Sukta 2

Mantra 1

यज्ञेन वर्धत जातवेदसमग्निं यजध्वं हविषा तना गिरा । समिधानं सुप्रयसं स्वर्णरं द्युक्षं होतारं वृजनेषु धूर्षदम् ॥

യജ്ഞംകൊണ്ട് ജാതവേദസനായ അഗ്നിയെ വർദ്ധിപ്പിക്കുവിൻ; ഹവിഷ്യത്താൽ, നിങ്ങളുടെ തനുവാൽ, ഗിരാ (വാണി)യാൽ അഗ്നിയെ യജിക്കുവിൻ. സമിധിതനായി, സുപ്രയസ്—ശ്രേഷ്ഠാനന്ദം നിറഞ്ഞവനായി—സ്വർണര, ദ്യുക്ഷ് (പ്രകാശമാന)നായി, അവൻ ഹോതൃ; നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന്റെ വയലുകളിൽ ധൂർഷദ്—സ്ഥിരാസനനായി ഇരിക്കുന്നവൻ.

Mantra 2

अभि त्वा नक्तीरुषसो ववाशिरेऽग्ने वत्सं न स्वसरेषु धेनवः । दिव इवेदरतिर्मानुषा युगा क्षपो भासि पुरुवार संयतः ॥

ഹേ അഗ്നേ, നക്തീർ (രാത്രികൾ)യും ഉഷസുകൾ (ഉഷസ്സുകൾ)യും നിന്നെ വിളിക്കുന്നു—ധേനുക്കൾ തങ്ങളുടെ തന്നെ ഗോശാലകളിൽ വത്സനെ വിളിക്കുന്നതുപോലെ. ദിവത്തിൽ നിന്നുള്ള ദൂതൻ (അരതി)പോലെ നീ പ്രകാശിക്കുന്നു; മാനുഷ യുഗങ്ങളിലൂടെ നീ ദീപ്തനാകുന്നു. ഹേ പുരുവാര (വിശാലദാനവാൻ), രാത്രികളിൽ നീ ജ്വലിക്കുന്നു—സംയതനായി, ഏകാഗ്രനായി, നിന്റെ തേജസ്സിൽ സംഘടിതനായി.

Mantra 3

तं देवा बुध्ने रजसः सुदंससं दिवस्पृथिव्योररतिं न्येरिरे । रथमिव वेद्यं शुक्रशोचिषमग्निं मित्रं न क्षितिषु प्रशंस्यम् ॥

അവനെ ദേവന്മാർ രജസഃ ബുധ്നേ—മധ്യലോകത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാനത്തിൽ—സുദംസം (സുകാര്യകർത്താവ്) ആയി സ്ഥാപിച്ചു; ദിവയും പൃഥിവിയും തമ്മിലുള്ള ദൂതൻ (അരതി) ആയി നിയോഗിച്ചു. വേദിയിലേക്കു കൊണ്ടുവരാൻ യോഗ്യമായ രഥംപോലെ, ശുക്രശോചിഷ്—ശുദ്ധ തേജസ്സാൽ ജ്വലിക്കുന്ന—അഗ്നിയെ അവർ സ്ഥാപിച്ചു; മിത്രനെപ്പോലെ, ക്ഷിതിഷു (ജനങ്ങളിൽ) പ്രശംസ്യ—മാനവരിൽ ഋത-സൗഹാർദ്ദത്തിന്റെ ശക്തി.

Mantra 4

तमुक्षमाणं रजसि स्व आ दमे चन्द्रमिव सुरुचं ह्वार आ दधुः । पृश्न्याः पतरं चितयन्तमक्षभिः पाथो न पायुं जनसी उभे अनु ॥

അവനെ—സ്വന്തം രജസ്സിൽ (മധ്യപ്രദേശത്ത്)യും സ്വന്തം ധാമത്തിലും—വളരുന്നവനായി, അവർ വേലിക്കുള്ളിൽ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ മനോഹരമായി പ്രകാശിക്കുന്നവനായി സ്ഥാപിച്ചു. അവൻ തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ പൃശ്നി മാതാവിന്റെ ചിറകുകളെ ഉണർത്തുന്നു; പഥത്തിന്റെ കാവൽക്കാരനെപ്പോലെ, യാത്രാമാർഗ്ഗത്തെ സംരക്ഷിച്ചു കൊണ്ട്, ദ്യൗയും പൃഥ്വിയും എന്ന ഇരുജന്മങ്ങളെ അനുഗമിക്കുന്നു.

Mantra 5

स होता विश्वं परि भूत्वध्वरं तमु हव्यैर्मनुष ऋञ्जते गिरा । हिरिशिप्रो वृधसानासु जर्भुरद्द्यौर्न स्तृभिश्चितयद्रोदसी अनु ॥

അവൻ സമസ്ത അധ്വരത്തെ പരിവ്യാപിച്ച് ഹോതാവാകുന്നു; മനുഷ്യൻ അവനെ ഹവ്യങ്ങളാലും ഗിരാ (സ്തുതി-വാണി)യാലും അലങ്കരിക്കുന്നു. ഹിരിശിപ്രൻ (സ്വർണ്ണ-താടിയുള്ളവൻ) അവൻ വർദ്ധമാന സത്രങ്ങളിൽ പരിശ്രമിക്കുന്നു; ദ്യൗവിനെപ്പോലെ തന്റെ ആധാരങ്ങളാൽ, ദീപ്തമായ ബോധത്തോടെ, രോദസീ (ദ്യൗ–പൃഥ്വി)യെ ഉണർത്തി, അവയെ അനുഗമിക്കുന്നു.

Mantra 6

स नो रेवत्समिधानः स्वस्तये संददस्वान्रयिमस्मासु दीदिहि । आ नः कृणुष्व सुविताय रोदसी अग्ने हव्या मनुषो देव वीतये ॥

ഹേ അഗ്നേ, സമിധാനനായ നീ ഞങ്ങളുടെ സ്വസ്തിക്കായി രേവത് (സമൃദ്ധിയുള്ളവൻ) ആകുക; റയി (ധനം—ആധ്യാത്മിക സമ്പത്ത്) ശേഖരിച്ചു ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് സ്ഥാപിക്ക—ഞങ്ങളുടെ അന്തസ്സിൽ അതിനെ ദീപ്തമാക്കുക. സുവിതായ (സുഗമഗതി/ശുഭമാർഗ്ഗം)ക്കായി ഞങ്ങളുടെ ഹിതത്തിൽ രോദസീ (ദ്യൗ–പൃഥ്വി)യെ വിശാലമാക്കുക; ഹേ ദേവാ, മനുഷ്യന്റെ ഹവ്യങ്ങളിലേയ്ക്ക് വന്ന് അവയെ സ്വീകരിച്ച് ആസ്വദിക്കുക.

Mantra 7

दा नो अग्ने बृहतो दाः सहस्रिणो दुरो न वाजं श्रुत्या अपा वृधि । प्राची द्यावापृथिवी ब्रह्मणा कृधि स्वर्ण शुक्रमुषसो वि दिद्युतः ॥

ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങൾക്ക് മഹത്തായ ദാനം തരിക; സഹസ്രഗുണ ദാനം തരിക. വാതിൽ തുറക്കുന്നതുപോലെ, ബലസമൃദ്ധിയിലേക്കുള്ള ദ്വാരങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ ശ്രുതിക്കായി തുറന്നുതരിക. മന്ത്രബലത്താൽ ദ്യാവാ-പൃഥിവിയെ ഞങ്ങളിലേക്കു പ്രാചീ (അഭിമുഖ)മാക്കുക; സൂര്യന്റെ സ്വന്തം ദീപ്തസ്വർണ്ണംപോലെ, ഉഷസ്സുകൾ അവരുടെ ശുദ്ധപ്രഭ മിന്നിപ്പിക്കട്ടെ.

Mantra 8

स इधान उषसो राम्या अनु स्वर्ण दीदेदरुषेण भानुना । होत्राभिरग्निर्मनुषः स्वध्वरो राजा विशामतिथिश्चारुरायवे ॥

പ്രജ്വലിതനായ അവൻ, രമ്യമായ ഉഷസ്സുകളെ അനുഗമിച്ച്, സൂര്യന്റെ സ്വന്തം സ്വർണ്ണപ്രകാശംപോലെ, അരുണകിരണഭാനുവാൽ ദീപ്തനാകുന്നു. ഹോത്രശക്തികളാൽ (ഹോത്രാഭിഃ) അഗ്നി മനുഷ്യനു സുമാർഗ്ഗിത യജ്ഞമാകുന്നു; വിശങ്ങളുടെ രാജാവായി, അവൻ അഥിതി—സമൃദ്ധി തേടുന്നവന്നു മനോഹരൻ—സ്വാഗതാർഹ അതിഥിയാണ്.

Mantra 9

एवा नो अग्ने अमृतेषु पूर्व्य धीष्पीपाय बृहद्दिवेषु मानुषा । दुहाना धेनुर्वृजनेषु कारवे त्मना शतिनं पुरुरूपमिषणि ॥

ഇങ്ങനെ, ഹേ അഗ്നേ, അമൃതലോകങ്ങളിൽ, ഹേ പുരാതനനേ, മനുഷ്യന്റെ വിശാല ദിവ്യവ്യാപ്തികളിൽ ഞങ്ങളുടെ ധീ (ചിന്താശക്തി)യെ പോഷിപ്പിക്ക. നമ്മുടെ കർമ്മഭൂമികളിൽ പാലുതരും ധേനുവിനെപ്പോലെ, അവൾ (ധീ/വാണി) സ്വന്തം ശക്തിയാൽ കർത്താവിന്നു ശതഗുണ പോഷണം പിഴിഞ്ഞുതരട്ടെ—ബഹുരൂപമായ, വർദ്ധനയെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഇഷണാ.

Mantra 10

वयमग्ने अर्वता वा सुवीर्यं ब्रह्मणा वा चितयेमा जनाँ अति । अस्माकं द्युम्नमधि पञ्च कृष्टिषूच्चा स्वर्ण शुशुचीत दुष्टरम् ॥

ഹേ അഗ്നേ, ബലത്തിന്റെ അശ്വത്താലോ അല്ലെങ്കിൽ മന്ത്ര-ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ശക്തിയാലോ ഞങ്ങൾ മനുഷ്യപരിധികളെ അതിക്രമിച്ച് ഉയരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഞങ്ങളുടെ ദ്യുമ്നം (തേജസ്സുള്ള മഹിമ) അഞ്ചു കൃഷ്ടികളിലും മീതെ ഉയർന്ന് നിലകൊള്ളട്ടെ; സൂര്യന്റെ സത്യ-പ്രകാശംപോലെ ഉയർന്ന് ജ്വലിക്ക—അജേയവും അതിക്രമിക്കാനാവാത്തതും.

Mantra 11

स नो बोधि सहस्य प्रशंस्यो यस्मिन्त्सुजाता इषयन्त सूरयः । यमग्ने यज्ञमुपयन्ति वाजिनो नित्ये तोके दीदिवांसं स्वे दमे ॥

ഹേ സഹസ്യ (മഹാബലവാൻ) അഗ്നേ, ഞങ്ങൾക്കായി ജാഗരൂകനാകുക—സ്തുത്യനായ അവൻ, അവനിൽ സുസജാത ഋഷിമാർ പ്രേരണയെ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഹേ അഗ്നേ, ബലവാന്മാരായ വാജിനർ യജ്ഞമായി നിന്നിലേക്കു സമീപിക്കുന്നു; നീ നിത്യവും സ്വദമത്തിൽ, നിത്യ തോകത്തിൽ (വംശത്തിൽ)യും അന്തർനിവാസത്തിലും ദീപ്തിമാനാണ്.

Mantra 12

उभयासो जातवेदः स्याम ते स्तोतारो अग्ने सूरयश्च शर्मणि । वस्वो रायः पुरुश्चन्द्रस्य भूयसः प्रजावतः स्वपत्यस्य शग्धि नः ॥

ഹേ ജാതവേദസ്, ഞങ്ങൾ നിന്റെ ഇരട്ടസഖാക്കളാകട്ടെ—ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെ സ്തോതാക്കളായും പ്രകാശിത സൂരയഃ (ഋഷിമാർ) ആയും—നിന്റെ ശർമണിയിൽ (ശാന്തി-ആശ്രയത്തിൽ) സ്ഥാപിതരായി. ഹേ വസുക്കളുടെ സ്വാമീ, പലതിളക്കമുള്ള സമൃദ്ധിയുടെ വലിയ പങ്ക് ഞങ്ങൾക്ക് നൽകുക—വർദ്ധനവുള്ള ധനം, പ്രജാവന്തം, ഉന്നത വംശപരമ്പരയുള്ള സ്വപത്യവും.

Mantra 13

ये स्तोतृभ्यो गोअग्रामश्वपेशसमग्ने रातिमुपसृजन्ति सूरयः । अस्माञ्च ताँश्च प्र हि नेषि वस्य आ बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

സ്തോതാക്കൾക്കായി റാതി (ദാനം) വിടുവിക്കുന്ന ആ പ്രകാശിത ദാതാക്കളായ സൂരയഃ—അതിൽ പ്രകാശകിരണങ്ങൾ അഗ്രസ്ഥാനത്തും, അശ്വബലത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ പൊതിഞ്ഞതുമായ—ഹേ അഗ്നേ, അവരെയും ഞങ്ങളെയും ഇരുവരെയും ശ്രേഷ്ഠമായ നന്മയിലേക്കു മുന്നോട്ട് നയിക്കേണമേ. യജ്ഞത്തിന്റെ വിദഥ-സഭകളിൽ ഞങ്ങൾ ബൃഹത് (വിശാലതത്ത്വം) പ്രസ്താവിക്കട്ടെ; സുവീരാഃ—അന്തരംഗ വീര്യശക്തികളാൽ സമ്പന്നരാകട്ടെ.