Adhyaya 381
Yoga & Brahma-vidyaAdhyaya 38137 Verses

Adhyaya 381

Chapter 381 — यमगीता (Yama-gītā)

အဂ္နိသည် ယမဂီတာကို မောက္ခသင်ခန်းစာအဖြစ် မိမိက နချိကေတသ်အား ယမက အရင်က ဟောကြားခဲ့သည်ဟု မိတ်ဆက်ပြီး၊ ဖတ်သူ နားထောင်သူတို့အား ဘုက္ခတိနှင့် မုက္ခတိ နှစ်မျိုးလုံး ပေးနိုင်မည်ဟု ကတိပြုသည်။ ယမသည် လူ့မောဟကို ဖော်ထုတ်ကာ မတည်မြဲသော အတ္တသည် တည်မြဲသော ပိုင်ဆိုင်မှုကို လိုလားနေခြင်းကို ပြောသည်။ ထို့နောက် śreyas ၏ အာဏာရှိ “သီချင်းများ” ကို ဆက်စပ်တင်ပြသည်—အာရုံထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် အတ္တသမ္မတိ (ကပိလ), တန်းတူမြင်ခြင်းနှင့် မပိုင်ဆိုင်လိုခြင်း (ပဉ္စသိခ), ဘဝအဆင့်ခွဲခြားသိမြင်မှု (ဂင်္ဂါ–ဝိષ્ણု), ဒုက္ခကုသနည်းများ (ဇနက)။ ဟောကြားချက်သည် ဝေဒန္တသဘောသို့ ပြောင်းလဲကာ မနှစ်ခွဲသော အမြင့်ဆုံးအတွင်း ကွာခြားမှုအယူကို ငြိမ်းစေရမည်ဟု ဆိုသည်; ဆန္ဒစွန့်ခြင်းက အတွေ့အကြုံသိမြင်မှုကို ဖြစ်စေသည် (သနက)။ ဝိષ્ણုကို ဘြဟ္မန်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ အလွန်လွန်ကဲသည့်အဖြစ်နှင့် အတွင်းတည်ရှိသည့်အဖြစ် နှစ်မျိုးလုံးဖြင့် ရှိနေပြီး နတ်နာမများစွာဖြင့် သိနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ သာဓနာများ—သမาธိ/ဓျာန, ဝရတ, ပူဇာ, ဓမ္မနားထောင်ခြင်း, ဒါန, တီရ္ထ—တို့က အကောင်အထည်ဖော်မှုကို ထောက်ပံ့သည်။ နချိကေတသ်၏ ရထားဥပမာဖြင့် မနသ်နှင့် ဗုဒ္ဓိဖြင့် အာရုံများကို အုပ်ချုပ်ကာ ပုရုရှအထိ အဆင့်လိုက်တက်သွားခြင်းကို သင်ပေးသည်။ နောက်ဆုံး ယောဂအင်္ဂ ၈ ပါး (ယမ၊ နိယမ၊ အာသန၊ ပရာဏာယာမ၊ ပရတ်ယာဟာရ၊ ဓာရဏာ၊ ဓျာန၊ သမာဓိ) ကို ဖော်ပြပြီး၊ အဝိဇ္ဇာကင်းသော ဇီဝသည် ဘြဟ္မန်နှင့် မနှစ်ခွဲတစ်ဖြစ်တည်း ဖြစ်လာသည်ဟု အဆုံးသတ်သည်။

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे गीतासारो नामाशीत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथैकाशीत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः यमगीता अग्निर् उवाच यमगीतां प्रवक्ष्यामि उक्ता या नाचिकेतसे पठतां शृण्वतां भुक्त्यै मुक्त्यै मोक्षार्थिनां सतां

ဤသို့ဖြင့် အဂ္နိ မဟာပုရာဏ၌ «ဂီတာ၏ အနှစ်သာရ» ဟု အမည်ရသော အခန်း ၃၈၀ ပေါင်း ၁ (၃၈၁) ပြီးဆုံး၏။ ယခု အခန်း ၃၈၀ ပေါင်း ၁ (၃၈၁) «ယမဂီတာ» စတင်၏။ အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်—«နာချိကေတသအား ဟောကြားခဲ့သော သင်ခန်းစာဖြစ်သည့် ယမဂီတာကို ငါဖော်ပြမည်။ ဖတ်သူ၊ နားထောင်သူတို့အား လောကီအာနန္ဒနှင့် လွတ်မြောက်မှုကို ပေး၍ မောက္ခရှာဖွေသော သီလဝန်တို့အတွက် အကျိုးရှိစေသည်»။

Verse 2

यम उवाच आसनं शयनं यानपरिधानगृहादिकम् वाञ्छत्यहो ऽतिमोहेन सुस्थिरं स्वयमस्थिरः

ယမမင်းက ဆိုသည်– အို၊ အလွန်မောဟကြောင့် မတည်မြဲသောသူက တည်မြဲလွန်သောအရာများကို လိုလားတတ်၏—ထိုင်ခုံ၊ အိပ်ရာ၊ ယာဉ်၊ အဝတ်အစား၊ အိမ်နှင့် အခြားတို့ကိုပင်။

Verse 3

भोगेषु शक्तिः सततं तथैवात्मावलोकनं श्रेयः परं मनुष्यानां कपिलोद्गीतमेव हि

အာရုံခံစားမှုအပျော်အပါးတို့၌ အမြဲတမ်း စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ထို့အတူ အတ္တမကို တည်ငြိမ်စွာ ဆင်ခြင်ကြည့်ရှုခြင်းသည် လူသားတို့အတွက် အမြင့်ဆုံးသော ကောင်းကျိုး (śreyas) ဖြစ်၏။ ဤသည်မှာ ကပိလ မဟာရိရှီက ကြေညာသီဆိုခဲ့သည့်အတိုင်းပင်။

Verse 4

सर्वत्र समदर्शित्वं निर्मसत्वमसङ्गता श्रेयः परम् मनुष्यानां गीतं पञ्चशिखेन हि

နေရာတိုင်း၌ သတ္တဝါအားလုံးကို တန်းတူမြင်မြင် (သမဒർശန) ကြည့်ရှုခြင်း၊ “ငါ့ဟာ” ဟူသော အပိုင်အဆိုင်စိတ်မှ ကင်းလွတ်ခြင်း၊ နှင့် မကပ်မငြိ (အဆင်္ဂ) ဖြစ်ခြင်း—ဤသည်တို့သည် လူသားတို့အတွက် အမြင့်ဆုံးသော ကောင်းကျိုး (śreyas) ဖြစ်၏။ ဤသို့ကို ပဉ္စသိခက သီဆိုသင်ကြားခဲ့သည်။

Verse 5

आगर्भजन्मबाल्यादिवयो ऽवस्थादिवेदनं श्रेयः परं मनुष्याणाम् गङ्गाविष्णुप्रगीतकं

လူသားတို့အတွက် အမြင့်ဆုံးသော အကျိုးစီးပွားသည်—ကိုယ်ဝန်တည်ခြင်းမှ စ၍ မွေးဖွားခြင်း၊ ကလေးဘဝနှင့် အခြားအသက်အရွယ်အဆင့်များကို နားလည်သိမြင်ခြင်း၌ ရှိ၏။ ဤသင်ခန်းစာကို ဂင်္ဂါနှင့် ဝိෂ္ဏုက သီဆိုကြေညာခဲ့သည်။

Verse 6

आध्यात्मिकादिदुःखानामाद्यन्तादिप्रतिक्रिया श्रेयः परं मन्ष्याणां जनकोद्गीतमेव च

အတွင်းရေး (ādhyātmika) ဒုက္ခတို့မှ စ၍ ဒုက္ခအမျိုးမျိုးအတွက် အစ၊ အဆုံးနှင့် ဆက်စပ်အခြေအနေများကို ထိရောက်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်သော ကာကွယ်ကုထုံး (ပဋိကရိယာ) သည် လူသားတို့အတွက် အမြင့်ဆုံးသော ကောင်းကျိုး (śreyas) ဖြစ်၏။ ဤသည်မှာ ဘုရင် ဇနကက သီဆိုသင်ကြားခဲ့သည့်အတိုင်းပင်။

Verse 7

अभिन्नयोर्भेदकरः प्रत्ययो यः परात्मनः तच्छान्तिपरमं श्रेयो ब्रह्मोद्गीतमुदाहृतं

အမြင့်ဆုံးအတ္တမန် (ပရမာတ္မန်) အပေါ်၌ အမှန်တကယ် မခွဲခြားနိုင်သည့်အရာတို့ကို ခွဲခြားသကဲ့သို့ ထင်မြင်စေသော အယူအဆသည်—ဗြဟ္မန်ကို သီဆို၍ ကြေညာသော သင်ခန်းစာဟု ဆိုကြပြီး၊ ငြိမ်းချမ်းမှုသို့ ရောက်ဆုံးသော အမြင့်ဆုံးကောင်းကျိုး ဖြစ်သည်။

Verse 8

कर्तव्यमिति यत्कर्म ऋग्यजुःसामसंज्ञितं कुरुते श्रेयसे सङ्गान् जैगीषव्येण गीयते

“ဤအလုပ်ကို လုပ်ရမည်” ဟူသော ယုံကြည်ချက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်သည့် ကర్మသည် ရိဂ်၊ ယဇု၊ သာမ ဟူသော အမည်များဖြင့် သတ်မှတ်ထားပြီး၊ အကျိုးကောင်း (śreyas) အတွက် ပြုလုပ်သည်။ ထိုကမ္မနှင့် ဆက်စပ်သော သီချင်းပိုဒ်များကို ဇိုင်ဂီဿဗျ (Jaigīṣavya) စနစ်အတိုင်း သီဆိုကြသည်။

Verse 9

हानिः सर्वविधित्सानामात्मनः सुखहैतुकी श्रेयः परं मनुष्याणां देवलोद्गीतमीरितं

စည်းကမ်းနှင့် ဗိဓိများအားလုံးကို သိလိုသူတို့အတွက် “ဆုံးရှုံးခြင်း” ကိုယ်တိုင်ပင် အတွင်းစိတ်ချမ်းသာ၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် လူသားတို့အတွက် အမြင့်ဆုံးကောင်းကျိုး (śreyas) သည် နတ်တို့က သီဆို၍ ကြေညာထားသော အရာဟု ဆိုထားသည်။

Verse 10

कामत्यागात्तु विज्ञानं सुखं ब्रह्म परं पदं कामिनां न हि विज्ञानं सनकोद्गीतमेव तत्

သို့သော် ဆန္ဒ (ကာမ) ကို စွန့်လွှတ်ခြင်းမှ အမှန်တကယ်သိမြင်သော ဗိဇ္ဇာ (vijñāna) ပေါ်ပေါက်လာသည်။ အာနန္ဒသည် ဗြဟ္မန်—အမြင့်ဆုံးအဆင့် ဖြစ်သည်။ ဆန္ဒလိုက်သူတို့အတွက် အမှန်သိမြင်မှု မပေါ်ပေါက်; ဤသည်ပင် စနက (Sanaka) က သီဆိုကြေညာခဲ့သော အရာဖြစ်သည်။

Verse 11

प्रवृत्तञ्च निवृत्तञ्च कार्यं कर्मपरो ऽब्रवीत् श्रेयसां श्रेय एतद्धि नैष्कर्म्यं ब्रह्म तद्धरिः

ကမ္မကို အလေးထားသူက ပရဝတ္တိ (pravṛtti) နှင့် နိဝတ္တိ (nivṛtti) နှစ်မျိုးလုံးကို သင့်လျော်စွာ ဆောင်ရွက်ရမည်ဟု ကြေညာ하였다။ အကြောင်းမှာ ဤသည်ပင် ကောင်းကျိုးတို့အနက် အကောင်းဆုံး—အလုပ်မရှိခြင်း (naiṣkarmya) ဖြစ်ပြီး၊ ထိုသည် ဗြဟ္မန် ဖြစ်သကဲ့သို့ ဟရိ (ဗိဿ္ဏု) ကိုယ်တိုင် ဖြစ်သည်။

Verse 12

पुमांश्चाधिगतज्ञानो भेदं नाप्नोति सत्तमः ब्रह्मणा विष्णुसंज्ञेन परमेणाव्ययेन च

စစ်မှန်သော ဉာဏ်ကို ရရှိပြီးသော လူကောင်းတို့အနက် အကောင်းဆုံးသူသည် ကွာခြားမှုကို မမြင်တော့သည်။ အမြင့်ဆုံး မပျက်မယွင်းသော အမှန်တရားတစ်ခုတည်းကိုပင် «ဗြဟ္မ» ဟုလည်း ခေါ်ကြပြီး «ဗိဿနု» ဟုလည်း အမည်ပေးကြသည်။

Verse 13

ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं सौभाग्यं रूपमुत्तमम् तपसा लभ्यते सर्वं मनसा यद्यदिच्छति

ပညာ၊ အတွေ့အကြုံဖြင့်သိမြင်သော ဗိဇ္ဈာန၊ သာသနာကို ယုံကြည်သည့် အာஸ்தိက்ய၊ ကံကောင်းခြင်းနှင့် အလှအပအထူး—အရာအားလုံးကို တပဿ (အကျင့်တရားအတင်းအကျပ်) ဖြင့် ရနိုင်သည်။ စိတ်၌ မည်သို့ ဆန္ဒရှိသမျှ ထိုအရာကို ရရှိသည်။

Verse 14

नास्ति विष्णुसमन्ध्येयं तपो नानशनात्परं नास्त्यारोग्यसमं धन्यं नास्ति गङ्गासमा सरित्

ဗိဿနုနှင့် တူညီသော သမ္မတိ (တရားထိုင်ရန် အာရုံ) မရှိ။ အစာမစားခြင်းထက် မြင့်သော တပဿ မရှိ။ ကျန်းမာရေးနှင့် တူသော ကောင်းချီးမရှိ။ ဂင်္ဂါမြစ်နှင့် တူသော မြစ်မရှိ။

Verse 15

न सो ऽस्ति बान्धवः कश्चिद्विष्णुं मुक्त्वा जगद्गुरुं अधश्चोर्धं हरिश्चाग्रे देहेन्द्रियमनोमुखे

လောက၏ ဆရာ (Jagad-guru) ဖြစ်သော ဗိဿနုကို မလွဲ၍ စစ်မှန်သော ဆွေမျိုးဟူ၍ မရှိ။ အောက်၌လည်း အပေါ်၌လည်း ဟရီ (Hari) တစ်ပါးတည်းသာ ရှေ့တန်း၌ ရှိသည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ၊ အာရုံများ၊ စိတ်နှင့် စကား၏ ရှေ့ဆုံး၌လည်း သူပင် ရပ်တည်သည်။

Verse 16

इत्येवं संस्मरन् प्राणान् यस्त्यजेत्स हरिर्भवेत् यत्तद् ब्रह्म यतः सर्वं यत्सर्वं तस्य संस्थितम्

ဤသို့ အမြဲသတိရလျက် အသက်ရှု (ပရာဏ) ကို စွန့်လွှတ်သူသည် ဟရီ ဖြစ်လာသည် (ဗိဿနုနှင့် တစ်လုံးတစ်ဝတည်း ဖြစ်ခြင်းကို ရောက်သည်)။ ထိုအရာပင် ဗြဟ္မ ဖြစ်၍ အရာအားလုံးသည် ထိုမှ ပေါ်ပေါက်လာကာ အရာအားလုံးသည် ထို၌ တည်ရှိနေသည်။

Verse 17

अग्राह्यकमनिर्देश्यं सुप्रतिष्ठञ्च यत्परं परापरस्वरूपेण विष्णुः सर्वहृदि स्थितः

အမြင့်ဆုံးသော သတ္တဝါမဟုတ်သည့် အမှန်တရားသည် ဖမ်းမမိ၊ သတ်မှတ်၍ မရသော်လည်း တည်မြဲစွာ တည်ရှိ၏။ ထိုအမှန်တရားသည် ပရ (လွန်ကဲ) နှင့် အပရ (အတွင်းကျ) အဖြစ်ဖြင့် ဗိဿဏုဟူ၍ သတ္တဝါအားလုံး၏ နှလုံးအတွင်း၌ တည်နေ၏။

Verse 18

यज्ञेशं यज्ञपुरुषं केचिदिच्छन्ति तत्परं केचिद्विष्णुं हरं केचित् केचिद् ब्रह्माणमीश्वरं

အမြင့်ဆုံးအမှန်တရားကို အလွန်အမင်း အာရုံစိုက်သူအချို့သည် ထိုအရာကို ယဇ္ဉ၏ အရှင် (ယဇ္ဉေရှ) နှင့် ယဇ္ဉပုရုෂ (ယဇ္ဉ၌ ထင်ရှားသော ပုဂ္ဂိုလ်) ဟူ၍ ရှာကြ၏။ အချို့သည် ဗိဿဏုဟူ၍၊ အချို့သည် ဟရ (ရှီဝ) ဟူ၍၊ အချို့သည် အရှင် ဘြဟ္မာ ဟူ၍ ရှာကြ၏။

Verse 19

इन्द्रादिनामभिः केचित् सूर्यं सोमञ्च कालकम् ब्रह्मादिस्तम्भपर्यन्तं जगद्विष्णुं वदन्ति च

အချို့သည် အိန္ဒြာ စသည့် နာမများဖြင့် ခေါ်ဆိုကာ စကြဝဠာ၏ အရှင်—ဗိဿဏု—ကို နေ၊ လ၊ နှင့် ကာလ (အချိန်) အဖြစ် ထင်ရှားသည်ဟု ဆိုကြ၏။ ဘြဟ္မာမှ စ၍ တိုင်တံတစ်တိုင်အထိပင် အားလုံးကို ဗိဿဏုဟူ၍ ဆိုကြ၏။

Verse 20

स विष्णुः परमं ब्रह्म यतो नावर्तते पुनः सुवर्णादिमहादानपुण्यतीर्थावगाहनैः

ထိုဗိဿဏုသည် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန် ဖြစ်၍ ထိုအရာမှ ပြန်လည် လှည့်မလာတော့ (သံသရာသို့)။ ရွှေစသည့် မဟာဒါနများ၏ ကုသိုလ်နှင့် ကုသိုလ်ပြည့်ဝသော တီရ္ထများတွင် ရေချိုးဝင်ခြင်းတို့ဖြင့် ထိုအခြေအနေသို့ ချဉ်းကပ်ရ၏။

Verse 21

ध्यानैर् व्रतैः पूजया च धर्मश्रुत्या तदाप्नुयात् आत्मानं रथिनं विद्धि शरीरं रथमेव तु

ဓ్యာန (တရားထိုင်ခြင်း)၊ ဝရတ (သီလကတိ)၊ ပူဇာ (ပူဇော်ခြင်း) နှင့် ဓမ္မကို နားထောင်ခြင်းတို့ဖြင့် ထိုအရာကို ရရှိနိုင်၏။ အတ္တမန်ကို ရထားစီးသူ (မောင်းသူ) ဟု သိလော့၊ ကိုယ်ခန္ဓာကိုမူ ရထားဟုသာ သိလော့။

Verse 22

बुद्धिन्तु सारथिं विद्धि मनः प्रग्रहमेव च इन्द्रयाणि हयानाहुर्विषयांश्चेषुगोचरान्

ဗုဒ္ဓိ (buddhi) ကို ရထားမောင်းသူ (sārathi) ဟု သိလော့၊ မန (manas) ကိုလည်း ကြိုးကွင်း (reins) ဟု အမှန်တကယ် သိလော့။ အင်ဒြိယများကို မြင်းများဟု ဆိုကြပြီး၊ အာရုံဝတ္ထုများ (viṣaya) သည် ၎င်းတို့ လှုပ်ရှားသွားလာရာ နယ်ပယ်များ ဖြစ်သည်။

Verse 23

आत्मेन्द्रियमनोयुक्तं भोक्तेत्याहुर्मनीषिणः यस्त्वविज्ञानवान् भवत्ययुक्तेन मनसा सदा

ပညာရှိတို့က အင်ဒြိယနှင့် မနတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသောအခါ ‘ခံစားသူ/အတွေ့အကြုံယူသူ’ သည် အတ္တ (Self) ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် ခွဲခြားသိမြင်မှုမရှိသူသည် မထိန်းချုပ်ထားသော မနနှင့် အမြဲတမ်း တွဲလျက်ရှိသဖြင့် (ကမ္မဘဝ၌) ချည်နှောင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

Verse 24

न सत्पदमवाप्नोति संसारञ्चाधिगच्छति यस्तु विज्ञानवान् भवति युक्तेन मनसा सदा

ထိုသူသည် စတ်ပဒ (အမှန်တရား၏ အမြင့်ဆုံးအခြေအနေ) ကို မရောက်နိုင်၊ ထိုအစား သံသရာကိုသာ ဆက်လက် ရောက်ရှိသွားသည်။ ခွဲခြားသိမြင်မှုရှိသော်လည်း မနကို အမြဲတမ်း ထိန်းချုပ်၍ မယုတ်ညံ့စွာ မထားနိုင်လျှင် ထိုသို့ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 25

स तत्पदमवाप्नोति यस्माद्भूयो न जायते विज्ञानसारथिर्यस्तु मनःप्रग्रहवान्नरः

ထိုသူသည် ထိုအမြင့်ဆုံးအခြေအနေ (တတ်ပဒ) ကို ရောက်ရှိသည်၊ ထိုနေရာမှ ပြန်လည် မမွေးဖွားတော့။ ခွဲခြားသိမြင်မှု (vijñāna) ကို ရထားမောင်းသူအဖြစ်ထားပြီး မနကို ကြိုးကွင်းကဲ့သို့ တင်းကျပ်စွာ ထိန်းထားသော လူသည် ထိုသို့ ဖြစ်သည်။

Verse 26

सो ऽध्वानं परमाप्नोति तद्विष्णोः परमं पदम् इन्द्रियेभ्यः परा ह्य् अर्था अर्थेभ्यश् च परं मनः

ထိုသူသည် အမြင့်ဆုံးလမ်းကြောင်းကို ရောက်ရှိသည်၊ ထိုသည် ဗိဿဏု၏ အမြင့်ဆုံးပဒ (အထွတ်အထိပ်အနေအထား) ဖြစ်သည်။ အာရုံဝတ္ထုများသည် အင်ဒြိယများထက် မြင့်သည်၊ အာရုံဝတ္ထုများထက်လည်း မနသည် ပို၍ မြင့်သည်။

Verse 27

मनसस्तु परा बुद्धिः बुद्धेरात्मा महान् परः महतः परमव्यक्तमव्यक्तात्पुरुषः परः

စိတ် (manas) ထက် မြင့်သည်မှာ ဉာဏ်အင်အား (buddhi) ဖြစ်၏။ ဉာဏ်ထက် မြင့်သည်မှာ မဟတ် (Mahat) အကြီးမားသော သဘောတရား ဖြစ်၏။ မဟတ်ထက် မြင့်သည်မှာ အဗျက်တ (Avyakta) မထင်ရှားသော အခြေအနေ ဖြစ်ပြီး၊ အဗျက်တထက် မြင့်သည်မှာ ပုရုရှ (Puruṣa) အမြင့်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်၏။

Verse 28

पुरुषान्न परं किञ्चित् सा काष्ठा सा परा गतिः एषु सर्वेषु भूतेषु गूढात्मा न प्रकाशते

ပုရုရှ (Puruṣa) ထက် မြင့်သောအရာ မရှိ။ ထိုသည် အဆုံးစွန်သော ကန့်သတ်ချက်၊ ထိုသည် အမြင့်ဆုံး သွားရာလမ်း ဖြစ်၏။ ဤသတ္တဝါအားလုံးအတွင်း၌ အတ္တ (Self) သည် ဖုံးကွယ်နေ၍ သာမန်အမြင်အာရုံ၌ မထင်ရှားပေါ်လွင်။

Verse 29

दृश्यते त्वग्र्यया बुध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः यच्छेद्वाङ्मनसी प्राज्ञः तद्यच्छेज्ज्ञानमात्मनि

သို့ရာတွင် ထိုအရာကို သေးငယ်သိမြင်သူတို့သည် အလွန်သေးငယ်၍ အထက်မြတ်သော ဉာဏ် (buddhi) ဖြင့် မြင်နိုင်၏။ ပညာရှိသည် စကားနှင့် စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ရမည်။ ထိုထိန်းချုပ်ထားသော အသိဉာဏ်ကို အတ္တ (Self) အတွင်းသို့ ပေါင်းစည်းရမည်။

Verse 30

ज्ञानमात्मनि महति नियच्छेच्छान्त आत्मनि ज्ञात्वा ब्रह्मात्मनोर्योगं यमाद्यैर् ब्रह्म सद्भवेत्

အသိဉာဏ်ကို အကြီးမားသော အတ္တ (Self) အတွင်း—ငြိမ်းချမ်းသော အတွင်းအတ္တ၌—စုစည်းထိန်းသိမ်းရမည်။ ဘြဟ္မန်နှင့် ကိုယ်ပိုင်အတ္တတို့၏ ယောဂ (ပေါင်းစည်းမှု) ကို သိမြင်ပြီးနောက်၊ ယမ (yama) စသည့် စည်းကမ်းများဖြင့် ဘြဟ္မန်၌ အမှန်တကယ် တည်မြဲလာ၏။

Verse 31

अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ यमाश् च नियमाः पञ्च शौचं सन्तोषसत्तपः

အဟിംသာ (အကြမ်းမဖက်ခြင်း)၊ သစ္စာ (အမှန်တရား)၊ အစတေးယ (မခိုးယူခြင်း)၊ ဘြဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းသော စည်းကမ်းဖြင့် နေထိုင်ခြင်း)၊ အပရိဂ္ဂရဟ (မပိုင်ဆိုင်လိုခြင်း) — ဤတို့သည် ယမ (yama) ငါးပါး ဖြစ်၏။ နိယမ (niyama) ငါးပါးမှာ သောချ (သန့်ရှင်းမှု)၊ သန္တောသ (ကျေနပ်မှု)၊ သတ္တပ (မှန်ကန်သော တပဿ) နှင့် ကျန်သော အကျင့်ဝတ်များ ဖြစ်၏။

Verse 32

स्वाध्यायेश्वरपूजा च आसनं पद्मकादिकं प्राणायामो वायुजयः प्रत्याहारः स्वनिग्रहः

ကိုယ်တိုင်လေ့လာခြင်း (သွာဓျာယ) နှင့် အရှင်ဘုရားကို ပူဇော်ခြင်း; ပဒ္မအာသန စသည့် အာသနများ; ပရာဏာယာမ—အသက်ဝင်လေ (ပရာဏဝါယု) ကို အနိုင်ယူထိန်းချုပ်ခြင်း; နှင့် ပရတ်ယာဟာရ—အာရုံများကို ပြန်လည်ဆုတ်ခွာ၍ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်ခြင်း—ဤတို့သည် ယောဂကျင့်စဉ်၏ စည်းကမ်းများ ဖြစ်သည်။

Verse 33

शुभे ह्य् एकत्र विषये चेतसो यत् प्रधारणं निश् चलत्वात्तु धीमद्भिर्धारणा द्विज कथ्यते

အို ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေးသူ)၊ စိတ်ကို ကောင်းမြတ်သော အရာတစ်ခုတည်းပေါ်တွင် မလှုပ်မယှက် တည်ငြိမ်စွာ ချုပ်ကိုင်ထားခြင်းကို—တစ်ချက်တည်းတည်နေသော သဘောကြောင့်—ပညာရှိတို့က “ဓာရဏာ” ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 34

पौनःपुन्येन तत्रैव विषयेष्वेव धारणा ध्यानं स्मृतं समाधिस्तु अहं ब्रह्मात्मसंस्थितिः

ထပ်ခါထပ်ခါ လေ့ကျင့်ခြင်းအားဖြင့် ထိုနေရာတည်းတွင်ပင် အရာဝတ္ထုတစ်ခုတည်းအပေါ် စိတ်ကို ချုပ်ကိုင်တည်ထားခြင်းကို “ဓာရဏာ” ဟု ဆိုသည်။ ထိုသို့ ဆက်လက်တည်မြဲသော အာရုံပြုခြင်းကို “ဓျာန” ဟု မှတ်ယူကြပြီး၊ “သမာဓိ” သည် “ငါသည် ဘြဟ္မန်” ဟူသော အတ္တ-ဘြဟ္မ အတည်ပြုသိမြင်မှု၌ အတ္မ၌ တည်နေခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 35

घटध्वंसाद्यथाकाशमभिन्नं नभसा भवेत् मुक्तो जीवो ब्रह्मणैवं सद्ब्रह्म ब्रह्म वै भवेत्

အိုး (ဃဋ) ပျက်စီးသွားသောအခါ အိုးအတွင်းရှိ အာကာသသည် မိုးကောင်းကင်အကျယ်ကြီးနှင့် မခွဲခြားနိုင်သကဲ့သို့၊ လွတ်မြောက်သော ဇီဝသည်လည်း ဘြဟ္မန်နှင့် တစ်သားတည်း ဖြစ်လာသည်။ ထိုစစ်မှန်သော ဘြဟ္မန်သည် အမှန်တကယ် ဘြဟ္မန်ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 36

आत्मानं मन्यते ब्रह्म जीवो ज्ञानेन नान्यथा जीवो ह्य् अज्ञानतत्कार्यमुक्तः स्यादजरामरः

စစ်မှန်သော ဉာဏ်ကြောင့် ဇီဝသည် မိမိကိုယ်ကို ဘြဟ္မန်ဟု သိမြင်သည်၊ အခြားသဘောမဟုတ်။ ဇီဝသည် အဝိဇ္ဇာနှင့် ထိုအဝိဇ္ဇာမှ ဖြစ်ပေါ်သော အကျိုးသက်ရောက်မှုများမှ လွတ်မြောက်သွားလျှင် အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းကင်းသော အဇရာအမရ ဖြစ်လာသည်။

Verse 37

अग्निर् उवाच वशिष्ठ यमगीतोक्ता पठतां भुक्तिमुक्तिदा आत्यन्तिको लयः प्रोक्तो वेदान्तब्रह्मधीमयः

အဂ္နိက မိန့်တော်မူသည်—အို ဝသိဋ္ဌ၊ «ယမဂီတာ» ဟုခေါ်သော ဤသင်ကြားချက်ကို ရွတ်ဖတ်သူတို့အား လောကီအာနန္ဒနှင့် မောက္ခ လွတ်မြောက်ခြင်း နှစ်ပါးလုံးကို ပေးတော်မူ၏။ ဤနေရာ၌ «အာတျန္တိက လယ» ဟူသော အဆုံးစွန် ပျောက်ကွယ်ခြင်းကို၊ ဗေဒാന്ത၏ ဗြဟ္မန် သိမြင်ပညာအဖြစ် ကြေညာထားသည်။

Frequently Asked Questions

It teaches that liberation arises from discrimination, desirelessness, and yogic discipline, culminating in Vedāntic realization of the jīva’s non-difference from Brahman—identified also as Viṣṇu/Hari.

The body is the chariot, buddhi the charioteer, mind the reins, senses the horses, and objects their field; disciplined mind guided by discriminative knowledge leads to the ‘highest station of Viṣṇu’ (mokṣa).

Yamas and niyamas (including ahiṃsā, satya, asteya, brahmacarya, aparigraha; plus śauca, santoṣa, tapaḥ, svādhyāya, īśvara-pūjā), along with āsana, prāṇāyāma, pratyāhāra, dhāraṇā, dhyāna, and samādhi.

They function as a chain of authoritative lineages validating a unified doctrine of śreyas: restraint, equanimity, discernment, and desirelessness leading to Brahman-knowledge.