 37
तानि यास्यंति सर्वाणि उपोष्येमां प्रबोधिनीम् । प्रबोधयेद्धर्म्मपरान्न्यायाचार समन्वितान् ॥ ३७ ॥
ဤ ပ္ရဘောဓိနီ (Prabodhinī) ဧကာဒရှီတွင် အစာရှောင်ခြင်းဖြင့် ထိုအရာအားလုံး (အပြစ်နှင့် အတားအဆီးများ) သက်သာပျောက်ကွယ်သွားသည်။ သခင်ကို နိုးထစေသကဲ့သို့၊ ဓမ္မကို အလေးထားသူ—တရားမျှတသော အကျင့်နှင့် စည်းကမ်းပြည့်စုံသူတို့ကိုလည်း နိုးကြားစေသင့်သည်။
Verse 38
हरेः प्रबोधमाधत्ते तेनैषा बोधिनी स्मृता । सकृच्चोपोषितां चेमां निद्राच्छेदकरीं हरेः ॥ ३८ ॥
ဟရိ၏ နိုးကြားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသဖြင့် ဤဧကာဒသီကို «ဗောဓိနီ» ဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထို့ပြင် တစ်ကြိမ်သာ ဥပောသထ (အစာရှောင်) ပြုလျှင်ပင် ဟရိ၏ ယောဂနိဒ္ဒရာကို ဖြတ်တောက်စေသော အကြောင်းဖြစ်လာသည်။
Verse 39
तनयो न भवेन्मर्त्यो न गर्भे जायते पुनः । रुरुध्वं चक्रिणः पूजामात्मवित्तेन मानवाः ॥ ३९ ॥
သေမျိုးသည် ထပ်မံ သားအဖြစ် မဖြစ်တော့၊ မိခင်ဝမ်း၌လည်း ထပ်မံ မမွေးဖွားတော့။ ထို့ကြောင့် လူတို့ရေ၊ ကိုယ်ပိုင် သင့်လျော်သော ဥစ္စာဖြင့် စက္ကရင် (ဝိෂ္ဏု—စက္ကရကိုင်ရှင်) ကို အ दृঢ়စွာ ပူဇော်ကြလော့။
Verse 40
वस्त्रैः पुष्पैर्धूपदीपैर्वरचंदनकुंकुमैः । सुहृद्यैश्च फलैर्गंधैर्यजध्वं श्रीहरेः पदम् ॥ ४० ॥
အဝတ်အထည်များ၊ ပန်းများ၊ နံ့သာမီးခိုးနှင့် မီးအလင်းများ၊ အကောင်းဆုံး စန္ဒနနှင့် ကုင်ကုမ၊ နှစ်သက်ဖွယ် သစ်သီးများနှင့် အနံ့ရနံ့များဖြင့်—သီဟရိ၏ သန့်ရှင်းသော ပဒ (ခြေတော်) ကို ပူဇော်ကြလော့။
Verse 41
यो न कुर्याद्वचो मेऽद्य धर्म्यं विष्णुगतिप्रदम् । स मे दंड्यश्च वाध्यश्च निर्वास्यो विषयाद्ध्रुवम् ॥ ४१ ॥
ယနေ့ ငါ၏ အမိန့်ကို—ဝိෂ္ဏုသို့ ရောက်စေသော ဓမ္မတရားအမိန့်ကို—မလိုက်နာသူသည် ငါ့အားဖြင့် အမှန်တကယ် ဒဏ်ခတ်ခံရမည်၊ ပြစ်တင်ဆုံးမခံရမည်၊ ထို့ပြင် နိုင်ငံနယ်ပယ်မှ မလွဲမသွေ ထုတ်ပယ်ခံရမည်။
Verse 42
एवंविधे वाद्यमाने पटहे मेघनिःस्वने । हस्ता दमुंच तांबूलं सकर्पूरं नृपोत्तमः ॥ ४२ ॥
မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ မိုးတိမ်မြည်သံဖြင့် ပတ္ထဟေ (ကက်တယ်ဒရမ်) ကို ထိုသို့ တီးခတ်နေစဉ်၊ ဘုရင်အကောင်းဆုံးသည် ကမ္ဖော်ရောထားသော တံဘူလ် (ဘီတယ်) ကို လက်မှ လွတ်ကျစေ하였다။
Verse 43
मोहिनीकुचयोर्लग्नं हृदयं स विकृष्य वै । उदत्तिष्ठन्महीपालः शय्यायां रतिवर्द्धनः ॥ ४३ ॥
မိုဟိနီ၏ ရင်သားပေါ်တွင် ကပ်ငြိနေသကဲ့သို့ မင်း၏နှလုံးကို ခက်ခဲစွာ ဆွဲခွာရ၏။ ရာဂစိတ် တိုးပွားလာသော မဟီပာလ မင်းသည် အိပ်ရာပေါ်မှ ထ၍ ရပ်လေ၏။
Verse 44
मोहिनीं मोहकामार्त्तां सत्वियन् श्लक्ष्णया गिरा । देवि प्रातर्हरिदिनं भविष्यत्यधनाशनम् ॥ ४४ ॥
မိုဟိနီသည် မောဟကြောင့် ဖြစ်သော ကာမဆန္ဒကြောင့် စိတ်ပူပန်နေသော်လည်း မင်းသည် နူးညံ့သောစကားဖြင့် သက်သာစေကာ—“ဒေဝီရေ၊ မနက်ဖြန်မနက်မှာ ဟရိ၏နေ့ ဖြစ်လိမ့်မည်၊ ဆင်းရဲမှုကို ဖျက်သိမ်းတော်မူသောနေ့” ဟု ဆို၏။
Verse 45
संयतोऽहं भविष्यामि क्षम्यतां क्षम्यतामिति । तवाज्ञया मया कृच्छ्रं सन्ध्यावल्या तु कारितम् ॥ ४५ ॥
“ယခုမှစ၍ ကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်မည်—ခွင့်လွှတ်ပါ၊ ခွင့်လွှတ်ပါ။ သင်၏အမိန့်အတိုင်း ကျွန်ုပ်က စန္ဓျာဝလီအား ကೃચ્છရ (အပြစ်ပြေ အတင်းကျပ်သည့် သာသနာ့ကျင့်စဉ်) ကို ဆောင်ရွက်စေခဲ့သည်” ဟု ဆို၏။
Verse 46
इयमेकादशी कार्या प्रबोधकरणी मया । अशेषपापबंधस्य छेदनी गतिदायिनी ॥ ४६ ॥
“ဤ ဧကာဒသီကို ကျွန်ုပ်သင်ကြားသကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်။ ၎င်းသည် ဉာဏ်နိုးထစေပြီး အပြစ်၏ချည်နှောင်မှုအားလုံးကို ဖြတ်တောက်ကာ အမြင့်ဆုံးလမ်းကြောင်းကို ပေးတော်မူ၏။”
Verse 47
त्रयाणामपि लोकानां महोत्सवविधायिनी । तस्माद्धविष्यं भोक्ष्येऽहं नियतो मत्तगामिनी ॥ ४७ ॥
“လောကသုံးပါးလုံးအတွက် မဟာပွဲတော်ကို စီမံပေးသော အဲဒီ (ဧကာဒသီ) ကြောင့်—ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် စည်းကမ်းတကျ ဟဝိષျ (ယဇ်ပူဇော်အတွက် ရိုးရှင်းသောအစာ) ကိုသာ စားမည်၊ ထိုမတ္တဂါမိနီသည်လည်း ကျွန်ုပ်၏အလိုတော်အတိုင်း လိုက်နာလိမ့်မည်။”
Verse 48
मया सह विशालाक्षि त्वं चापि तमधोक्षजम् । आराधय हृषीकेशमुपवासपरायणा । येन यास्यसि निर्वाणं दाहप्रलयवर्जितम् ॥ ४८ ॥
အို မျက်လုံးကျယ်သူမ၊ ငါနှင့်အတူ သင်လည်း အဓောက္ရှဇ—ဟෘရှီကေရှ ကို ဥပဝါသ (အစာရှောင်) ကို အလေးထား၍ ပူဇော်ပါ။ ထိုသို့ပြုလျှင် မီးလောင်ပျက်စီးခြင်းနှင့် ပျက်လဲခြင်းကင်းသော နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်လိမ့်မည်။
Verse 49
मोहिन्युवाच । साधूक्तं हि त्वया राजन्पूजनं चक्रपाणिनः । जन्ममृत्युजराछेदि करिष्येऽहं तवाज्ञया ॥ ४९ ॥
မောဟိနီက ပြောသည်—“အို မင်းကြီး၊ သင်ပြောသည်မှာ အလွန်မှန်ကန်လှ၏။ စက်ရပာဏိ (ဗိဿနု) ကို ပူဇော်ခြင်းပင်။ သင်၏အမိန့်အတိုင်း ငါသည် မွေးဖွားခြင်း၊ သေခြင်း၊ အိုမင်းခြင်းတို့ကို ဖြတ်တောက်ပေးသော ထိုပူဇော်မှုကို ပြုမည်။”
Verse 50
प्रतिज्ञा या त्वया पूर्वं कृता मंदरमस्तके । करप्रदानसहिता भवता सुकृतांकिता ॥ ५० ॥
မန်ဒရတောင်ထိပ်ပေါ်၌ သင်က အရင်က ပြုခဲ့သော ကတိသစ္စာသည် လက်ပေးအတည်ပြုခြင်းနှင့်အတူ သင်၏ကောင်းမှုအဖြစ် သန့်ရှင်းသော သစ္စာကတိတော်ဟု မှတ်သားအတည်ပြုထား၏။
Verse 51
तस्यास्तु समयः प्राप्तो दीयतां स हि मे त्वया । जन्मप्रभृति यत्पुण्यं त्वया यत्नेन संचितम् ॥ ५१ ॥
ယခု သူမ၏ သတ်မှတ်အချိန် ရောက်လာပြီ—ထို့ကြောင့် သူမကို ငါ့ထံ ပေးအပ်ပါ။ ထို့ပြင် မွေးကတည်းက သင်က ကြိုးစား၍ စုဆောင်းထားသော ကုသိုလ်အကုန်လုံးကိုလည်း ပေးအပ်ပါ။
Verse 52
तत्सर्वं नश्यति क्षिप्रं न ददासि वरं यदि । रुक्मांगद उवाच । एहि चार्वंगि कर्त्तास्मि यत्ते मनसि वर्तते ॥ ५२ ॥
“အကယ်၍ သင်က အပေးအလှူ (ဗရ) ကို မပေးလျှင် ထိုအရာအားလုံးသည် မကြာမီ ပျက်စီးသွားလိမ့်မည်။” ရုက္မာင်္ဂဒက ပြောသည်—“လာပါ၊ ကိုယ်အင်္ဂါလှပသူမ၊ သင်၏စိတ်ထဲရှိသမျှကို ငါ ပြုလုပ်ပေးမည်။”
Verse 53
नादेयं विद्यते किंचित्तुभ्यं मे जीवितावधि । किं पुनर्ग्रामवित्तादि धरायुक्तं च भामिनि ॥ ५३ ॥
အချစ်တော် မိန်းမရေ—ငါ့အသက်ဆုံးသည့်အထိ ငါ့အပိုင်အရာတစ်စုံတစ်ရာမျှ မပေးမလှူနိုင်တာ မရှိပါ။ ထို့ကြောင့် ရွာများ၊ ဥစ္စာဓနနှင့် အခြားအရာများ၊ မြေယာပါ အဘယ်ကြောင့် မပေးနိုင်မည်နည်း။
Verse 54
मोहिन्युवाच । नाथ कांत विभो राजन् जीवितेश रतिप्रिय । नोपोष्यं वामरं विष्णोर्भोक्तव्या यद्यहं प्रिया ॥ ५४ ॥
မောဟိနီက ပြောသည်—“အရှင်၊ ချစ်သူ၊ အာဏာကြီးမင်းကြီး၊ ငါ့အသက်၏အရှင်၊ ချစ်ခြင်းရသကိုနှစ်သက်သူ—ဝါမန (ဗိဿနု) အတွက် ဥပဝါသ မလုပ်ပါနှင့်။ ငါသည် သင့်အတွက် ချစ်မြတ်နိုးသူဖြစ်လျှင် သင် စားရမည်။”
Verse 55
न च तेऽहं प्रिया राजन् सुहूर्तमपि कामये । त्वत्संयोगं विना भूता भविष्यामि वरं विना ॥ ५५ ॥
အို မင်းကြီး—ငါသည် သင်၏ချစ်သူဖြစ်လိုခြင်းကို တစ်ခဏတောင် မလိုလားပါ။ သင်နှင့်ပေါင်းဆုံခြင်းမရှိလျှင် ငါသည် ကောင်းချီးမဲ့၍ အပေးအကူမဲ့စွာသာ ရှိနေရမည်။
Verse 56
तस्मान्मां यदि वांछेथा भोक्तुं सत्यपरायण । तदा त्यजोपवासं हि भुज्यतां हरिवासरे ॥ ५६ ॥
ထို့ကြောင့် အမှန်တရားကို အားထားသူရေ—ငါ့ကို တကယ်ကျွေးလိုလျှင် ဥပဝါသကို စွန့်၍ ဟရိ၏သန့်ရှင်းသောနေ့ (ဟရိဝါသရ) တွင် စားပါ။
Verse 57
एष एव वरो देयो यो मया प्रार्थितः पुरा । न चेद्दास्यसि राजेंद्र भूत्वानृतवचाभवान् ॥ ५७ ॥
ဤပင် အရင်က ငါတောင်းဆိုခဲ့သော ဆုတောင်းပင် ပေးရမည်။ မပေးလျှင် မင်းတို့ထဲက အကောင်းဆုံး မင်းကြီးရေ—သင်သည် မမှန်သောစကားပြောသူ ဖြစ်သွားမည်။
Verse 58
यास्यते नरके घोरे यावदाभूतसंप्लवम् । राजोवाच । मैवं त्वं वद कल्याणि नेदं त्वय्युपपद्यते ॥ ५८ ॥
«သူသည် ကြောက်မက်ဖွယ် နရကသို့ သွားရမည်၊ ကမ္ဘာပျက်ကွယ်သည့် မဟာပလဝအထိ»။ မင်းက ပြောသည်– «မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ ဒီလို မပြောပါနှင့်; ဤကိစ္စသည် သင်နှင့် မသင့်တော်ပါ»။
Verse 59
विधेश्च तनया भूत्वा धर्मविघ्नं करोषि किम् । जन्मप्रभृत्यहं नैव भुक्तवान्हरिवासरे ॥ ५९ ॥
ဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာ၏ သမီးဖြစ်လျက်နှင့်၊ သင်သည် ဓမ္မကို အတားအဆီး ဖြစ်စေသလား။ ကျွန်ုပ်သည် မွေးကတည်းက ဟရီ၏ သန့်ရှင်းသောနေ့ (Hari-vāsara) တွင် အစာမစားခဲ့ဖူးပါ။
Verse 60
स चाद्याहं कथं भोक्ता संजातपलितः शुभे । यौवनातीतमर्त्यस्य क्षीणेंद्रियबलस्य च ॥ ६० ॥
ယခုတော့ မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမရေ၊ ကျွန်ုပ်သည် အာရုံခံပျော်ရွှင်မှုကို ဘယ်လို ခံစားနိုင်မည်နည်း။ ဆံပင်ဖြူလာပြီ; ငယ်ရွယ်မှုကို ကျော်လွန်သည့် သေတတ်သောလူဖြစ်၍ အင်္ဒြိယအင်အားလည်း လျော့နည်းသွားပြီ။
Verse 61
स्वर्णदीसेवनं युक्तमथवा हरिपूजनम् । न कृतं यन्मया बाल्ये यौवने न कृतं च यत् ॥ ६१ ॥
သန့်ရှင်းသော စွဝဏ္ဏဒီ (Svarṇadī) မြစ်၌ ဝန်ဆောင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဟရီဘုရားကို ပူဇော်ခြင်းသည် အမှန်တကယ် သင့်လျော်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကလေးဘဝ၌ မလုပ်ခဲ့သမျှ၊ လူငယ်ဘဝ၌လည်း မလုပ်ခဲ့သမျှ—လျစ်လျူရှုခဲ့သော တာဝန်များသည် ယခု ကျွန်ုပ်အပေါ် လေးလံနေသည်။
Verse 62
तदहं क्षीणवीर्योऽद्य कथं कुर्यां जुगुप्सितम् । प्रसीद चपलापांगि प्रसीद वरवर्णिनि ॥ ६२ ॥
ထို့ကြောင့် ယနေ့ ကျွန်ုပ်၏ အင်အားသည် ကုန်ခမ်းပြီ—အရှက်ဖွယ် အပြုအမူမျိုးကို ဘယ်လို လုပ်နိုင်မည်နည်း။ မျက်စောင်းလှုပ်ရှားသော မိန်းမရေ၊ ကျေးဇူးပြု၍ သနားပါ; အလှရောင်ဝါသော မိန်းမရေ၊ သနားပါ။
Verse 63
मा कुरुष्व व्रते भंगं दाताहं राज्यसंपदाम् । अथवा नेच्छसि त्वं तत्करोम्यन्यत्सुलोचने ॥ ६३ ॥
“သင်၏ ဝရတ (vrata) ကို မဖောက်မချိုးပါနှင့်။ ငါသည် မင်းဘဝ၏ စည်းစိမ်ချမ်းသာကို ပေးနိုင်၏။ သင်မလိုလားပါက၊ မျက်လုံးလှသောသူမ၊ ငါသည် အခြားအရာတစ်ခုကို သင့်အတွက် ပြုမည်”။
Verse 64
आरोपयित्वा शिबिकां विमानप्रतिमां शुभाम् । यत्रेच्छसि नयिष्यामि पादचारी कलत्रयुक् ॥ ६४ ॥
ကောင်းမြတ်၍ ကောင်းကင်ရထားကဲ့သို့ ပြုလုပ်ထားသော စိဘိကာပေါ်တွင် သင့်ကို ထိုင်စေပြီး၊ ငါသည် မိမိဇနီးနှင့်အတူ ခြေလျင်လျှောက်ကာ သင်လိုရာရာသို့ ပို့ဆောင်မည်။
Verse 65
यदि तच्चापि नेच्छेस्त्वं विमानं हि कृतं मया । तर्हि स्वर्णमयौ स्तंभौ कृत्वा विद्रुमभूषितौ ॥ ६५ ॥
ငါပြုလုပ်ထားသော ဝိမာန (vimāna) ကိုတောင် သင်မလက်ခံလိုပါက၊ ထို့နောက် ရွှေတိုင်နှစ်တိုင်ကို ပြုလုပ်စေ၍ ပုလဲမဟုတ်၊ သန္တာဖြင့် အလှဆင်စေပါ။
Verse 66
मुक्ताफलमयीं दोलां करिष्ये त्वत्कृते प्रिये । तत्र त्वां दोलयिष्यामि बहून्मासानहर्निशम् ॥ ६६ ॥
ချစ်သူရေ၊ သင့်အတွက် ပုလဲဖြင့် ပြုလုပ်သော ဒိုလာ (လှိုင်းခုံ) ကို ငါလုပ်မည်။ ထိုတွင် ငါသည် သင့်ကို နေ့ညမပြတ် လများစွာ လှိုင်းခုံပေါ်တွင် လှုပ်ယမ်းစေမည်။
Verse 67
व्रतभंगं वरारोहे मा कुरुष्व मम प्रिये । वरं श्वपचमांसं हि श्वमांसं वा वरानने ॥ ६७ ॥
ခါးလှသောသူမ၊ ငါ့ချစ်သူ—ငါ့အပေါ် သင်၏ ဝရတကို မဖောက်မချိုးပါနှင့်။ မျက်နှာလှသောသူမ၊ ဝရတဖောက်ခြင်းထက် သွားခွေးသားချက်သူ၏ အသားကိုပင် သို့မဟုတ် ခွေးသားကိုပင် ခံယူရခြင်းက ပိုကောင်း၏။
Verse 68
आत्मनो वा नरैर्भुक्तं यैर्भुक्तं हरिवासरे । त्रैलोक्यघातिनः पापं मैथुने शशिनः क्षये ॥ ६८ ॥
ဟရိ၏သန့်ရှင်းသောနေ့ (ဧကာဒသီ) တွင် ကိုယ်တိုင်စားသော်လည်းကောင်း၊ အခြားသူတို့ကို စားစေသော်လည်းကောင်း၊ ထိုအပြစ်သည် သုံးလောကကိုဖျက်ဆီးနိုင်သည့် အပြစ်ကြီးဟု ဆိုကြသည်။ ထို့အတူ လဆုတ်အဆုံး၌ လိင်ဆက်ဆံခြင်းလည်း အလွန်ပြင်းထန်သော အကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေသည်။
Verse 69
नरस्य संचरेत्पापं भूतायां क्षौरकर्मणि । भोजने वासरे विष्णोस्तैले षष्ठ्यां व्यवस्थिते ॥ ६९ ॥
«ဘူတာ» ဟုခေါ်သော မကောင်းသည့် တိထီကာလ၌ မုတ်ဆိတ်/ဆံပင်ရိတ်ခြင်းကို ပြုလျှင် လူ၌ အပြစ်ကပ်တတ်သည်။ ထို့အတူ ဗိဿနုအား အပ်နှံထားသောနေ့၌ စားသောက်ခြင်းနှင့် လဆဋ္ဌီ (Ṣaṣṭhī) တွင် ဆီလိမ်းခြင်းလည်း အပြစ်ဖြစ်စေသည်။
Verse 70
लवणे तु तृतीयायां सप्तम्यां पिशिते शुभे । आज्येषु पौर्णमास्यां वै सुरायां रविसंक्रमे ॥ ७० ॥
ဆားနှင့်ပတ်သက်လျှင် အကုသိုလ်/မသန့်မှုကို သုံးရက်ဟုတွက်ကြသည်။ အသားနှင့်ပတ်သက်လျှင် (ဤသဒ္ဒါအရ) ခုနစ်ရက်ဟုဆိုသည်။ ဂျီ (ghee) နှင့်ပတ်သက်လျှင် လပြည့်နေ့အထိ၊ အရက်နှင့်ပတ်သက်လျှင် နေ၏ စင်ကရန္တိ (saṅkrānti) အထိ ဖြစ်သည်။
Verse 71
गोचारस्य प्रलोपे च कूटसाक्ष्यप्रदायके । निक्षेपहारके वापि कुमारीविघ्नकारके ॥ ७१ ॥
ထို့အတူ နွားခိုးသူ၊ မမှန်သက်သေထွက်ပေးသူ၊ အပ်နှံထားသော ယုံကြည်အပ်နှံပစ္စည်းကို ခိုးယူသူ၊ ထို့ပြင် ကုမရီ (မိန်းကလေး) ၏ အကျိုးအမြတ်နှင့် မင်္ဂလာရေးကို အတားအဆီးပြုသူတို့အတွက်လည်း ပြစ်ပျောက်ကင်းရေး (ပရాయရှ္စိတ္တ) ကို သတ်မှတ်ထားသည်။
Verse 72
विश्वस्तघातके चापि मृतवत्साप्रदोग्धरि । ददामीति द्विजाग्र्याय प्रतिश्रुत्य न दातरि ॥ ७२ ॥
ထို့အတူ ယုံကြည်အားထားသူကို သစ္စာဖောက်၍ ထိခိုက်စေသူ၊ နို့ကလေးသေသွားသော နွားကို နို့ညှစ်ရန် ကြိုးစားသူ၊ ထို့ပြင် “ပေးမည်” ဟု အထက်မြတ်သော ဗြာဟ္မဏအား ကတိပေးပြီး မပေးသူတို့လည်း အပြစ်ကြီးကို ခံရသည်။
Verse 73
मणिकूटे तुलाकूटे कन्यानृतगवानृते । यत्पातकं तदन्ने हि संस्थितं हरिवासरे ॥ ७३ ॥
ရတနာကို လိမ်လည်ခြင်း၊ အလေးချိန်နှင့် တိုင်းတာချက်ကို လိမ်လည်ခြင်း၊ မိန်းကလေးကို လှည့်ဖြားခြင်း၊ နွားနှင့်ပတ်သက်၍ မုသားပြောခြင်းတို့မှ ဖြစ်သော အပြစ်အားလုံးသည် ဟရိ၏ သန့်ရှင်းသောနေ့တွင် မသင့်လျော်သော အစာအတွင်း တည်နေသည်ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 74
तद्विद्वांश्चारुनयने कथं भोक्ष्यामि पातकम् । मोहिन्युवाच । एकभुक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च ॥ ७४ ॥
ထို့နောက် ပညာရှိက “မျက်လုံးလှပသူရေ၊ ငါသိလည်း ဤအပြစ်ကို ဘယ်လို ပြန်လည်သန့်စင်ရမလဲ” ဟု မေး၏။ မိုဟိနီက “တစ်နေ့တစ်ကြိမ်သာ စားခြင်း၊ ညစာဝတ် (နက္တဝတ်) ကို ထိန်းခြင်း၊ ထို့ပြင် မတောင်းဆိုဘဲ ပေးလာသည့် အစာကိုသာ လက်ခံစားခြင်းဖြင့်” ဟု ဖြေ하였다။
Verse 75
उपवासेन राजेंद्र द्वादशीं न हि लंघयेत् । गुर्विणीनां गृहस्थानां क्षीणानां रोगिणां तथा ॥ ७५ ॥
အို မင်းကြီး၊ ဒွာဒသီနေ့ကို အစာရှောင်နေသေးသဖြင့် မလွန်စေသင့်။ ဤစည်းကမ်းသည် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမများ၊ အိမ်ထောင်ရှင်များ၊ ကိုယ်ခန္ဓာချို့တဲ့သူများနှင့် နာမကျန်းသူများအတွက်လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။
Verse 76
शिशूनां वलिगात्राणां न युक्तं समुपोषणम् । यज्ञभोगोद्यतानां च संग्रामक्षितिसेविनाम् ॥ ७६ ॥
ကလေးငယ်များအတွက်၊ ကိုယ်ခန္ဓာအားနည်း၍ ချို့တဲ့သူများအတွက်၊ ယဇ်ပူဇော်ပွဲ၏ အနုဂ္ဂဟာ (ယဇ်ဘောဂ) ကို သုံးဆောင်ရန် တာဝန်ရှိသူများအတွက်၊ ထို့ပြင် စစ်မြေပြင်တွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်၍ နိုင်ငံကို ကာကွယ်သူများအတွက် တင်းကျပ်သော အစာရှောင်ခြင်းသည် မသင့်တော်။
Verse 77
पतिव्रतानां राजेंद्र न युक्तं समुपोषणम् । एतन्मे गौतमः प्राह स्थिताया मंदराचले ॥ ७७ ॥
အို မင်းကြီး၊ ပတိဗ္ရတာ—ခင်ပွန်းအပေါ် သစ္စာတည်ကြည်သော မယားများအတွက် အပြည့်အဝ အစာရှောင်ခြင်းသည် မသင့်တော်။ ဤအကြောင်းကို မန္ဒရာတောင်၌ ငါနေစဉ် ဂေါတမက ငါ့အား ပြောကြားခဲ့သည်။
Verse 78
नाव्रतेन दिनं विष्णोर्नेयं मनुजसत्तम । ते गृहस्था द्विजा ज्ञेया येषामग्निपरिग्रहः ॥ ७८ ॥
အို လူကောင်းအမြတ်၊ ဗိဿဏုသို့ အပ်နှံထားသော ဝရတ (သစ္စာကတိ) မရှိဘဲ တစ်နေ့ကို မဖြတ်သင့်။ အဂ္နိပရိဂ္ရဟ (သန့်ရှင်းမီး) ကို တရားနှင့်တကွ တည်ထောင်ထိန်းသိမ်းသော ဒွိဇာတို့ကို အိမ်ထောင်ရှင်အမှန်ဟု သိရမည်။
Verse 79
राजानस्ते तु विज्ञेया ये प्रजापालने स्थिताः । गुर्विणी ह्यष्टमासीया शिशवश्चाष्टवत्सराः ॥ ७९ ॥
«ဘုရင်» အမှန်ဟု သိရမည်မှာ ပြည်သူကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရာ၌ တည်ကြည်သူတို့ပင် ဖြစ်သည်—အထူးသဖြင့် ကိုယ်ဝန် ၈ လရှိသော မိခင်နှင့် အသက် ၈ နှစ်အထိ ကလေးငယ်တို့ကို။
Verse 80
अतिलंघनिनः क्षीणा वलिगात्रास्तु वार्द्धकाः । ये विवाहादिमांगल्यकर्मव्यग्रा महोत्सवाः ॥ ८० ॥
သင့်တော်သော အကန့်အသတ်ကို ကျော်လွန်သူတို့သည် ပိန်ပါးအားနည်းလာကြသည်။ အိုမင်းသူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာမှာ အရေးအကြောင်းများဖြင့် ထင်ရှားသည်။ သို့သော်လည်း သူတို့သည် မင်္ဂလာကိစ္စများ—မင်္ဂလာဆောင်ပွဲ စသည့်—အခမ်းအနားကြီးများတွင် စိတ်နှလုံးတစ်စိုက်မတ်မတ် ရှုပ်ရှားနေဆဲဖြစ်သည်။
Verse 81
निवृत्ताश्च प्रवृत्तेभ्यो यज्ञानां चोद्यता हि ते । त्रिविधेन पुराणेन भर्त्तुर्या स्त्री हिते रता ॥ ८१ ॥
လောကီရေးရာများမှ နုတ်ထွက်ကာ ယဇ္ဉ (ပူဇာယဇ္ဉ) ပြုလုပ်ရာ၌ တက်ကြွသူ မိန်းမတို့သည်—ပူရာဏသုံးမျိုးသော စည်းကမ်းအလေ့အထဖြင့်—ခင်ပွန်း၏ အကျိုးချမ်းသာကိုသာ အာရုံစိုက်နေသော ဇနီးဖြစ်သည်။
Verse 82
पतिव्रता तु सा ज्ञेया योनिसंरक्षणा तथा । किमन्यैर्बहुभिर्भूप वाक्यालापकृतैर्मया ॥ ८२ ॥
ထိုမိန်းမကိုသာ ပတိဝရတာ (pativratā) အမှန်ဟု သိရမည်၊ ထို့ပြင် မိမိ၏ သန့်ရှင်းမှုကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းသူလည်း ဖြစ်သည်။ အို ဘုရင်ကြီး၊ ငါက စကားများများဖြင့် အလွတ်ပြောနေခြင်းဖြင့် ဘာကို ထပ်ပြောရမည်နည်း။
Verse 83
भोजने तु कृते प्रीतिरेकादश्यां त्वया मम । न प्रीतिर्यदि मे छित्वा शिरः स्वं हि प्रयच्छसि ॥ ८३ ॥
အကယ်၍ သင်သည် ဧကာဒသီနေ့တွင် အစာစားပါက ငါ၏မျက်နှာသာပေးမှုကို ရလိမ့်မည်မဟုတ်ပေ။ သင့်ခေါင်းကိုဖြတ်၍ ငါ့အား ပူဇော်သော်လည်း ငါနှစ်သက်မည်မဟုတ်။
Verse 84
न करिष्यसि चेद्राजन् भोजनं हरिवासरे । तदा ह्यसत्यवचसो देहं न स्पर्शयामि ते ॥ ८४ ॥
အို မင်းကြီး၊ အသင်သည် ဟရိဘုရားရှင်၏ နေ့ထူးနေ့မြတ်တွင် အစာရှောင်ခြင်း မပြုပါက၊ သင်၏စကားသည် မမှန်ကန်သောကြောင့် သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ငါထိတွေ့မည် မဟုတ်ပါ။
Verse 85
वर्णानामाश्रमाणां हि सत्यं राजेंद्र पूज्यते । विशेषाद्भूमिपालानां त्वद्विधानां महीपते ॥ ८५ ॥
အို ဘုရင်တကာတို့၏ ဘုရင်၊ အမှန်တရားကို လူတန်းစားအလွှာအသီးသီးတွင် လေးစားကြပါသည်။ အထူးသဖြင့် အသင်မင်းကြီးကဲ့သို့သော တိုင်းပြည်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူများ၌ ပို၍ လေးစားထိုက်ပါသည်။
Verse 86
सत्येन सूर्यस्तपति शशी सत्येनराजते । सत्ये स्थिता क्षितिर्भूप सत्यं धारयते जगत् ॥ ८६ ॥
အမှန်တရားကြောင့် နေမင်းသည် အပူကိုပေး၏။ အမှန်တရားကြောင့် လမင်းသည် သာ၏။ အို မင်းကြီး၊ ကမ္ဘာမြေသည် အမှန်တရား၌ တည်၏။ အမှန်တရားသည် လောကတစ်ခုလုံးကို ထောက်ပံ့ထား၏။
Verse 87
सत्येन वायुर्वहति सत्येन ज्वलते शिखी । सत्या धारमिदं सर्वं जगत्स्थावरजंगमम् ॥ ८७ ॥
အမှန်တရားကြောင့် လေတိုက်ခတ်၏။ အမှန်တရားကြောင့် မီးတောက်လောင်၏။ ရွေ့လျားသောအရာနှင့် မရွေ့လျားသောအရာ ဟူသမျှတို့သည် အမှန်တရားကို အခြေခံ၍ တည်ရှိနေကြသည်။
Verse 88
न सत्याच्चालते सिंधुर्न विंध्यो वर्द्धते नृप । न गर्भं युवती धत्ते वेलातीतं कदाचन ॥ ८८ ॥
အို မင်းကြီး၊ သစ္စာကြောင့် ပင်လယ်သည် မိမိကမ်းနားအကန့်အသတ်ကို မကျော်လွန်ပါ။ ဝိန္ဓျတောင်သည် မဆက်လက်ကြီးထွားပါ။ မိန်းမငယ်တစ်ဦးလည်း မိမိအချိန်ကန့်သတ်ကို ကျော်လွန်၍ ကိုယ်ဝန်မဆောင်နိုင်ပါ။
Verse 89
सत्ये स्थिता हि तरवः फलपुष्पप्रदर्शिनः । दिव्यादिसाधनं नॄणां सत्याधारं महीपते ॥ ८९ ॥
အို မင်းကြီး၊ သစ်ပင်တို့သည် သစ္စာ၌ တည်မြဲ၍ ထို့ကြောင့် အသီးပန်းတို့ကို ထင်ရှားစေသည်။ ထိုနည်းတူ လူသားတို့အတွက်လည်း သစ္စာသည် ဒေဝသဘောရောက်မှုနှင့် အခြားသော ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ साधနာတို့၏ အခြေခံအထောက်အကူ ဖြစ်သည်။
Verse 90
अश्वमेधसहस्रेभ्यः सत्यमेव विशिष्यते । मदिरापानतुल्येन कर्मणा लिप्यसेऽनृतात् ॥ ९० ॥
သစ္စာတရားတစ်ပါးတည်းသည် အရှွမေဓယဇ္ဈပူဇော်မှု တစ်ထောင်ထက်ပင် မြင့်မြတ်လွန်ကဲသည်။ မုသားပြောခြင်းကြောင့် မူးယစ်ရည်သောက်သကဲ့သို့သော ကర్మဖြင့် အညစ်အကြေးကပ်လျက် ဖြစ်လာသည်။
Verse 91
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे रुक्मांगदसँलापो नाम त्रयोविंशोऽध्यायः ॥ २३ ॥
ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘృဟန္နာရဒီယ ပုရာဏ အုတ္တရဘားဂ (နောက်ပိုင်း) တွင် «ရုက္မာင်္ဂဒ သံလாப» ဟု အမည်ရသော အခန်း ၂၃ သည် ပြီးဆုံး၏။
It is presented as the day that ‘awakens Hari’ from divine sleep, destroys grave sins (including deliberate transgressions), and opens the liberating path through worship of Viṣṇu (Cakrin/Hṛṣīkeśa/Adhokṣaja) with fasting and disciplined offerings.
Observe a full fast on Ekādaśī; adopt early rising, one-meal and haviṣya discipline in Kārtika; do not let Dvādaśī pass while still fasting (pāraṇa timing); and recognize exemptions/modified observance for infants, the weak/emaciated, the sick, pregnant women, and those engaged in protection and warfare.
It acknowledges kingship’s classical triad—charity, protection, and warfare—yet insists the king’s legitimacy rests on vow-integrity and truthfulness. The public proclamation and threat of punishment show that the ruler’s personal vrata becomes civic dharma, safeguarding collective religious order.
Truth is depicted as the metaphysical support of cosmic regularity and social stability—governing the sun, moon, elements, earth, oceans, and moral order—making falsehood spiritually contaminating and vow-breaking intolerable for a king devoted to dharma.