Sukta 1
Sukta 2.1
Gṛtsamada (Bhārgava)
Agni
Gāyatrī (RV 2.1 is predominantly gāyatrī)
ऋग्वेदस्य २.१ सूक्ते सर्वजन्मानं सदापवित्रं जातवेदसमग्निं आह्वयति—यः दिवो रोचिषः, अपः, अश्मनः, काष्ठात्, ओषधीभ्यश्च उदेति, तथा मनुष्यगृहे हृदि च प्रज्वाल्यते। सूक्तेऽग्नेः बहुविधाः सम्बन्धरूपाः स्तूयन्ते—पिता, भ्राता, पुत्रः, सखा च—तं च यजमानान् दातारश्च समृद्धिं रक्षां च सभायां च बृहतीं वाचं प्रति नेतुं प्रार्थयते।
Mantras
Mantra 1
त्वमग्ने द्युभिस्त्वमाशुशुक्षणिस्त्वमद्भ्यस्त्वमश्मनस्परि । त्वं वनेभ्यस्त्वमोषधीभ्यस्त्वं नृणां नृपते जायसे शुचिः ॥
त्वम् अग्ने द्युभिः जायसे; त्वम् आशुशुक्षणिः। त्वम् अद्भ्यः, त्वम् अश्मनः परि जायसे। त्वं वनेभ्यः, त्वम् ओषधीभ्यः जायसे। त्वं नृणां नृपते, अस्मासु शुचिः जायसे।
Mantra 2
तवाग्ने होत्रं तव पोत्रमृत्वियं तव नेष्ट्रं त्वमग्निदृतायतः । तव प्रशास्त्रं त्वमध्वरीयसि ब्रह्मा चासि गृहपतिश्च नो दमे ॥
तवाग्ने होत्रं तव पोत्रमृतवियं तव नेष्ट्रं; त्वमग्निर्ऋतायतोऽसि। तव प्रशास्त्रं; त्वमध्वर्यसि; ब्रह्मा चासि, गृहमपतिश्च नो दमे।
Mantra 3
त्वमग्न इन्द्रो वृषभः सतामसि त्वं विष्णुरुरुगायो नमस्यः । त्वं ब्रह्मा रयिविद्ब्रह्मणस्पते त्वं विधर्तः सचसे पुरंध्या ॥
त्वमग्न इन्द्रो वृषभः सतामसि; त्वं विष्णुरुरुगायो नमस्यः। त्वं ब्रह्मा रयिविद्ब्रह्मणस्पते; त्वं विधर्तः सचसे पुरंध्या।
Mantra 4
त्वमग्ने राजा वरुणो धृतव्रतस्त्वं मित्रो भवसि दस्म ईड्यः । त्वमर्यमा सत्पतिर्यस्य सम्भुजं त्वमंशो विदथे देव भाजयुः ॥
त्वमग्ने राजा वरुणो धृतव्रतः; त्वं मित्रो भवसि दस्म ईड्यः। त्वमर्यमा सत्पतिर्यस्य संभुजद्; त्वमंशो विदथे देव भाजयुः।
Mantra 5
त्वमग्ने त्वष्टा विधते सुवीर्यं तव ग्नावो मित्रमहः सजात्यम् । त्वमाशुहेमा ररिषे स्वश्व्यं त्वं नरां शर्धो असि पुरूवसुः ॥
त्वमग्ने त्वष्टा विधते सुवीर्यं तव ग्नावो मित्रमहः सजात्यम् । त्वमाशु हेम ररिषे स्वश्व्यं त्वं नरां शर्धोऽसि पुरूवसुः ॥
Mantra 6
त्वमग्ने रुद्रो असुरो महो दिवस्त्वं शर्धो मारुतं पृक्ष ईशिषे । त्वं वातैररुणैर्यासि शंगयस्त्वं पूषा विधतः पासि नु त्मना ॥
त्वमग्ने रुद्रोऽसुरो महो दिवस्त्वं शर्धो मारुतं पृक्ष ईशिषे । त्वं वातैररुणैर्यासि शंगयस्त्वं पूषा विधतः पासि नु त्मना ॥
Mantra 7
त्वमग्ने द्रविणोदा अरंकृते त्वं देवः सविता रत्नधा असि । त्वं भगो नृपते वस्व ईशिषे त्वं पायुर्दमे यस्तेऽविधत् ॥
त्वमग्ने द्रविणोदा अरंकृते त्वं देवः सविता रत्नधा असि । त्वं भगो नृपते वस्व ईशिषे त्वं पायुर् दमे यस्तेऽविधत् ॥
Mantra 8
त्वामग्ने दम आ विश्पतिं विशस्त्वां राजानं सुविदत्रमृञ्जते । त्वं विश्वानि स्वनीक पत्यसे त्वं सहस्राणि शता दश प्रति ॥
त्वामग्ने दमे विशः विश्पतिं सुविदत्रं राजानमिव समृञ्जते। त्वं स्वनीक विश्वानि तेजांसि गणांश्च पत्यसे; त्वं सहस्राणि शतं दश च प्रति स्थित्वा तेषामग्रगमनं निगृह्णासि।
Mantra 9
त्वामग्ने पितरमिष्टिभिर्नरस्त्वां भ्रात्राय शम्या तनूरुचम् । त्वं पुत्रो भवसि यस्तेऽविधत्त्वं सखा सुशेवः पास्याधृषः ॥
त्वामग्ने नर इष्टिभिः पितरं कुर्वन्ति; त्वं भ्रात्रे शम्यः तनूरुचं सखायं भवसि। यस्तेऽविधत् तस्य त्वं पुत्रो भवसि; त्वं सखा सुशेवोऽधृषः पासि।
Mantra 10
त्वमग्न ऋभुराके नमस्यस्त्वं वाजस्य क्षुमतो राय ईशिषे । त्वं वि भास्यनु दक्षि दावने त्वं विशिक्षुरसि यज्ञमातनिः ॥
त्वमग्न ऋभुराके नमस्यः; त्वं वाजस्य क्षुमतो राय ईशिषे। त्वं विभास्यनु दक्षि दावने; त्वं विशिक्षुरसि यज्ञमातनिः।
Mantra 11
त्वमग्ने अदितिर्देव दाशुषे त्वं होत्रा भारती वर्धसे गिरा । त्वमिळा शतहिमासि दक्षसे त्वं वृत्रहा वसुपते सरस्वती ॥
त्वमग्ने दाशुषेऽदितिर्विश्वमुक्तिदायिनी; त्वं होत्रा भारती गीर्भिर्वर्धसे। त्वमिळा शतधारा पोषणं दक्षाय; त्वं वृत्रहा वसुपतिः सरस्वती प्रवाहप्रेरणा।
Mantra 12
त्वमग्ने सुभृत उत्तमं वयस्तव स्पार्हे वर्ण आ संदृशि श्रियः । त्वं वाजः प्रतरणो बृहन्नसि त्वं रयिर्बहुलो विश्वतस्पृथुः ॥
त्वमग्ने सुभृत उत्तमं वयः; तव स्पार्हे वर्णे श्रियः संदृशि प्रकाशन्ते। त्वं वाजः प्रतराणो बृहन्नसि; त्वं रयिर्बहुलो विश्वतस्पृथुः।
Mantra 13
त्वामग्न आदित्यास आस्यं त्वां जिह्वां शुचयश्चक्रिरे कवे । त्वां रातिषाचो अध्वरेषु सश्चिरे त्वे देवा हविरदन्त्याहुतम् ॥
त्वामग्ने आदित्याः आस्यमकुर्वन्; त्वां जिह्वां शुचयः कवे चक्रिरे। त्वां रातिषाचोऽध्वरेषु सश्चिरे; त्वे देवा आहुतं हविरदन्ति।
Mantra 14
त्वे अग्ने विश्वे अमृतासो अद्रुह आसा देवा हविरदन्त्याहुतम् । त्वया मर्तासः स्वदन्त आसुतिं त्वं गर्भो वीरुधां जज्ञिषे शुचिः ॥
त्वय्यग्ने विश्वेऽमृतासोऽद्रुह आसादेवा हविरदन्त्याहुतम्। त्वया मर्तासः स्वदन्त आसुतिं त्वं गर्भो वीरुधां जज्ञिषे शुचिः॥
Mantra 15
त्वं तान्त्सं च प्रति चासि मज्मनाग्ने सुजात प्र च देव रिच्यसे । पृक्षो यदत्र महिना वि ते भुवदनु द्यावापृथिवी रोदसी उभे ॥
त्वं तान्त्सं च प्रति चासि मज्मनाग्ने सुजात प्र च देव रिच्यसे। पृक्षो यदत्र महिना वि ते भुवदनु द्यावापृथिवी रोदसी उभे॥
Mantra 16
ये स्तोतृभ्यो गोअग्रामश्वपेशसमग्ने रातिमुपसृजन्ति सूरयः । अस्माञ्च ताँश्च प्र हि नेषि वस्य आ बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
ये स्तोतृभ्यो गोअग्रामश्वपेशसमग्ने रातिमुपसृजन्ति सूरयः। अस्माञ्च तांश्च प्र हि नेषि वस्य आ बृहद्वदेम विदथे सुवीराः॥
Frequently Asked Questions
It presents Agni as the universal fire—born in many forms in nature and kindled in the home—who purifies, protects, and carries offerings to the gods, guiding people to prosperity and right order.
It poetically describes fire’s many manifestations and sources: lightning in the sky, hidden heat in waters, sparks from stone, and flame produced from wood and plants—showing Agni as present throughout the cosmos.
It is well-suited for beginning a fire offering or a simple lamp/fire prayer: kindle the flame, offer ghee (or a symbolic offering), and recite with the intention that inner clarity and protection arise along with outer worship.
Ask anything about Sukta 1 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.