Adhyaya 373
Yoga & Brahma-vidyaAdhyaya 37334 Verses

Adhyaya 373

Chapter 373 — ध्यानम् (Dhyāna / Meditation)

အဂ္နိဘုရားက ဓျာန (dhyāna) ကို အနှောင့်အယှက်မရှိ၊ မပြတ်တောက်သော အာရုံစူးစိုက်မှုဟု သတ်မှတ်ပြီး စိတ်ကို ဗိဿနု/ဟရီပေါ် ထပ်ခါထပ်ခါ တည်စေကာ အမြင့်ဆုံးတွင် ဘြဟ္မန် (Brahman) ကို တိုက်ရိုက်အာရုံပြုခြင်းဟု ဆိုသည်။ ဓျာနသည် အလယ်အလတ်အတွေးများမဝင်သော တစ်လမ်းတည်းစီးဆင်းသည့် သိမြင်မှု (pratyaya) ဖြစ်၍ လမ်းလျှောက်၊ ရပ်၊ အိပ်၊ နိုး အချိန်မရွေး နေရာမရွေး ပြုနိုင်သည်။ လေ့ကျင့်မှုကို ဓျာနပြုသူ၊ ဓျာန၊ အာရုံခံအရာ၊ ရည်ရွယ်ချက် ဟူသော လေးမျိုးဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် ဖော်ပြပြီး ယောဂအဘျာသကို မုတ်တိ (mukti) နှင့် အဋ္ဌအိုင်ශ්ဝရယ (aṇimā စသည်) တို့နှင့် ချိတ်ဆက်သည်။ “ဓျာနယဇ္ဈ” ကို အတွင်းပိုင်းယဇ္ဈအဖြစ် မြင့်မြတ်သန့်ရှင်း၍ အကြမ်းမဖက်၊ ပြင်ပပူဇာထက် သာလွန်ကြောင်း ချီးကျူးကာ စိတ်ကို သန့်စင်၍ အပဝဂ္ဂ (apavarga) ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆင့်လိုက်မြင်ကွင်းဖန်တီးမှုတွင် တြိဂုဏ အစဉ်၊ အရောင်သုံးမျိုး မဏ္ဍလ၊ နှလုံးထဲက ကြာပန်း (ပွင့်ချပ်များ=စိဒ္ဓိများ; တံ/အလယ်=ဉာဏ-ဝိုင်ရာဂျ) နှင့် လက်မအရွယ် အိုံကာရ (Oṅkāra) သို့မဟုတ် ပရဓာန၊ ပုရုရှ ထက်လွန်သော ကြာပန်းထိုင် တောက်ပသည့် ဘုရားကို ဓျာနပြုရန် သင်ကြားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဝိုင်ရှ္ဏဝ ရုပ်သဏ္ဍာန်ဓျာနနှင့် “ငါသည် ဘြဟ္မန်… ငါသည် ဝါစုဒေဝ” ဟူသော မဟာဝါကျကဲ့သို့ သန္နိဋ္ဌာန်ကို ဂျပ (japa) နှင့် ချိန်ညှိကာ ပြုစေသည်။ ဂျပယဇ္ဈကို ကာကွယ်ရေး၊ စည်းစိမ်၊ လွတ်မြောက်မှုနှင့် သေခြင်းကို အနိုင်ယူရန် အထူးမတူညီစွာ ချီးကျူးထားသည်။

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे आसनप्राणायामप्रत्याहारा नाम द्विसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ त्रिसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः ध्यानम् अग्निर् उवाच ध्यै चिन्तायां स्मृतो धातुर्विष्णुचिन्ता मुहूर्मुहुः अनाक्षिप्तेन मनसा ध्यानमित्यभिधीयते

ဤသို့ အဂ္နိမဟာပုရာဏ၌ “အာသန၊ ပရာဏာယာမ၊ ပရတ်ယာဟာရ” ဟူသော အခန်း (၃၇၂) ပြီးဆုံး၏။ ယခု (၃၇၃) အခန်း “ဓျာန” စတင်၏။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်– “dhyai” ဟူသော ဓာတုသည် ‘စဉ်းစားတော်မူခြင်း/အာရုံပြုခြင်း’ အနက်ဖြင့် မှတ်သားထားသည်။ စိတ်မလွဲမသွေဘဲ ဗိဿဏုကို မကြာခဏ ထပ်ထပ်စဉ်းစားခြင်းကို ဓျာန ဟု ခေါ်သည်။

Verse 2

आत्मनः समनस्कस्य मुक्ताशेषोपधस्य च ब्रह्मचिन्तासमा शक्तिर्ध्यानं नाम तदुच्यते

ဓျာနဟူသည် စိတ်နှင့်အတူညီညွတ်သော အတ္တ၏ အင်အားဖြစ်ပြီး၊ ကန့်သတ်သော အုပ်ဓိ (upādhi) အားလုံးကို ပယ်ဖျက်ပြီးနောက် ဗြဟ္မန်ကို စဉ်းစားတော်မူခြင်းနှင့် တူညီစွာ တည်မြဲသော အခြေအနေကို ဆိုလိုသည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 3

ध्येयालम्बनसंस्थस्य सदृशप्रत्ययस्य च प्रत्यान्तरनिर्मुक्तः प्रत्ययो ध्यानमुच्यते

ဓျာနဟူသည် ဓျေယ (စဉ်းစားရမည့် အရာ) ကို အလံဗန (အထောက်အကူ) အဖြစ်ထား၍ တည်နေသော စိတ်သိမြင်မှုဖြစ်ပြီး၊ တူညီညီညာသော အာရုံအတွေးအခေါ် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ကာ အကြားဝင် အာရုံလွဲစေသော သိမြင်မှုများမှ လွတ်ကင်းသော အခြေအနေဟု ဆိုကြသည်။

Verse 4

ध्येयावस्थितचित्तस्य प्रदेशे यत्र कुत्रिचित् ध्यानमेतत्समुद्दिष्टं प्रत्ययस्यैकभावना

တရားထိုင်ခြင်း (ဓျာန) ဟူသည်မှာ—စိတ်ကို သတိပြုရမည့် အရာပေါ်တွင် တည်ငြိမ်စွာထားနိုင်သူအတွက်၊ မည်သည့်နေရာမဆို “ပရတျယ” (pratyaya) တစ်ခုတည်းကို တစ်ချက်တည်းအာရုံစိုက်၍ ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ကြေညာထားသည်။

Verse 5

एवं ध्यानसमायुक्तः खदेहं यः परित्यजेत् कुलं स्वजनमित्राणि समुद्धृत्य हरिर्भवेत्

ဤသို့ ဓျာနနှင့် ပြည့်စုံစွာ ပေါင်းစည်းနေသူသည် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်လွှတ်သွားလျှင်—မိမိ၏ မျိုးရိုးကူလ၊ ဆွေမျိုးသားချင်းနှင့် မိတ်ဆွေတို့ကို ကယ်တင်မြှောက်တင်ပြီးနောက်—ဟရီ (ဗိဿနုနှင့် တစ်သားတည်းဖြစ်ခြင်း) ဖြစ်လာသည်။

Verse 6

एवं मुहूर्तमर्धं वा ध्यायेद् यः श्रद्धया हरिं सोपि यां गतिमाप्नोति न तां सर्वैर् महामखैः

ဤသို့ ဟရီကို ယုံကြည်သဒ္ဓာဖြင့် မုဟူရ္တ (muhūrta) တစ်ဝက်သာ ဓျာနပြုသူမည်သူမဆို၊ ဗေဒယဇ္ဈကြီးများအားလုံးဖြင့်ပင် မရောက်နိုင်သော ထိုအမြင့်ဆုံးသော ဂတိ (နောက်ဆုံးသွားရာ) ကို ရောက်ရှိသည်။

Verse 7

भोगनद्यभिवेशेनेति ञ ध्याता ध्यानं तथा ध्येयं यच्च ध्यानप्रयोजनं एतच्चतुष्टयं ज्ञात्वा योगं युञ्जीत तत्त्ववित्

ဤသို့—“အပျော်အပါး၏ မြစ်” ထဲသို့ စိမ့်ဝင်စုပ်ယူခြင်းအားဖြင့်—သိရှိပြီးနောက်၊ သိမြင်သူသည် ဓျာန၏ အခြေခံလေးပါးကို နားလည်ရမည်။ အဆိုပါ လေးပါးမှာ ဓျာတ (တရားထိုင်သူ)၊ ဓျာန (တရားထိုင်ခြင်း)၊ ဓျေယ (ထိုင်ရမည့် အရာ) နှင့် ဓျာန၏ ရည်ရွယ်ချက် ဖြစ်သည်။ ဤလေးစုကို သိပြီးလျှင် တတ္တဝိဒ် (တရားသဘောသိသူ) သည် ယောဂကို ကျင့်သုံးရမည်။

Verse 8

योगाभ्यासाद्भवेन्मूक्तिरैश्वर्यञ्चाष्टधा महत् ज्ञानवैराग्यसम्पन्नः श्रद्दधानः क्षमान्वितः

ယောဂကို စည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်ခြင်းကြောင့် မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ အဋ္ဌဝိဓ အိုင်ශ්ဝရျ (ရှစ်မျိုးသော မဟာအာဏာ) လည်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။ (ယောဂီသည်) ဉာဏ်နှင့် ဝိရာဂျ (ကင်းလွတ်ခြင်း) ပြည့်စုံ၍ သဒ္ဓာရှိကာ ခံနိုင်ရည် (ခမား) ပါဝင်ရမည်။

Verse 9

विष्णुभक्तः सदोत्साही ध्यातेत्थं पुरुषः स्मृतः मूर्तामूर्तं परम्ब्रह्म हरेर्ध्यानं हि चिन्तनम्

ဗိဿနုကို ဘက္တိဖြင့် အမြဲတမ်းအားထုတ်သူသည် ဤနည်းအတိုင်း ဓ്യာနပြုရမည်။ ထိုသူကို စစ်မှန်သော အကျင့်သမားဟု မှတ်တမ်းတင်ကြသည်။ အမြင့်ဆုံး ဗြဟ္မန်သည် ရုပ်ရှိခြင်းနှင့် ရုပ်မဲ့ခြင်း နှစ်မျိုးလုံးဖြစ်၍၊ ဟရီကို ဓ്യာနပြုခြင်းသည် အတွင်းစိတ်တွေးခေါ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

Verse 10

सकलो निष्कलो ज्ञेयः सर्वज्ञः परमो हरिः अणिमादिगुणैश्वर्यं मुक्तिर्ध्यानप्रयोजनम्

အမြင့်ဆုံး ဟရီကို ရုပ်ရှိသော (စကလ) နှင့် ရုပ်မဲ့သော (နိဿကလ) နှစ်မျိုးလုံးအဖြစ် သိမှတ်ရမည်။ သူသည် အလုံးစုံသိသော သဗ္ဗညုတဖြစ်သည်။ အဏိမာ စသည့် ဂုဏ်အိုင်ශ්ဝရယနှင့် လွတ်မြောက်မှု (မုတ္တိ) တို့သည် ဓ്യာန၏ ရည်ရွယ်ချက်များဟု ဆိုထားသည်။

Verse 11

फलेन योजको विष्णुरतो ध्यायेत् परेश्वरं गच्छंस्तिष्ठन् स्वपन् जाग्रदुन्मिषन् निमिषन्नपि

ထို့ကြောင့် လုပ်ဆောင်မှုတို့၏ အကျိုးကို ဗိဿနုထံ အနုမောဒနာအဖြစ် ချိတ်ဆက်ပူဇော်သူသည် အမြင့်ဆုံး အရှင်ကို ဓ്യာနပြုရမည်—လမ်းလျှောက်နေစဉ်၊ ရပ်နေစဉ်၊ အိပ်နေစဉ်၊ နိုးနေစဉ်၊ မျက်စိဖွင့်ပိတ်နေစဉ်တောင် ဖြစ်စေ။

Verse 12

शुचिर्वाप्यशुचिर्वापि ध्यायेत् शततमीश्वरम् स्वदेहायतनस्यान्ते मनसि स्थाप्य केशवम्

သန့်ရှင်းသည်ဖြစ်စေ မသန့်ရှင်းသည်ဖြစ်စေ အမြင့်ဆုံး အရှင်ကို အမြဲတမ်း ဓ്യာနပြုရမည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အတွင်းဆုံး အဆုံးတွင် ကေရှဝကို စိတ်ထဲ၌ တည်စေ၍ ထိုနေရာကို သူ၏ အာယတန (နတ်ကွန်း) ဟု ခံယူရမည်။

Verse 13

हृत्पद्मपीठिकामध्ये ध्यानयोगेन पूजयेत् ध्यानयज्ञः परः शुद्धः सर्वदोषविवर्जितः

နှလုံးပဒ్మ၏ ပီဋိကာအလယ်၌ ဓ്യာနယောဂဖြင့် ပူဇော်ရမည်။ ဓ്യာနဖြင့် ဆောင်ရွက်သော ယဇ్ఞ (ဓ്യာနယဇ్ఞ) သည် အမြင့်ဆုံး၊ သန့်ရှင်းပြီး အပြစ်အနာအဆာ အလုံးစုံကင်းသည်။

Verse 14

तेनेष्ट्वा मुक्तिमाप्नोति वाह्यशुद्धैश् च नाध्वरैः हिंसादोषविमुक्तित्वाद्विशुद्धिश्चित्तसाधनः

ထိုယဇ္ဉကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် မောက္ခကို ရရှိသည်။ အပြင်ပန်းသန့်ရှင်းသော်လည်း ယဇ္ဉမဟုတ်သော အဓွရကိစ္စများဖြင့် မရနိုင်။ ဟింసာ၏ အပြစ်မှ ကင်းလွတ်သောကြောင့် စင်ကြယ်မှုအမှန်ကို ပေးပြီး စိတ်ကို ထိန်းသိမ်းသန့်စင်စေသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။

Verse 15

ध्यानयज्ञः परस्तस्मादपवर्गफलप्रदः तस्माद्शुद्धं सन्त्यज्य ह्य् अनित्यं वाह्यसाधनं

တရားထိုင်သည့် ယဇ္ဉ (ဓျာနယဇ္ဉ) သည် ထိုအပြင်ပန်းအခမ်းအနားထက် မြင့်မြတ်၍ အပဝဂ္ဂ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ၏ အကျိုးကို ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် သန့်ရှင်းသော်လည်း အနိစ္စဖြစ်သော အပြင်ပန်းနည်းလမ်းများကို စွန့်လွှတ်၍ အတွင်းလမ်းကို အားကိုးသင့်သည်။

Verse 16

यज्ञाद्यं कर्म सन्त्यज्य योगमत्यर्थमभ्यसेत् विकारमुक्तमव्यक्तं भोग्यभोगसमन्वितं

ယဇ္ဉမှ စ၍ အခမ်းအနားလုပ်ရပ်များကို စွန့်လွှတ်ပြီး ယောဂကို အလွန်အမင်း အားထုတ်၍ လေ့ကျင့်သင့်သည်။ ပြောင်းလဲမှု (ဝိကာရ) ကင်းသော အဗျက္တ (မထင်ရှားသော အတ္ထ) ကို စူးစမ်းသတိပြုရမည်၊ ထိုအတ္ထသည် ခံစားရသော အရာဝတ္ထုနှင့် ခံစားခြင်း၏ အတွေ့အကြုံ နှစ်မျိုးလုံးနှင့်လည်း ဆက်နွယ်နေသည်။

Verse 17

चिन्तयेद्धृदये पूर्वं क्रमादादौ गुणत्रयं तमः प्रच्छाद्य रजसा सत्त्वेन च्छादयेद्रजः

ပထမဦးစွာ နှလုံးအတွင်း၌ အစဉ်လိုက် ဂုဏသုံးပါးကို စဉ်းစားသင့်သည်။ တမသကို ရဇသဖြင့် ဖုံးကွယ်၍၊ ထို့နောက် ရဇသကို သတ္တဝဖြင့် ဖုံးကွယ်ရမည်။

Verse 18

ध्यानमार्गेणेति ख , ज च ध्यायेत्त्रिमण्डलं पूर्वं कृष्णं रक्तं सितं क्रमात् सत्त्वोपाधिगुणातीतः पुरुषः पञ्चविंशकः

«ဓျာနလမ်းဖြင့်» ဟု Kha နှင့် Ja စာမူများတွင် ဖတ်ရသည်။ ပထမဦးစွာ စက်ဝိုင်းသုံးခုကို အစဉ်လိုက်—အနက်၊ အနီ၊ အဖြူ—ဟု တရားထိုင်၍ စူးစမ်းရမည်။ ဂုဏများကို ကျော်လွန်ပြီး သတ္တဝကိုသာ အုပ်ပဓိ (အခြေအနေ) အဖြစ်ခံယူသော ပုရုရှသည် တတ္တဝ ၂၅ ခုအနက် ၂၅ မြောက် အခြေခံသဘောတရားဟု ရေတွက်သည်။

Verse 19

ध्येयमेतदशुद्धञ्च त्यक्त्वा शुद्धं विचिन्तयेत् ऐश्वर्यं पङ्कजं दिव्यं पुरुशोपरि संस्थितं

ဤမသန့်ရှင်းသော သမ္မတိအရာကို စွန့်ပယ်၍ သန့်ရှင်းသော ရုပ်ကို စိတ်၌ ဆင်ခြင်ရမည်။ ပုရုရှ (Puruṣa) အထက်၌ တည်ရှိသော အိုင်ශ්ဝရျ (aiśvarya) ၏ သာသနာတော် လောတပ်ပန်း (ပဒ္မ) ကို ဆင်ခြင်ပါ။

Verse 20

द्वादशाङ्गुलविस्तीर्णं शुद्धं विकशितं सितं नालमष्टाङ्णूलं तस्य नाभिकन्दसमुद्भवं

၎င်းသည် လက်ချောင်းအတိုင်းအတာ တစ်ဆယ့်နှစ်အကျယ်ရှိ၍ သန့်ရှင်း၊ ပွင့်လန်းပြည့်စုံ၊ ဖြူစင်ရမည်။ ၎င်း၏ တံတောင် (နာလ) သည် လက်ချောင်းရှစ်အလျားရှိပြီး နာဘိဗဟိုရှိ ကန္ဒ (bulb) မှ ပေါက်ဖွားရမည်။

Verse 21

पद्मपत्राष्टकं ज्ञेयमणिमादिगुणाष्टकम् कर्णिकाकेशरं नालं ज्ञानवैराग्यमुत्तमम्

ပဒ္မ၏ ပန်းချပ်ရှစ်ချပ်ကို အဏိမာ (aṇimā) မှ စတင်သော ဂုဏ်သတ္တိရှစ်ပါးဟု သိမှတ်ရမည်။ ၎င်း၏ ကဏ္ဏိကာနှင့် ကေသရ (အတွင်းပိုင်းနှင့် အမွှေးတန်းများ) နှင့် တံတောင်တို့သည် အမြင့်မြတ်သော ဉာဏ် (jñāna) နှင့် ဝိရာဂျ (vairāgya) ဖြစ်သည်။

Verse 22

विष्णुधर्मश् च तत्कन्दमिति पद्मं विचिन्तयेत् तद्धर्मज्ञानवैराग्यं शिवैश्वर्यमयं परं

ပဒ္မကို ဆင်ခြင်ရာတွင် “၎င်း၏ ကန္ဒ (bulb) သည် ဗိṣṇု (Viṣṇu) နှင့် ဓမ္မ (Dharma) ဖြစ်သည်” ဟု တွေးဆင်ခြင်ရမည်။ ထိုမှ ဓမ္မ၊ ဉာဏ်နှင့် ဝိရာဂျ ပေါ်ထွန်း၍၊ ရှိဝ (Śiva) ၏ အိုင်ශ්ဝရျ (aiśvarya) ဖြင့် ပြည့်စုံသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်သည်။

Verse 23

ज्ञात्वा पद्मासनं सर्वं सर्वदुःखान्तमाप्नुयात् तत्पद्मकर्णिकामध्ये शुद्धदीपशिखाकृतिं

ပဒ္မာසန (lotus-posture) ကို အပြည့်အစုံ သိမြင်၍ ကျင့်သုံးနိုင်လျှင် ဒုက္ခအားလုံး၏ အဆုံးသတ်ကို ရောက်နိုင်သည်။ ထိုပဒ္မ၏ ကဏ္ဏိကာအလယ်၌ သန့်ရှင်းသော မီးအလင်းတိုင်၏ မီးလျှံပုံသဏ္ဌာန်ကို မြင်ယောင်ရမည်။

Verse 24

अङ्गुष्ठमात्रममलं ध्यायेदोङ्कारमीश्वरं कदम्बगोलकाकारं तारं रूपमिव स्थितं

အညစ်အကြေးကင်းသော အရှင်ကို «အောံကာရ» ဟူ၍ သမားတော်ကာ သင်္ကေတအဖြစ် မေတ္တာသမားတော်ရမည်။ လက်မအရွယ်ရှိ၍ သန့်ရှင်းသော «တာရာ» (ပရာဏဝ) ၏ရုပ်သဏ္ဌာန်ကဲ့သို့ ကဒမ္ဗပွင့်ဖူးလုံးပုံစံအဖြစ် တည်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 25

ध्यायेद्वा रश्मिजालेन दीप्यमानं समन्ततः प्रधानं पुरुषातीतं स्थितं पद्मस्थमीश्वरं

သို့မဟုတ် ပန်းကြာပေါ်၌ ထိုင်နေသော အရှင်ကို သမားတော်ကာရမည်။ အမြင့်ဆုံးအဖြစ် တည်ရှိ၍ အလင်းရောင်ကွန်ယက်ဖြင့် အရပ်ရပ်မှ တောက်ပကာ «ပရဓာန» (မူလသဘာဝ) နှင့် «ပုရုෂ» (တစ်ဦးချင်းသိမြင်စိတ်) ကိုလည်း ကျော်လွန်နေသည်။

Verse 26

ध्यायेज्जपेच्च सततमोङ्कारं परमक्षरं मनःस्थित्यर्थमिच्छान्ति स्थूलध्यानमनुक्रमात्

«အောံကာရ» ဟူသော အမြင့်ဆုံး မပျက်မယွင်း အက္ခရာကို အမြဲတမ်း သမားတော်ကာလည်းကောင်း၊ ဂျပ (ထပ်ခါတလဲလဲ ရွတ်ဆိုခြင်း) လည်းကောင်း ပြုရမည်။ စိတ်တည်ငြိမ်မှုကို လိုလားသူတို့သည် အထောက်အကူရှိသော ကြမ်းသမားတော် (sthūla-dhyāna) မှ စ၍ အဆင့်ဆင့် ဆက်လက်သွားကြသည်။

Verse 27

तद्भूतं निश् चलीभूतं लभेत् सूक्ष्मे ऽपि संस्थितं नाभिकन्दे स्थितं नालं दशाङ्गुलसमायतं

ထိုအရာ (အတွင်းပိုင်း သက်ဝင်လှုပ်ရှားမှု/အသက်စီးကြောင်း) သည် လှုပ်ရှားမှုမရှိဘဲ ငြိမ်သက်သွားသောအခါ၊ သေးငယ်သိမ်မွေ့သော ကိုယ်အတွင်း၌ တည်နေသော်လည်း ၎င်းကို သိမြင်ရနိုင်သည်။ ၎င်းသည် နာဘိကန္ဒ (ချက်အမြစ်) တွင် တည်သော နာလ (ပြွန်လမ်းကြောင်း) ဖြစ်၍ လက်ချောင်းအကျယ် ဆယ်ခန့် အလျားရှိသည်။

Verse 28

नालेनाष्टदलं पद्मं द्वादशाङ्गुलविस्तृतं सत्त्वोपाधिसमायुक्तः सदा ध्येयश् च केशव इति ख लब्धदीपशिखाकृतिमिति ख , ञ च सकर्णिके केसराले सूर्यसोमाग्निमण्डलं

နာလ (တံတား/တံခွန်) ဖြင့် ဆက်ထားသော အရွက်ရှစ်ရွက်ပါ ပန်းကြာကို အကျယ် လက်ချောင်းအကျယ် ဆယ့်နှစ်ခန့်အဖြစ် မြင်ယောင်ရမည်။ စတ္တဝ-ဥပာဓိ (sattva-upādhi) နှင့် ဆက်နွယ်သော ကေရှဝကို အမြဲ သမားတော်ရမည်။ (အချို့စာမူများတွင် «မီးအိမ်မီးလျှံပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်» ဟု ထပ်တိုးထားသည်။) ပန်းကြာအတွင်း၌ ကဏ္ဏိကာ (အလယ်ခေါင်း) နှင့် ကေသရာ (အမျှင်) ပါဝင်စုံလင်စွာ နေ၍ နေမဏ္ဍလ၊ လမဏ္ဍလ နှင့် အဂ္နိမဏ္ဍလတို့ကိုလည်း မြင်ယောင်ရမည်။

Verse 29

अग्निमण्डलमध्यस्थः शङ्खचक्रगदाधरः पद्मी चतुर्भुजो विष्णुरथ वाष्टभुजो हरिः

မီးမဏ္ဍလ၏ အလယ်ဗဟို၌ ဗိဿဏုသည် တည်ရှိ၏။ လိုတပ်ပန်းကိုင်၍ လက်လေးလက်ရှိကာ သင်္ခ၊ စက်ရ၊ ဂဒါကိုင်ထား၏။ သို့မဟုတ် လက်ရှစ်လက်ရှိသော ဟရိအဖြစ် စိတ်တွင်ပုံဖော်ရမည်။

Verse 30

शार्ङ्गाक्षवलयधरः पाशाङ्कुशधरः परः स्वर्णवर्णः श्वेतवर्णः सश्रोवत्सः सकौस्तुभः

သူသည် ရှာရင်္ဂ ဓနုနှင့် လက်ကွင်းများကို ဆောင်၏။ ပာရှ (ကြိုးဖမ်း) နှင့် အင်္ကူရှ (ချွန်တံ) ကို ကိုင်၏။ အမြင့်ဆုံးသော ပရမဖြစ်၏။ ကိုယ်ရောင်သည် ရွှေရောင်လည်းဖြစ်၍ တောက်ပသော အဖြူရောင်လည်းဖြစ်သည်။ ရှရီဝတ္စ အမှတ်တံဆိပ်ရှိ၍ ကောစ্তুဘ မဏိဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။

Verse 31

वनमाली स्वर्णहारी स्फुरन्मकरकुण्डलः रत्नोज्ज्वलकिरीटश् च पीताम्बरधरो महान्

သူသည် ဝနမာလီ (တောပန်းခွေ) ကို ဝတ်ဆင်၍ ရွှေလည်ဆွဲကို ဆောင်၏။ မကရပုံ နားကပ်များ တောက်ပလင်းလက်၏။ ရတနာတောက်ပသော မကူဋ်တော်လည်း ရှိ၏။ မဟာသူသည် အဝါရောင် ဝတ်ရုံကို ဝတ်ဆင်ထား၏။

Verse 32

सर्वाभरणभूषाढ्यो वितस्तर्वा यथेच्छया अहं ब्रह्म ज्योतिरात्मा वाउदेवो बिमुक्त ॐ

အလှဆင်ပစ္စည်း အစုံအလင်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၍ မိမိအလိုအတိုင်း ဗိတස්တိ (လက်တစ်ဆန့်) အရွယ်အစားရှိသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူဆောင်နိုင်သည်ဟု စိတ်တွင်ထားရမည်။ ထို့နောက် «ငါသည် ဘြဟ္မန်ဖြစ်၏၊ ငါ၏ အတ္တသည် အလင်းဖြစ်၏၊ ငါသည် ဝါစုဒေဝ—အပြည့်အဝ လွတ်မြောက်သူ» ဟု သမ္မတိပြုရမည်။ အိုံ။

Verse 33

ध्यानाच्छ्रान्तो जपेन्मन्त्रं जपाच्छ्रान्तश् च चिन्तयेत् जपध्यानादियुक्तस्य विष्णुः शीघ्रं प्रसीदति

သမ္မဓိယာနမှ ပင်ပန်းလာသောအခါ မန္တရကို ဇပ (ထပ်ခါတလဲလဲ ရွတ်ဆို) ရမည်။ ဇပမှ ပင်ပန်းလာသောအခါ အဓိပ္ပါယ်နှင့် ဒေဝတားကို စိတ်တွင် ပြန်လည်စဉ်းစားရမည်။ ဇပနှင့် ဓျာန စသည့် အကျင့်များတွင် ပါဝင်နေသူအပေါ် ဗိဿဏုသည် လျင်မြန်စွာ ပီတိဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 34

जपयज्ञस्य वै यज्ञाः कलां नार्हन्ति षोडशीं जपिनं नोपसर्पन्ति व्याधयश्चाधयो ग्रहाः भुक्तिर्मुर्क्तिर्मृत्युजयो जपेन प्राप्नुयात् फलं

အမှန်တကယ်အားဖြင့် အခြားယဇ်ပူဇော်မှုများသည် မန္တရပြန်ဆိုခြင်းဖြစ်သော ဂျပယဇ်၏ ဆယ့်ခြောက်ပုံတစ်ပုံတောင် မတူညီမီ မရောက်နိုင်။ ဂျပကို လေ့ကျင့်သူထံသို့ ရောဂါများ၊ စိတ်ဒုက္ခများနှင့် မကောင်းသော ဂြိုဟ်သက်ရောက်မှုများ မနီးကပ်နိုင်။ ဂျပအားဖြင့် လောကီအကျိုး (ဘောဂ)၊ မုက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) နှင့် သေခြင်းကို အနိုင်ယူခြင်းတို့ကို ရရှိသည်—ဤသည်မှာ ၎င်း၏ အကျိုးဖြစ်သည်။

Frequently Asked Questions

It specifies dhyāna as a single, uniform pratyaya free from intervening cognitions, and gives a stepwise inner-visualization protocol: guṇa sequencing, tri-maṇḍala colors, heart-lotus measurements (e.g., 12-aṅgula lotus; stalk measures), Oṅkāra as thumb-sized, and placement of Viṣṇu within fire/solar/lunar maṇḍalas.

It reframes worship as dhyāna-yajña—an inward, non-violent sacrifice that purifies the mind, replaces reliance on external rites, stabilizes attention through Omkāra and japa, and culminates in realization-oriented contemplation (Hari/Brahman), thereby supporting both disciplined living (bhukti) and liberation (mukti/apavarga).

Liberation (mukti/apavarga) and aṣṭa-aiśvarya—mastery through qualities beginning with aṇimā—are explicitly stated as the purposes of dhyāna, with japa also yielding protection from afflictions and victory over death.