Sukta 1

Mantra 1

त्वमग्ने द्युभिस्त्वमाशुशुक्षणिस्त्वमद्भ्यस्त्वमश्मनस्परि । त्वं वनेभ्यस्त्वमोषधीभ्यस्त्वं नृणां नृपते जायसे शुचिः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦ୍ୟୁତିମୟ ଉଚ୍ଚତାମାନରୁ ଜନ୍ମ ନେଉଛ; ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରଜ୍ୱଳକ; ତୁମେ ଜଳରୁ ମଧ୍ୟ, ପଥରରୁ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଉଛ। ତୁମେ ବନରୁ, ଔଷଧିମାନରୁ ଜନ୍ମ ନେଉଛ; ହେ ନୃପତି—ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଅଧିପତି—ତୁମେ ଶୁଚି, ପବିତ୍ର ଜ୍ୱାଳା ରୂପେ—ଆମ ଭିତରେ—ଜନ୍ମ ନେଉଛ।

Mantra 2

तवाग्ने होत्रं तव पोत्रमृत्वियं तव नेष्ट्रं त्वमग्निदृतायतः । तव प्रशास्त्रं त्वमध्वरीयसि ब्रह्मा चासि गृहपतिश्च नो दमे ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ହି ହୋତ୍ର (ଆହ୍ୱାନ-ବାଣୀ), ତୁମର ହି ପୋତ୍ର (ପବିତ୍ରକରଣର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ) ଋତ୍ୱିଜ୍ୟ; ତୁମର ହି ନେଷ୍ଟ୍ର (ଯାତ୍ରାର ନେତୃତ୍ୱ); ସତ୍ୟର ପଥେ ଚଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିଦୀପକ ତୁମେ। ତୁମର ହି ପ୍ରଶାସ୍ତ୍ର (ନିୟାମକ ବଚନ); ତୁମେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ ଭାବେ ଯଜ୍ଞ କର; ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ଆମ ଦମେ (ଗୃହରେ) ଗୃହପତି ମଧ୍ୟ ଅଟ।

Mantra 3

त्वमग्न इन्द्रो वृषभः सतामसि त्वं विष्णुरुरुगायो नमस्यः । त्वं ब्रह्मा रयिविद्ब्रह्मणस्पते त्वं विधर्तः सचसे पुरंध्या ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର—ସତାଂ (ପ୍ରକାଶମୟମାନଙ୍କ) ବୃଷଭ; ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ—ଉରୁଗାୟ, ବିଶାଳ ପଦକ୍ଷେପୀ, ନମସ୍ୟ। ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା—ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି)ର ବିଦ୍, ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି; ହେ ବିଧର୍ତା, ତୁମେ ପୁରଂଧ୍ୟା (ବିବେକବୁଦ୍ଧିର ପୂର୍ଣ୍ଣତା) ସହ ସଚସେ—ଏକତ୍ର ହୁଅ।

Mantra 4

त्वमग्ने राजा वरुणो धृतव्रतस्त्वं मित्रो भवसि दस्म ईड्यः । त्वमर्यमा सत्पतिर्यस्य सम्भुजं त्वमंशो विदथे देव भाजयुः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ରାଜା ବରୁଣ—ଧୃତବ୍ରତ, ବ୍ରତଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼; ତୁମେ ମିତ୍ର ହେଉ—ଦସ୍ମ, ଈଡ୍ୟ, ସ୍ତୁତ୍ୟର୍ହ। ତୁମେ ଅର୍ୟମା—ସତ୍ପତି, ଯେ ସଂଭୁଜଦ୍ (ସାଂଝା ଭୋଗ) ଦାନ କରେ; ଏବଂ ତୁମେ ଅଂଶ—ବିଦଥରେ, ହେ ଦେବ, ଭାଗ ବଣ୍ଟନକାରୀ, ଯଥୋଚିତ ଅଂଶର ବିତରକ।

Mantra 5

त्वमग्ने त्वष्टा विधते सुवीर्यं तव ग्नावो मित्रमहः सजात्यम् । त्वमाशुहेमा ररिषे स्वश्व्यं त्वं नरां शर्धो असि पुरूवसुः ॥

ହେ ଅଗ୍ନେ, ତୁମେ ହି ତ୍ୱଷ୍ଟା—ବିଧାତା (ଯଜମାନ) ପାଇଁ ସୁବୀର୍ୟ, ବୀରବଳ, ଗଢ଼ିଦେଉଛ। ହେ ମହାମିତ୍ର, ତୁମ ଗ୍ନାବଃ (ସହଜ ଅଗ୍ନିମାନେ) ଏକେ ଜାତି, ଏକେ ଜନ୍ମର। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ହିରଣ୍ୟ-ସମୃଦ୍ଧି ଆଣ; ତୁମେ ସ୍ୱଶ୍ୱ୍ୟ—ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱବଳ/ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା—ଦାନ କର। ତୁମେ ନରମାନଙ୍କ ଶର୍ଧ (ଦଳ/ସମୂହ); ତୁମେ ପୁରୁବସୁ—ବିସ୍ତୃତ ଐଶ୍ୱର୍ୟବାନ।

Mantra 6

त्वमग्ने रुद्रो असुरो महो दिवस्त्वं शर्धो मारुतं पृक्ष ईशिषे । त्वं वातैररुणैर्यासि शंगयस्त्वं पूषा विधतः पासि नु त्मना ॥

ହେ ଅଗ୍ନେ, ତୁମେ ରୁଦ୍ର—ମହା ଦିବ୍ୟ ଆକାଶର ଅସୁର, ଅଧିପତି। ତୁମେ ମାରୁତ ଶର୍ଧ (ମରୁତମାନଙ୍କ ଦଳ)କୁ ଶାସନ କର, ବୃଦ୍ଧିରେ ବଳବାନ। ତୁମେ ଅରୁଣ (ରକ୍ତିମ) ବାତମାନଙ୍କ ସହ ଗତି କର, ଶଙ୍ଗୟ—ଶାନ୍ତି/କ୍ଷେମ ଆଣୁଥିବା। ତୁମେ ପୂଷା; ବିଧାତ (କର୍ମ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୁଥିବା ଯଜମାନ)କୁ ତୁମେ ନିଜ ଆତ୍ମବଳରେ ରକ୍ଷା କର।

Mantra 7

त्वमग्ने द्रविणोदा अरंकृते त्वं देवः सविता रत्नधा असि । त्वं भगो नृपते वस्व ईशिषे त्वं पायुर्दमे यस्तेऽविधत् ॥

ହେ ଅଗ୍ନେ, ତୁମେ ଦ୍ରବିଣୋଦା—ସମ୍ପତ୍ତିଦାତା—ଯେ ଅରଙ୍କୃତ (ପ୍ରସ୍ତୁତ) ହୋଇଛି ତାହା ପାଇଁ। ତୁମେ ଦେବ ସବିତୃ, ରତ୍ନଧା—ରତ୍ନ/ଧନ ସ୍ଥାପକ। ହେ ନୃପତେ, ତୁମେ ଭଗ; ତୁମେ ବସୁ—ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି—ଉପରେ ଅଧିକାରୀ। ଯେ ତୁମକୁ ବିଧତ (ସେବା/ଯଜ୍ଞ) କରେ, ତାହାର ଦମେ (ଗୃହରେ) ତୁମେ ପାୟୁ—ରକ୍ଷକ—ହେଉଛ।

Mantra 8

त्वामग्ने दम आ विश्पतिं विशस्त्वां राजानं सुविदत्रमृञ्जते । त्वं विश्वानि स्वनीक पत्यसे त्वं सहस्राणि शता दश प्रति ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଗୃହରେ ଜନମାନେ ତୁମକୁ ବିଶ୍ପତି—କୁଳାଧିପତି—ରୂପେ, ଏବଂ ସୁବିଦତ୍ର—ସୁବିବେକ/ସଦ୍ଜ୍ଞାନ ଦାତା—ରାଜା ରୂପେ ଅଗ୍ରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ହେ ସ୍ୱନୀକ (ପ୍ରକାଶମୟ), ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦୀପ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଗଣମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କର; ସହସ୍ର, ଶତ, ଦଶ—ଅଗ୍ରସର ଗତିମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖେ ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ବଶ କର।

Mantra 9

त्वामग्ने पितरमिष्टिभिर्नरस्त्वां भ्रात्राय शम्या तनूरुचम् । त्वं पुत्रो भवसि यस्तेऽविधत्त्वं सखा सुशेवः पास्याधृषः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ନରମାନେ ଇଷ୍ଟିଭିଃ (ଯଜ୍ଞାର୍ପଣରେ) ତୁମକୁ ପିତା କରନ୍ତି; ଭ୍ରାତା ପାଇଁ ତୁମେ ଶମ୍ୟା—ହିତକର—ଏବଂ ତନୂରୁଚ—ଦେହପ୍ରକାଶମୟ—ସହଚର ହୁଅ। ଯିଏ ତୁମକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ କଲା, ତାହାର ତୁମେ ପୁତ୍ର ହୁଅ; ତୁମେ ସୁଶେବ—ସୁପ୍ରସନ୍ନ କୃପାବାନ—ସଖା, ଏବଂ ଅଧୃଷ—ଅଜେୟ—ଭାବେ ରକ୍ଷା କର।

Mantra 10

त्वमग्न ऋभुराके नमस्यस्त्वं वाजस्य क्षुमतो राय ईशिषे । त्वं वि भास्यनु दक्षि दावने त्वं विशिक्षुरसि यज्ञमातनिः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଋଭୁ—କୁଶଳ ସୃଜକ—, ଶିଖରେ ନମସ୍ୟ; ତୁମେ ବାଜ (ବଳ/ବିଜୟ)ର କ୍ଷୁମତ୍—ସମୃଦ୍ଧି—ଏବଂ ରାୟ (ଧନ)ର ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ଈଶ୍ୱର। ତୁମେ ଦକ୍ଷ—ଯୋଗ୍ୟ—ଦାନର ପଥ ଅନୁସାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ହୁଅ; ତୁମେ ବିଶିକ୍ଷୁ—ବିବେକୀ ଶିକ୍ଷକ—, ଯଜ୍ଞକୁ ବିସ୍ତାର କରୁଥିବା (ଯଜ୍ଞମାତନି) ଅଟ।

Mantra 11

त्वमग्ने अदितिर्देव दाशुषे त्वं होत्रा भारती वर्धसे गिरा । त्वमिळा शतहिमासि दक्षसे त्वं वृत्रहा वसुपते सरस्वती ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଦାନକର୍ତ୍ତା ଯଜମାନ ପାଇଁ ତୁମେ ଅଦିତି—ବିଶାଳ ମୋକ୍ଷଦାୟିନୀ; ତୁମେ ହୋତୃ-ବାଣୀ ଭାରତୀ, ଯେ ସ୍ତୁତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ତୁମେ ଇଳା—ଶତଧାରା ପୋଷଣ—ଦକ୍ଷତା (ଦକ୍ଷ) ପାଇଁ; ତୁମେ ବୃତ୍ରହା, ବସୁପତି, ଏବଂ ପ୍ରେରଣାର ପ୍ରବାହରୂପ ସରସ୍ୱତୀ।

Mantra 12

त्वमग्ने सुभृत उत्तमं वयस्तव स्पार्हे वर्ण आ संदृशि श्रियः । त्वं वाजः प्रतरणो बृहन्नसि त्वं रयिर्बहुलो विश्वतस्पृथुः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ସୁଭୃତ—ସୁସ୍ଥିର ଆଧାରରେ ଧୃତ—ତୁମେ ଉତ୍ତମ ବୟଃ, ପରମ ଜୀବନବଳ; ତୁମ ସ୍ପାର୍ହ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ୟତାମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦର୍ଶନକୁ ଆସନ୍ତି। ତୁମେ ବାଜ—ପାର କରାଇବା ମହାଶକ୍ତି; ତୁମେ ରୟି—ବହୁଳ ସମୃଦ୍ଧି—ଯାହା ସବୁ ଦିଗରେ ବିଶାଳ।

Mantra 13

त्वामग्न आदित्यास आस्यं त्वां जिह्वां शुचयश्चक्रिरे कवे । त्वां रातिषाचो अध्वरेषु सश्चिरे त्वे देवा हविरदन्त्याहुतम् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ନିଜ ମୁଖ କରିଛନ୍ତି; ହେ କବି, ଶୁଚିମାନେ ତୁମକୁ ନିଜ ଜିହ୍ୱା କରିଛନ୍ତି। ଦାନର ସହଚରମାନେ ଯଜ୍ଞମାନେ ତୁମ ପାଖକୁ ଲଗି ରହନ୍ତି; ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ଦେବମାନେ ଆହୁତ ହବିଷକୁ ଆସ୍ୱାଦନ କରି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

Mantra 14

त्वे अग्ने विश्वे अमृतासो अद्रुह आसा देवा हविरदन्त्याहुतम् । त्वया मर्तासः स्वदन्त आसुतिं त्वं गर्भो वीरुधां जज्ञिषे शुचिः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଅମୃତ (ଅମର) ଓ ଅଦ୍ରୁହ—ଦ୍ରୋହହୀନ—ଦେବମାନେ ଆହୁତ ହୋଇଥିବା ହବିଷ୍ୟକୁ ଭୋଗ କରନ୍ତି। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଆସୁତି—ନିଚୋଡ଼ା ସୋମରସର ମଧୁର ଆନନ୍ଦ—ଆସ୍ୱାଦନ କରନ୍ତି; ହେ ଶୁଚି, ତୁମେ ବୀରୁଧାଂ—ଅଙ୍କୁରିତ ଔଷଧି-ବନସ୍ପତିମାନଙ୍କ—ଗର୍ଭ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛ।

Mantra 15

त्वं तान्त्सं च प्रति चासि मज्मनाग्ने सुजात प्र च देव रिच्यसे । पृक्षो यदत्र महिना वि ते भुवदनु द्यावापृथिवी रोदसी उभे ॥

ହେ ସୁଜାତ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ମହିମାଦ୍ୱାରା ଏକାସାଥି ଏକତ୍ରିତ ମଧ୍ୟ ଓ ସମ୍ମୁଖୀନ ମଧ୍ୟ; ହେ ଦେବ, ତୁମେ ମାପକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଉଦ୍‌ଗୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅ। ଯେତେବେଳେ ଏଠାରେ ତୁମ ମହିମାରେ ତୁମ ପୃକ୍ଷ—ପୋଷକ ଶକ୍ତି—ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ, ଉଭୟ ରୋଦସୀ—ଦୁଇ ଲୋକ—ତୁମ ବିସ୍ତାରକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।

Mantra 16

ये स्तोतृभ्यो गोअग्रामश्वपेशसमग्ने रातिमुपसृजन्ति सूरयः । अस्माञ्च ताँश्च प्र हि नेषि वस्य आ बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ଯେ ସୂରୟଃ—ଜ୍ଞାନୀମାନେ—ସ୍ତୋତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଅଗ୍ରା ଓ ଅଶ୍ୱପେଶସଂ—ଗୋଧନର ତେଜ ଓ ଅଶ୍ୱବଳ ଭରିତ—ରାତି (ଦାନ) ପ୍ରେରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଓ ଆମକୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଦିଗକୁ ଆଗେଇ ନେଇଯାଅ। ଆମେ ବିଦଥ—ସଭାରେ—ସୁବୀରାଃ—ବୀରଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ—ହୋଇ ‘ବୃହତ୍’କୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା।