Sukta 53

Mantra 1

इन्द्रापर्वता बृहता रथेन वामीरिष आ वहतं सुवीराः । वीतं हव्यान्यध्वरेषु देवा वर्धेथां गीर्भिरिळया मदन्ता ॥

ഹേ ഇന്ദ്രനും പർവതനും! വിശാലമായ രഥത്തിൽ വന്ന്, വാമീഃ ഇഷഃ (ആഗ്രഹ്യമായ പോഷകധാരകൾ)യും സുവീരാഃ (വീരബലം ജനിപ്പിക്കുന്ന ഊർജങ്ങൾ)യും ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരിക. ഹേ ദേവന്മാരേ, അധ്വരേഷു (യജ്ഞകർമ്മങ്ങളിൽ) ഹവ്യങ്ങളെ ആസ്വദിക്കുവിൻ; ഞങ്ങളുടെ ഗീർഭിഃ (പ്രേരിത സ്തുതിവചനങ്ങൾ)കൊണ്ട് വർദ്ധിക്കുവിൻ, ആ വർദ്ധനയിൽ ഇളാ (പോഷകാനന്ദം)കൊണ്ട് മദന്താ (ഉല്ലാസഭരിതരായി) പ്രവർത്തിയിലേക്കു നീങ്ങുവിൻ.

Mantra 2

तिष्ठा सु कं मघवन्मा परा गाः सोमस्य नु त्वा सुषुतस्य यक्षि । पितुर्न पुत्रः सिचमा रभे त इन्द्र स्वादिष्ठया गिरा शचीवः ॥

ഹേ മഘവൻ, സമാധാനത്തോടെ ഇവിടെ നില്ക്കുക; അകന്നു പോകരുത്. ഇപ്പോൾ സുഷുത (നന്നായി പിഴിഞ്ഞ) സോമത്തിനായി ഞാൻ നിന്നെ യജിക്കുന്നു/ആഹ്വാനിക്കുന്നു. പിതാവിന്റെ പങ്കിനായി കൈ നീട്ടുന്ന പുത്രനെപ്പോലെ, നിന്റെ സ്രവിക്കുന്ന ദാനധാരയിലേക്കു ഞാൻ കൈ നീട്ടുന്നു—ഹേ ഇന്ദ്ര, ശചീവഃ (ഫലപ്രദശക്തിയുടെ അധിപൻ), അതിമധുരമായ ഗിരാ (വാണി)കൊണ്ട്.

Mantra 3

शंसावाध्वर्यो प्रति मे गृणीहीन्द्राय वाहः कृणवाव जुष्टम् । एदं बर्हिर्यजमानस्य सीदाथा च भूदुक्थमिन्द्राय शस्तम् ॥

ഹേ അധ്വര്യു, എന്റെ വിളിക്കു പ്രതികരിച്ച് അംഗീകാരവചനം ഉച്ചരിക്കൂ: ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി ഞങ്ങൾ വാഹഃ (അർപ്പണ-മാർഗം/യജ്ഞപഥം) ജുഷ്ട (പ്രിയവും സ്വീകര്യവും) ആക്കും. യജമാനന്റെ ഈ ബർഹി (പവിത്രാസനം)മേൽ ഇരിക്കൂ; പിന്നെ ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി ശസ്ത (യഥാർത്ഥ സ്തുതിരൂപ) ഉക്ഥ (പ്രേരിത വാണി) ഉദിക്കട്ടെ.

Mantra 4

जायेदस्तं मघवन्त्सेदु योनिस्तदित्त्वा युक्ता हरयो वहन्तु । यदा कदा च सुनवाम सोममग्निष्ट्वा दूतो धन्वात्यच्छ ॥

ഹേ മഘവൻ (ഉദാരദാതാവേ), അസ്തം—വീട്ടിലേക്കുള്ള മടങ്ങിവരവ്—സത്യമായ വിശ്രമസ്ഥാനമാകട്ടെ, പുതുക്കലിന്റെ യോനി പോലെയുള്ള ആശ്രയമാകട്ടെ; അപ്പോൾ നിന്റെ യുക്ത ഹരയഃ (കപില അശ്വങ്ങൾ) നിന്നെ ഞങ്ങളിലേക്കു വഹിക്കട്ടെ. എപ്പോഴെപ്പോഴാണ് ഞങ്ങൾ സോമം പിഴിയുന്നതോ, അപ്പോൾ അഗ്നി നിന്റെ ദൂതനായി വിശാലാന്തരങ്ങൾ കടന്ന് നിന്റെ അടുക്കലേക്കു വേഗം എത്തുന്നു.

Mantra 5

परा याहि मघवन्ना च याहीन्द्र भ्रातरुभयत्रा ते अर्थम् । यत्रा रथस्य बृहतो निधानं विमोचनं वाजिनो रासभस्य ॥

ഹേ മഘവൻ ഇന്ദ്ര, മുന്നോട്ട് പോകുക; പിന്നെയും വരിക—ഹേ ഭ്രാതാവേ—ഈ ഇരുവിധ ഗതികളിലും തന്നെയാണ് നിന്റെ അർത്ഥം/ഉദ്ദേശ്യം: എവിടെയാണ് മഹത്തായ രഥത്തിന്റെ നിധാനം (സ്ഥാപനം) ഉള്ളത്, എവിടെയാണ് വാജിൻ (ബലവാഹകൻ) റാസഭ (ഗർദഭ)ന്റെ വിമോചനം—മോചനം—കാണപ്പെടുന്നത്.

Mantra 6

अपाः सोममस्तमिन्द्र प्र याहि कल्याणीर्जाया सुरणं गृहे ते । यत्रा रथस्य बृहतो निधानं विमोचनं वाजिनो दक्षिणावत् ॥

സോമം പാനം ചെയ്ത്, ഹേ ഇന്ദ്ര, അസ്തം—നിന്റെ വീട്ടിലേക്കു—മുന്നോട്ട് പോകുക; അവിടെ നിന്റെ കല്യാണീ ജായാ, സന്തോഷസമൃദ്ധിയാൽ നിറഞ്ഞ, ആനന്ദമുള്ള ഗൃഹത്തിൽ വസിക്കുന്നു. അവിടെയാണ് മഹത്തായ രഥത്തിന്റെ നിധാനം (സ്ഥാപനം) ഉള്ളത്; അവിടെയാണ് വാജിൻ (ബലവാൻ)ന്റെ വിമോചനം—മോചനം—ഉള്ളത്, ദക്ഷിണാവത്—യോഗ്യ ദാനം (ദക്ഷിണാ) സഹിതം.

Mantra 7

इमे भोजा अङ्गिरसो विरूपा दिवस्पुत्रासो असुरस्य वीराः । विश्वामित्राय ददतो मघानि सहस्रसावे प्र तिरन्त आयुः ॥

ഈ ഉപകാരികളായ അങ്ഗിരസർ—ബഹുരൂപികൾ, പ്രകാശമുള്ള ദ്യൗവിന്റെ പുത്രന്മാർ, അസുര (പ്രഭു)വിന്റെ വീരന്മാർ—വിശ്വാമിത്രനു സമൃദ്ധിയുടെ ദാനങ്ങൾ നൽകിക്കൊണ്ട്, സഹസ്ര സാവകളാൽ (ആയിരം പ്രവാഹങ്ങളാൽ) ആയുസ്സിനെ മുന്നോട്ടു നീട്ടുന്നു.

Mantra 8

रूपंरूपं मघवा बोभवीति मायाः कृण्वानस्तन्वं परि स्वाम् । त्रिर्यद्दिवः परि मुहूर्तमागात्स्वैर्मन्त्रैरनृतुपा ऋतावा ॥

രൂപംതോറും മഘവാൻ (ഉദാരദാതാവ്) സ്വയം ആകുന്നു; മായകൾ സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ തന്നെ തനുവിനെ ചുറ്റും രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു മുഹൂർത്തത്തിൽ അവൻ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ദ്യൗവിനെ പരിക്രമിച്ചു—സ്വന്തം മന്ത്രങ്ങളാൽ; അനൃത (അക്രമം)ക്കെതിരായ കാവൽക്കാരൻ, ഋത (സത്യക്രമം) സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ.

Mantra 9

महाँ ऋषिर्देवजा देवजूतोऽस्तभ्नात्सिन्धुमर्णवं नृचक्षाः । विश्वामित्रो यदवहत्सुदासमप्रियायत कुशिकेभिरिन्द्रः ॥

മഹാനായ ഋഷി—ദേവജാതൻ, ദേവന്മാർ പ്രേരിപ്പിച്ചവൻ—നൃചക്ഷാഃ (മനുഷ്യരെ കാണുന്നവൻ) അർണവസമമായ സിന്ധുവിനെ ഉറപ്പിച്ചു നിർത്തി. വിശ്വാമിത്രൻ സുധാസനെ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ, കുശികന്മാരോടൊപ്പം ഇന്ദ്രൻ അപ്രിയ (വൈരഭാവം)ത്തിനെതിരെ തിരിഞ്ഞു.

Mantra 10

हंसा इव कृणुथ श्लोकमद्रिभिर्मदन्तो गीर्भिरध्वरे सुते सचा । देवेभिर्विप्रा ऋषयो नृचक्षसो वि पिबध्वं कुशिकाः सोम्यं मधु ॥

ഹംസങ്ങളെപ്പോലെ നിങ്ങൾ തെളിഞ്ഞ ശ്ലോകം (സ്തുതിഗാനം) നിർമ്മിക്കുവിൻ; അദ്രി (സോമപിഷണക്കല്ലുകൾ)യും ഗീർഭിഃ (സ്തുതിവചനങ്ങൾ)യും കൊണ്ട് മദമത്തരായി, സോമം സുതമാകുന്ന അധ്വര യജ്ഞത്തിൽ ഒരുമിച്ച് ഇരിക്കുവിൻ. ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ഋഷിമാരേ, നൃചക്ഷസരേ—ദേവന്മാരോടൊപ്പം, ഹേ കുശികന്മാരേ, മധുരമായ സോമ്യ മധുവിനെ പൂർണ്ണമായി പാനം ചെയ്‍വിൻ.

Mantra 11

उप प्रेत कुशिकाश्चेतयध्वमश्वं राये प्र मुञ्चता सुदासः । राजा वृत्रं जङ्घनत्प्रागपागुदगथा यजाते वर आ पृथिव्याः ॥

മുന്നോട്ട് നീങ്ങുവിൻ, ഹേ കുശികന്മാരേ; നിങ്ങളുടെ ചേതനയെ ഉണർത്തുവിൻ; റായ (സമൃദ്ധി)ക്കായി അശ്വത്തെ വിടുവിൻ—ഹേ സുദാസ്. രാജാവ് വൃത്ര (ആവരണകാരൻ)നെ മുന്നോട്ട്, പിന്നോട്ട്, മുകളിലേക്ക്—എല്ലാ ദിശകളിലും—തകർത്തു; പിന്നെ ഭൂമിയുടെ വിശാലതയിൽ നിന്നുള്ള തിരഞ്ഞെടുത്ത വരം (വരദാനം) നേടാൻ അവൻ യജ്ഞം ചെയ്യുന്നു.

Mantra 12

य इमे रोदसी उभे अहमिन्द्रमतुष्टवम् । विश्वामित्रस्य रक्षति ब्रह्मेदं भारतं जनम् ॥

ഈ രണ്ടു രോദസീ (ദ്യൗയും പൃഥ്വിയും) ധരിക്കുന്നവനെ—ആ ഇന്ദ്രനെ ഞാൻ സ്തുതിയാൽ ബലപ്പെടുത്തി. ഈ ബ്രഹ്മം (മന്ത്രശക്തി) വിശ്വാമിത്രന്റെ ഭാരത ജനത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

Mantra 13

विश्वामित्रा अरासत ब्रह्मेन्द्राय वज्रिणे । करदिन्नः सुराधसः ॥

വിശ്വാമിത്രന്മാർ വജ്രധാരി ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി ബ്രഹ്മം (വാണി/മന്ത്രം) നിർമ്മിച്ചു; ആ ദീപ്തമായ കര്‍മ്മം തന്നേ ഞങ്ങൾക്ക് സുദാനസമ്പന്നമായ, സമൃദ്ധവും മനോഹരവുമായ മംഗളം വരുത്തട്ടെ.

Mantra 14

किं ते कृण्वन्ति कीकटेषु गावो नाशिरं दुह्रे न तपन्ति घर्मम् । आ नो भर प्रमगन्दस्य वेदो नैचाशाखं मघवन्रन्धया नः ॥

കീകടന്മാരുടെ ഇടയിൽ നിന്റെ പ്രകാശകിരണങ്ങൾ എന്ത് ചെയ്യുന്നു? അവിടെ പശുക്കൾ സമൃദ്ധമായ സാരം പാൽ ആയി കറക്കുന്നില്ല; ഘൃതത്തിന്റെ ഉഷ്ണതയും ജ്വലിപ്പിക്കുന്നില്ല. വക്രസൗരഭത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥ വേദം (ജ്ഞാനം) ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരിക; ഹേ മഘവൻ, യഥാവംശത്തിന് പറ്റാത്ത ശാഖാരഹിത/പരദേശീയ വളർച്ചയെ ഞങ്ങൾക്ക് കീഴടക്കിക്കൊടുക്കുക.

Mantra 15

ससर्परीरमतिं बाधमाना बृहन्मिमाय जमदग्निदत्ता । आ सूर्यस्य दुहिता ततान श्रवो देवेष्वमृतमजुर्यम् ॥

സസർപരീ അയോഗ്യമായ മനസ്സിനെ തള്ളിനീക്കി, ബൃഹത് (മഹത്തിനെ) അളന്നു; ജമദഗ്നിദത്തയായ സൂര്യപുത്രി ദേവന്മാരിൽ അമൃതവും അജരവുമായ ശ്രവണ-യശസ്സിനെ വ്യാപിപ്പിച്ചു.

Mantra 16

ससर्परीरभरत्तूयमेभ्योऽधि श्रवः पाञ्चजन्यासु कृष्टिषु । सा पक्ष्या नव्यमायुर्दधाना यां मे पलस्तिजमदग्नयो ददुः ॥

സസർപരീ വേഗത്തിൽ അഞ്ചജന്യ കൃഷ്ടികളിൽ ശ്രവഃ—പ്രേരിത ശ്രവണ-യശസ്—അധിഷ്ഠാപിച്ചു. അവൾ ചിറകുള്ളവളായി, നവ്യമായ ആയുഃ (ജീവന്ബലം) സ്ഥാപിക്കുന്നവൾ—പലസ്തി-ജമദഗ്നി അഗ്നികൾ എനിക്ക് ദാനമായി നൽകിയ അവളേ.

Mantra 17

स्थिरौ गावौ भवतां वीळुरक्षो मेषा वि वर्हि मा युगं वि शारि । इन्द्रः पातल्ये ददतां शरीतोररिष्टनेमे अभि नः सचस्व ॥

യോജിതമായ രണ്ടു ശക്തികളും സ്ഥിരമായിരിക്കട്ടെ; അക്ഷം ദൃഢമായിരിക്കട്ടെ; കെട്ടുകൾ വഴുതിപ്പോകരുത്, യുഗം പിളരരുത്. അസമമായ പാതയിൽ ഇന്ദ്രൻ സ്ഥിരത നൽകട്ടെ; ഹേ അഖണ്ഡനാഭിയേ, ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഞങ്ങളോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്ക.

Mantra 18

बलं धेहि तनूषु नो बलमिन्द्रानळुत्सु नः । बलं तोकाय तनयाय जीवसे त्वं हि बलदा असि ॥

ഞങ്ങളുടെ തനൂകളിൽ ബലം സ്ഥാപിക്കേണമേ, ഹേ ഇന്ദ്ര; ഞങ്ങളുടെ അഖണ്ഡ ഉത്സുകളിൽ ബലം. ജീവിക്കുവാൻ വേണ്ടി തോകത്തിനും തനയത്തിനും ബലം നൽകേണമേ; നീയല്ലോ സത്യത്തിൽ ബലദാതാവ്.

Mantra 19

अभि व्ययस्व खदिरस्य सारमोजो धेहि स्पन्दने शिंशपायाम् । अक्ष वीळो वीळित वीळयस्व मा यामादस्मादव जीहिपो नः ॥

ഖദിരത്തിന്റെ സാരം വ്യാപിച്ചു ഗ്രഹിക്ക; ശിംശപാ-മരത്തിൽ സ്പന്ദിക്കുന്ന ചലനത്തിൽ ഓജസ് (ബലം) സ്ഥാപിക്ക. ഹേ അക്ഷം (ധുരി), ദൃഢമാകുക—ദൃഢമായി ഉറച്ചു നിന്നു, നിന്റെ ദൃഢത വർധിപ്പിക്ക; ഈ പാതയിൽ നിന്ന് വഴുതിപ്പോകരുത്; ഹേ ചലനത്തെ ധരിക്കുന്നവനേ, ഞങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കരുത്.

Mantra 20

अयमस्मान्वनस्पतिर्मा च हा मा च रीरिषत् । स्वस्त्या गृहेभ्य आवसा आ विमोचनात् ॥

ഈ വനസ്പതി-പതി (വനത്തിന്റെ അധിപൻ) ഞങ്ങളെ കാക്കട്ടെ—അവൻ ഞങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കരുത്, ഞങ്ങളെ ഹാനിപ്പിക്കരുത്. സ്വസ്തിയോടെ, ആശ്രയ-രക്ഷയോടെ, എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിമോചനത്തോടുകൂടെ, ഞങ്ങളെ നമ്മുടെ ഗൃഹങ്ങളിലേക്കു എത്തിക്കട്ടെ.

Mantra 21

इन्द्रोतिभिर्बहुलाभिर्नो अद्य याच्छ्रेष्ठाभिर्मघवञ्छूर जिन्व । यो नो द्वेष्ट्यधरः सस्पदीष्ट यमु द्विष्मस्तमु प्राणो जहातु ॥

ഇന്ദ്രൻ ഇന്ന് ഞങ്ങളിലേക്കു തന്റെ അനവധി സഹായങ്ങളോടും, ശ്രേഷ്ഠ ഉപകാരങ്ങളോടും കൂടി വരട്ടെ; ഹേ മഘവൻ, ഹേ ശൂര, മുന്നോട്ടു കുതിക്കുന്ന ഉന്മേഷത്തിൽ ഞങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിക്ക. ഞങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവൻ, അധര (നീച) ചേതനയുള്ളവൻ—അവൻ വീണുപോകട്ടെ; ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവന്റെ പ്രാണം തന്നെ അവനെ ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ.

Mantra 22

परशुं चिद्वि तपति शिम्बलं चिद्वि वृश्चति । उखा चिदिन्द्र येषन्ती प्रयस्ता फेनमस्यति ॥

പരശുവിനെയും (കോടാലിയെയും) അവൾ ജ്വലിപ്പിച്ച് ദീപ്തമാക്കുന്നു; ശിംബലത്തെയും മുറിച്ച് വേർതിരിക്കുന്നു. ഹേ ഇന്ദ്രാ! ഉഖാ (ചൂളപ്പാത്രം) പോലും, മുന്നോട്ട് തള്ളിവെച്ച് പ്രവർത്തനത്തിലാക്കിയാൽ, ഫേനത്തെ (നുരയെ) തെറിപ്പിക്കുന്നു—അങ്ങനെ നിന്റെ ബലം ജഡ ഉപകരണങ്ങളെയും സജീവമാക്കി, ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് വിജയം വരുത്തട്ടെ.

Mantra 23

न सायकस्य चिकिते जनासो लोधं नयन्ति पशु मन्यमानाः । नावाजिनं वाजिना हासयन्ति न गर्दभं पुरो अश्वान्नयन्ति ॥

വിവേകമുള്ളവർ സായകനെ (തീക്ഷ്ണബുദ്ധിയെ) തിരിച്ചറിയുന്നു; പശുവെന്നു കരുതി ലോധനെ (മന്ദബുദ്ധിയെ) നേതാവാക്കി മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നില്ല. ബലവാനെ ബലവാൻ പരിഹസിക്കുവാൻ വിടുന്നില്ല; അശ്വങ്ങളുടെ മുമ്പിൽ ഗർദഭനെ (കഴുതയെ) നിർത്തുന്നില്ല.

Mantra 24

इम इन्द्र भरतस्य पुत्रा अपपित्वं चिकितुर्न प्रपित्वम् । हिन्वन्त्यश्वमरणं न नित्यं ज्यावाजं परि णयन्त्याजौ ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ! ഭരതന്റെ ഈ പുത്രന്മാർ അപപിത്വം (പിന്നോട്ട് വീഴാതിരിപ്പ്) പഠിച്ചിരിക്കുന്നു; പ്രപിത്വം (അവനതി) അല്ല. അവർ അരണ അശ്വത്തെ (അഥാക കുതിരയെ) ഓടിക്കുന്നു, നിത്യമായി പരാജയപ്പെടുന്നതിനെ അല്ല; ആജൗ (യുദ്ധത്തിൽ) അവർ ജ്യാവാജ (ധനുസ്സുബലമുള്ള) പൂർണ്ണതയുടെ ബലത്തെ വിജയംവരെ പരി-നയന്തി—ചുറ്റിച്ചുകൊണ്ട് നയിക്കുന്നു.