Opening the text

Sukta 1.48
Kaṇva
Uṣas (Dawn)
Gāyatrī (probable for RV 1.48; verse-level not independently verified here)
บทสวดนี้เป็นการอัญเชิญอุษัส—เทพีรุ่งอรุณ—ให้ลุกขึ้นด้วยความอ่อนหวาน ด้วยแสงอันกว้างใหญ่ และด้วยทรัพย์สมบัติอันเอื้อเฟื้อ เพื่อปลุกชีวิตมนุษย์ให้เข้าสู่ความกระจ่างและการกระทำอันถูกต้อง ตลอดบทต่าง ๆ รุ่งอรุณได้รับการสรรเสริญว่าเป็นผู้เปิดเผย ผู้ขจัดความมืด นำมาซึ่งสิริมงคลและพลัง และทำให้ผู้บูชากลมกลืนกับความบริบูรณ์ ความรุ่งเรือง และพลังหล่อเลี้ยงแห่งโภชนาการ
Mantra 1
सह वामेन न उषो व्युच्छा दुहितर्दिवः । सह द्युम्नेन बृहता विभावरि राया देवि दास्वती ॥
โอ อุษัส (Uṣas) ธิดาแห่งท้องฟ้า จงรุ่งอรุณแก่เราพร้อมด้วยความหวานอันเป็นที่รัก; โอ วิภาวรี (Vibhāvarī) เทวีผู้ส่องกว้าง จงมาพร้อมด้วยรัศมีอันยิ่งใหญ่ และพร้อมด้วยความมั่งคั่งที่หลั่งให้ด้วยตนเอง (rāyā).
Mantra 2
अश्वावतीर्गोमतीर्विश्वसुविदो भूरि च्यवन्त वस्तवे । उदीरय प्रति मा सूनृता उषश्चोद राधो मघोनाम् ॥
เพื่อที่พำนักของเรา พระองค์ทรงทำให้ของทานอันไพบูลย์ปรากฏ—มั่งคั่งด้วยม้า มั่งคั่งด้วยโค รู้พบความดีทั้งปวง—โอ อุษัส (Uṣas เทวีแห่งอรุณ) โปรดปลุกถ้อยคำแห่งสัจจะอันเป็นมงคลให้หันมาหาเรา และโปรดเร่งเร้าให้ความอุดมแห่งทรัพย์ของผู้เอื้อเฟื้อทั้งหลายเพิ่มพูนขึ้น
Mantra 3
उवासोषा उच्छाच्च नु देवी जीरा रथानाम् । ये अस्या आचरणेषु दध्रिरे समुद्रे न श्रवस्यवः ॥
อุษัสได้พำนักอยู่ท่ามกลางเรา และบัดนี้เทวีก็รุ่งอรุณออกมาแล้ว ว่องไวท่ามกลางรถศึกทั้งหลาย ผู้ใดมั่นคงในย่างก้าวของนาง—ดุจผู้แสวงหาที่ทะเล—ผู้นั้นย่อมเป็นผู้รักชื่อเสียงอันเรืองรองของอาตมัน
Mantra 4
उषो ये ते प्र यामेषु युञ्जते मनो दानाय सूरयः । अत्राह तत्कण्व एषां कण्वतमो नाम गृणाति नृणाम् ॥
โอ อรุณรุ่งเอ๋ย บรรดาฤษีผู้หยั่งรู้ซึ่งในยาตราก้าวหน้าของพระองค์ ผูกเทียมจิตให้มุ่งสู่การให้ทาน—ที่นี่เอง กัณวะ (Kaṇva) ขับสรรเสริญเพื่อพวกเขา กัณวะผู้เป็นกัณวะยิ่งในหมู่กัณวะทั้งหลาย ขานนามของชนเหล่านี้
Mantra 5
आ घा योषेव सूनर्युषा याति प्रभुञ्जती । जरयन्ती वृजनं पद्वदीयत उत्पातयति पक्षिणः ॥
บัดนี้อุษัส (Uṣas) แห่งรุ่งอรุณก้าวมา ดุจเจ้าสาวสาวน้อย นางอุดมด้วยศิลป์อันสว่างไสว และเสวยความกว้างใหญ่ของตนอย่างเสรี นางทำให้ทางคับแคบคดเคี้ยวสึกกร่อน เคลื่อนไหวประหนึ่งมีปีก และปลุกเหล่านกให้โผบิน
Mantra 6
वि या सृजति समनं व्यर्थिनः पदं न वेत्योदती । वयो नकिष्टे पप्तिवांस आसते व्युष्टौ वाजिनीवति ॥
นางแผ่ขยายทุ่งร่วมกัน และแยกเหล่าผู้แสวงหาออกจากกัน นางส่องประกายทำให้หนทางแลเห็นได้ ดุจนกทั้งหลาย ไม่มีผู้ใดนิ่งเฉย—ผู้พร้อมจะบินย่อมนั่งประจำที่และไหวตัวเมื่อรุ่งอรุณแตกเต็มที่ โอ ผู้ทรงความอุดม (vājini-vatī)!
Mantra 7
एषायुक्त परावतः सूर्यस्योदयनादधि । शतं रथेभिः सुभगोषा इयं वि यात्यभि मानुषान् ॥
นางผูกเทียมการเคลื่อนไหวของตนมาจากแดนไกลโพ้น จากที่อาทิตย์อุบัติขึ้น รุ่งอรุณอันเป็นมงคลนี้ปรากฏพร้อมรถศึกแห่งแสงนับร้อย และรุดหน้าเข้าหามนุษย์ทั้งหลาย
Mantra 8
विश्वमस्या नानाम चक्षसे जगज्ज्योतिष्कृणोति सूनरी । अप द्वेषो मघोनी दुहिता दिव उषा उच्छदप स्रिधः ॥
โลกทั้งปวงน้อมตามการแลเห็นของนาง; อุษา (Uṣā, เทวีรุ่งอรุณ) ผู้ชำนาญทำสรรพสิ่งที่เคลื่อนไหวให้เป็นกิจแห่งแสงสว่าง. ธิดาแห่งสวรรค์ผู้เอื้อเฟื้อผุดขึ้น ขับไล่ความชัง และกองกำลังศัตรูอันคดเคี้ยวพร้อมอุปสรรคให้พ้นจากหนทางของเรา.
Mantra 9
उष आ भाहि भानुना चन्द्रेण दुहितर्दिवः । आवहन्ती भूर्यस्मभ्यं सौभगं व्युच्छन्ती दिविष्टिषु ॥
โอ้ อุษา จงส่องเราเถิดด้วยลำแสงอันรุ่งโรจน์และความสว่างอันใสกระจ่างของท่าน โอ้ ธิดาแห่งสวรรค์; นำความเป็นสิริมงคลอันอุดมมาสู่เรา แล้วจงผุดขึ้นเผยตนอย่างกว้างใหญ่ท่ามกลางการต่อสู้ของทวยเทพ.
Mantra 10
विश्वस्य हि प्राणनं जीवनं त्वे वि यदुच्छसि सूनरि । सा नो रथेन बृहता विभावरि श्रुधि चित्रामघे हवम् ॥
เพราะเมื่อท่านผุดขึ้น โอ้ อุษาผู้ชำนาญ ลมหายใจและชีวิตของสรรพสิ่งทั้งปวงย่อมอยู่ในท่าน. ฉะนั้น โอ้ ผู้ส่องสว่างกว้างไกล ผู้มีรถศึกอันยิ่งใหญ่ จงสดับคำวิงวอนของเราเถิด โอ้ ผู้มั่งคั่งด้วยทรัพย์อันวิจิตรเรืองรอง.
Mantra 11
उषो वाजं हि वंस्व यश्चित्रो मानुषे जने । तेना वह सुकृतो अध्वराँ उप ये त्वा गृणन्ति वह्नयः ॥
โอ อุษัส (รุ่งอรุณ) จงชนะเพื่อเราซึ่งความอุดมแห่งพลัง (วาชะ) อันสว่างไสวในหมู่มนุษย์; ด้วยสิ่งนั้นจงนำให้ใกล้เข้ามาซึ่งเครื่องบูชาที่กระทำดีแล้ว และการงานอันชอบธรรมแห่งพิธีบูชา—ผู้ที่สรรเสริญท่านคือผู้หามเพลิง (วหฺนิ)
Mantra 12
विश्वान्देवाँ आ वह सोमपीतयेऽन्तरिक्षादुषस्त्वम् । सास्मासु धा गोमदश्वावदुक्थ्यमुषो वाजं सुवीर्यम् ॥
โอ อุษัส จงนำเทพทั้งปวงมาจากอันตริกษะ (แดนกลางฟ้า) เพื่อการดื่มโสมะ (Soma); และจงวางไว้ในเราซึ่งทรัพย์อันเต็มด้วยรัศมีและกำลัง—มั่งคั่งด้วยโคแห่งแสง และม้าแห่งพลัง. โอ อุษัส จงประทานวาชะ (vāja) อันควรแก่บทสรรเสริญ และสุวีรยะ (suvīrya) คือพลังวีรชนผู้มีชัย.
Mantra 13
यस्या रुशन्तो अर्चयः प्रति भद्रा अदृक्षत । सा नो रयिं विश्ववारं सुपेशसमुषा ददातु सुग्म्यम् ॥
เปลวเพลิงอันส่องประกายทั้งหลายได้มองเห็นนางตอบรับ—เป็นสิริมงคลและงดงาม. ขอให้อุษานั้นประทานแก่เราซึ่งรายิ (rayi) คือทรัพย์สมบัติ อันน่าปรารถนาในทุกประการ รูปงามพร้อมสรรพ และเหมาะแก่การก้าวไปอย่างตรงและมีชัย.
Mantra 14
ये चिद्धि त्वामृषयः पूर्व ऊतये जुहूरेऽवसे महि । सा नः स्तोमाँ अभि गृणीहि राधसोषः शुक्रेण शोचिषा ॥
แม้ฤๅษี (ṛṣi) แห่งกาลก่อนก็ยังอัญเชิญท่านเพื่อขอความช่วยเหลือและความคุ้มครองอันยิ่งใหญ่ ดังนั้น โอ้ อุษัส (Uṣas) เทวีแห่งอรุณรุ่ง จงรับและยืนยันบทสรรเสริญของเรา ด้วยรัศมีอันบริสุทธิ์และเปลวแสงอันโชติช่วง พร้อมประทานทานบุญ (rādhas) แก่เราเถิด
Mantra 15
उषो यदद्य भानुना वि द्वारावृणवो दिवः । प्र नो यच्छतादवृकं पृथु च्छर्दिः प्र देवि गोमतीरिषः ॥
โอ้ อรุณรุ่ง เมื่อวันนี้ท่านด้วยรัศมีของท่านเปิดประตูแห่งสวรรค์ให้กว้างไกลแล้ว ขอจงประทานที่พึ่งอันกว้างใหญ่และปราศจากอันตรายแก่เรา และโอ้ เทวี ขอจงส่งแรงดลใจ (iṣ) อันมั่งคั่งด้วยโคแห่งแสง (go—รัศมีแห่งการส่องสว่าง) ออกมาเถิด
Mantra 16
सं नो राया बृहता विश्वपेशसा मिमिक्ष्वा समिळाभिरा । सं द्युम्नेन विश्वतुरोषो महि सं वाजैर्वाजिनीवति ॥
ขอจงผนึกเรากับความมั่งคั่งอันกว้างใหญ่ ที่อุดมด้วยรูปแบบทั้งปวง (viśvapeśasā) และขอจงผสานสิ่งนั้นเข้าสู่เรา ด้วยพลังทั้งหลายของอิฬา (Iḷā) โอ้ อรุณรุ่งผู้ยิ่งใหญ่ ผู้พิชิตจากทุกทิศ ขอจงผนึกเรากับรัศมีเกียรติยศอันสว่างไสว (dyumna) และกับความอุดมแห่งพลัง (vāja) โอ้ ผู้ทรงพลังอันรวดเร็วทั้งหลาย
Uṣas is the Vedic goddess of Dawn, praised as the “daughter of Heaven” who arrives daily with light, awakening, and blessings such as prosperity and good fortune.
It asks Dawn to rise for us with radiant power, dispel darkness, and bring auspiciousness, wealth, and strength so the day begins in clarity and right action.
It is traditionally suited to dawn recitation: read or chant a few verses at first light, reflect on awakening and clarity, and set an intention for an orderly, fortunate day.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.