Sukta 1

Mantra 1

त्वमग्ने द्युभिस्त्वमाशुशुक्षणिस्त्वमद्भ्यस्त्वमश्मनस्परि । त्वं वनेभ्यस्त्वमोषधीभ्यस्त्वं नृणां नृपते जायसे शुचिः ॥

ഓ അഗ്നേ, നീ ദ്യുതിമയമായ ഉയരങ്ങളിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നു; നീ വേഗത്തിൽ ജ്വലിപ്പിക്കുന്നവൻ; നീ ജലങ്ങളിൽ നിന്നുമും കല്ലിൽ നിന്നുമും ജനിക്കുന്നു. നീ വനങ്ങളിൽ നിന്നുമും ഔഷധികളിൽ നിന്നുമും ജനിക്കുന്നു; ഓ നൃപതി—മനുഷ്യരുടെ അധിപതേ—നീ ശുചിയായ, പവിത്ര ജ്വാലയായി—ഞങ്ങളിലകത്ത്—ജനിക്കുന്നു.

Mantra 2

तवाग्ने होत्रं तव पोत्रमृत्वियं तव नेष्ट्रं त्वमग्निदृतायतः । तव प्रशास्त्रं त्वमध्वरीयसि ब्रह्मा चासि गृहपतिश्च नो दमे ॥

ഹേ അഗ്നേ, നിന്റേതാണ് ഹോത്രം (ആഹ്വാനവാണി), നിന്റേതാണ് പോത്രം (പവിത്രീകരണ-രക്ഷാകർതൃത്വം) എന്ന ഋത്വിജ്യം; നിന്റേതാണ് നേഷ്ട്രം (യാത്രയുടെ നേതൃം); സത്യത്തെ അനുഗമിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്ന അഗ്നിദീപകൻ നീ തന്നേ. നിന്റേതാണ് പ്രശാസ്ത്രം (നിയാമക വചനം); അധ്വര്യുവായി നീ യജ്ഞം നിർവഹിക്കുന്നു; നീ ബ്രഹ്മാവും, നമ്മുടെ ദമേ (ഗൃഹത്തിൽ) ഗൃഹപതിയും ആകുന്നു.

Mantra 3

त्वमग्न इन्द्रो वृषभः सतामसि त्वं विष्णुरुरुगायो नमस्यः । त्वं ब्रह्मा रयिविद्ब्रह्मणस्पते त्वं विधर्तः सचसे पुरंध्या ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ ഇന്ദ്രൻ തന്നെ—സതാം (പ്രകാശമയരായവരുടെ) വൃഷഭൻ; നീ വിഷ്ണുവും—ഉരുഗായൻ, വിശാലമായി പാദം വെക്കുന്നവൻ, നമസ്കാരാർഹൻ. നീ ബ്രഹ്മാവും—രയി (സമൃദ്ധി) അറിയുകയും നൽകുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, ബ്രഹ്മണസ്പതി; ഹേ വിധർത്താ, നീ പുരന്ധ്യാ (വിവേകബുദ്ധിയുടെ പൂർണ്ണത) യോടു ചേർന്നു നിൽക്കുന്നു.

Mantra 4

त्वमग्ने राजा वरुणो धृतव्रतस्त्वं मित्रो भवसि दस्म ईड्यः । त्वमर्यमा सत्पतिर्यस्य सम्भुजं त्वमंशो विदथे देव भाजयुः ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ രാജാ വരുണൻ—ധൃതവ്രതൻ, വ്രതധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരൻ; നീ മിത്രനായി ഭവിക്കുന്നു—ദസ്മൻ, ഈഡ്യൻ, സ്തുത്യർഹൻ. നീ അര്യമാ—സത്പതി, സംഭുജദ് (പങ്കിട്ട അനുഭവം) നല്കുന്നവൻ; നീ അംശയും—വിദഥയിൽ, ഹേ ദേവ, ഭാഗങ്ങൾ വിഭജിച്ച് യഥോചിത അംശം വിതരണം ചെയ്യുന്നവൻ.

Mantra 5

त्वमग्ने त्वष्टा विधते सुवीर्यं तव ग्नावो मित्रमहः सजात्यम् । त्वमाशुहेमा ररिषे स्वश्व्यं त्वं नरां शर्धो असि पुरूवसुः ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ തന്നേ ത്വഷ്ടാ—വിധാത (യജമാനൻ) വേണ്ടി സുവീര്യം, വീരബലം, രൂപപ്പെടുത്തുന്നവൻ. മഹാമിത്രനേ, നിന്റെ ഗ്നാവഃ (സഹജ അഗ്നികൾ) ഒരേ ജാതി, ഒരേ ജന്മം ഉള്ളവർ. നീ വേഗത്തിൽ ഹിരണ്യ-സമ്പത്ത് കൊണ്ടുവരുന്നു; നീ സ്വശ്വ്യം—ശ്രേഷ്ഠ അശ്വബലം/നല്ല കുതിരകൾ—നൽകുന്നു. നീ നരന്മാരുടെ ശർധ (സംഘം/സേന); നീ പുരുവസു—വ്യാപക സമൃദ്ധിയുള്ളവൻ.

Mantra 6

त्वमग्ने रुद्रो असुरो महो दिवस्त्वं शर्धो मारुतं पृक्ष ईशिषे । त्वं वातैररुणैर्यासि शंगयस्त्वं पूषा विधतः पासि नु त्मना ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ രുദ്രൻ—മഹത്തായ ദിവ്യാകാശത്തിന്റെ അസുരൻ, അധിപൻ. നീ മാരുത-ശർധ (മരുതുകളുടെ ദളം) ഭരിക്കുന്നു, വർദ്ധനയിൽ ബലവാൻ. നീ അരുൺ (ചുവപ്പുനിറമുള്ള) വാതങ്ങളോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു, ശംഗയ—ശാന്തി/ക്ഷേമം കൊണ്ടുവരുന്നവൻ. നീ പൂഷാ; വിധാത (കർമ്മം ക്രമപ്പെടുത്തുന്ന യജമാനൻ)നെ നീ നിന്റെ സ്വന്തം ആത്മബലത്തോടെ കാക്കുന്നു.

Mantra 7

त्वमग्ने द्रविणोदा अरंकृते त्वं देवः सविता रत्नधा असि । त्वं भगो नृपते वस्व ईशिषे त्वं पायुर्दमे यस्तेऽविधत् ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ ദ്രവിണോദാ—സമ്പത്തിന്റെ ദാതാവ്—ആകുന്നു, ഒരുക്കപ്പെട്ട (അരങ്കൃത)വനു. നീ ദേവ സവിതൃ, രത്നധാ—രത്നങ്ങളും ധനവും സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ. ഹേ നൃപതേ, നീ ഭഗ; നീ വസു—ഐശ്വര്യം—മേൽ അധിപത്യം വഹിക്കുന്നു. ആരാണ് നിന്നെ വിധത (സേവ/യജ്ഞ) ചെയ്യുന്നത്, അവന്റെ ദമേ (ഗൃഹത്തിൽ) നീ പായു—രക്ഷകൻ—ആകുന്നു.

Mantra 8

त्वामग्ने दम आ विश्पतिं विशस्त्वां राजानं सुविदत्रमृञ्जते । त्वं विश्वानि स्वनीक पत्यसे त्वं सहस्राणि शता दश प्रति ॥

ഹേ അഗ്നേ, ഗൃഹത്തിൽ ജനങ്ങൾ നിന്നെ വിശ്പതി—കുലാധിപതി—ആയും, സുവിദത്ര—ശുദ്ധ വിവേകം/സദ്ജ്ഞാനം നല്കുന്ന—രാജാവായും സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഹേ സ്വനീക (പ്രകാശമയ), നീ എല്ലാ ദീപ്തശക്തികളെയും ക്രമബദ്ധ സൈന്യങ്ങളെയും ഭരിക്കുന്നു; സഹസ്രം, ശതം, ദശം—മുന്നോട്ടു കുതിക്കുന്ന പ്രേരണകളെ നേരിട്ട് നീ അവയെ അധീനമാക്കുന്നു.

Mantra 9

त्वामग्ने पितरमिष्टिभिर्नरस्त्वां भ्रात्राय शम्या तनूरुचम् । त्वं पुत्रो भवसि यस्तेऽविधत्त्वं सखा सुशेवः पास्याधृषः ॥

ഹേ അഗ്നേ, നരന്മാർ ഇഷ്ടികളാൽ (യജ്ഞാർപ്പണങ്ങളാൽ) നിന്നെ പിതാവാക്കുന്നു; സഹോദരനുവേണ്ടി നീ ശമ്യാ—ഹിതകര—വും തനൂരുച—ദേഹപ്രകാശമയ—വുമായ സഹചാരിയാകുന്നു. നിന്നെ ജ്വലിപ്പിച്ചവന്റെ നീ പുത്രനാകുന്നു; നീ സുശേവ—സുപ്രസന്ന കൃപാവാൻ—സഖാവാണ്, അധൃഷ—അജേയ—മായി നീ സംരക്ഷിക്കുന്നു.

Mantra 10

त्वमग्न ऋभुराके नमस्यस्त्वं वाजस्य क्षुमतो राय ईशिषे । त्वं वि भास्यनु दक्षि दावने त्वं विशिक्षुरसि यज्ञमातनिः ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ ഋഭു—കൗശലമുള്ള സൃഷ്ടികർത്താവ്—ആണ്; ശിഖരത്തിൽ നമസ്കാരാർഹൻ. നീ വാജ (ബലം/വിജയം)യുടെ ക്ഷുമത്—സമൃദ്ധി—യും റായ (ധനം)യുടെ പൂർണ്ണതയും അധീനമാക്കുന്നു. നീ ദക്ഷ—യോഗ്യ—ദാനത്തിന്റെ പഥത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു ജ്വലിക്കുന്നു; നീ വിശിക്ഷു—വിവേകി ഉപദേശകൻ—, യജ്ഞത്തെ വിശാലമാക്കുന്നവൻ (യജ്ഞമാതനി) ആകുന്നു.

Mantra 11

त्वमग्ने अदितिर्देव दाशुषे त्वं होत्रा भारती वर्धसे गिरा । त्वमिळा शतहिमासि दक्षसे त्वं वृत्रहा वसुपते सरस्वती ॥

ഹേ അഗ്നേ, ദാനം ചെയ്യുന്ന യജമാനനുവേണ്ടി നീ അദിതി—വിശാലമായ മോചനദായിനി; നീ ഹോതൃവാണിയായ ഭാരതി, സ്തുതിയാൽ വർധിക്കുന്നവൾ. നീ ഇളാ—ശതധാരാപോഷണം—ദക്ഷത (ദക്ഷ)യ്ക്കായി; നീ വൃത്രഹാ, വസുപതി, പ്രചോദനത്തിന്റെ പ്രവാഹമായ സരസ്വതി.

Mantra 12

त्वमग्ने सुभृत उत्तमं वयस्तव स्पार्हे वर्ण आ संदृशि श्रियः । त्वं वाजः प्रतरणो बृहन्नसि त्वं रयिर्बहुलो विश्वतस्पृथुः ॥

ഹേ അഗ്നേ, സുഭൃത—സുസ്ഥിരമായി ധരിക്കപ്പെട്ടവനേ—നീ ഉത്തമ വയഃ, പരമ ജീവശക്തി; നിന്റെ സ്പാർഹ വർണ്ണത്തിൽ ശ്രീകൾ വ്യക്തദർശനത്തിലേക്ക് വരുന്നു. നീ വാജ—കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകുന്ന മഹാശക്തി; നീ റയി—ബഹുല സമൃദ്ധി—എല്ലാ ദിക്കുകളിലും വിശാലമായത്.

Mantra 13

त्वामग्न आदित्यास आस्यं त्वां जिह्वां शुचयश्चक्रिरे कवे । त्वां रातिषाचो अध्वरेषु सश्चिरे त्वे देवा हविरदन्त्याहुतम् ॥

ഹേ അഗ്നേ, ആദിത്യർ നിന്നെ തങ്ങളുടെ വായായി ആക്കിയിരിക്കുന്നു; ഹേ കവി, ശുചികൾ നിന്നെ തങ്ങളുടെ നാവായി രൂപപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ദാനത്തിന്റെ സഹചാരികൾ യജ്ഞങ്ങളിൽ നിന്നോടു ചേർന്നു നിൽക്കുന്നു; നിന്നിൽ ദേവന്മാർ അർപ്പിത ഹവിസിനെ ആസ്വദിച്ചു സ്വീകരിക്കുന്നു.

Mantra 14

त्वे अग्ने विश्वे अमृतासो अद्रुह आसा देवा हविरदन्त्याहुतम् । त्वया मर्तासः स्वदन्त आसुतिं त्वं गर्भो वीरुधां जज्ञिषे शुचिः ॥

ഹേ അഗ്നേ, നിനക്കുള്ളിൽ സർവ്വ അമൃതന്മാരായ, അദ്രുഹ—ദ്രോഹമില്ലാത്ത—ദേവന്മാർ അർപ്പിക്കപ്പെട്ട ആഹുതിയായ ഹവിസിനെ ഭുജിക്കുന്നു. നിന്മൂലം മർത്ത്യർ ആശുതി—പിഴിഞ്ഞ സോമരസത്തിന്റെ മധുരാനന്ദം—ആസ്വദിക്കുന്നു; ഹേ ശുചിയേ, നീ വീരുധാം—മുളയ്ക്കുന്ന ഔഷധി-വനസ്പതികളുടെ—ഗർഭമായി ജനിക്കുന്നു.

Mantra 15

त्वं तान्त्सं च प्रति चासि मज्मनाग्ने सुजात प्र च देव रिच्यसे । पृक्षो यदत्र महिना वि ते भुवदनु द्यावापृथिवी रोदसी उभे ॥

ഹേ സുജാത അഗ്നേ, നീ മഹിമയാൽ ഒരേസമയം സംഗ്രഹിതനും നേരെ നില്ക്കുന്നവനും ആകുന്നു; ഹേ ദേവാ, നീ അളവതീതമായി ഒഴുകി നിറയുന്നു. ഇവിടെ നിന്റെ മഹിമയാൽ നിന്റെ പൃക്ഷ—പോഷകബലം—പ്രകടമാകുമ്പോൾ, ദ്യാവാ-പൃഥിവീ എന്ന ഉഭയ രോദസീ—ഇരുലോകങ്ങൾ—നിന്റെ വിപുലതയെ അനുഗമിക്കുന്നു.

Mantra 16

ये स्तोतृभ्यो गोअग्रामश्वपेशसमग्ने रातिमुपसृजन्ति सूरयः । अस्माञ्च ताँश्च प्र हि नेषि वस्य आ बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

ഹേ അഗ്നേ, സ്തോതൃകൾക്കായി ഗോഅഗ്രാ, അശ്വപേശസം—ഗോവുകളുടെ തേജസ്സും കുതിരകളുടെ ബലവും നിറഞ്ഞ—രാതി (ദാനം) മുന്നോട്ടുവിടുന്ന സൂരയഃ—ജ്ഞാനികൾ—അവരെയും ഞങ്ങളെയും നീ തീർച്ചയായും ശ്രേഷ്ഠഹിതത്തിലേക്ക് നയിക്കേണമേ. ഞങ്ങൾ വിദഥ—സഭയിൽ—സുവീരാഃ—വീരശക്തിയോടെ—‘ബൃഹത്’ ഉച്ചരിക്കട്ടെ.