Rig Veda 1.48.6: Mandala 1, Sukta 48, Mantra 6
Sukta 1.48
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Uṣas
Chandas: Jagatī
Samhita Patha (Devanagari)
वि या सृजति समनं व्यर्थिनः पदं न वेत्योदती । वयो नकिष्टे पप्तिवांस आसते व्युष्टौ वाजिनीवति ॥
Transliteration
ví yā́ sṛjáti sámanaṃ vyàrthináḥ padáṃ ná véty ódatī́ | váyo nákiṣṭe paptivā́ṃsa āsate vyùṣṭau vājinīvati ||
Translation
นางแผ่ขยายทุ่งร่วมกัน และแยกเหล่าผู้แสวงหาออกจากกัน นางส่องประกายทำให้หนทางแลเห็นได้ ดุจนกทั้งหลาย ไม่มีผู้ใดนิ่งเฉย—ผู้พร้อมจะบินย่อมนั่งประจำที่และไหวตัวเมื่อรุ่งอรุณแตกเต็มที่ โอ ผู้ทรงความอุดม (vājini-vatī)!
Word by Word
विapart, asunder (prefix)
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
याshe who
या:
Kartā
TypePronoun
Rootया (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सृजतिsets free, releases, lets go
सृजति:
—
TypeVerb
Rootसृज्
समनम्the level/meeting-place; common ground
समनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमन (प्रातिपदिक)
विapart, in different directions
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
अर्थिनःseekers, those desiring (a goal)
अर्थिनः:
Kartā
TypeNoun
Rootअर्थिन् (प्रातिपदिक)
पदम्footstep; track; place
पदम्:
Karma
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
नlike (as)
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
वेतिknows, finds
वेति:
—
TypeVerb
Rootविद्
उदतीrising, ascending (fem.)
उदती:
Kartā
TypeAdjective
Rootउदती (प्रातिपदिक)
वयःbird; flight (lit. ‘winged one’)
वयः:
Karma
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
नकिःno one, none
नकिः:
—
TypeIndeclinable
Rootनकिस् (निपात/सर्वनाम-अव्यय)
तेof you, your
ते:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
पप्तिवांसःhaving flown; flyers
पप्तिवांसः:
Kartā
TypeParticiple
Rootपत् (धातु) → पप्तिवस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
आसतेsit, remain, abide
आसते:
—
TypeVerb
Rootआस्
व्युष्टौat dawn; at the dawning
व्युष्टौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootव्युष्टि (प्रातिपदिक)
वाजिनीवतिO possessor of steeds/prizes (Dawn)
वाजिनीवति:
Sampradāna
TypeAdjective
Rootवाजिनीवत् (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.