
Sukta 3.53
Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.53)
Indra-Parvata
Triṣṭubh (probable)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପର୍ବତ ସହ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ—ସେମାନେ ନିଜ ମହା ରଥରେ ଆସି ସୋମ ପାନ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଯଜ୍ଞକାରୀମାନଙ୍କୁ ବଳ, ବିଜୟ ଓ ପ୍ରଚୁର ‘ପୋଷକ ଧାରା’ (ଇଷଃ) ଦାନ କରନ୍ତୁ। ଏଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର-ଶକ୍ତିର ସ୍ତୁତିକୁ କବିଙ୍କ ଗଢ଼ା ବ୍ରହ୍ମନ୍ (ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର-ରଚନା) ସହ ଗୁଞ୍ଜାଇ, ଭରତ ଜନଙ୍କ ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧି, ବୀର୍ୟ, ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ସଫଳତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି।
Mantra 1
इन्द्रापर्वता बृहता रथेन वामीरिष आ वहतं सुवीराः । वीतं हव्यान्यध्वरेषु देवा वर्धेथां गीर्भिरिळया मदन्ता ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପର୍ବତ! ବିଶାଳ ରଥରେ ଆସି, ବାମୀଃ ଇଷଃ (ଇଚ୍ଛିତ ପୋଷଣ-ଧାରା) ଓ ସୁବୀରାଃ (ବୀରବଳ ଜନାଉଥିବା ଶକ୍ତି) ଆମ ପାଖକୁ ବହି ଆଣ। ହେ ଦେବମାନେ, ଅଧ୍ୱରେଷୁ (ଯଜ୍ଞକର୍ମରେ) ହବ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆସ୍ୱାଦ କର; ଆମ ଗୀର୍ଭିଃ (ପ୍ରେରିତ ସ୍ତୁତିବାଣୀ) ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଅ, ଏବଂ ସେହି ବୃଦ୍ଧିରେ ଇଳା (ପୋଷକ ଆନନ୍ଦ)ରେ ମଦନ୍ତା (ଉଲ୍ଲାସିତ ହୋଇ) କ୍ରିୟା ପ୍ରତି ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅ।
Mantra 2
तिष्ठा सु कं मघवन्मा परा गाः सोमस्य नु त्वा सुषुतस्य यक्षि । पितुर्न पुत्रः सिचमा रभे त इन्द्र स्वादिष्ठया गिरा शचीवः ॥
ହେ ମଘବନ୍, ଶାନ୍ତିରେ ଏଠି ଦଢ଼ି ରୁହ; ଦୂରକୁ ଯାଅନି। ଏବେ ସୁଷୁତ (ଭଲଭାବେ ପିଷା) ସୋମ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଜେ/ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ପିତାଙ୍କ ଭାଗ ପାଇଁ ହାତ ବଢ଼ାଉଥିବା ପୁତ୍ର ପରି, ମୁଁ ତୁମର ସ୍ରବମାଣ ଦାନଧାରା ପ୍ରତି ହାତ ବଢ଼ାଉଛି—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶଚୀବଃ (କାର୍ଯ୍ୟସାଧକ ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି), ସର୍ବାଧିକ ମଧୁର ଗିରା (ବାଣୀ)ଦ୍ୱାରା।
Mantra 3
शंसावाध्वर्यो प्रति मे गृणीहीन्द्राय वाहः कृणवाव जुष्टम् । एदं बर्हिर्यजमानस्य सीदाथा च भूदुक्थमिन्द्राय शस्तम् ॥
ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ମୋ ଡାକକୁ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଇ ସ୍ୱୀକୃତିର ବାକ୍ୟ ଉଚ୍ଚାର: ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଆମେ ବାହଃ (ଅର୍ପଣ-ମାର୍ଗ/ଯଜ୍ଞପଥ)କୁ ଜୁଷ୍ଟ (ପ୍ରିୟ ଓ ସ୍ୱୀକାର୍ୟ) କରିବୁ। ଯଜମାନଙ୍କ ଏହି ବର୍ହି (ପବିତ୍ର ଆସନ) ଉପରେ ବସ; ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶସ୍ତ (ଯଥାର୍ଥ ସ୍ତୁତିରୂପ) ଉକ୍ଥ (ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ) ପ୍ରକଟ ହେଉ।
Mantra 4
जायेदस्तं मघवन्त्सेदु योनिस्तदित्त्वा युक्ता हरयो वहन्तु । यदा कदा च सुनवाम सोममग्निष्ट्वा दूतो धन्वात्यच्छ ॥
ହେ ମଘବନ୍ (ଉଦାର ଦାତା), ଅସ୍ତଂ—ଘରକୁ ଫେରା ଗମନ—ସତ୍ୟ ବିଶ୍ରାମସ୍ଥାନ ହେଉ, ପୁନର୍ନବୀକରଣର ଯୋନି ସଦୃଶ ଆଶ୍ରୟ ହେଉ; ତେବେ ତୁମର ଯୁକ୍ତ ହରୟଃ (କପିଳ ଅଶ୍ୱ) ତୁମକୁ ଆମ ପାଖକୁ ବହି ଆଣୁନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସୋମକୁ ପିଷୁ, ସେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି ତୁମର ଦୂତ ହୋଇ ବିଶାଳ ଅନ୍ତରାଳ ଅତିକ୍ରମ କରି ତୁମ ପାଖକୁ ଧାଉଛି।
Mantra 5
परा याहि मघवन्ना च याहीन्द्र भ्रातरुभयत्रा ते अर्थम् । यत्रा रथस्य बृहतो निधानं विमोचनं वाजिनो रासभस्य ॥
ହେ ମଘବନ୍ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଗକୁ ଯାଅ ଏବଂ ପୁଣି ଫେରି ଆସ—ହେ ଭ୍ରାତା—ଏହି ଉଭୟ ଗତିରେ ତୁମର ଅର୍ଥ/ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଛି: ଯେଉଁଠାରେ ମହାନ୍ ରଥର ନିଧାନ (ସ୍ଥାପନ) ଅଛି, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ବାଜିନ୍ (ବଳବାହକ) ରାସଭ (ଗର୍ଦ୍ଧଭ)ର ବିମୋଚନ—ମୁକ୍ତି—ମିଳେ।
Mantra 6
अपाः सोममस्तमिन्द्र प्र याहि कल्याणीर्जाया सुरणं गृहे ते । यत्रा रथस्य बृहतो निधानं विमोचनं वाजिनो दक्षिणावत् ॥
ସୋମ ପାନ କରି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅସ୍ତଂ—ତୁମ ଘରକୁ—ଆଗକୁ ଯାଅ; ସେଠାରେ ତୁମର କଲ୍ୟାଣୀ ଜାୟା, ଆନନ୍ଦ-ସମୃଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୁମ ଗୃହରେ ବସୁଛି। ସେଠାରେ ମହାନ୍ ରଥର ନିଧାନ (ସ୍ଥାପନ) ଅଛି ଏବଂ ବାଜିନ୍ (ବଳବାନ)ର ବିମୋଚନ—ମୁକ୍ତି—ଅଛି, ଦକ୍ଷିଣାବତ୍—ଯଥୋଚିତ ଦାନ (ଦକ୍ଷିଣା) ସହିତ।
Mantra 7
इमे भोजा अङ्गिरसो विरूपा दिवस्पुत्रासो असुरस्य वीराः । विश्वामित्राय ददतो मघानि सहस्रसावे प्र तिरन्त आयुः ॥
ଏହି ଉପକାରୀ ଅଙ୍ଗିରସମାନେ—ବହୁରୂପୀ, ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ବୀ ଦ୍ୟୌର ପୁତ୍ର, ଅସୁର (ପ୍ରଭୁ)ଙ୍କ ବୀର—ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧିର ଦାନ ଦେଇ, ସହସ୍ର ସାବ (ହଜାର ଧାରା/ଉତ୍ସର୍ଗ) ଦ୍ୱାରା ଆୟୁଷ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି।
Mantra 8
रूपंरूपं मघवा बोभवीति मायाः कृण्वानस्तन्वं परि स्वाम् । त्रिर्यद्दिवः परि मुहूर्तमागात्स्वैर्मन्त्रैरनृतुपा ऋतावा ॥
ରୂପେ ରୂପେ ମଘବାନ (ଉଦାର ଦାତା) ନିଜେ ହୋଇ ଉଠନ୍ତି; ମାୟାମାନେ ରଚି, ନିଜ ତନୁକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଗଢ଼ନ୍ତି। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ତିନିଥର ଦ୍ୟୌକୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ—ନିଜ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା; ଅନୃତ (ଅବ୍ୟବସ୍ଥା) ବିରୋଧରେ ରକ୍ଷକ, ଋତ (ସତ୍ୟ-କ୍ରମ)ର ସ୍ଥାପକ।
Mantra 9
महाँ ऋषिर्देवजा देवजूतोऽस्तभ्नात्सिन्धुमर्णवं नृचक्षाः । विश्वामित्रो यदवहत्सुदासमप्रियायत कुशिकेभिरिन्द्रः ॥
ମହାନ ଋଷି—ଦେବଜାତ, ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଚାଳିତ—ନୃଚକ୍ଷାଃ (ମନୁଷ୍ୟକୁ ଦେଖୁଥିବା) ଅର୍ଣ୍ଣବସଦୃଶ ସିନ୍ଧୁକୁ ଦୃଢ଼ କରି ଧରିଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଯେତେବେଳେ ସୁଦାସଙ୍କୁ ପାର କରାଇଲେ, ସେତେବେଳେ କୁଶିକମାନଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ର ଅପ୍ରିୟ (ଶତ୍ରୁଭାବ) ପ୍ରତି ବିମୁଖ ହୋଇ ମୁହଁ ଫେରାଇଲେ।
Mantra 10
हंसा इव कृणुथ श्लोकमद्रिभिर्मदन्तो गीर्भिरध्वरे सुते सचा । देवेभिर्विप्रा ऋषयो नृचक्षसो वि पिबध्वं कुशिकाः सोम्यं मधु ॥
ହଂସମାନଙ୍କ ପରି ତୁମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଶ୍ଲୋକ (ସ୍ତୁତି-ଗାନ) ଗଢ଼; ଅଦ୍ରି (ସୋମ ପିଷଣ-ପଥର) ଓ ଗୀର୍ଭିଃ (ସ୍ତୁତିବାଣୀ) ଦ୍ୱାରା ମଦମତ୍ତ ହୋଇ, ସୋମ ସୁତ ହେଉଥିବା ଅଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞରେ ସହିତ ରୁହ। ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ଋଷିମାନେ, ନୃଚକ୍ଷସମାନେ—ଦେବମାନଙ୍କ ସହ, ହେ କୁଶିକମାନେ, ମଧୁର ସୋମ୍ୟ ମଧୁକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପିଅ।
Mantra 11
उप प्रेत कुशिकाश्चेतयध्वमश्वं राये प्र मुञ्चता सुदासः । राजा वृत्रं जङ्घनत्प्रागपागुदगथा यजाते वर आ पृथिव्याः ॥
ଆଗକୁ ବଢ଼, ହେ କୁଶିକମାନେ; ଚେତନାକୁ ଜାଗ୍ରତ କର; ରାୟ (ସମୃଦ୍ଧି) ପାଇଁ ଅଶ୍ୱକୁ ମୁକ୍ତ କର—ହେ ସୁଦାସ। ରାଜା ବୃତ୍ର (ଆବରଣକାରୀ)କୁ ଆଗକୁ, ପଛକୁ, ଉପରକୁ—ସମସ୍ତ ଦିଗରେ—ଚୁର୍ଣ୍ଣ କଲା; ତାପରେ ପୃଥିବୀର ବିସ୍ତୃତତାରୁ ଚୟିତ ବର (ବରଦାନ) ପାଇଁ ସେ ଯଜ୍ଞ କରେ।
Mantra 12
य इमे रोदसी उभे अहमिन्द्रमतुष्टवम् । विश्वामित्रस्य रक्षति ब्रह्मेदं भारतं जनम् ॥
ଯେ ଏହି ଦୁଇ ରୋଦସୀ (ଦ୍ୟୌ ଓ ପୃଥିବୀ)କୁ ଧାରଣ କରେ—ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ମୁଁ ସ୍ତୁତିଦ୍ୱାରା ବଳବତୀ କରିଛି। ଏହି ବ୍ରହ୍ମ (ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି) ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଭାରତ ଜନକୁ ରକ୍ଷା କରେ।
Mantra 13
विश्वामित्रा अरासत ब्रह्मेन्द्राय वज्रिणे । करदिन्नः सुराधसः ॥
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରମାନେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମ (ବାଣୀ/ମନ୍ତ୍ର) ଗଢ଼ିଛନ୍ତି; ସେଇ ଦୀପ୍ତ କର୍ମ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ପାଇଁ ସୁଦାନସମୃଦ୍ଧ, ଧନ୍ୟ ଓ ସୁନ୍ଦର କଲ୍ୟାଣ ଆଣୁ।
Mantra 14
किं ते कृण्वन्ति कीकटेषु गावो नाशिरं दुह्रे न तपन्ति घर्मम् । आ नो भर प्रमगन्दस्य वेदो नैचाशाखं मघवन्रन्धया नः ॥
କୀକଟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ଆଲୋକ-କିରଣ କ’ଣ କରେ? ସେଠାରେ ଗାଈମାନେ ନ ସମୃଦ୍ଧ ସାର ଦୋହନ୍ତି, ନ ଘୃତର ଉଷ୍ମତା ତପାନ୍ତି। ବିକୃତ ସୁଗନ୍ଧରେ ଗତି କରୁଥିବା ଜଣଙ୍କଠାରୁ ସତ୍ୟ ବେଦ (ଜ୍ଞାନ) ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ; ଏବଂ ହେ ମଘବନ, ଯଥାବଂଶର ନୁହେଁ ଏମିତି ଶାଖାହୀନ/ପରକୀୟ ବୃଦ୍ଧିକୁ ଆମ ପାଇଁ ବଶ କର।
Mantra 15
ससर्परीरमतिं बाधमाना बृहन्मिमाय जमदग्निदत्ता । आ सूर्यस्य दुहिता ततान श्रवो देवेष्वमृतमजुर्यम् ॥
ସସରପରୀ ଅନ୍ୟାୟ ମନକୁ ପଛେଇ ଦେଇ, ବୃହତ୍ (ବିଶାଳତା)କୁ ମାପିଲା; ଜମଦଗ୍ନିଦତ୍ତା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅମୃତ, ଅଜର ଶ୍ରବଣ-ଯଶକୁ ପ୍ରସାର କଲା।
Mantra 16
ससर्परीरभरत्तूयमेभ्योऽधि श्रवः पाञ्चजन्यासु कृष्टिषु । सा पक्ष्या नव्यमायुर्दधाना यां मे पलस्तिजमदग्नयो ददुः ॥
ସସରପରୀ ଶୀଘ୍ର ଆଣି ପଞ୍ଚଜନ୍ୟ କୃଷ୍ଟିମାନଙ୍କ ଉପରେ ଶ୍ରବଃ—ପ୍ରେରିତ ଶ୍ରବଣ-ଯଶ—ଅଧିଷ୍ଠାପିତ କଲା। ସେ ପକ୍ଷିଣୀ, ନବ୍ୟ ଆୟୁଃ (ଜୀବନବଳ) ଧାରଣ କରାଉଥିବା—ଯାହାକୁ ପଲସ୍ତି-ଜମଦଗ୍ନି ଅଗ୍ନିମାନେ ମୋତେ ଦାନ କରିଛନ୍ତି।
Mantra 17
स्थिरौ गावौ भवतां वीळुरक्षो मेषा वि वर्हि मा युगं वि शारि । इन्द्रः पातल्ये ददतां शरीतोररिष्टनेमे अभि नः सचस्व ॥
ଯୁକ୍ତ ଦୁଇ ଶକ୍ତି ସ୍ଥିର ହେଉ; ଅକ୍ଷ ଦୃଢ଼ ହେଉ; ରଶି ଖସିନଯାଉ, ଯୁଗ ଭାଙ୍ଗିନଯାଉ। ଅସମ ପଥରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥିରତା ଦିଅନ୍ତୁ; ହେ ଅରିଷ୍ଟନେମି (ଅଖଣ୍ଡ-ନାଭି) ଥିବା, ଆମ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇ ଆମ ସହିତ ଗତି କର।
Mantra 18
बलं धेहि तनूषु नो बलमिन्द्रानळुत्सु नः । बलं तोकाय तनयाय जीवसे त्वं हि बलदा असि ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ତନୂମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳ ଧାରଣ କରା; ଆମ ଅଖଣ୍ଡ ଉତ୍ସୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳ। ଜୀବନ ପାଇଁ ତୋକକୁ, ତନୟକୁ ବଳ ଦିଅ; କାରଣ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ବଳଦାତା।
Mantra 19
अभि व्ययस्व खदिरस्य सारमोजो धेहि स्पन्दने शिंशपायाम् । अक्ष वीळो वीळित वीळयस्व मा यामादस्मादव जीहिपो नः ॥
ଖଦିରର ସାରକୁ ବ୍ୟାପି ଗ୍ରହଣ କର; ଶିଂଶପା-କାଠର ସ୍ପନ୍ଦନମୟ ଗତିରେ ଓଜ (ବଳ) ସ୍ଥାପନ କର। ହେ ଅକ୍ଷ (ଧୁରି), ଦୃଢ଼ ହେ—ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥିର ରହି, ନିଜ ଦୃଢତା ବଢ଼ା; ଏହି ପଥରୁ ଖସି ଯାଅନି; ହେ ଗତିଧାରକ, ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ କରନି।
Mantra 20
अयमस्मान्वनस्पतिर्मा च हा मा च रीरिषत् । स्वस्त्या गृहेभ्य आवसा आ विमोचनात् ॥
ଏହି ବନସ୍ପତି-ପତି (ବନର ଅଧିପତି) ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ—ସେ ଆମକୁ ତ୍ୟାଗ ନ କରୁନ୍ତୁ, ଆମକୁ ହାନି ନ କରୁନ୍ତୁ। ସ୍ୱସ୍ତି ସହ, ଆଶ୍ରୟ-ରକ୍ଷା ସହ, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ବିମୋଚନ ସହିତ, ଆମକୁ ଆମ ଗୃହମାନଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚାନ୍ତୁ।
Mantra 21
इन्द्रोतिभिर्बहुलाभिर्नो अद्य याच्छ्रेष्ठाभिर्मघवञ्छूर जिन्व । यो नो द्वेष्ट्यधरः सस्पदीष्ट यमु द्विष्मस्तमु प्राणो जहातु ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଆଜି ଆମ ପାଖକୁ ନିଜର ବହୁ ସହାୟତା ସହ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପକାର ସହ ଆସୁନ୍ତୁ; ହେ ମଘବନ, ହେ ଶୂର, ଆମକୁ ଆଗକୁ ଧାଉଥିବା ଉତ୍ସାହରେ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତୁ। ଯେ ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ଅଧର (ନୀଚ) ଚେତନାବାନ—ସେ ଖସି ପଡ଼ୁ; ଯାହାକୁ ଆମେ ଦ୍ୱେଷ କରୁ, ତାହାର ପ୍ରାଣ ନିଜେ ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁ।
Mantra 22
परशुं चिद्वि तपति शिम्बलं चिद्वि वृश्चति । उखा चिदिन्द्र येषन्ती प्रयस्ता फेनमस्यति ॥
ପରଶୁ (କୁହାଡ଼ି)କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଦହକାଇ ଦୀପ୍ତ କରେ; ଶିମ୍ବଲକୁ ମଧ୍ୟ କାଟି ଭାଗ କରେ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ଉଖା (ଚୁଲ୍ହାର ପାତ୍ର) ମଧ୍ୟ, ଆଗକୁ ଧକ୍କା ଦେଇ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗାଇଲେ, ଫେନ (ଫେଣ) ଛିଟାଇ ଦିଏ—ସେପରି ତୁମ ବଳ ଜଡ଼ ଉପକରଣକୁ ମଧ୍ୟ ସଚେତନ କରି, ଆମ ଭିତରେ ବିଜୟୀ କରୁ।
Mantra 23
न सायकस्य चिकिते जनासो लोधं नयन्ति पशु मन्यमानाः । नावाजिनं वाजिना हासयन्ति न गर्दभं पुरो अश्वान्नयन्ति ॥
ବିବେକୀ ଲୋକ ସାୟକକୁ (ତୀକ୍ଷ୍ଣବୁଦ୍ଧିକୁ) ଚିହ୍ନନ୍ତି; ପଶୁ ବୋଲି ଭାବି ଲୋଧକୁ (ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧିକୁ) ନେତା କରି ଆଗକୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ବଳବାନକୁ ବଳବାନ ଦ୍ୱାରା ଉପହାସିତ ହେବାକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ; ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଗର୍ଦଭ (ଗଧା)କୁ ରଖନ୍ତି ନାହିଁ।
Mantra 24
इम इन्द्र भरतस्य पुत्रा अपपित्वं चिकितुर्न प्रपित्वम् । हिन्वन्त्यश्वमरणं न नित्यं ज्यावाजं परि णयन्त्याजौ ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ଭରତଙ୍କ ଏହି ପୁତ୍ରମାନେ ଅପପିତ୍ୱ (ପଛକୁ ନ ପଡ଼ିବା) ଜାଣିଛନ୍ତି, ପ୍ରପିତ୍ୱ (ଅବନତି) ନୁହେଁ। ସେମାନେ ଅରଣ ଅଶ୍ୱକୁ (ଅଥକ ଘୋଡ଼ାକୁ) ହାଙ୍କନ୍ତି, ନିତ୍ୟ ବିଫଳ ହେଉଥିବାକୁ ନୁହେଁ; ଆଜୌ (ଯୁଦ୍ଧରେ) ସେମାନେ ଜ୍ୟାୱାଜ (ଧନୁଷ୍ୟ-ବଳବାନ) ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ବଳକୁ ବିଜୟ ଦିଗକୁ ପରି-ନୟନ୍ତି—ପରିଭ୍ରମଣ କରାଇ ନେଇଯାଆନ୍ତି।
Indra is the thunderbolt-wielding warrior god who grants victory and abundance. Parvata is his companion here, associated with firm, mountain-like strength and support, joining Indra in receiving offerings and giving aid.
Here brahman means a powerful, well-formed sacred utterance (mantra/poetic formulation). The hymn says the Viśvāmitras shape this speech to energize Indra’s action, and they ask that this act bring prosperity and good giving to the worshippers.
The hymn connects the ritual to real communal aims: protection, endurance, and victory in contest. By praising the Bharatas’ “non-decline,” it frames Indra’s help as sustaining their strength and success in battle and public competition.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.