Adhyaya 15

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चतुर्दशो ऽध्यायः सूत उवाच प्रजाः सृजेति व्यादिष्टः पूर्वं दक्षः स्वयंभुवा / ससर्ज देवान् गन्धर्वान् ऋषींश्चैवासुरोरगान्

Như vậy, trong Śrī Kūrma Purāṇa, thuộc bộ Ṣaṭ-sāhasrī Saṃhitā, phần Pūrvabhāga, chương mười bốn kết thúc. Sūta nói: Thuở xưa, Dakṣa—được Svayambhū (Phạm Thiên) truyền dạy: “Hãy tạo ra muôn loài!”—đã sinh ra chư Thiên, các Gandharva, các Ṛṣi, cùng với Asura và Nāga (chúng rắn linh).

Verse 2

यदास्य सृजमानस्य न व्यवर्धन्त ताः प्रजाः / तदा ससर्ज भूतानि मैथुनेनैव धर्मतः

Khi ông đang tạo dựng mà các loài ấy vẫn không sinh sôi, bấy giờ—đúng theo Dharma—ông khiến muôn loài phát sinh nhờ sự phối ngẫu (giao hợp) ấy.

Verse 3

असिक्न्यां जनयामास वीरणस्य प्रजापतेः / सुतायां धर्मयुक्तायां पुत्राणां तु सहस्त्रकम्

Với Asiknī—người con gái sống đúng Dharma của Prajāpati Vīraṇa—Dakṣa đã sinh ra một ngàn người con trai.

Verse 4

तेषु पुत्रेषु नष्टेषु मायया नारदस्य सः / षष्टिं दक्षो ऽसृजत् कन्या वैरण्यां वै प्रजापतिः

Khi những người con trai ấy bị mất đi bởi năng lực māyā của Nārada, thì Prajāpati Dakṣa quả thật đã sinh ra sáu mươi người con gái từ Vairaṇyā.

Verse 5

ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश / विंशत् सप्त च सोमाय चतस्त्रो ऽरिष्टनेमिने

Ông gả mười người (con gái) cho Dharma, mười ba cho Kaśyapa, hai mươi bảy cho Soma (Thần Nguyệt), và bốn cho Ariṣṭanemi.

Verse 6

द्वे चैव बहुपुत्राय द्वे कृशाश्वाय धीमते / द्वे चैवाङ्गिरसे तद्वत् तासां वक्ष्ये ऽथ निस्तरम्

Hai (người con gái) được gả cho Bahuputra; hai cho bậc trí Kṛśāśva; và cũng vậy, hai cho Aṅgiras. Nay ta sẽ lần lượt giảng rõ dòng dõi của các nàng theo đúng thứ tự.

Verse 7

अरुन्धती वसुर्जामी लम्बा भानुर्मरुत्वती / संकल्पा च मुहूर्ता च साध्या विश्वा च भामिनी

Arundhatī; Vasū; Jāmī; Lambā; Bhānū; Marutvatī; Saṃkalpā; Muhūrtā; Sādhyā; Viśvā; và Bhāminī—đó là những thánh danh của nàng.

Verse 8

धर्मपत्न्यो दश त्वेतास्तासां पुत्रान् निबोधत / विश्वाया विश्वदेवास्तु साध्या साध्यानजीजनत्

Đây chính là mười phu nhân của Dharma; nay hãy biết về các người con của họ. Từ Viśvā sinh ra các Viśvedevas, và Sādhyā sinh ra các Sādhyas.

Verse 9

मरुत्वन्तो मरुत्वत्यां वसवो ऽष्टौ वसोः सुताः / भानोस्तु भानवश्चैव मुहूर्ता वै मुहूर्तजाः

Từ Marutvatī sinh ra các Marutvants; từ Vasu sinh ra tám vị Vasu. Từ Bhānū sinh ra các Bhānavas; và các Muhūrtas quả thật sinh từ Muhūrtā.

Verse 10

लम्बायाश्चाथ घोषो वै नागवीथी तु जामिजा / पृथिवीविषयं सर्वमरुन्दत्यामजायत / संकल्पायास्तु संकल्पो धर्मपुत्रा दश स्मृताः

Từ Lambā sinh ra Ghoṣa; từ Jāmi-jā sinh ra Nāgavīthī. Từ Arundhatī phát sinh toàn thể cõi vực của địa giới. Và từ Saṃkalpā sinh ra Saṃkalpa. Những vị ấy được ghi nhớ là mười người con của Dharma.

Verse 11

आपो ध्रुवश्च सोमश्च धरश्चैवानिलो ऽनलः / प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवो ऽष्टौ प्रकीर्तिताः

Āpa, Dhruva, Soma, Dhara, Anila, Anala, Pratyūṣa và Prabhāsa—được tuyên xưng là tám Vasu, các thần linh của những yếu tố nâng đỡ vũ trụ.

Verse 12

आपस्य पुत्रो वैतण्ड्यः श्रमः श्रान्तो धुनिस्तथा / ध्रुवस्य पुत्रो भगवान् कालो लोकप्रकालनः

Từ Āpa sinh ra Vaitaṇḍya, lại có Śrama, Śrānta và Dhuni. Còn từ Dhruva sinh ra đấng đáng tôn kính Kāla (Thời gian), bậc điều hòa và đo lường các thế giới.

Verse 13

सोमस्य भगवान् वर्चा धरस्य द्रविणः सुतः / पुरोजवो ऽनिलस्य स्यादविज्ञातगतिस्तथा

Với Soma, danh xưng thiêng là “Varchas” (Quang huy). Với Dhara, (danh xưng là) “Draviṇa-suta” (Con của Phú tài). Còn Anila (Gió) được nói là “Purojava” (Nhanh đi trước), và cũng là “Avijñāta-gati” (Đường đi không thể biết).

Verse 14

कुमारो ह्यनलस्यासीत् सेनापतिरिति स्मृतः / देवलो भगवान् योगी प्रत्यूषस्याभवत् सुतः / विश्वकर्मा प्रभासस्य शिल्पकर्ता प्रजापतिः

Kumāra quả thật là con của Anala và được ghi nhớ là vị tổng chỉ huy các đạo binh chư thiên. Devala, bậc yogin đáng tôn, sinh làm con của Pratyūṣa. Và Viśvakarmā—con của Prabhāsa—là Prajāpati, người thợ thủ công thần thánh, tạo tác các hình tướng và công trình linh thiêng.

Verse 15

अदितिर्दितिर्दनुस्तद्वदरिष्टा सुरसा तथा / सुरभिर्विनता चैव ताम्र क्रोधवशा इरा / कद्रुर्मुनिश्च धर्मज्ञा तत्पुत्रान् वै निबोधत

Aditi, Diti, Danu, và cũng vậy Ariṣṭā cùng Surasā; Surabhi và Vinatā nữa; Tāmra, Krodhavaśā, Irā và Kadrū—hỡi bậc hiền triết thông hiểu Dharma, nay hãy biết rõ các người con của họ.

Verse 16

अंशो धाता भगस्त्वष्टा मित्रो ऽथ वरुणोर्ऽयमा / विवस्वान् सविता पूषा ह्यंशुमान् विष्णुरेव च

Aṃśa, Dhātṛ, Bhaga, Tvaṣṭṛ, Mitra, Varuṇa và Aryaman; Vivasvān, Savitṛ, Pūṣan và Aṃśumān—ấy chính là các Āditya, và trong hàng ấy cũng có cả Viṣṇu.

Verse 17

तुषिता नाम ते पूर्वं चाक्षुषस्यान्तरे मनोः / वैवस्वते ऽन्तरे प्रोक्ता आदित्याश्चादितेः सुताः

Thuở trước, trong Manvantara của Cākṣuṣa Manu, các vị thần ấy được gọi là Tuṣita. Còn trong Manvantara hiện tại của Vaivasvata Manu, các ngài được tuyên xưng là Āditya—những người con của Aditi.

Verse 18

दितिः पुत्रद्वयं लेभे कश्यपाद् बलसंयुतम् / हिरण्यकशिपुं ज्येष्ठं हिरण्याक्षं तथापरम्

Diti sinh cho Kaśyapa hai người con trai đầy uy lực: người anh là Hiraṇyakaśipu, và người kia là Hiraṇyākṣa.

Verse 19

हिरण्यकशिपुर्दैत्यो महाबलपराक्रमः / आराध्य तपसा देवं ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् / दृष्ट्वालेभेवरान् दिव्यान् स्तुत्वासौ विविधैः स्तवै

Hiraṇyakaśipu, vị Daitya có sức mạnh và oai dũng lớn lao, đã dùng khổ hạnh để phụng thờ thần Brahmā—Đấng Tối Thượng của muôn loài. Được diện kiến Ngài, hắn ca tụng bằng nhiều bài tán tụng khác nhau và nhận được những ân huệ thiêng liêng.

Verse 20

अथ तस्य बलाद् देवाः सर्व एव सुरर्षयः / बाधितास्ताडिता जग्मुर्देवदेवं पितामहम्

Bấy giờ, bị sức mạnh của hắn áp đảo, tất cả chư thiên cùng các thánh hiền thiên giới bị quấy nhiễu và đánh đập, liền đến nương tựa nơi Pitāmaha Brahmā—Đấng Thần của các thần.

Verse 21

शरण्यं शरणं देवं शंभुं सर्वजगन्मयम् / ब्रह्माणं लोककर्तारं त्रातारं पुरुषं परम् / कूटस्थं जगतामेकं पुराणं पुरुषोत्तमम्

Con xin nương tựa nơi Đấng là chỗ nương tựa của muôn loài—Śambhu—Đấng thấm khắp toàn vũ trụ; chính là Phạm Thiên, đấng tạo lập các thế giới; là Đấng Hộ Trì, là Purusha Tối Thượng; là Đấng bất biến, Kutastha làm chỗ nâng đỡ nội tại; là Một của mọi hữu tình; là Đấng Cổ Xưa, Purushottama tối cao.

Verse 22

स याचितो देववरैर्मुनिभिश्च मुनीश्वराः / सर्वदेवहितार्थाय जगाम कमलासनः

Vì thế, được các vị thiên thần tối thượng và các bậc hiền thánh khẩn cầu, Phạm Thiên ngự tòa sen liền lên đường, một lòng vì lợi ích an hòa của hết thảy chư thiên.

Verse 23

संस्तूयमानः प्रणतैर्मुनीन्द्रैरमरैरपि / क्षीरोदस्योत्तरं कूलं यत्रास्ते हरिरीश्वरः

Tại đó, trên bờ phía bắc của Biển Sữa, Hari—Đấng Tối Thượng, Ishvara—ngự trị; luôn được các bậc hiền thánh tối thượng và cả chư thiên cúi đầu tán dương không ngừng.

Verse 24

दृष्ट्वा देवं जगद्योनिं विष्णुं विश्वगुरुं शिवम् / ववन्दे चरणौ मूर्ध्ना कृताञ्जलिरभाषत

Khi chiêm ngưỡng Đấng Thiêng—cội nguồn của vũ trụ—Vishnu, bậc Thầy của thế gian, cũng chính là Shiva, ông cúi đầu đảnh lễ dưới chân Ngài; rồi chắp tay cung kính mà thưa rằng.

Verse 25

ब्रह्मोवाच त्वं गतिः सर्वभूतानामनन्तो ऽस्यखिलात्मकः / व्यापी सर्वामरवपुर्महायोगी सनातनः

Phạm Thiên thưa: Ngài là nơi nương tựa và cứu cánh của mọi loài—vô tận, là Chân Ngã nội tại của toàn thể vũ trụ này. Ngài thấm khắp, mang hình tướng của mọi chư thiên; Ngài là Đại Du-gi, Đấng vĩnh hằng.

Verse 26

त्वमात्मा सर्वभूतानां प्रधानं प्रकृतिः परा / वैराग्यैश्वर्यनिरतो रागातीतो निरञ्जनः

Ngài là Tự Ngã của muôn loài; Ngài là Pradhāna, là Prakṛti Tối Thượng. An trụ trong ly tham và uy quyền tối thượng, Ngài vượt ngoài ái nhiễm, thanh tịnh không tì vết.

Verse 27

त्वं कर्ता चैव भर्ता च निहन्ता सुरविद्विषाम् / त्रातुमर्हस्यनन्तेश त्राता हि परमेश्वरः

Chỉ riêng Ngài là Đấng tác tạo và Đấng nâng đỡ, lại là Đấng diệt trừ kẻ thù của chư thiên. Ôi Ananteśa, xin Ngài hãy che chở chúng con, vì Đấng Tối Thượng quả thật là Đấng Hộ Trì.

Verse 28

इत्थं स विष्णुर्भगवान् ब्रह्मणा संप्रबोधितः / प्रोवाचोन्निद्रपद्माक्षः पीतवासासुरद्विषः

Bấy giờ, Đức Thế Tôn Viṣṇu, được Phạm Thiên Brahmā đánh thức, liền cất lời. Đôi mắt sen mở rộng khỏi giấc ngủ, Ngài khoác y vàng, là kẻ đối địch của loài Asura.

Verse 29

किमर्थं सुमहावीर्याः सप्रजापतिकाः सुराः / इमं देशमनुप्राप्ताः किं वा कार्यं करोमि वः

Vì duyên cớ gì mà chư thiên dũng mãnh, đầy đại lực—cùng các Prajāpati—đã đến miền đất này? Và ta phải làm công việc gì cho các ngươi?

Verse 30

देवा ऊचुः हिरण्यकशिपुर्नाम ब्रह्मणो वरदर्पितः / बाधते भगवन् दैत्यो देवान् सर्वान् सहर्षिभिः

Chư thiên thưa: «Ôi Đức Thế Tôn, Daitya tên Hiraṇyakaśipu—kiêu mạn vì ân huệ của Phạm Thiên Brahmā—đang quấy nhiễu tất cả chư thiên, cùng các bậc hiền thánh ṛṣi.»

Verse 31

अवध्यः सर्वभूतानां त्वामृते पुरुषोत्तम / हन्तुमर्हसि सर्वेषां त्वं त्रातासि जगन्मय

Ôi Puruṣottama! Ngoài Ngài ra, trong muôn loài không ai thật sự có thể bị sát hại. Nhưng chính Ngài là Đấng xứng đáng trừng phạt kẻ ác vì lợi ích của tất cả; bởi Ngài thấm nhuần khắp vũ trụ, là Đấng Hộ Trì.

Verse 32

श्रुत्वा तद्दैवतैरुक्तं स विष्णुर्लोकभावनः / वधाय दैत्यमुख्यस्य सो ऽसृजत् पुरुषं स्वयम्

Nghe lời các chư thiên tâu bày, Viṣṇu—Đấng nuôi dưỡng và nâng đỡ các thế giới—đích thân hóa hiện một bậc thần nhân, để diệt trừ kẻ đứng đầu loài Daitya.

Verse 33

मेरुपर्वतवर्ष्माणं घोररूपं भयानकम् / शङ्खचक्रगदापाणिं तं प्राह गरुडध्वजः

Bấy giờ Garuḍadhvaja (Viṣṇu), tay cầm tù và, luân xa và chùy, cất lời với vị ấy—thân hình như núi Meru, dung mạo dữ dằn, khiến người nhìn cũng kinh hãi.

Verse 34

हत्वा तं दैत्यराजं त्वं हिरण्यकशिपुं पुनः / इमं देशं समागन्तुं क्षिप्रमर्हसि पौरुषात्

Sau khi diệt trừ vua Daitya ấy—Hiraṇyakaśipu—một lần nữa, ngươi hãy nhờ oai lực anh hùng mà mau chóng trở về, đến lại miền đất này.

Verse 35

निशम्य वैष्णवं वाक्यं प्रणम्य पुरुषोत्तमम् / महापुरुषमव्यक्तं ययौ दैत्यमहापुरम्

Nghe xong lời nhắn của Viṣṇu, vị ấy cúi lạy Puruṣottama—Đại Nhân, Đấng Vô Hiển—rồi lên đường đến đại thành của loài Daitya.

Verse 36

विमुञ्चन् भैरवं नादं शङ्खचक्रगदाधरः / आरुह्य गरुडं देवो महामेरुरिवापरः

Đức Chúa—tay cầm ốc tù và, đĩa thần và chùy—phát ra tiếng gầm dữ dội như sấm, rồi cưỡi lên Garuḍa, uy nghi như một núi Mahāmeru thứ hai.

Verse 37

आकर्ण्य दैत्यप्रवरा महामेघरवोपमम् / समाचचक्षिरे नादं तदा दैत्यपतेर्भयात्

Nghe tiếng gầm ấy—tựa tiếng sấm của mây lớn—những Daitya kiệt xuất lập tức chú ý, lòng run sợ cho chúa tể Daitya của mình.

Verse 38

असुरा ऊचुः कश्चिदागच्छति महान् पुरुषो देवचोदितः / विमुञ्चन् भैरवं नादं तं जानीमो ऽमरार्दन

Các Asura nói: “Một Đại Nhân đang tiến đến—do chư thiên thúc giục—phát ra tiếng gầm kinh khiếp. Chúng ta nhận ra Ngài: chính là Đấng diệt kẻ bất tử (chư thần).”

Verse 39

ततः सहासुरवरैर्हिरण्यकशिपुः स्वयम् / संनद्धैः सायुधैः पुत्रैः प्रह्रादाद्यैस्तदा ययौ

Rồi Hiraṇyakaśipu tự thân xuất trận, cùng các Asura ưu tú và những người con như Prahlāda, đều giáp trụ đầy đủ, vũ khí sẵn sàng, tiến ra chiến địa.

Verse 40

दृष्ट्वा तं गरुडासीनं सूर्यकोटिसमप्रभम् / पुरुषं पर्वताकारं नारायणमिवापरम्

Họ trông thấy Ngài ngự trên Garuḍa, rực sáng như muôn triệu mặt trời—Đấng Tối Thượng, thân hình lớn như núi, tựa như chính Nārāyaṇa hiện ra lần nữa.

Verse 41

दुद्रुवुः केचिदन्योन्ममूचुः संभ्रान्तलोचनाः / अयं स देवो देवानां गोप्ता नारायणो रिपुः

Kẻ thì bỏ chạy, kẻ thì hoảng hốt kêu la, mắt đảo loạn: “Chính Ngài là Thần linh ấy—Nārāyaṇa—Đấng hộ trì chư thiên, kẻ đối địch của mọi kẻ thù của họ.”

Verse 42

अस्माकमव्ययो नूनं तत्सुतो वा समागतः / इत्युक्त्वा शस्त्रवर्षाणि ससृजुः पुरुषाय ते / तानि चाशेषतो देवो नाशयामास लीलया

“Hẳn là Avyaya—Đấng Bất Hoại của chúng ta—hoặc con của Ngài đã đến!” Nói vậy, chúng trút mưa vũ khí vào Đấng Tối Thượng (Puruṣa); nhưng Chúa Tể, như trò chơi nhiệm mầu, đã phá tan tất cả, không còn sót lại.

Verse 43

तदा हिरण्यकशिपोश्चत्वारः प्रथितौजसः / पुत्रा नारायणोद्भूतं युयुधुर्मेघनिः स्वनाः / प्रह्रादश्चाप्यनुह्रादः संह्रादो ह्राद एव च

Bấy giờ bốn người con của Hiraṇyakaśipu—lừng danh sức mạnh—gầm vang như mây sấm và giao chiến với hiện thân phát xuất từ Nārāyaṇa: Prahlāda, Anuhrāda, Saṃhrāda và Hrāda.

Verse 44

प्रह्रादः प्राहिणोद् ब्राह्ममनुह्रादो ऽथ वैष्णवम् / संह्रादश्चापि कौमारमाग्नेयं ह्राद एव च

Prahlāda truyền dạy pháp môn Brāhma (thuộc Brahmā); rồi Anuhrāda truyền dạy pháp môn Vaiṣṇava (thuộc Viṣṇu). Saṃhrāda cũng truyền dạy pháp môn Kaumāra (thuộc Kumāra/Skanda), còn Hrāda truyền dạy pháp môn Āgneya (thuộc Agni).

Verse 45

तानि तं पुरुषं प्राप्य चत्वार्यस्त्राणि वैष्णवम् / न शेकुर्बाधितुं विष्णुं वासुदेवं यथा तथा

Khi chạm đến Đấng Tối Thượng, bốn vũ khí Vaiṣṇava ấy hoàn toàn không thể làm tổn hại Viṣṇu—Vāsudeva—dù bằng cách nào đi nữa.

Verse 46

अथासौ चतुरः पुत्रान् महाबाहुर्महाबलः / प्रगृह्य पादेषु करैः संचिक्षेप ननाद च

Bấy giờ, bậc đại lực, tay mạnh vô song ấy nắm bốn người con nơi bàn chân, quăng văng đi, rồi gầm vang dữ dội.

Verse 47

विमुक्तेष्वथ पुत्रेषु हिरण्यकशिपुः स्वयम् / पादेन ताडयामास वेगेनोरसि तं बली

Khi các con đã được thả ra, chính Hiraṇyakaśipu—dẫu hùng mạnh—đạp mạnh vào ngực người ấy bằng chân, với sức dữ dội.

Verse 48

स तेन पीडितो ऽत्यर्थं गरुडेन तथाऽशुगः / अदृश्यः प्रययौ तूर्णं यत्र नारायणः प्रभुः / गत्वा विज्ञापयामास प्रवृत्तमखिलं तथा

Bị Garuḍa hành hạ dữ dội, kẻ nhanh nhẹn ấy liền ẩn hình, vội vã đến nơi Thượng Chủ Nārāyaṇa ngự. Đến đó, y kính cẩn tâu bày trọn vẹn mọi việc đã xảy ra.

Verse 49

संचिन्त्य मनसा देवः सर्वज्ञानमयो ऽमलः / नरस्यार्धतनुं कृत्वा सिंहस्यार्धतनुं तथा

Suy niệm trong tâm, Thần Tính thanh tịnh, vô cấu—bản thể là trí biết toàn tri—đã tạo nửa thân làm người, và nửa thân kia làm sư tử.

Verse 50

नृसिंहवपुरव्यक्तो हिरण्यकशिपोः पुरे / आविर्बभूव सहसा मोहयन् दैत्यपुङ्गवान्

Trong thành của Hiraṇyakaśipu, Đức Chúa—trong thân tướng Nṛsiṃha vốn ẩn mật—bỗng nhiên hiển lộ, khiến bậc đầu đàn Daitya mê mờ kinh hãi.

Verse 51

दंष्ट्राकरालो योगात्मा युगान्तदहनोपमः / समारुह्यात्मनः शक्तिं सर्वसंहारकारिकाम् / भाति नारायणो ऽनन्तो यथा मध्यन्दिने रविः

Với những chiếc răng nanh đáng sợ, an trú trong Yoga như chính Bản thể, và rực cháy như ngọn lửa tận thế, Đấng Narayana vô tận tỏa sáng như mặt trời giữa trưa sau khi nắm lấy quyền năng hủy diệt tất cả.

Verse 52

दृष्ट्वा नृसिंहवपुषं प्रह्रादं ज्येष्ठपुत्रकम् / वधाय प्रेरयामास नरसिहस्य सो ऽसुरः

Nhìn thấy Prahlada—con trai cả của mình—mang hình hài và khí phách của Narasimha, vua asura đó đã ra lệnh giết chết Prahlada vì lòng thù hận đối với Narasimha.

Verse 53

इमं नृसिंहवपुषं पूर्वस्माद् बहुशक्तिकम् / सहैव त्वनुजैः सर्वैर्नाशयाशु मयेरितः

“Hãy tiêu diệt ngay kẻ mang hình hài Narasimha này—kẻ giờ đây còn mạnh mẽ hơn trước—cùng với tất cả các đồng minh trẻ tuổi của hắn. Ta ra lệnh.”

Verse 54

तत्संनियोगादसुरः प्रह्रादो विष्णुमव्ययम् / युयुधे सर्वयत्नेन नरसिंहेन निर्जितः

Do sự sắp đặt của định mệnh, asura Prahlada đã chiến đấu hết sức mình chống lại Đấng Vishnu bất diệt; tuy nhiên, ông đã bị Narasimha khuất phục.

Verse 55

ततः संचोदितो दैत्यो हिरण्याक्षस्तदानुजः / ध्यात्वा पशुपतेरस्त्रं ससर्ज च ननाद च

Sau đó, Daitya Hiranyaksha, cùng hành động với anh trai mình, đã thiền định về vũ khí của Pashupati (Shiva), phóng vũ khí đó ra và gầm lên vang dội.

Verse 56

तस्य देवादिदेवस्य विष्णोरमिततेजसः / न हानिमकरोदस्त्रं यथा देवस्य शूलिनः

Trước Viṣṇu—Đấng Thần của chư thiên, rực sáng vô lượng—mũi khí ấy chẳng gây tổn hại, cũng như chẳng thể làm hại Đấng cầm tam xoa (Śiva).

Verse 57

दृष्ट्वा पराहतं त्वस्त्रं प्रह्रादो भाग्यगौरवात् / मेने सर्वात्मकं देवं वासुदेवं सनातनम्

Thấy vũ khí của Tvaṣṭṛ bị hóa vô hiệu, Prahlāda—nhờ phúc duyên sâu dày của mình—nhận ra Vāsudeva vĩnh cửu là Thượng Đế, là Tự Ngã nội tại của muôn loài.

Verse 58

संत्यज्य सर्वशस्त्राणि सत्त्वयुक्तेन चेतसा / ननाम शिरसा देवं योगिनां हृदयेशयम्

Gác lại mọi vũ khí, với tâm an trú trong sattva (trong sáng và điều hòa), ngài cúi đầu đảnh lễ Thần Linh—Đấng ngự trong tim của các bậc du-già.

Verse 59

स्तुत्वा नारायणैः स्तोत्रैः ऋग्यजुः सामसंभवैः / निवार्य पितरं भ्रातृन् हिरण्याक्षं तदाब्रवीत्

Sau khi tán dương Nārāyaṇa bằng những thánh tụng phát sinh từ Ṛg, Yajus và Sāman, lại ngăn cha và các anh em mình, ngài bấy giờ cất lời với Hiraṇyākṣa.

Verse 60

अयं नारायणो ऽनन्तः शाश्वतो भगवानजः / पुराणपुरुषो देवो महायोगी जगन्मयः

Ngài chính là Nārāyaṇa—Đấng Vô Biên; là Bhagavān hằng hữu, vô sinh. Ngài là Purāṇa-Puruṣa, Thần linh rạng ngời, Đại Du-già, thấm khắp và làm nên toàn thể vũ trụ.

Verse 61

अयं धाता विधाता च स्वयञ्ज्योतिर्निरञ्जनः / प्रधानपुरुषस्तत्त्वं मूलप्रकृतिरव्ययः

Ngài là Đấng Nâng đỡ và Đấng An bài; tự chiếu sáng và thanh tịnh không vết nhơ. Ngài chính là Thực Tại với tư cách Pradhāna và Puruṣa—tự tánh căn bản (mūla-prakṛti) bất hoại, bất biến.

Verse 62

ईश्वरः सर्वभूतानामन्तर्यामी गुणातिगः / गच्छध्वमेनं शरणं विष्णुमव्यक्तमव्ययम्

Ngài là Īśvara của muôn loài—Đấng Nội tại điều ngự (Antaryāmin), vượt ngoài các guṇa. Hãy đến nương tựa nơi Ngài: Viṣṇu, Đấng Vô hiển (Avyakta) và Bất hoại.

Verse 63

एवमुक्ते सुदुर्बुद्धिर्हिरण्यकशिपुः स्वयम् / प्रोवाच पुत्रमत्यर्थं मोहितो विष्णुमायया

Nghe nói như vậy, Hiraṇyakaśipu, kẻ tâm trí ác độc, tự mình—bị māyā của Viṣṇu làm mê muội—đã nói dài lời với con trai.

Verse 64

अयं सर्वात्मना वध्यो नृसिंहो ऽल्पपराक्रमः / समागतो ऽस्मद्भवनमिदानीं कालचोदितः

“Narasiṃha này phải bị giết không chút do dự; sức mạnh hắn nhỏ bé. Bị Kāla (Thời gian) thúc đẩy, nay hắn đã đến tận nhà ta.”

Verse 65

विहस्य पितरं पुत्रो वचः प्राह महामतिः / मा निन्दस्वैनमीशानं भूतानामेकमव्ययम्

Người con trí tuệ mỉm cười với cha và nói: “Xin đừng khinh miệt Ngài—Īśāna, Đấng Chúa Tể duy nhất, bất hoại của muôn loài.”

Verse 66

कथं देवो महादेवः शाश्वतः कालवर्जितः / कालेन हन्यते विष्णुः कालात्मा कालरूपधृक्

Làm sao Mahādeva, Đấng Thần Tối Thượng, hằng hữu và vượt ngoài Thời gian—mà Viṣṇu, chính là bản thể của Thời gian và mang hình tướng Thời gian, lại được nói là bị Thời gian đánh gục?

Verse 67

ततः सुवर्णकशिपुर्दुरात्मा विधिचोदितः / निवारितो ऽपि पुत्रेण युयोध हरिमव्ययम्

Rồi Suvarṇakaśipu—kẻ tâm địa ác và bị định mệnh thúc đẩy—dẫu được chính con trai mình ngăn cản, vẫn giao chiến với Hari, Đấng Bất Hoại.

Verse 68

संरक्तनयनो ऽन्तो हिरण्यनयनाग्रजम् / नखैर्विदारयामास प्रह्रादस्यैव पश्यतः

Với đôi mắt đỏ rực trong cơn phẫn nộ chính nghĩa, Đấng ở bên trong (trụ đá) đã dùng móng tay xé toạc người anh của Hiraṇyanayana—ngay trước mắt Prahlāda.

Verse 69

हते हिरण्यकशिपौ हिरण्याक्षो महाबलः / विसृज्य पुत्रं प्रह्रादं दुद्रुवे भयविह्वलः

Khi Hiraṇyakaśipu đã bị giết, Hiraṇyākṣa hùng mạnh, run rẩy vì sợ hãi, bỏ lại con trai Prahrāda và tháo chạy.

Verse 70

अनुह्रादादयः पुत्रा अन्ये च शतशो ऽसुराः / नृसिंहदेहसंभूतैः सिंहैर्नोता यमालयम्

Anuhrāda và các người con khác, cùng hàng trăm Asura nữa, bị những sư tử phát sinh từ chính thân thể Narasiṁha xua đuổi, ép phải tiến về cõi Yama (miền tử vong).

Verse 71

ततः संहृत्य तद्रूपं हरिर्नारायणः प्रभुः / स्वमेव परमं रूपं ययौ नारायणाह्वयम्

Bấy giờ, Đức Hari—Nārāyaṇa, Đấng Tối Thượng—thu nhiếp hình tướng đã tạm hiện ấy, rồi trở về tự thân tối thượng của Ngài, chính là hình thể mang danh Nārāyaṇa.

Verse 72

गते नारायणे दैत्यः प्रह्रादो ऽसुरसत्तमः / अभिषेकेण युक्तेन हिरण्याक्षमयोजयत्

Khi Nārāyaṇa đã rời đi, Prahlāda—vị Daitya, bậc tối thượng trong hàng Asura—đã làm lễ abhiṣeka đúng nghi thức và tấn phong Hiraṇyākṣa lên ngôi vương quyền.

Verse 73

स बाधयामास सुरान् रणे जित्वा मुनीनपि / लब्ध्वान्धकं महापुत्रं तपसाराध्य शङ्करम्

Sau khi đánh bại chư thiên trong chiến trận, hắn còn quấy nhiễu cả các bậc hiền thánh. Và nhờ tu khổ hạnh mà phụng thờ Śaṅkara, hắn được Andhaka làm người con vĩ đại.

Verse 74

देवाञ्जित्वा सदेवेन्द्रान् बध्वाच धरणीमिमाम् / नीत्वा रसातलं चक्रे वन्दीमिन्दीवरप्रभाम्

Đánh bại chư thiên cùng cả Indra, hắn trói buộc Địa Cầu này, mang nàng xuống Rasātala, khiến Đất Mẹ sắc như hoa sen trở thành kẻ bị giam cầm, như một tù nhân.

Verse 75

ततः सब्रह्मका देवाः परिम्लानमुखश्रियः / गत्वा विज्ञापयामासुर्विष्णवे हरिमन्दिरम्

Bấy giờ, chư thiên cùng với Brahmā, mặt mày héo úa, hào quang suy tàn, đã đến đền thờ của Hari và kính cẩn dâng lời thỉnh cầu lên Viṣṇu.

Verse 76

स चिन्तयित्वा विश्वात्मा तद्वधोपायमव्ययः / सर्वेदेवमयं शुभ्रं वाराहं वपुरादधे

Suy niệm xong, Đấng Ngã Thể của vũ trụ, bất hoại, bày ra phương kế diệt kẻ ấy; rồi Thượng Chủ khoác lấy thân Varāha rực sáng, thân ấy là sự kết tụ của hết thảy chư thiên.

Verse 77

गत्वा हिरण्यनयनं हत्वा तं पुरुषोत्तमः / दंष्ट्रयोद्धारयामास कल्पादौ धरणीमिमाम्

Đấng Tối Thượng (Puruṣottama) tiến đến Hiraṇyanayana và giết hắn; rồi vào buổi đầu của kiếp, Ngài dùng ngà nâng chính trái đất này lên.

Verse 78

त्यक्त्वा वराहसंस्थानं संस्थाप्य च सुरद्विजान् स्वामेव प्रकृतिं दिव्यां ययौ विष्णुः परं पदम्

Từ bỏ thân Varāha, và tái lập chư thiên cùng hàng “nhị sinh” (dvija) vào đúng trật tự của họ, Viṣṇu trở về Prakṛti thần diệu của chính Ngài và đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 79

तस्मिन् हते ऽमररिपौ प्रह्रादौ विष्णुतत्परः / अपालयत् स्वकंराज्यं भावं त्यक्त्वा तदाऽसुरम्

Khi kẻ thù của chư thiên đã bị giết, Prahlāda—trọn lòng quy hướng Viṣṇu—bấy giờ gìn giữ vương quốc của mình, dứt bỏ tâm tính asura.

Verse 80

इयाज विधिवद् देवान् विष्णोराराधने रतः / निः सपत्नं तदा राज्यं तस्यासीद् विष्णुवैभवात्

Ông phụng thờ chư thiên đúng theo nghi lễ, luôn chuyên tâm trong sự tôn thờ Viṣṇu. Nhờ uy quang của Viṣṇu, vương quốc của ông khi ấy không còn đối thủ hay chống đối.

Verse 81

ततः कदाचिदसुरो ब्राह्मणं गृहमागतम् / तापसं नार्चयामास देवानां चैव मायया

Rồi có lần, một A-tu-la đã không kính lễ vị Bà-la-môn khổ hạnh đến nhà mình; do ảo lực mê lầm, hắn còn tỏ ra coi thường cả chư thiên.

Verse 82

स तेन तापसो ऽत्यर्थं मोहितेनावमानितः / शशापासुरराजानं क्रोधसंरक्तलोचनः

Bị kẻ mê muội ấy sỉ nhục nặng nề, vị khổ hạnh—mắt đỏ rực vì phẫn nộ—đã thốt lời nguyền rủa lên vua của loài A-tu-la.

Verse 83

यत्तद्वलं समाश्रित्य ब्राह्मणानवमन्यसे / सा भक्तिर्वैष्णवी दिव्या विनाशं ते गमिष्यति

Dựa vào chút sức lực ấy mà ngươi khinh miệt các Bà-la-môn; vì thế, lòng sùng kính thiêng liêng đối với Viṣṇu sẽ đưa ngươi đến chỗ diệt vong.

Verse 84

इत्युक्त्वा प्रययौ तूर्णं प्रह्रादस्य गृहाद् द्विजः / मुमोह राज्यसंसक्तः सो ऽपि शापबलात् ततः

Nói xong, vị Bà-la-môn vội rời khỏi nhà của Prahlāda. Từ đó, Prahlāda—vướng mắc vào vương quyền—cũng rơi vào mê muội bởi sức mạnh của lời nguyền ấy.

Verse 85

बाधयामास विप्रेन्द्रान् न विवेद जनार्दनम् / पितुर्वधमनुस्मृत्य क्रोधं चक्रे हरिं प्रति

Hắn bắt đầu bức hại các bậc hiền triết Bà-la-môn tối thượng, không nhận ra Janārdana (Đấng Chúa Tể) đang hiện diện; nhớ đến việc cha mình bị giết, hắn khơi dậy cơn giận đối với Hari (Viṣṇu).

Verse 86

तयोः समभवद् युद्धं सुघोरं रोमहर्षणम् / नारायणस्य देवस्य प्रह्रादस्यामरद्विषः

Giữa hai vị ấy bùng lên một trận chiến vô cùng ghê rợn, khiến tóc gáy dựng đứng—giữa Nārāyaṇa, Đấng Thần Chủ thiêng liêng, và Prahlāda, asura thù nghịch với các Deva bất tử.

Verse 87

कृत्वा तु सुमहद् युद्धं विष्णुना तेन निर्जितः / पुर्वसंस्कारमाहात्म्यात् परस्मिन् पुरुषे हरौ / संजातं तस्य विज्ञानं शरण्यं शरणं ययौ

Sau khi giao chiến một trận lớn lao, ông bị chính Viṣṇu ấy đánh bại. Nhưng nhờ sức mạnh của những dấu ấn nghiệp xưa (pūrvasaṃskāra), trí phân biệt chân thật về Hari—Đấng Tối Thượng—bừng dậy trong ông; và ông đã tìm đến nương tựa nơi Đấng là Chỗ Nương Tựa của muôn loài.

Verse 88

ततः प्रभृति दैत्येन्द्रो ह्यनन्यां भक्तिमुद्वहन् / नारायणे महायोगमवाप पुरुषोत्तमे

Từ đó về sau, chúa tể loài Daitya—mang lòng sùng kính nhất tâm, không hai—đạt được Đại Yoga trong Nārāyaṇa, Đấng Puruṣottama tối thượng.

Verse 89

हिरण्यकशिपोः पुत्रे योगसंसक्तचेतसि / अवाप तन्महद् राज्यमन्धको ऽसुरपुङ्गवः

Khi con trai của Hiraṇyakaśipu có tâm thức chìm sâu trong yoga, Andhaka—bậc kiệt xuất trong hàng Asura—đã đoạt lấy vương quốc rộng lớn ấy.

Verse 90

हिरण्यनेत्रतनयः शंभोर्देहसमुद्भवः / मन्दरस्थामुमां देवीं चकमे पर्वतात्मजाम्

Người con của Hiraṇyanetra—sinh ra từ chính thân thể của Śambhu—đã khởi lòng khao khát Umā Devī, ái nữ của núi non, đấng ngự trên núi Mandara.

Verse 91

पुरा दारुवने पुण्ये मुनयो गृहमेधिनः / ईश्वराराधनार्थाय तपश्चेरुः सहस्त्रशः

Thuở xưa, trong rừng thiêng Dāruvana, các hiền thánh sống đời gia thất—hàng ngàn vị—đã tu khổ hạnh để phụng thờ Đấng Īśvara.

Verse 92

ततः कदाचिन्महति कालयोगेन दुस्तरा / अनावृष्टिरतीवोग्रा ह्यासीद् भूतविनाशिनी

Rồi có lúc, do sự hội tụ ghê gớm của Thời gian (kāla), một cơn hạn hán dữ dội, khó bề vượt qua, đã nổi lên—tàn phá muôn loài hữu tình.

Verse 93

समेत्य सर्वे मुनयो गौतमं तपसां निधिम् / अयाचन्त क्षुधाविष्टा आहारं प्राणधारणम्

Tất cả các hiền thánh cùng tụ hội, đến gần Gautama—kho tàng của khổ hạnh—và vì bị đói bức bách, đã khẩn cầu lương thực để gìn giữ mạng sống.

Verse 94

स तेभ्यः प्रददावन्नं मृष्टं बहुतरं बुधः / सर्वे बुबुजिरे विप्रा निर्विशङ्केन चेतसा

Bấy giờ bậc trí ấy dâng cho họ thức ăn dồi dào, được nấu nướng tinh sạch; và tất cả các vị Bà-la-môn đều thọ thực với tâm không nghi ngại.

Verse 95

गते तु द्वादशे वर्षे कल्पान्त इव शङ्करी / बभूव वृष्टिर्महती यथापूर्वमभूज्जगत्

Khi mười hai năm đã trôi qua, Śaṅkarī—như sức lực kết thúc một kiếp—đã tuôn xuống trận mưa lớn; và thế gian lại trở về như thuở trước.

Verse 96

ततः सर्वे मुनिवराः समामन्त्र्य परस्परम् / महर्षि गौतमं प्रोचुर्गच्छाम इति वेगतः

Bấy giờ, tất cả các bậc hiền thánh ẩn sĩ cùng nhau bàn luận, rồi thưa với đại hiền Gautama: “Chúng ta hãy đi,” và họ lập tức lên đường mau chóng.

Verse 97

निवारयामास च तान् कञ्चित् कालं यथासुखम् / उषित्वा मद्गृहे ऽवश्यं गच्छध्वमिति पण्डिताः

Và ngài đã nhã nhặn giữ họ lại một thời gian, để họ an trú thong thả. “Hãy nhất định lưu lại nhà ta, rồi hãy lên đường,” các bậc trí giả đã nói như vậy.

Verse 98

ततो मायामयीं सृष्ट्वा कृशां गां सर्व एव ते / समीपं प्रापयामासुगौतमस्य महात्मनः

Rồi tất cả bọn họ dùng māyā tạo ra một con bò gầy guộc hư ảo, và khiến nó được đưa đến gần bậc đại tâm Gautama.

Verse 99

सो ऽनुवीक्ष्य कृपाविष्टस्तस्याः संरक्षणोत्सुकः / गोष्ठे तां बन्धयामास स्पृष्टमात्रा ममार सा

Nhìn lại nàng, ngài tràn đầy lòng bi mẫn, khởi tâm muốn che chở, bèn buộc nàng trong chuồng bò; nhưng vừa chạm vào, nàng liền chết.

Verse 100

स शोकेनाभिसंतप्तः कार्याकार्यं महामुनिः / न पश्यति स्म सहसा तादृशं मुनयो ऽब्रुवन्

Bị nỗi sầu thiêu đốt, đại ẩn sĩ nhất thời không phân định được điều nên làm và điều không nên làm; thấy ngài như vậy, các vị ẩn sĩ liền lên tiếng.

Verse 101

गोवध्येयं द्विजश्रेष्ठ यावत् तव शरीरगा / तावत् ते ऽन्नं न भोक्तव्यं गच्छामो वयमेव हि

Hỡi bậc Nhị sinh tối thượng, chừng nào tội sát hại bò còn bám trong thân ông, ông chớ thọ thực. Quả thật, chính chúng ta sẽ rời khỏi ông.

Verse 102

तेन ते मुदिताः सन्तो देवदारुवनं शुभम् / जग्मुः पापवशं नीतास्तपश्चर्तुं यथा पुरा

Nghe vậy, các bậc thánh hiền hoan hỷ, liền đi đến rừng Devadāru cát tường—bị tội lỗi chi phối dẫn dắt—để lại tu khổ hạnh như thuở trước.

Verse 103

स तेषां मायया जातां गोवध्यां गौतमो मुनिः / केनापि हेतुना ज्ञात्वा शशापातीवकोपनः

Bậc hiền triết Gautama, vì một duyên cớ nào đó, biết rằng tội sát hại bò ấy phát sinh do mưu trá của họ; ngài bừng bừng phẫn nộ và giáng lời nguyền lên họ.

Verse 104

भविष्यन्ति त्रयीबाह्या महापातकिभिः समाः / बभूवुस्ते तथा शापाज्जायमानाः पुनः पुनः

“Các ngươi sẽ thành kẻ ngoài Tam Veda, ngang hàng với bọn đại tội nhân.” Và do lời nguyền ấy, họ quả thật phải sinh đi sinh lại nhiều lần.

Verse 105

सर्वे संप्राप्य देवेशं शङ्करं विष्णुमव्ययम् / अस्तुवन् लौकिकैः स्तोत्रैरुच्छिष्टा इव सर्वगौ

Tất cả họ đến gần Đấng Chúa tể chư thiên—Śaṅkara, chính là Viṣṇu, Đấng Bất Hoại—rồi ca tụng Ngài bằng những lời tán tụng thế tục, như đàn bò muôn loại chỉ dâng phần còn thừa.

Verse 106

देवदेवौ महादेवौ भक्तानामार्तिनाशनौ / कामवृत्त्या महायोगौ पापान्नस्त्रातुमर्हथः

Ôi Thần của các thần, ôi hai Đấng Đại Chủ—đấng diệt trừ khổ não của người sùng kính—ôi các Đại Du-gi, vì lòng từ mà hướng ý chí đến việc ban ân phúc: xin hoan hỷ cứu chúng con khỏi tội lỗi.

Verse 107

तदा पार्श्वस्थितं विष्णुं संप्रेक्ष्य वृषभध्वजः / किमेतेषां भवेत् कार्यं प्राह पुण्यैषिणामिति

Bấy giờ Vṛṣabhadhvaja (Śiva), ngoảnh nhìn Viṣṇu đứng bên cạnh, hỏi rằng: “Nên làm gì cho những người cầu công đức này?”

Verse 108

ततः स भगवान् विष्णुः शरण्यो भक्तवत्सलः / गोपतिं प्राह विप्रेन्द्रानालोक्य प्रणतान् हरिः

Rồi bấy giờ, Đức Thế Tôn Viṣṇu—đấng nương tựa không sai chạy, thương yêu người sùng kính—nhìn các bậc hiền thánh Bà-la-môn đã cúi lạy, và chính Hari, vị Chúa của đàn bò, cất lời.

Verse 109

न वेदबाह्ये पुरुषे पुण्यलेशो ऽपि शङ्कर / संगच्छते महादेव धर्मो वेदाद् विनिर्बभौ

Ôi Śaṅkara, nơi người đứng ngoài Veda, dẫu một chút công đức cũng chẳng thể an trụ. Ôi Mahādeva, vì chính Dharma đã sinh khởi từ Veda.

Verse 110

तथापि भक्तवात्सल्याद् रक्षितव्या महेश्वर / अस्माभिः सर्व एवेमे गन्तारो नरकानपि

Dẫu vậy, ôi Maheśvara, vì lòng thương người sùng kính, vẫn phải che chở họ; bằng không, tất cả chúng ta ở đây cũng sẽ bị định phần rơi vào địa ngục.

Verse 111

तस्माद् वै वेदबाह्यानां रक्षणार्थाय पापिनाम् / विमोहनाय शास्त्राणि करिष्यामो वृषध्वज

Vì vậy, để che chở những kẻ đứng ngoài Veda—dẫu mang tội—và để làm họ mê lầm, rời xa đạo lộ Veda, chúng ta sẽ soạn các luận thư, hỡi Đấng mang cờ bò (Śiva).

Verse 112

एवं संबोधितो रुद्रो माधवेन मुरारिणा / चकार मोहशास्त्राणि केशवो ऽपि शिवेरितः

Được Mādhava, kẻ diệt Mura, ngỏ lời như thế, Rudra liền soạn các moha-śāstra (luận thư gây mê lầm); và Keśava cũng, do Śiva thúc giục, khiến chúng vận hành trong an bài của thần linh.

Verse 113

कापालं नाकुलं वामं भैरवं पूर्वपश्चिमम् / पञ्चरात्रं पाशुपतं तथान्यानि सहस्त्रशः

Kāpāla, Nākula, Vāma, Bhairava, các truyền thống Đông và Tây; Pāñcarātra và Pāśupata—cùng với hàng ngàn hệ thống giáo thuyết khác nữa.

Verse 114

सृष्ट्वा तानूचतुर्देवौ कुर्वाणाः शास्त्रचोदितम् / पतन्तो निरये घोरे बहून् कल्पान् पुनः पुनः

Sau khi tạo ra các hệ ấy, bốn vị thần nói: “Dẫu hành động do sự thúc đẩy của điều kinh điển truyền dạy, kẻ hiểu sai và làm sai vẫn rơi vào địa ngục ghê rợn—hết kiếp này đến kiếp khác—trong vô số kalpa.”

Verse 115

जायन्तो मानुषे लोके क्षीणपापचयास्ततः / ईश्वराराधनबलाद् गच्छध्वं सुकृतां गतिम् / वर्तध्वं मत्प्रसादेन नान्यथा निष्कृतिर्हि वः

Khi lại sinh trong cõi người, các khối nghiệp tội tích tụ sẽ dần tiêu mòn; nhờ sức mạnh thờ phụng Đấng Chúa Tể (Īśvara), các ngươi sẽ tiến đến con đường cát tường do công đức đạt được. Hãy an trú trong ân sủng của Ta—ngoài ra, các ngươi không có sự sám hối và giải thoát chân thật nào khác.

Verse 116

एवमीश्वरविष्णुभ्यां चोदितास्ते महर्षयः / आदेशं प्रत्यपद्यन्त शिरसासुरविद्विषोः

Được Īśvara (Śiva) và Viṣṇu thúc giục như vậy, các đại hiền thánh ấy cúi đầu vâng phục, tiếp nhận mệnh lệnh của Đấng diệt trừ loài A-tu-la.

Verse 117

चक्रुस्ते ऽन्यानि शास्त्राणि तत्र तत्र रताः पुनः / शिष्यानध्यापयामासुर्दर्शयित्वा फलानि तु

Lại nhiều lần chuyên chú vào các học môn khác nhau, các ngài soạn thêm nhiều luận thư ở khắp nơi; rồi sau khi chỉ bày các quả báo và thành tựu, các ngài huấn luyện và giáo hóa đệ tử.

Verse 118

मोहयन्त इमं लोकमवतीर्य महीतले / चकार शङ्करो भिक्षां हितायैषां द्विजैः सह

Giáng xuống cõi đất và làm mê hoặc thế gian này, Śaṅkara đã nhận hạnh khất thực—cùng với các Bà-la-môn ấy—vì lợi ích tối hậu cho họ.

Verse 119

कपालमालाभरणः प्रेतभस्मावगुण्ठितः / विमोहयंल्लोकमिमं जटामण्डलमण्डितः

Mang vòng hoa sọ người, phủ mình bằng tro của tử thi, và trang nghiêm với vành tóc bện lớn, Ngài làm mê hoặc trọn cả thế gian này.

Verse 120

निक्षिप्य पार्वतीं देवीं विष्णावमिततेजसि / नियोज्याङ्गभवं रुद्रं भैरवं दुष्टनिग्रहे

Phó thác Nữ thần Pārvatī cho Viṣṇu rực rỡ vô lượng, (Śiva) liền bổ nhiệm Rudra sinh từ chính thân Ngài—Bhairava—để trấn áp kẻ ác.

Verse 121

दत्त्वा नारायणे देवीं नन्दिनं कुलनन्दिनम् / संस्थाप्य तत्र गणपान् देवानिन्द्रपुरोगमान्

Sau khi dâng Nữ Thần lên Nārāyaṇa, lại dâng Nandin—niềm vui của dòng tộc—ngài liền an lập tại đó các thủ lĩnh của gaṇa thuộc Śiva, cùng chư thiên do Indra đứng đầu.

Verse 122

प्रस्थिते ऽथ महादेवे विष्णुर्विश्वतनुः स्वयम् / स्त्रीरूपधारी नियतं सेवते स्म महेश्वरीम्

Rồi khi Mahādeva đã ra đi, chính Viṣṇu—đấng có thân thể là toàn vũ trụ—tự mang hình nữ nhân, bền lòng tiếp tục hầu thờ Mahēśvarī, Đại Nữ Thần.

Verse 123

ब्रह्मा हुताशनः शक्रो यमो ऽन्ये सुरपुङ्गवाः / सिषेविरे महादेवीं स्त्रीवेशं शोभनं गताः

Brahmā, Agni, Indra, Yama và các vị thiên thần tối thượng khác đều hầu thờ Mahādevī, khoác lên mình dung mạo nữ nhân xinh đẹp.

Verse 124

नन्दीश्वरश्च भगवान् शंभोरत्यन्तवल्लभः / द्वारदेशे गणाध्यक्षो यथापूर्वमतिष्ठत

Và Nandīśvara—bậc Tôn Chủ đáng kính, vô cùng được Śaṃbhu yêu mến—vẫn đứng như trước nơi cửa ngõ, làm thủ lĩnh gaṇa canh giữ lối vào.

Verse 125

एतस्मिन्नन्तरे दैत्यो ह्यन्धको नाम दुर्मतिः / आहर्तुकामो गिरिजामाजगामाथ मन्दरम्

Trong lúc ấy, Daitya tên Andhaka, kẻ tâm địa xấu ác, nuôi ý định bắt cóc Girijā (Pārvatī), liền kéo đến núi Mandara.

Verse 126

संप्राप्तमन्धकं दृष्ट्वा शङ्करः कालभैरवः / न्यषेधयदमेयात्मा कालरूपधरो हरः

Thấy Andhaka tiến đến, Śaṅkara—Kālabhairava—Hara có bản thể vô lượng, mang chính hình tướng của Thời Gian, liền ngăn chặn và chế phục hắn.

Verse 127

तयोः समभवद् युद्धं सुघोरं रोमहर्षणम् / शूलेनोरसि तं दैत्यमाजघान वृषध्वजः

Giữa hai bên bùng lên một trận chiến cực kỳ ghê rợn, khiến tóc gáy dựng đứng. Rồi Vṛṣadhvaja (Śiva) dùng cây tam trượng đánh mạnh Daitya ấy ngay giữa ngực.

Verse 128

ततः सहस्त्रशो दैत्यः ससर्जान्धकसंज्ञितान् / नन्दिषेणादयो दैत्यैरन्धकैरभिनिर्जिताः

Bấy giờ Daitya ấy sinh ra hàng ngàn kẻ mang danh Andhaka. Nandiṣeṇa cùng những vị khác bị bọn Daitya-Andhaka ấy áp đảo hoàn toàn.

Verse 129

घण्टाकर्णो मेघनादश्चण्डेशश्चण्डतापनः / विनायको मेघवाहः सोमनन्दी च वैद्युतः

“Ghaṇṭākarṇa, Meghanāda, Caṇḍeśa, Caṇḍatāpana, Vināyaka, Meghavāha, Somanandī và Vaidyuta”—đó là những tùy tùng dữ dội của Rudra.

Verse 130

सर्वे ऽन्धकं दैत्यवरं संप्राप्यातिबलान्विताः / युयुधुः शूलशक्त्यृष्टिगिरिकूटपरश्वधैः

Tất cả họ, đầy uy lực phi thường, áp sát Andhaka—kẻ đứng đầu các Daitya—và giao chiến bằng tam trượng, giáo mác, lao phóng, những đỉnh núi làm vật ném, cùng rìu chiến.

Verse 131

भ्रामयित्वाथ हस्ताभ्यां गृहीतचरणद्वयाः / दैत्येन्द्रेणातिबलिना क्षिप्तास्ते शतयोजनम्

Rồi hắn dùng cả hai tay nắm lấy đôi chân của họ, quay cuồng một hồi; vị chúa tể Daitya sức mạnh vô song ấy đã ném họ đi xa trọn một trăm do-tuần (yojana).

Verse 132

ततो ऽन्धकनिसृष्टास्ते शतशो ऽथ सहस्त्रशः / कालसूर्यप्रतीकाशा भैरवं त्वभिदुद्रुवुः

Bấy giờ, những kẻ do Andhaka phóng thích—hàng trăm rồi đến hàng nghìn—rực sáng như mặt trời vào thời mạt kiếp, lao thẳng đến Bhairava.

Verse 133

हा हेति शब्दः सुमहान् बभूवातिभयङ्करः / युयोध भैरवो रुद्रः शूलमादाय भीषणम्

Một tiếng kêu lớn “Hā! Hā!” vang lên, vô cùng kinh khiếp. Khi ấy Bhairava-Rudra bước vào giao chiến, tay cầm cây tam xoa đáng sợ.

Verse 134

दृष्ट्वान्धकानां सुबलं दुर्जयं तर्जितो हरः / जगाम शरणं देवं वासुदेवमजं विभुम्

Thấy bọn Andhaka vô cùng hùng mạnh, khó bề khuất phục, Hara (Śiva) bị thách thức liền đến nương tựa nơi Thần Chủ Vāsudeva—Đấng Vô Sinh, bậc Chúa Tể thấm khắp muôn loài.

Verse 135

सो ऽसृजद् भगवान् विष्णुर्देवीनां शतमुत्तमम् / देवीपार्श्वस्थितो देवो विनाशायामरद्विषाम्

Bấy giờ, Đức Thế Tôn Viṣṇu hóa hiện một trăm vị Nữ Thần tối thượng. Đứng bên cạnh Nữ Thần, Ngài hành động để diệt trừ những kẻ thù của chư thiên bất tử—bọn asura.

Verse 136

तथान्धकसहस्त्रं तु देवीभिर्यमसादनम् / नीतं केशवमाहात्म्याल्लीलयैव रणाजिरे

Cũng vậy, trên chiến địa, các Devī—nhờ uy lực huy hoàng của Kêśava—đùa trong thần lila mà đưa một ngàn chiến binh của Andhaka về cõi Yama.

Verse 137

दृष्ट्वा पराहतं सैन्यमन्धको ऽपि महासुरः / पराङ्मुखोरणात् तस्मात् पलायत महाजवः

Thấy quân mình bị đánh tan hoàn toàn, Andhaka—đại Asura hùng mạnh—cũng quay mặt khỏi trận chiến và bỏ chạy khỏi chiến địa ấy với tốc độ phi thường.

Verse 138

ततः क्रीडां महादेवः कृत्वा द्वादशवार्षिकीम् / हिताय लोके भक्तानामाजगामाथ मन्दरम्

Rồi Mahādeva, sau khi thực hiện cuộc thần lila suốt mười hai năm, đã đến Mandara—ban an lạc cho thế gian và ân phúc cho hàng tín đồ.

Verse 139

संप्राप्तमीश्वरं ज्ञात्वा सर्व एव गणेश्वराः / समागम्योपतस्थुस्तं भानुमन्तमिव द्विजाः

Biết rằng Īśvara đã quang lâm, tất cả các thủ lĩnh của gaṇa đều tụ hội và kính cẩn hầu cận Ngài—như các bậc lưỡng sinh vây quanh Mặt Trời rực sáng.

Verse 140

प्रविश्य भवनं पुण्यमयुक्तानां दुरासदम् / ददर्श नन्दिनं देवं भैरवं केशवं शिवः

Bước vào tòa điện thiêng—khó đến đối với kẻ không tu tập—Śiva thấy Nandin thần thánh, Bhairava và Kêśava.

Verse 141

प्रणामप्रवणं देवं सो ऽनुगृह्याथ नन्दिनम् / आघ्राय मूर्धनीशानः केशवं परिषस्वजे

Bấy giờ, Īśāna (Śiva) thương ban ân cho Nandin, rồi ôm lấy Keśava (Viṣṇu) — vị thần luôn nghiêng lòng về lễ bái — và hôn/áp mùi thơm lên đỉnh đầu của Ngài.

Verse 142

दृष्ट्वा देवी महादेवं प्रीतिविस्फारितेक्षणा / ननाम शिरसा तस्य पादयोरीश्वरस्य सा

Thấy Mahādeva, Nữ Thần với đôi mắt nở rộng vì hoan hỷ, liền cúi đầu và phủ phục dưới chân của Đấng Īśvara ấy.

Verse 143

निवेद्य विजयं तस्मै शङ्करायाथ शङ्करी / भैरवो विष्णुमाहात्म्यं प्रणतः पार्श्वगो ऽवदत्

Sau khi dâng trình chiến thắng lên Chúa Śaṅkara, Śaṅkarī (Pārvatī) cũng thưa bày; còn Bhairava, cúi lạy và đứng kề bên, đã nói về sự vĩ đại của Viṣṇu.

Verse 144

श्रुत्वा तद्विजयं शंभुर्विक्रमं केशवस्य च / समास्ते भगवानीशो देव्या सह वरासने

Nghe tin chiến thắng ấy, cùng dũng lực oai hùng của Keśava, Śambhu—Đấng Bhagavān Īśa—vẫn an tọa cùng Nữ Thần trên bảo tòa thù thắng.

Verse 145

ततो देवगणाः सर्वे मरीचिप्रमुखा द्विजाः / आजग्मुर्मन्दरं द्रुष्टं देवदेवं त्रिलोचनम्

Rồi tất cả chư thiên, cùng các bậc hiền thánh song sinh đứng đầu là Marīci, đều đến núi Mandara để chiêm bái Trilocana, Đấng Thần của các thần (Śiva).

Verse 146

येन तद् विजितं पूर्वं देवीनां शतमुत्तमम् / समागतं दैत्यसैन्यमीश्दर्शनवाञ्छया

Nhờ Ngài, thuở xưa đoàn một trăm Nữ Thần tối thượng đã bị khuất phục; nay đạo quân Daitya tụ hội, khát khao được chiêm bái thánh nhan của Chúa Tể (Īśa).

Verse 147

दृष्ट्वा वरासनासीनं देव्या चन्द्रविभूषणम् / प्रणेमुरादराद् देव्यो गायन्ति स्मातिलालसाः

Thấy Nữ Thần ngự trên bảo tọa tối thắng, lấy vầng trăng làm trang sức, các thiên nữ cúi đầu đảnh lễ với lòng tôn kính, rồi trong niềm sùng mộ tha thiết, cất tiếng ca tán dương Ngài.

Verse 148

प्रणेमुर्गिरिजां देवीं वामपार्श्वे पिनाकिनः / देवासनगतं देवं नारायणमनामयम्

Họ đảnh lễ Nữ Thần Girijā, đứng bên trái Pinākin (Śiva, Đấng mang cung), và cũng đảnh lễ thần Nārāyaṇa vô bệnh khổ, ngự trên bảo tọa của chư thiên.

Verse 149

दृष्ट्वा सिंहासनासीनं देव्या नारायणेन च / प्रणम्य देवमीशानं पृष्टवत्यो वराङ्गनाः

Thấy Chúa Īśāna ngự trên ngai cùng với Nữ Thần và với Nārāyaṇa, các phu nhân cao quý cúi lạy đấng Thần Chủ ấy, rồi bạch hỏi Ngài.

Verse 150

कन्या ऊचुः कस्त्वं विभ्राजसे कान्त्या केयं बालरविप्रभा / को ऽन्वयं भ्ति वपुषा पङ्कजायतलोचनः

Các thiếu nữ thưa: “Ngài là ai mà rực sáng với vẻ huy hoàng như thế? Người nữ này là ai, có hào quang như mặt trời vừa mọc? Và đấng mắt như hoa sen, thân tướng chói ngời này—các Ngài thuộc dòng tộc nào?”

Verse 151

निशम्य तासां वचनं वृषेन्द्रवरवाहनः / व्याजहार महायोगी भूताधिपतिरव्ययः

Nghe lời của các nàng, Đức Chúa—ngự trên con bò tối thắng, bậc Đại Du-gi, Đấng Chủ tể muôn loài, bất hoại—liền cất lời đáp lại.

Verse 152

अहं नारायणो गौरी जगन्माता सनातनी / विभज्य संस्थितो देवः स्वात्मानं बहुधेश्वरः

Ta là Nārāyaṇa; Ta cũng là Gaurī, Mẹ vĩnh cửu của vũ trụ. Đức Chúa duy nhất, tự phân chia chính Tự Ngã mình, an trụ trong muôn hình tướng mà vẫn là một Đấng Chủ tể.

Verse 153

न मे विदुः परं तत्त्वं देवाद्या न महर्षयः / एको ऽयं वेद विश्वात्मा भवानी विष्णुरेव च

Chẳng phải chư thiên và các bậc ở cõi trời, cũng chẳng phải các đại hiền triết, thật sự biết được Thực tại tối thượng của Ta. Chỉ có Một Tự Ngã bao trùm vũ trụ mới tự biết mình là Bhavānī—và cũng chính là Viṣṇu.

Verse 154

अहं हि निष्क्रियः शान्तः केवलो निष्परिग्रहः / मामेव केशवं देवमाहुर्देवीमथाम्बिकाम्

Ta thật là vô tác, an tịnh, độc nhất (bất nhị), không vướng mắc sở hữu. Chính Ta mà người đời gọi là Keśava, Đấng Thiên Chủ; và cũng chính Ta được gọi là Nữ Thần Ambikā.

Verse 155

एष धाता विधाता च कारणं कार्यमेव च / कर्ता कारयिता विष्णुर्भुक्तिमुक्तिफलप्रदः

Ngài là Đấng Nâng đỡ và Đấng Sắp đặt; Ngài vừa là nhân vừa là quả. Viṣṇu là tác giả và cũng là Đấng khiến hành động xảy ra, ban quả báo của cả hưởng thụ thế gian lẫn giải thoát.

Verse 156

भोक्ता पुमानप्रमेयः संहर्ता कालरूपधृक् / स्त्रष्टा पाता वासुदेवो विश्वात्मा विश्वतोमुखः

Ngài là Đấng thọ hưởng (bhoktā), là Nhân Thể vô lượng; là Đấng hủy diệt mang hình tướng Thời Gian. Ngài là Đấng sáng tạo và hộ trì—Vāsudeva, Linh Hồn của vũ trụ, với muôn mặt hướng khắp mười phương.

Verse 157

कृटस्थो ह्यक्षरो व्यापी योगी नारायणः स्वयम् / तारकः पुरुषो ह्यात्मा केवलं परमं पदम्

Ngài an trụ trong Thực Tại bất động—bất hoại, bất diệt, trùm khắp; bậc Đại Yogin chính là Nārāyaṇa tự thân. Ngài là Đấng tāraka cứu độ, là Purusha tối thượng, là chính Ātman—Đấng duy nhất không hai, là cảnh giới tối cao.

Verse 158

सैषा माहेश्वरी गौरी मम शक्तिर्निरञ्जना / सान्ता सत्या सदानन्दा परं पदमिति श्रुतिः

Chính Nàng là Maheshvarī—Gaurī—Shakti của Ta, thanh tịnh không vết nhơ. Nàng an tịnh, chân thật, thường hỷ lạc; Śruti tuyên xưng Nàng là Cảnh Giới Tối Thượng.

Verse 159

अस्याः सर्वमिदं जातमत्रैव लयमेष्यति / एषैव सर्वभूतानां गतीनामुत्तमा गतिः

Từ Nàng, toàn thể vũ trụ này sinh khởi, và cũng nơi Nàng mà tan hòa. Chỉ riêng Nàng là đích đến tối thượng trong mọi nẻo đến của muôn loài.

Verse 160

तयाहं संगतो देव्या केवलो निष्कलः परः / पश्याम्यशेषमेवेदं यस्तद् वेद स मुच्यते

Hợp nhất với Devī ấy, Ta an trụ như Đấng độc nhất, vô phần, siêu việt tối thượng; Ta thấy trọn vẹn vũ trụ này không sót. Ai thật sự biết “Đó” thì được giải thoát.

Verse 161

तस्मादनादिमद्वैतं विष्णुमात्मानमीश्वरम् / एकमेव विजानीध्वं ततो यास्यथ निर्वृतिम्

Vì vậy, hãy biết rằng Viṣṇu—vô thủy, bất nhị, là Đại Ngã và Chúa Tể—chỉ là Một mà thôi; nhờ tri kiến ấy, các ngươi sẽ đạt an tịnh tối hậu và giải thoát.

Verse 162

मन्यन्ते विष्णुमव्यक्तमात्मानं श्रद्धयान्विताः / ये भिन्नदृष्ट्यापीशानं पूजयन्तो न मे प्रियाः

Những ai có lòng tin, xem Viṣṇu là Đại Ngã vô hiển; nhưng khi thờ phụng Īśāna (Śiva) lại mang cái nhìn phân đôi—những kẻ thờ phụng ấy không được Ta yêu mến.

Verse 163

द्विषन्ति ये जगत्सूतिं मोहिता रौरवादिषु / पच्यमाना न मुच्यन्ते कल्पकोटिशतैरपि

Kẻ bị mê hoặc mà căm ghét Mẹ/Nguồn của vũ trụ—dẫu bị nấu thiêu trong các địa ngục như Raurava—cũng chẳng được giải thoát, dù trải qua hàng trăm ức kiếp.

Verse 164

तसमादशेषभूतानां रक्षको विष्णुरव्ययः / यथावदिह विज्ञाय ध्येयः सर्वापदि प्रभुः

Vì vậy, Chúa tể Viṣṇu bất hoại là Đấng hộ trì tất cả chúng sinh không trừ một ai. Biết đúng như thế ngay trong đời này, hãy quán niệm Đấng Tối Thượng ấy trong mọi lúc khốn nguy.

Verse 165

श्रुत्वा भगवतो वाक्यं देव्यः सर्वगणेश्वराः / नेमुर्नारायणं देवं देवीं च हिमशैलजाम्

Nghe lời của Đấng Bhagavān, các Nữ thần và mọi vị thủ lãnh của các đoàn thiên chúng đều cúi mình đảnh lễ—trước Thần Nārāyaṇa và cả Nữ thần sinh từ núi tuyết Hi-mã-lạp-sơn.

Verse 166

प्रार्थयामासुरीशाने भक्तिं भक्तजनप्रिये / भवानीपादयुगले नारायणपदाम्बुजे

Nàng cầu khẩn Đấng Tối Thượng ban cho lòng bhakti—hỡi Đấng được người mộ đạo yêu kính—xin cho tình kính mến nơi đôi chân của Bhavānī và nơi liên hoa túc của Nārāyaṇa.

Verse 167

ततो नारायणं देवं गणेशा मातरो ऽपि च / न पश्यन्ति जगत्सूतिं तद्भुतमिवाभवत्

Bấy giờ, ngay cả thần Nārāyaṇa, các Gaṇeśa (các đoàn tùy thuộc), và các Mẫu thần (Mātṛkā) cũng không thấy Jagatsūti, đấng sinh thành muôn cõi; cảnh ấy hiện ra kỳ diệu khôn cùng.

Verse 168

तदन्तरे महादैत्यो ह्यन्धको मन्मथार्दितः / मोहितो गिरिजां देवीमाहर्तुं गिरिमाययौ

Trong lúc ấy, đại Daitya Andhaka—bị Kāma khuấy động hành hạ—rơi vào mê muội; toan bắt cóc nữ thần Girijā (Pārvatī), hắn liền tìm đến ngọn núi.

Verse 169

अथानन्तवपुः श्रीमान् योगी नारायणो ऽमलः / तत्रैवाविरभूद् दैत्यैर्युद्धाय पुरुषोत्तमः

Bấy giờ, Nārāyaṇa cát tường, thanh tịnh vô cấu—vị yogin mang hình thể vô tận—hiển hiện ngay tại đó như Puruṣottama để giao chiến với các Daitya.

Verse 170

कृत्वाथ पार्श्वे भगवन्तमीशो युद्धाय विष्णुं गणदेवमुख्यैः / शिलादपुत्रेण च मातृकाभिः स कालरुद्रो ऽभिजगाम देवः

Rồi Īśa, sau khi đặt đức Viṣṇu—Đấng Thế Tôn—ở bên cạnh để giao chiến, liền tiến đến: chính vị thần Kālarudra, cùng các thủ lĩnh Gaṇa, cùng con của Śilāda, và các Mātṛkā.

Verse 171

त्रिशूलमादाय कृशानुकल्पं स देवदेवः प्रययौ पुरस्तात् / तमन्वयुस्ते गणराजवर्या जगाम देवो ऽपि सहस्त्रबाहुः

Cầm lấy cây tam xoa rực cháy như lửa, Đấng Thần của chư thần tiến lên ở hàng đầu. Các thủ lĩnh tối thượng của đoàn gaṇa theo sau Ngài, và thần Sahasrabāhu cũng cùng đi.

Verse 172

रराज मध्ये भगवान् सुराणां विवाहनो वारिदवर्णवर्णः / तदा सुमेरोः शिखराधिरूढ- स्त्रिलोकदृष्टिर्भगवानिवार्कः

Giữa hội chư thiên, Đấng Thế Tôn—cưỡi Garuḍa, sắc thân như mây mưa—rạng ngời chói lọi. Rồi Ngài lên đỉnh núi Sumeru, phóng tầm nhìn khắp ba cõi, bừng sáng như chính Mặt Trời.

Verse 173

जगत्यनादिर्भगवानमेयो हरः सहस्त्राकृतिराविरासीत् / त्रिशूलपाणिर्गगने सुघोषः पपात देवोपरि पुष्पवृष्टिः

Bấy giờ Hara (Śiva)—Đấng vô thủy của vũ trụ, vô lượng và thiêng liêng—hiển lộ, hiện ra trong ngàn hình tướng. Tay cầm tam xoa, tiếng vang cát tường rền trên trời; và trên chư thiên tuôn xuống một trận mưa hoa.

Verse 174

समागतं वीक्ष्य गणेशराजं समावृतं देवरिपुर्गणेशैः / युयोध शक्रेण समातृकाभि- र् गणैरशेषैरमपप्रधानैः

Thấy vua của các gaṇa đến, lại bị bao quanh bởi những Gaṇeśa thuộc phe thù địch của chư thiên, Indra (Śakra) liền giao chiến với hắn—cùng các Mātṛkā và toàn thể các gaṇa, do các Deva bất tử dẫn đầu.

Verse 175

विजित्य सर्वानपि बाहुवीर्यात् स संयुगे शंभुमनन्तधाम / समाययौ यत्र स कालरुद्रो विमानमारुह्य विहीनसत्त्वः

Nhờ sức mạnh đôi tay, sau khi đánh bại tất cả trong chiến trận, hắn tiến đến gần Śambhu—Śiva rực rỡ vô tận—tại nơi Kālarudra, mất hết can đảm, đã leo lên cỗ thiên xa của mình.

Verse 176

दृष्ट्वान्धकं समयान्तं भगवान् गरुडध्वजः / व्याजहार महादेवं भैरवं भूतिभूषणम्

Thấy thời khắc định mệnh (diệt vong) của Andhaka đã kề cận, Đức Thế Tôn—Đấng mang cờ hiệu Garuḍa—liền ngỏ lời với Mahādeva: Bhairava, Đấng được trang nghiêm bằng tro thiêng (vibhūti).

Verse 177

हन्तुमर्हसि दैत्येशमन्धकं लोककण्टकम् / त्वामृते भगवान् शक्तो हन्ता नान्यो ऽस्य विद्यते

Chỉ riêng Ngài xứng đáng diệt Andhaka, chúa tể loài Daitya, kẻ như gai nhọn đối với các thế giới. Ngoài Ngài ra, ôi Đức Thế Tôn, không ai khác có thể giết được hắn.

Verse 178

त्वं हर्ता सर्वलोकानां कालात्मा ह्यैश्वरी तनुः / स्तूयते विविधैर्मन्त्रर्वेदविद्भिर्विचक्षणैः

Ngài là Đấng thu nhiếp mọi thế giới; quả thật Ngài chính là Thời Gian, hiện thân trong hình tướng thần quyền tối thượng. Ngài được các bậc minh triết thông Veda ca ngợi bằng vô số thần chú.

Verse 179

स वासुदेवस्य वचो निशम्य भगवान् हरः / निरीक्ष्य विष्णुं हनने दैत्यन्द्रस्य मतिं दधौ

Nghe lời của Vāsudeva, Đức Hara (Śiva) liền nhìn về Viṣṇu và kiên định ý chí diệt chúa tể loài Daitya.

Verse 180

जगाम देवतानीकं गणानां हर्षमुत्तमम् / स्तुवन्ति भैरवं देवमन्तरिक्षचरा जनाः

Đoàn quân chư thiên tiến bước, còn các Gaṇa tràn đầy hoan hỷ tối thượng. Giữa tầng không, những chúng sinh du hành trong khí giới đều ca tụng Bhairava, Đấng Chúa Tể thần linh.

Verse 181

जयानन्त महादेव कालमूर्ते सनातन / त्वमग्निः सर्वभूतानामन्तश्चरसि नित्यशः

Khải hoàn thay Ngài, Mahādeva vô tận—Đấng vĩnh hằng mang hình tướng của Thời gian. Ngài là ngọn lửa trong mọi hữu tình, luôn vận hành và an trụ như sự hiện diện nội tại.

Verse 182

त्वं यत्रज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वं धाता हरिरव्ययः / त्वं ब्रह्मा त्वं महादेवस्त्वं धाम परमं पदम्

Ngài là bậc tri giả của tế trường; chính Ngài là tiếng hô vashaṭ. Ngài là Đấng nâng đỡ—Hari bất hoại. Ngài là Brahmā; Ngài là Mahādeva; Ngài là nơi nương tựa tối thượng, cảnh giới cao nhất.

Verse 183

ओङ्कारमूर्तिर्योगात्मा त्रयीनेत्रस्त्रिलोचनः / महाविभूतिर्देवेशो जयाशेषजगत्पते

Khải hoàn thay Ngài—Đấng lấy Oṁ làm thân, lấy Yoga làm tự tánh; bậc lấy Tam Veda làm mắt, Đấng Tam Nhãn. Ngài đầy đại uy linh, Chúa tể chư thiên; khải hoàn thay Đấng Chủ tể toàn thể vũ trụ, không sót một ai.

Verse 184

ततः कालाग्निरुद्रो ऽसौ गृहीत्वान्धकमीश्वरः / त्रिशूलाग्रेषु विन्यस्य प्रननर्त सतां गतिः

Bấy giờ Kālāgnirudra—chính Chúa Tể Śiva—nắm lấy Andhaka, đặt hắn lên các mũi đinh ba, rồi múa điệu khải hoàn; Ngài là nơi nương tựa và đích đến tối hậu của bậc hiền thiện.

Verse 185

दृष्ट्वान्धकं देवगणाः शूलप्रोतं पितामहः / प्रणेमुरीश्वरं देवं भैरवं भवमोचकम्

Thấy Andhaka bị đinh ba xuyên chặt, chư thiên cùng với Pitāmaha (Brahmā) đều cúi lạy Chúa Tể—Bhairava thần thánh, Đấng giải thoát khỏi vòng luân hồi (saṃsāra).

Verse 186

अस्तुवन् मुनयः सिद्धा जगुर्गन्धर्विकिंनराः / अन्तरिक्षे ऽप्सरः सङ्घा नृत्यन्तिस्म मनोरमाः

Các bậc hiền thánh Siddha cất lời tán tụng; Gandharva và Kinnara hòa tiếng ca; giữa tầng không, đoàn Apsara diễm lệ múa những vũ điệu tuyệt mỹ.

Verse 187

संस्थापितो ऽथशूलाग्रे सो ऽन्धको दग्धकिल्बिषः / उत्पन्नाखिलविज्ञानस्तुष्टाव परमेश्वरम्

Rồi Andhaka bị đặt trên mũi đinh ba; mọi tội lỗi của hắn bị thiêu sạch. Khi trí tri viên mãn bừng dậy trong lòng, hắn liền tán thán Đấng Tối Thượng, Parameśvara.

Verse 188

अन्धक उवाच नमामि मूर्ध्ना भगवन्तमेकं समाहिता यं विदुरीशतत्त्वम् / पुरातनं पुण्यमनन्तरूपं कालं कविं योगवियोगहेतुम्

Andhaka thưa: “Con cúi đầu đảnh lễ Đấng Bhagavān duy nhất—Đấng mà người tâm định biết là nguyên lý của Īśvara. Ngài là Đấng Cổ Xưa, Đấng Thánh Thiện, vô lượng hình tướng; chính là Thời Gian, là thi nhân–hiền triết; và là nhân duyên của hợp nhất và ly biệt trong yoga.”

Verse 189

दंष्ट्राकरालं दिवि नृत्यमानं हुताशवक्त्रं ज्वलनार्करूपम् / सहस्त्रपादाक्षिशिरोभियुक्तं भवन्तमेकं प्रणमामि रुद्रम्

Con đảnh lễ Ngài, Rudra—nanh dữ đáng sợ, múa giữa cõi trời; miệng là lửa, thân rực cháy như mặt nhật; đủ ngàn chân, ngàn mắt, ngàn đầu—mà vẫn là Một Đấng Chúa Tể.

Verse 190

जयादिदेवामरपूजिताङ्घ्रे विभागहीनामलतत्त्वरूप / त्वमग्निरेको बहुधाभिपूज्यसे वाय्वादिभेदैरखिलात्मरूप

Ôi Đấng Thần Linh nguyên thủy, bàn chân được chư thiên và các bậc bất tử phụng thờ—dẫu vượt ngoài mọi phân chia, Ngài là thực tại thanh tịnh không nhiễm. Ngài là một Ngọn Lửa duy nhất, nhưng được tôn kính muôn cách, hiện ra qua sai biệt như Gió và các đại khác, làm Tự Ngã nội tại của muôn loài.

Verse 191

त्वामेकमाहुः पुरुषं पुराणम् आदित्यवर्णं तमसः परस्तात् / त्वं पश्यसीदं परिपास्यजस्त्रं त्वमन्तको योगिगणाभिजुष्टः

Người ta tuyên xưng chỉ riêng Ngài là Purusha tối thượng từ thuở nguyên sơ—rực sắc như mặt trời, vượt khỏi bóng tối. Ngài chiêm kiến toàn thể vũ trụ này và không ngừng gìn giữ che chở; Ngài cũng là Antaka, Đấng kết liễu thời gian và tử thần, được đoàn thể yogin tôn kính và nương tựa.

Verse 192

एको ऽन्तरात्मा बहुधा निविष्टो देहेषु देहादिविशेषहीनः / त्वमात्मशब्दं परमात्मतत्त्वं भवन्तमाहुः शिवमेव केचित्

Một Nội Ngã duy nhất an trú trong muôn thân, hiện hữu theo nhiều cách, nhưng không hề mang phân biệt như thân xác và các sai khác khác. Ngài chính là Thực tại mà từ “Ngã” chỉ đến—chân lý của Paramātman; vì thế có người quả quyết xưng Ngài chính là Śiva.

Verse 193

त्वमक्षरं ब्रह्म परं पवित्र- मानन्दरूपं प्रणवाभिधानम् / त्वमीश्वरो वेदपदेषु सिद्धः स्वयं प्रभो ऽशेषविशेषहीनः

Ngài là Brahman tối thượng bất hoại, là sự Thanh tịnh tối cao—tự tánh là hỷ lạc—được gọi bằng âm tiết thiêng Pranava “Oṁ”. Ngài là Īśvara được xác lập trong lời Veda; Đấng Chủ Tể tự quang, không hề bị giới hạn bởi bất cứ sai biệt nào.

Verse 194

त्वमिन्द्ररूपो वरुणाग्निरूपो हंसः प्राणो मृत्युरन्तासि यज्ञः / प्रजापतिर्भगवानेकरुद्रो नीलग्रीवः स्तूयसे वेदविद्भिः

Ngài hiển lộ như Indra; hiển lộ như Varuṇa và như Agni. Ngài là Haṁsa, là chính hơi thở sinh mệnh (prāṇa), đồng thời là Tử thần và sự kết liễu; Ngài là Hy tế (yajña) tự thân. Ngài là Prajāpati; Ngài là Bhagavān, là một Rudra duy nhất—Nīlagrīva—được các bậc thông hiểu Veda ca tụng.

Verse 195

नारायणस्त्वं जगतामथादिः पितामहस्त्वं प्रपितामहश्च / वेदान्तगुह्योपनिषत्सु गीतः सदाशिवस्त्वं परमेश्वरो ऽसि

Ngài là Nārāyaṇa, cội nguồn nguyên sơ của muôn thế giới. Ngài là Pitāmaha (Brahmā) và cũng là Prapitāmaha. Ngài là Đấng được ca tụng trong các Upaniṣad bí mật—trái tim ẩn mật của Vedānta. Ngài là Sadāśiva; Ngài là Parameśvara, Đấng Tối Thượng.

Verse 196

नमः परस्तात् तमसः परस्मै परात्मने पञ्चपदान्तराय / त्रिशक्त्यतीताय निरञ्जनाय सहस्त्रशक्त्यासनसंस्थिताय

Kính lễ Đấng Tối Thượng Ngã, vượt ngoài bóng tối của tamas, cao hơn mọi cõi cao; siêu việt năm bậc/trạng thái; vượt lên ba năng lực (ba guṇa), thanh tịnh vô nhiễm, không bị chạm đến; an tọa trên tòa của ngàn Śakti.

Verse 197

त्रिमूर्तये ऽनन्दपदात्ममूर्ते जगन्निवासाय जगन्मयाय / नमो ललाटार्पितलोचनाय नमो जनानां हृदि संस्थिताय

Kính lễ Đấng Tam Thể (Trimūrti), thân chính là Tự Ngã an trụ trong cảnh giới hỷ lạc. Kính lễ Ngài là nơi cư trú của vũ trụ và cũng là bản thể thấm nhuần khắp vũ trụ. Kính lễ Ngài có con mắt đặt nơi trán; kính lễ Ngài an lập trong trái tim của muôn loài.

Verse 198

फणीन्द्रहाराय नमो ऽस्तु तुभ्यं मुनीन्द्रसिद्धार्चितपादयुग्म / ऐश्वर्यधर्मासनसंस्थिताय नमः परान्ताय भवोद्भवाय

Kính lễ Ngài, Đấng đeo rắn chúa làm vòng hoa; đôi chân Ngài được các đại hiền và bậc thành tựu (siddha) tôn thờ. Kính lễ Đấng Tối Thượng Vượt Ngoài, an tọa trên ngai của uy quyền và Dharma; ôi Bhavodbhava, nguồn phát sinh khiến cả Bhava cũng khởi sinh.

Verse 199

सहस्त्रचन्द्रार्कविलोचनाय नमो ऽस्तु ते सोम सुमध्यमाय / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यबाहो नमो ऽम्बिकायाः पतये मृडाय

Kính lễ Ngài, ô Soma, ánh nhìn như vô số trăng và mặt trời, thân tướng cân xứng tuyệt mỹ. Kính lễ Ngài, ô Thiên Thần có cánh tay vàng. Kính lễ Rudra, Đấng cát tường, Phu quân của Ambikā.

Verse 200

नमो ऽतिगुह्याय गुहान्तराय वेदान्तविज्ञानसुनिश्चिताय / त्रिकालहीनामलधामधाम्ने नमो महेशाय नमः शिवाय

Kính lễ Đấng Cực Kỳ Huyền Mật, Đấng Nội Trú trong hang động kín nhiệm của trái tim, được xác chứng vững chắc bởi trí tuệ Vedānta. Kính lễ Nơi Trú của ánh sáng thanh tịnh, vượt ngoài ba thời. Kính lễ Maheśa; kính lễ Śiva.