Adhyaya 375
Yoga & Brahma-vidyaAdhyaya 37544 Verses

Adhyaya 375

Adhyāya 375 — समाधिः (Samādhi)

အဂ္နိဘုရားသည် သမာဓိကို “အတ္တမသာ တောက်ပနေ၍ ပင်လယ်တိတ်ငြိမ်သကဲ့သို့၊ လေမရှိရာ မီးအိမ်ကဲ့သို့ တည်ငြိမ်ပြီး အာရုံခံလုပ်ဆောင်မှုနှင့် စိတ်ကူးတည်ဆောက်မှုများ ရပ်စဲသည့် ဓ്യာန” ဟု သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် ယောဂီ၏ အတွေ့အကြုံကို ဖော်ပြရာတွင် အပြင်အရာများအပေါ် မသိသကဲ့သို့ ဖြစ်ခြင်း၊ ဣဿဝရ၌ စုပ်ယူဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် နိမိတ်ဆန်သော လက္ခဏာများ၊ လှည့်ဖြားမှုများ—ဒေဝဘောဂ၊ မင်းတော်လက်ဆောင်၊ အလိုအလျောက် ပညာရခြင်း၊ ကဗျာဉာဏ်၊ ဆေးဝါး၊ ရသာယန၊ အနုပညာများ—ကို ဗိဿဏု၏ ကရုဏာအတွက် မြက်တံကဲ့သို့ စွန့်ပစ်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့မှ ဘြဟ္မဝိဒ္ယာသို့ ချဲ့ထွင်ကာ သန့်ရှင်းမှုသည် အတ္တပညာ၏ အခြေခံဖြစ်ကြောင်း၊ အတ္တတစ်ပါးတည်းက အိုးထဲအာကာသ သို့မဟုတ် ရေထဲနေမင်းကဲ့သို့ များစွာပေါ်ထွက်ကြောင်း၊ စကြဝဠာဖြစ်ပေါ်မှုကို ဘုဒ္ဓိ၊ အဟင်္ကာရ၊ ဓာတ်များ၊ တန်မာထရများနှင့် ဂုဏ်များဖြင့် ရှင်းပြသည်။ ကမ္မနှင့် လိုချင်တပ်မက်မှုကြောင့် ချုပ်နှောင်ခြင်း၊ ပညာကြောင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကိုလည်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် အာချိရာဒီ “အလင်းလမ်း” ဖြင့် အထက်သို့ ရောက်ခြင်းနှင့် ဓူမာဒီ “မီးခိုးလမ်း” ဖြင့် ပြန်လည်လာခြင်းကို ထည့်သွင်းကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် သမာဓိမရှိသော်လည်း သာသနာတရားရှိသော အိမ်ထောင်ရှင်က စစ္စာ၊ တရားမျှတသော ဥစ္စာ၊ ဧည့်ဝတ်ပြုမှု၊ ရှရဒ္ဓာနှင့် တတ္တဝဉာဏ်ဖြင့် မောက္ခရနိုင်ကြောင်း အတည်ပြုသည်။

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे धारणा नाम चतुःसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः समाधिः अग्निर् उवाच यदात्ममात्रं निर्भासं स्तिमितोदधिवत् स्थितं चैतन्यरूपवद्ध्यानं तत् समाधिरिहोच्यते

ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ အခန်း ၃၇၄ ကို «ဓာရဏာ» ဟု ခေါ်သည်။ ယခု အခန်း ၃၇၅ «သမာဓိ» ကို စတင်သည်။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်—အတ္တမात्र (အတ္တသာ) သာ ထင်ရှားတောက်ပ၍ လေမရှိသော ပင်လယ်ကဲ့သို့ တည်ငြိမ်စွာ ရပ်တည်ကာ သန့်ရှင်းသော ချိတနျ (အသိဉာဏ်) ရূপ၌ အခြေတည်သော ထိုသမาธိကို ဤနေရာ၌ «သမာဓိ» ဟု ခေါ်သည်။

Verse 2

ध्यायन्मनः सन्निवेश्य यस्तिष्ठेदचलस्थिरः निर्वातानलवद्योगी समाधिस्थः प्रकीर्तितः

သမาธိဖြင့် တွေးတောနေစဉ် စိတ်ကို တင်းကျပ်စွာ တည်စေပြီး မလှုပ်မယှက် တည်ငြိမ်စွာ ရပ်တည်သူ—လေမရှိသော နေရာ၌ မီးလျှံကဲ့သို့—ထိုယောဂီကို သမာဓိ၌ တည်နေသူဟု ကြေညာခေါ်ဆိုသည်။

Verse 3

न शृणोति न चाघ्राति न पश्यति न वम्यति न च स्पर्शं विजानाति न सङ्कल्पयते मनः

သူသည် မကြား၊ မနံ့မခံ၊ မမြင်၊ မပြော၊ ထိတွေ့မှုကိုလည်း မသိမြင်နိုင်; စိတ်သည်လည်း သင်္ကల్ప (ရည်ရွယ်ချက်အတွေး) မဖန်တီး။

Verse 4

न चाभिमन्यते किञ्चिन्न च बुध्यति काष्ठवत् एवमीश्वरसंलीनः समाधिस्थः स गीयते

သူသည် မည်သည့်အရာနှင့်မျှ ကိုယ်တိုင်ဟု မယူဆ (အဘိမာန)၊ ပြင်ပအရာဝတ္ထုကိုလည်း မသိမြင်; သစ်တုံးကဲ့သို့။ ထို့ကြောင့် အရှင်ထဲသို့ စိမ့်ဝင်လျက် သမာဓိ၌ တည်သူဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 5

यथा दीपो निवातस्यो नेङ्गते सोपमा स्मृता ध्यायतो विष्णुमात्मानं समाधिस्तस्य योगिनः

လေမရှိရာ၌ထားသော မီးအိမ်သည် မလှုပ်မယိမ်းသကဲ့သို့—ဤသည် အမှတ်ရသော ဥပမာဖြစ်သည်။ ဗိဿဏုကို အတ္တမန်အဖြစ် သမားတော်ကာ ဓ్యာနပြုသော ယောဂီအတွက် ထိုစိတ်တည်ငြိမ်မှုသည် သမာဓိ ဖြစ်သည်။

Verse 6

उपसर्गाः प्रवर्तन्ते दिव्याः सिद्धिप्रसूचकाः पातितः श्रावणो धातुर्दशनस्वाङ्गवेदनाः

အောင်မြင်မှုကို ညွှန်ပြသော ဒေဝတိယ သင်္ကေတများအဖြစ် ရှေ့ပြေးလက္ခဏာများ (ဥပသဂ္ဂ) ပေါ်ပေါက်လာသည်; နားမှ အရည်ယိုခြင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာဓာတ်/အသားအရေ ကျခြင်း၊ သွားနာခြင်း၊ ကိုယ်အင်္ဂါနာကျင်ခြင်း စသည်တို့။

Verse 7

प्रार्थयन्ति च तं देवा भोगैर् दिव्यैश् च योगिनं नृपाश् च पृथिवीदानैर् धनैश् च सुधनाधिपाः

ဒေဝများသည်လည်း ထိုယောဂီကို ဒိဗ္ဗဘောဂများဖြင့် တောင်းပန်ကြသည်; မင်းများ—ချမ်းသာကြွယ်ဝသော အရှင်များ—လည်း မြေယာလှူဒါန်းခြင်းနှင့် ငွေကြေးဥစ္စာဖြင့် တောင်းပန်ကြသည်။

Verse 8

वेदादिसर्वशास्त्रञ्च स्वयमेव प्रवर्तते अभीष्टछन्दोविषयं काव्यञ्चास्य प्रवर्तते

ဝေဒမှစ၍ သာသနာရေးနှင့် ပညာရပ်အပေါင်းတို့သည် ကိုယ်တိုင်ပင် ပေါ်ထွန်း၍ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်သွားသည်။ ထို့အပြင် သူအတွက် မိမိနှစ်သက်သော ချန်ဒ (မီတာ) များကို နယ်ပယ်အဖြစ်ယူကာ ကဗျာလည်း ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 9

रसायनानि दिव्यानि दिव्याश् चौषधयस् तथा समस्तानि च शिल्पानि कलाः सर्वाश् च विन्दति

သူသည် ဒေဝရသာယန (rasāyana) ဆေးပြင်များနှင့် ဒေဝဆေးမြက်အမျိုးမျိုးကို ရရှိသည်။ ထို့ပြင် လက်မှုအတတ်ပညာ အပေါင်းနှင့် အနုပညာ အားလုံးကိုလည်း ကျွမ်းကျင်ပိုင်နိုင်လာသည်။

Verse 10

सुरेन्द्रकन्या इत्य् आद्या गुणाश् च प्रतिभादयः तृणवत्तान्त्यजेद् यस्तु तस्य विष्णुः प्रसीदति

«သုရိန္ဒရကညာ…» ဟူသော ဥပမာမှစ၍ ပရတိဘာ (pratibhā) စသည့် ကဗျာဂုဏ်ရည်များကို မြက်တစ်စည်းကဲ့သို့ ပစ်ပယ်ရမည်။ ထိုသို့ပြုသူအပေါ် ဗိဿဏု (Viṣṇu) သည် ကြည်နူးနှစ်သက်တော်မူ၏။

Verse 11

अणिमादिगुणैश्वर्यः शिष्ये ज्ञानं प्रकाश्य च भुक्त्वा भोगान् यथेच्छातस्तनुन्त्यक्त्वालयात्ततः

အဏိမာ (aṇimā) စသည့် ဂုဏ်အိဒ္ဓိများကို အရှင်သခင်ကဲ့သို့ ပိုင်ဆိုင်သူသည် မိမိ၏ တပည့်အတွင်း ဉာဏ်ကို ထွန်းလင်းစေသည်။ ထို့နောက် မိမိဆန္ဒအတိုင်း အာရုံခံစားမှုများကို ခံစားပြီးလျှင် ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်၍ နောက်ဆုံးတွင် လယ (ပျော်ဝင်ပေါင်းစည်းခြင်း) သို့ ရောက်သည်။

Verse 12

तिष्ठेत् स्वात्मनि विज्ञान आनन्दे ब्रह्मणीश्वरे मलिनो हि यथादर्श आत्मज्ञानाय न क्षमः

မိမိ၏ အတ္တမ (Self) အတွင်း၌—ဗိဇ္ဈာန (vijñāna) အဖြစ် သိမြင်ထားသော ဉာဏ်၊ အာနန္ဒ (ānanda) အဖြစ် သာယာချမ်းသာမှု၊ အရှင်ဘရဟ္မန် (Brahman) အတွင်း၌—တည်မြဲနေသင့်သည်။ မသန့်ရှင်းသော စိတ်သည် အစွန်းအထင်းပါသော မှန်ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ အတ္တဉာဏ်ကို မခံယူနိုင်။

Verse 13

सर्वाश्रयन्निजे देहे देही विन्दति वेदनां योगयुक्तस्तु सर्वेषां योगान्नाप्नोति वेदनां

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော အတ္တသည် မိမိကိုယ်ခန္ဓာကို အားကိုး၍ ဝေဒနာကို ခံစားရသည်။ သို့ရာတွင် ယောဂနှင့် ပေါင်းစည်းသောသူသည် ယောဂ၏ စည်းကမ်းများအားလုံးကြောင့် ဝေဒနာမရောက်မိ။

Verse 14

आकाशमेकं हि यथा घटादिषु पृथग् भवेत् तथात्मैको ह्य् अनेकेषु जलाधारेष्विवांशुमान्

အိုးစသည့် အရာများအတွင်း၌ အာကာသတစ်ခုတည်းက ခွဲခြားသကဲ့သို့ ထင်ရသကဲ့သို့ပင်၊ အတ္တတစ်ခုတည်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာများစွာအတွင်း၌ များစွာကဲ့သို့ ထင်ရသည်—ရေထည့်အိုးများစွာ၌ နေမင်းရောင်ပြန်သကဲ့သို့။

Verse 15

ब्रह्मखानिलतेजांसि जलभूक्षितिधातवः इमे लोका एष चात्मा तस्माच्च सचराचरं

ဗြဟ္မန်၊ အာကာသ၊ လေ၊ မီး၊ ရေ၊ မြေ နှင့် ဓာတ်အစိတ်အပိုင်းများ—ဤလောကများနှင့် ဤအတ္တတည်းဟူသော အရာအားလုံးသည် ထိုအမြင့်မြတ်သော အတ္တမှပင် လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အားလုံး ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 16

गृद्दण्दचक्रसंयोगात् कुम्भकारो यथा घटं करोति तृणमृत्काष्ठैर् गृहं वा गृहकारकः

အုတ်မြေတုံး၊ တံတား (တုတ်) နှင့် လှည့်ဘီးတို့ ပေါင်းစည်းမှုကြောင့် အိုးလုပ်သမားက အိုးကို ပြုလုပ်သကဲ့သို့၊ သို့မဟုတ် အိမ်ဆောက်သမားက မြက်၊ မြေ (အုတ်မြေ) နှင့် သစ်သားတို့ဖြင့် အိမ်ကို ဆောက်သကဲ့သို့—အကျိုးတရားသည် လုပ်ဆောင်ရေးကိရိယာများနှင့် ပစ္စည်းများ ပေါင်းစည်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 17

करणान्येवमादाय तासु तास्विह योनिषु मृजत्यात्मानमात्मैवं सम्भूय करणानि च

ထို့ကြောင့် အတ္တသည် ကိရိယာများ (အာရုံခံအင်္ဂါများ) ကို ယူဆောင်ကာ ဤလောက၌ မျိုးဖွားရာအမျိုးမျိုးသို့ ဝင်ရောက်သည်။ ထို့နောက် ကိရိယာများနှင့် ထပ်မံပေါင်းစည်းလာသောအခါ မိမိကိုယ်ကို သန့်စင်စေသည်။

Verse 18

कर्मणा दोषमोहाभ्यामिच्छयैव स बध्यते ज्ञानाद्विमुच्यते जीवो धर्माद् योगी न रोगभाक्

လူသည် ကမ္မကြောင့်လည်း၊ အပြစ်နှင့် မောဟကြောင့်လည်း၊ ထို့ပြင် ဆန္ဒတဏှာကြောင့်ပင် ချည်နှောင်ခံရသည်။ ဇီဝ (အတ္တ) သည် ဉာဏ်ကြောင့် လွတ်မြောက်ပြီး၊ ဓမ္မကြောင့် ယောဂီသည် ရောဂါမခံရသူ ဖြစ်သည်။

Verse 19

वर्त्याधारस्नेहयोगाद् यथा दीपस्य संस्थितिः विक्रियापि च दृष्ट्वैवमकाले प्राणसंक्षयः

မီးအိမ်သည် မီးတိုင်၊ အထောက်အထားနှင့် ဆီတို့ ပေါင်းစည်းမှုမှန်ကန်သဖြင့် တည်ငြိမ်နေသကဲ့သို့၊ ထိုသို့တူညီသော ချို့ယွင်းပျက်စီးမှု (ကိုယ်ကို ထောက်ပံ့သော အချက်များ) ကို မြင်ရလျှင် ပရాణ (အသက်ရှူ) လျော့ပါးကာ အချိန်မတိုင်မီ သေဆုံးခြင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 20

अनन्ता रश्मयस्तस्य दीपवद् यः स्थितो हृदि सितासिताः कद्रुनीलाः कपिलाः पीतलोहिताः

သူ၏ ရောင်ခြည်တို့သည် အဆုံးမရှိ။ နှလုံးအတွင်း မီးအိမ်ကဲ့သို့ တည်နေသူသည် အရောင်မျိုးစုံသော ရောင်ခြည်များ—ဖြူနှင့် မည်း၊ အညိုနှင့် အပြာမည်း၊ ကပိလ (အဝါညို)၊ အဝါနှင့် အနီ—ကို ပိုင်ဆိုင်သည်။

Verse 21

ऊर्ध्वमेकः स्थितस्तेषां यो भित्त्वा सूर्यमण्डलं ब्रह्मलोकमतिक्रम्य तेन याति पराङ्गतिं

ထိုလမ်းကြောင်းများအနက် တစ်လမ်းသည် အထက်သို့တက်ရာ လမ်းအဖြစ် တည်ရှိသည်။ နေမဏ္ဍလကို ဖောက်ထွင်း၍ ဘြဟ္မလောကကို ကျော်လွန်သွားသူသည် ထိုလမ်းဖြင့် အမြင့်ဆုံးသော အလွန်လွန်ကဲသည့် ပန်းတိုင်သို့ ရောက်သည်။

Verse 22

यदस्यान्यद्रश्मिशतमूर्ध्वमेव व्यवस्थितं तेन देवनिकायानि धामानि प्रतिपद्यते

သူ၏ အခြားသော ရောင်ခြည် တစ်ရာသည် အထက်သို့သာ တည်ရှိနေသည်။ ထိုအထက်သို့ စီးဆင်းသော ရောင်ခြည်ကြောင့် ဒေဝတအစုအဖွဲ့တို့၏ ဓာမ (နေရာတော်) များကို ရောက်ရှိသည်။

Verse 23

ये नैकरूपाश्चाधस्ताद्रश्मयो ऽस्य मृदुप्रभाः इह कर्मोपभोगाय तैश् च सञ्चरते हि सः

သူ၏ရောင်ခြည်တို့သည် ပုံသဏ္ဌာန်မျိုးစုံဖြစ်၍ အောက်သို့ဆင်းလျက် နူးညံ့သောအလင်းရောင်ရှိသည်။ ထိုရောင်ခြည်တို့ဖြင့်ပင် သူသည် ဤလောက၌ လှုပ်ရှားသွားလာကာ ကမ္မ၏အကျိုးကို ခံစားစေရန် ဖြစ်သည်။

Verse 24

बुद्धीन्द्रियाणि सर्वाणि मनः कर्मेन्द्रियाणि च अहङ्कारश् च बुद्धिश् च पृथिव्यादीनि चैव हि

အသိဉာဏ်အင်္ဒြိယအားလုံး၊ မနော (စိတ်) နှင့် လုပ်ဆောင်မှုအင်္ဒြိယတို့၊ ထို့ပြင် အဟင်္ကာရ (အတ္တခံယူမှု) နှင့် ဗုဒ္ဓိ (ဉာဏ်)၊ မြေမှစ၍ အကြမ်းဓာတ်များပါဝင်သည့်အရာတို့—ဤတို့သည် အစိတ်အပိုင်းများဟူ၍ သိရမည်။

Verse 25

अव्यक्त आत्मा क्षेत्रज्ञः क्षेत्रस्त्यास्य निगद्यते ईश्वरः सर्वभूतस्य सन्नसन् सदसच्च सः

မဖော်ပြနိုင်သော အတ္တ (avyakta ātman) ကို «ကေတ္တရဇ္ဉ (kṣetrajña) — နယ်မြေကိုသိသူ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို၏ နယ်မြေ (kṣetra) ကိုလည်း ထိုနာမတူတူဖြင့် ဆိုကြသည်။ သူသည် သတ္တဝါအားလုံး၏ အရှင်ဖြစ်၍ ရှိခြင်းနှင့် မရှိခြင်း နှစ်မျိုးလုံးကို လွှမ်းမိုးကာ၊ ရှိသောအရာနှင့် မရှိသောအရာလည်း ဖြစ်တော်မူသည်။

Verse 26

बुद्धेरुत्पत्तिरव्यक्ता ततो ऽहङ्कारसम्भवः तस्मात् खादीनि जायन्ते एकोत्तरगुणानि तु

အဗျက္တ (မဖော်ပြနိုင်သော အခြေခံ) မှ ဗုဒ္ဓိ (ဉာဏ်) ပေါ်ထွက်လာသည်။ ထိုမှ အဟင်္ကာရ (အတ္တခံယူမှု) ဖြစ်ပေါ်သည်။ ထိုအဟင်္ကာရမှ အာကာသ (အာကာသဓာတ်) စ၍ အခြားဓာတ်များ မွေးဖွားလာပြီး၊ ဓာတ်တစ်ခုချင်းစီတွင် အရည်အသွေးသည် အစဉ်လိုက် တစ်ခုစီတိုးလာသည်။

Verse 27

शब्दः स्पर्शश् च रूपञ्च रसो गन्धश् च तद्गुणाः यो यस्मिन्नाश्रितश् चैषां स तस्मिन्नेव लीयते

အသံ၊ ထိတွေ့မှု၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်၊ အရသာ၊ အနံ့—ဤတို့သည် ဓာတ်တို့၏ ဂုဏ်သတ္တိများဖြစ်သည်။ ဂုဏ်သတ္တိတစ်ခုစီသည် မည်သည့်အခြေခံပေါ် မူတည်နေသနည်း၊ ထိုဂုဏ်သည် ထိုအခြေခံထဲသို့ပင် ပြန်လည်ပျော်ဝင်သွားသည်။

Verse 28

सत्त्वं रजस्तमश् चैव गुणास्तस्यैव कीर्तिताः रजस्तमोभ्यामाविष्टश् चक्रवद्भ्राभ्यते हि सः

သတ္တဝ၊ ရာဇသ၊ တမသ ဟူသော ဂုဏ်သုံးပါးသည် ထို၏ (စိတ်/ကိုယ်ခံသတ္တဝါ၏) အရည်အသွေးများဟု ကြေညာထားသည်။ ရာဇသနှင့် တမသတို့က ဖမ်းဆီးလွှမ်းမိုးသော် အမှန်တကယ် ကားဘီးကဲ့သို့ လှည့်ပတ်လွင့်လျားနေသည်။

Verse 29

अनादिरादिमान् यश् च स एव पुरुषः परः लिङ्गेन्द्रियैर् उपग्राह्याः स विकार उदाहृतः

အစမရှိသော်လည်း အစတို့၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သူ—ထိုသူတည်းဟူသော ပရုရှ (ပုရုෂ) သည် အမြင့်ဆုံးပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သည်။ လိင်္ဂ (သိမ်မွေ့ကိုယ်) နှင့် အင်္ဒြိယများအားဖြင့် သိမြင်ခံရသော အရာကို ‘ဗိကာရ’ (ပြောင်းလဲမှု) ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 30

यतो देवाः पुराणानि विद्योपनिषदस् तथा श्लोकाः सूत्राणि भाष्याणि यच्चान्यद्माङ्भयं भवेत्

ထိုဘုရားသဘောအရင်းအမြစ်မှပင် ဒေဝတားတို့၊ ပုရာဏများ၊ ဗိဒ္ယာများနှင့် ဥပနိသဒ်များ၊ ထို့ပြင် ရှလိုကာများ၊ စူတရများ၊ ဘာရှျများနှင့် စကား၏နယ်ပယ်၌ ရှိနိုင်သမျှ အခြားအရာအားလုံး ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 31

पितृयानोपवीथ्याश् च यदगस्त्यस्य चान्तरं तेनाग्निहोत्रिणो यान्ति प्रजाकामा दिवं प्रति

ပိတೃယာန (Pitṛyāna) ၏ ဘေးလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်နှင့် အဂஸ္တျ (Agastya) နှင့် ဆက်နွယ်သော ကြားကာလ/အကွာအဝေးကို ဖြတ်သန်း၍ အဂ္နိဟိုတြ (Agnihotra) ကို ဆောင်ရွက်သူတို့သည် မျိုးဆက်လိုလားသူများအဖြစ် ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ကြသည်။

Verse 32

ये च दानपराः सम्यगष्टाभिश् च गुणैर् युताः अष्टाशीतिसहस्राणि मुनयो गृहमेधिनः

ထို့ပြင် အလှူဒါန၌ အမှန်တကယ် အလေးထားသူ၊ ဂုဏ်သတ္တိရှစ်ပါးနှင့် ပြည့်စုံသော အိမ်ထောင်ရှင်တို့သည်—အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝကို နေထိုင်သော မုနိ ၈၈,၀၀၀ ပါးဟု ဆိုကြသည်။

Verse 33

पुनरावर्तने वीजभूता धर्मप्रवर्तकाः सप्तर्षिनाग्वीथ्याश् च देवलोकं समाश्रिताः

ကမ္ဘာလောက ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်ရာကာလ၌ ပြန်လည်ဖန်ဆင်းခြင်း၏ မျိုးစေ့ဖြစ်သော၊ ဓမ္မကို ပြန့်ပွားစေသူများဖြစ်သည့် သတ္တရ္ဓိ (Saptarṣi) နှင့် နာဂဝီသီ (Nāgavīthī) တို့သည် ဒေဝလောက (Devaloka) သို့ အားကိုးဝင်ရောက်နေထိုင်ကြသည်။

Verse 34

तावन्त एव मुनयः सर्वारम्भविवर्जिताः तपसा ब्रह्मचर्येण सङ्गत्यागेन मेधया

အမှန်တကယ် မုနိဟူသည် အရာရာကို စတင်လုပ်ဆောင်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်ပြီး၊ တပဿ (austerity)၊ ဗြဟ္မစရိယ (celibate discipline)၊ အလွန်အကျွံကပ်လျက်မှုကို စွန့်လွှတ်ခြင်း၊ နှင့် မေဓာ (သိမြင်ဉာဏ်) တို့ဖြင့် တည်ကြည်သူတို့သာ ဖြစ်သည်။

Verse 35

यत्र यत्रावतिष्ठन्ते यावदाहूतसंप्लवं वेदानुवचनं यज्ञा ब्रह्मचर्यं तपो दमः

သူတို့ နေထိုင်ရာနေရာတိုင်း၌၊ ခေါ်ယူထားသော ပျက်စီးရေလွှမ်းမိုးမှု (အဆုံးသတ် သံပလဝ) ရောက်သည့်အထိ၊ ဝေဒများကို ရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ ယဇ్ఞ (ယဇ္ဉ) ပူဇော်ပွဲများ၊ ဗြဟ္မစရိယ၊ တပဿ၊ နှင့် ဒမ (ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်မှု) တို့သည် ထွန်းကားနေသည်။

Verse 36

श्रद्धोपवासः सत्यत्वमात्मनो ज्ञानहेतवः स त्वाश्रमैर् निदिध्यास्यः समस्तैर् एवमेव तु

သဒ္ဓါ (ယုံကြည်ခြင်း)၊ ဥပဝါသ (အစာရှောင်၍ ဘာသာရေးအကျင့်) နှင့် ကိုယ်တိုင်၏ သစ္စာတရားသည် ဉာဏ်ပညာ ဖြစ်ပေါ်စေသော အကြောင်းရင်းများ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အာသရမ် (ဘဝအဆင့်) အားလုံးဖြင့် ထိုအတ္တ/သစ္စာကို ညှိနှိုင်းစွာ နိဓိဓျာသ (အမြဲတမ်း စိတ်ကူးဆင်ခြင်) ရမည်။

Verse 37

द्रष्टव्यस्त्वथ मन्तव्यः श्रोतव्यश् च द्विजातिभिः य एवमेनं विन्दन्ति ये चारण्यकमाश्रिताः

ထို့ကြောင့် ဒွိဇာတိ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့သည် ထိုအရာကို တိုက်ရိုက်မြင်သိရမည်၊ ထို့နောက် ဆင်ခြင်ရမည်၊ ထို့ပြင် အာဏာရှိသော သင်ကြားမှုမှ နားထောင်ရမည်။ ဤသို့ဖြင့် ထိုသူ/ထိုအရာကို ရရှိသူများ—အာရဏ္ယက (တောဝင် အာရုံစူးစိုက်ဘဝ) ကို အားကိုးသူများ—သည် အမှန်တကယ် သစ္စာကို တွေ့ရှိကြသည်။

Verse 38

उपासते द्विजाः सत्यं श्रद्धया परया युताः क्रमात्ते सम्भवन्त्यर्चिरहः शुक्लं तथोत्तरं

အမြင့်ဆုံးသော ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံသော ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) တို့သည် သစ္စာကို ပူဇော်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် အစဉ်လိုက် အလင်းရောင်လမ်းကြောင်း—မီး၊ နေ့၊ လဆန်းပိုင်း၊ ထို့နောက် မြောက်ဘက်သွားရာ—ပေါ်ထွန်းလာ၏။

Verse 39

अयनन्देवलोकञ्च सवितारं सविद्युतं ततस्तान् पुरुषो ऽभ्येत्य मानसो ब्रह्मलौकिकान्

သူသည် နတ်တို့၏ အာနန္ဒပြည့်ဝသော လောက၊ ဆဝိတೃ (Savitṛ) ၏ လောကနှင့် အလင်းတောက်ပသော ဝိဒျုတ် (Vidyut) ၏ လောကသို့ ရောက်၏။ ထို့နောက် ထိုသူသည် စိတ်တစ်ခုတည်းဖြင့် ဘြဟ္မာလောကဆိုင်ရာ အဆင့်များသို့ ချဉ်းကပ်၏။

Verse 40

करोति पुनरावृत्तिस्तेषामिह न विद्यते यज्ञेन तपसा दानैर् ये हि स्वर्गजितो जनाः

ယဇ်ပူဇော်ခြင်း၊ တပသ (အာသီတပ) နှင့် ဒါန (လှူဒါန်းခြင်း) တို့ဖြင့် ကောင်းကင်ကို အနိုင်ရသော ထိုလူတို့အတွက် ဤနေရာ၌ ပြန်လည်လာရခြင်း မရှိ။

Verse 41

धूमं निशां कृष्णपक्षं दक्षिणायनमेव च पितृलोकं चन्द्रमसं नभो वायुं जलं महीं

(ထွက်ခွာသော ဝိညာဉ်သည်) မီးခိုး၊ ည၊ လဆုတ်ပိုင်း (အမှောင်ပိုင်း) နှင့် နေ၏ တောင်ဘက်သွားရာ (ဒက္ခိဏာယန) ကို လိုက်၏။ ထို့နောက် ပိတೃလောက၊ လမင်း၏ လောက၊ အာကာသ၊ လေ၊ ရေ၊ မြေသို့ ရောက်၏။

Verse 42

क्रमात्ते सम्भवन्तीह पुनरेव व्रजन्ति च एतद्यो न विजानाति मार्गद्वितयमात्मनः

အချိန်တန်လျှင် သူတို့သည် ဤနေရာ၌ မွေးဖွားလာပြီး ထပ်မံ၍ ထွက်ခွာကြ၏။ အတ္တ၏ လမ်းနှစ်သွယ်—ပြန်လည်လာရာလမ်းနှင့် လွတ်မြောက်ရာလမ်း—ကို မသိသူသည် ဤစက်ဝိုင်း၌ ချည်နှောင်နေဆဲ ဖြစ်၏။

Verse 43

दन्दशूकः पतङ्गो वा भवेद्कीटो ऽथवा कृमिः हृदये दीपवद्ब्रह्म ध्यानाज्जिवो मृतो भवेत्

သမာဓိဖြင့် တရားထိုင်လျှင် ဇီဝသည် လောကီအတ္တသဘောမှ သေသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။ မြွေဖြစ်စေ၊ ပိုးဖလံဖြစ်စေ၊ ပိုးမွှားဖြစ်စေ၊ ပိုးကောင်ဖြစ်စေ—နှလုံးအတွင်း မီးအိမ်ကဲ့သို့သော ဘြဟ္မန်ကို သတိတရားဖြင့် ဆင်ခြင်လျှင် ဇီဝ၏ သီးခြားအတ္တခံယူမှု ပျောက်ကွယ်သွားသည်။

Verse 44

न्यायागतधनस्तत्त्वज्ञाननिष्ठो ऽतिथिप्रियः श्राद्धकृत्सत्यवादी च गृहस्थो ऽपि विमुच्यते

အိမ်ထောင်ရှင်တစ်ဦးပင်လည်း လွတ်မြောက်နိုင်သည်—တရားမျှတသောနည်းဖြင့် ငွေကြေးရရှိသူ၊ သတ္တဝါအမှန်တရားကို သိမြင်ခြင်း၌ တည်ကြည်သူ၊ ဧည့်သည်ကို ချစ်ခင်ဂုဏ်ပြုသူ၊ ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပူဇော်ပွဲများကို ပြုလုပ်သူ၊ အမှန်တရားကို ပြောဆိုသူ ဖြစ်လျှင် လွတ်မြောက်သည်။

Frequently Asked Questions

Samādhi is the unwavering absorption where the Self alone shines; the yogin remains motionless like a lamp in a windless place, with sensory cognition and mental intention-making stilled.

The chapter treats siddhi-like outcomes—divine offers, royal patronage, spontaneous śāstra-knowledge, poetic genius, rasāyana and medicines, and mastery of arts—as upasargas (temptations/portents) to be renounced; casting them off is presented as the condition for Viṣṇu’s favor and final dissolution.

It links meditative absorption to a tattva model: from avyakta arises buddhi, then ahaṅkāra, then the elements and their qualities (sound to smell), governed by the guṇas; bondage arises from karma and desire, while liberation is by knowledge.

It distinguishes the bright, upward path (archirādi) leading beyond Brahmaloka toward the supreme goal, from the smoke/night/dark-fortnight southern path (dhūmādi) that returns beings to rebirth for karma-experience.

It integrates dharma (purity, truth, restraint, right livelihood, hospitality) with yoga (samādhi) and jñāna (tattva-knowledge), asserting that both renunciants and qualified householders can reach mokṣa when knowledge and detachment mature.