
Sukta 1.48
Kaṇva
Uṣas (Dawn)
Gāyatrī (probable for RV 1.48; verse-level not independently verified here)
ഈ സൂക്തം ഉഷസ്സിനോടുള്ള (പ്രഭാതദേവിയോടുള്ള) ഒരു പ്രഭാത-ആഹ്വാനമാണ്. അവൾ മാധുര്യത്തോടെ, വിശാലമായ പ്രകാശത്തോടെ, ഉദാരമായ സമ്പത്തോടെ ഉദിക്കട്ടെ; മനുഷ്യജീവിതത്തെ വ്യക്തതയിലേക്കും ധർമ്മാനുസൃതമായ പ്രവർത്തിയിലേക്കും ഉണർത്തട്ടെ എന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. പദ്യങ്ങളിലുടനീളം പ്രഭാതത്തെ അന്ധകാരം അകറ്റുന്ന വെളിപ്പെടുത്തുകാരിയായി, മംഗളവും ശക്തിയും കൊണ്ടുവരുന്നവളായി, കൂടാതെ ഉപാസകനെ സമൃദ്ധി, തേജസ്, പോഷണത്തെ നിലനിർത്തുന്ന ആഹാരശക്തികളുമായി ഏകീകരിക്കുന്നവളായി സ്തുതിക്കുന്നു.
Mantra 1
सह वामेन न उषो व्युच्छा दुहितर्दिवः । सह द्युम्नेन बृहता विभावरि राया देवि दास्वती ॥
ഹേ ഉഷസ്സേ, ദിവയുടെ ദുഹിതേ, നിന്റെ പ്രിയ മാധുര്യത്തോടെ ഞങ്ങൾക്കായി പ്രകാശിക്ക; ഹേ വിശാലപ്രഭാസ്വരീ ദേവീ, നിന്റെ മഹത്തായ ദ്യുമ്നത്തോടെയും—ദാനശീലമായ റായയോടെയും—വരിക.
Mantra 2
अश्वावतीर्गोमतीर्विश्वसुविदो भूरि च्यवन्त वस्तवे । उदीरय प्रति मा सूनृता उषश्चोद राधो मघोनाम् ॥
അശ്വസമൃദ്ധയും ഗോസമൃദ്ധയും, സർവശുഭം കണ്ടെത്തുന്നവളായി—നമ്മുടെ വാസത്തിനായി ധാരാളം ദാനങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്നവളേ—ഹേ ഉഷസ്സേ, എന്റെ ഭാഗത്തേക്ക് സൂനൃതാ (സത്യ-മധുര) വചനങ്ങളെ ഉണർത്തുക; മഘവാന്മാരുടെ (ഉദാരദാതാക്കളുടെ) രാധസ്—സമൃദ്ധി—പ്രേരിപ്പിക്കുക.
Mantra 3
उवासोषा उच्छाच्च नु देवी जीरा रथानाम् । ये अस्या आचरणेषु दध्रिरे समुद्रे न श्रवस्यवः ॥
ഉഷസ് നമ്മുടെ ഇടയിൽ വസിച്ചു; ഇപ്പോൾ ദേവി ഉഷസ് ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു—രഥങ്ങളിൽ വേഗവതിയായി. അവളുടെ ആചരണങ്ങളിൽ (ഗമനങ്ങളിൽ) ഉറച്ചു നിന്നവർ, സമുദ്രത്തിങ്കൽ അന്വേഷകരെപ്പോലെ, ആത്മാവിന്റെ ദീപ്തമായ കീർത്തിയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരാകുന്നു.
Mantra 4
उषो ये ते प्र यामेषु युञ्जते मनो दानाय सूरयः । अत्राह तत्कण्व एषां कण्वतमो नाम गृणाति नृणाम् ॥
ഹേ ഉഷസ്സേ, നിന്റെ മുന്നേറുന്ന യാമങ്ങളിൽ ദാനത്തിനായി മനസ്സിനെ യോജിപ്പിക്കുന്ന സൂരിമാർ—ഇവിടെ തന്നേ അവരിൽ കണ്വതമനായ കണ്വൻ ഈ പുരുഷന്മാരുടെ നാമം പാടുന്നു; കാരണം പ്രകാശത്തിൽ അർപ്പണത്തിലൂടെ ആത്മാവ് വർധിക്കുന്നു.
Mantra 5
आ घा योषेव सूनर्युषा याति प्रभुञ्जती । जरयन्ती वृजनं पद्वदीयत उत्पातयति पक्षिणः ॥
ഇപ്പോൾ ഉഷസ്—പ്രകാശമയമായ നൈപുണ്യത്തിൽ സമൃദ്ധയായി—യുവവധുവിനെപ്പോലെ മുന്നോട്ട് വരുന്നു, തന്റെ തന്നെ വിശാലത സ്വൈരമായി അനുഭവിക്കുന്നവളായി. അവൾ ഇടുങ്ങിയതും വളഞ്ഞതുമായ പാതയെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു; ചിറകുള്ളവളെപ്പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; ആത്മാവിന്റെ പക്ഷികളെ പറക്കാൻ ഉണർത്തുന്നു.
Mantra 6
वि या सृजति समनं व्यर्थिनः पदं न वेत्योदती । वयो नकिष्टे पप्तिवांस आसते व्युष्टौ वाजिनीवति ॥
സാമാന്യമായ വിസ്തൃതിയെ അവൾ പരത്തുകയും അന്വേഷകരെ വേർതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു—പ്രകാശിച്ച്—പാതയെ തിരിച്ചറിയാവുന്നതാക്കുന്നു. പക്ഷികളെപ്പോലെ ആരും അനാചലരായി നില്ക്കുന്നില്ല; പറക്കാൻ ഒരുങ്ങിയവർ ഇരിപ്പിടം പിടിച്ച് പൂർണ്ണ പ്രഭാതത്തിൽ ചലിക്കുന്നു—ഹേ സമൃദ്ധിവാഹിനി (വാജിനീവതി) ഉഷസേ.
Mantra 7
एषायुक्त परावतः सूर्यस्योदयनादधि । शतं रथेभिः सुभगोषा इयं वि यात्यभि मानुषान् ॥
അവൾ ദൂരപരാവതത്തിൽ നിന്ന്, സൂര്യന്റെ ഉദയസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന്, തന്റെ ഗതികളെ യോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ ശുഭ ഉഷസ് പ്രകാശത്തിന്റെ നൂറു രഥങ്ങളോടെ പ്രത്യക്ഷമായി മനുഷ്യരിലേക്കു മുന്നേറുന്നു—മർത്ത്യനെ സൗരസത്യത്തിലേക്ക് ഉണർത്താൻ.
Mantra 8
विश्वमस्या नानाम चक्षसे जगज्ज्योतिष्कृणोति सूनरी । अप द्वेषो मघोनी दुहिता दिव उषा उच्छदप स्रिधः ॥
അവളുടെ ദർശനത്തിന്നായി സർവ്വജഗത്തും നമ്രമായി വഴങ്ങുന്നു; നിപുണയായ ഉഷാ ചലിക്കുന്ന സൃഷ്ടിയെ ജ്യോതിസ്സാൽ പ്രകാശമയമാക്കുന്നു. ദാനശീലയായ ദ്യൗവിന്റെ പുത്രി ഉഷാ ഉദിച്ച്, നമ്മുടെ വഴിയിൽ നിന്നു ദ്വേഷവും വക്രമായ വൈരിബലങ്ങളും അകറ്റിത്തള്ളുന്നു.
Mantra 9
उष आ भाहि भानुना चन्द्रेण दुहितर्दिवः । आवहन्ती भूर्यस्मभ्यं सौभगं व्युच्छन्ती दिविष्टिषु ॥
ഹേ ഉഷാ, ദ്യൗവിന്റെ പുത്രിയേ, നിന്റെ ഭാനുവും ചന്ദ്രസമമായ നിർമ്മലപ്രകാശവും കൊണ്ട് ഞങ്ങളിലേക്കു പ്രകാശിക്കേണമേ. ഞങ്ങൾക്കായി സമൃദ്ധമായ സൗഭാഗ്യം കൊണ്ടുവരുന്നവളായി, ദൈവിക പരിശ്രമങ്ങളിൽ വിശാലമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് ഉദിക്കേണമേ.
Mantra 10
विश्वस्य हि प्राणनं जीवनं त्वे वि यदुच्छसि सूनरि । सा नो रथेन बृहता विभावरि श्रुधि चित्रामघे हवम् ॥
ഹേ സൂനരി (നിപുണ) ഉഷാ, നീ ഉദിക്കുമ്പോൾ സർവ്വത്തിന്റെയും ശ്വാസവും ജീവനും നിനക്കുള്ളിലാണു. അതുകൊണ്ട്, ഹേ വിശാലപ്രകാശിനി, മഹാരഥവതിയായ വിഭാവരി, ഹേ ചിത്രമഘേ (പ്രകാശമയ സമ്പത്തുള്ളവളേ), ഞങ്ങളുടെ ആഹ്വാനം ശ്രവിക്കേണമേ.
Mantra 11
उषो वाजं हि वंस्व यश्चित्रो मानुषे जने । तेना वह सुकृतो अध्वराँ उप ये त्वा गृणन्ति वह्नयः ॥
ഹേ ഉഷസ്സേ, മനുഷ്യജനങ്ങളിൽ പ്രകാശമുള്ളതായ ബലത്തിന്റെ വാജം (സമൃദ്ധി) ഞങ്ങൾക്കായി ജയിക്കണമേ; അതിനാൽ സുകൃതമായ അധ്വര-യജ്ഞങ്ങളുടെ അർപ്പണങ്ങളെ സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുവരിക—നിന്നെ പാടിപ്പുകഴ്ത്തുന്നവർ വഹ്നയഃ (അഗ്നിവാഹക യാജകർ) ആകുന്നു.
Mantra 12
विश्वान्देवाँ आ वह सोमपीतयेऽन्तरिक्षादुषस्त्वम् । सास्मासु धा गोमदश्वावदुक्थ्यमुषो वाजं सुवीर्यम् ॥
ഹേ ഉഷസ്സേ, അന്തരിക്ഷത്തിൽ നിന്ന് സോമപാനത്തിനായി എല്ലാ ദേവന്മാരെയും ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ഗോമദശ്വാവത് (പ്രകാശ-ഗോവുകളും ബല-കുതിരകളും നിറഞ്ഞ) ഉക്ഥ്യ (സ്തുത്യ) വാജവും സുവീര്യ (വിജയീ വീര്യം)വും സ്ഥാപിക്കണമേ.
Mantra 13
यस्या रुशन्तो अर्चयः प्रति भद्रा अदृक्षत । सा नो रयिं विश्ववारं सुपेशसमुषा ददातु सुग्म्यम् ॥
ആർക്കു നേരെ പ്രകാശമുള്ള അർച്ചയഃ (ജ്വാലകൾ) പ്രതികരിച്ച് ഭദ്രവും ശുഭവും ആയി ദൃശ്യമായോ—ആ ഉഷസ്സു ഞങ്ങൾക്ക് വിശ്വവാര (എല്ലാ വിധത്തിലും ആഗ്രഹനീയമായ), സുപേശസ (സുന്ദരരൂപമുള്ള), സുഗ്മ്യ (നേരായ, വിജയകരമായ ഗതിക്ക് യോജ്യമായ) റയി (സമ്പത്ത്) നൽകട്ടെ.
Mantra 14
ये चिद्धि त्वामृषयः पूर्व ऊतये जुहूरेऽवसे महि । सा नः स्तोमाँ अभि गृणीहि राधसोषः शुक्रेण शोचिषा ॥
പൂർവകാലത്തെ ഋഷിമാരും സഹായത്തിനും മഹത്തായ രക്ഷയ്ക്കുമായി നിന്നെ ആഹ്വാനിച്ചു, ഹേ ഉഷസ്സേ; അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങളുടെ സ്തോത്രങ്ങളെ സ്വീകരിച്ച് അനുഗ്രഹിക്കണമേ—ഹേ ദാനശീലയായ ഉഷസ്സേ, നിന്റെ ശുദ്ധവും ജ്വലിക്കുന്നതുമായ പ്രകാശത്തോടെ.
Mantra 15
उषो यदद्य भानुना वि द्वारावृणवो दिवः । प्र नो यच्छतादवृकं पृथु च्छर्दिः प्र देवि गोमतीरिषः ॥
ഹേ ഉഷസ്സേ, ഇന്ന് നീ നിന്റെ കാന്തിയാൽ ദിവ്യത്തിന്റെ വാതിലുകൾ വിശാലമായി തുറക്കുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾക്ക് വിശാലവും ഹാനിയില്ലാത്തതുമായ അഭയം നൽകണമേ; കൂടാതെ, ഹേ ദേവീ, പ്രകാശകിരണങ്ങളിൽ സമൃദ്ധമായ പ്രേരണകൾ (ഗോമതീ ഇഷഃ) പ്രസരിപ്പിക്കണമേ.
Mantra 16
सं नो राया बृहता विश्वपेशसा मिमिक्ष्वा समिळाभिरा । सं द्युम्नेन विश्वतुरोषो महि सं वाजैर्वाजिनीवति ॥
എല്ലാ രൂപങ്ങളിലും സമൃദ്ധമായ മഹത്തായ റായയാൽ ഞങ്ങളെ ഏകീകരിക്കണമേ; ഇളാ-ശക്തികളാൽ അതിനെ ഞങ്ങളിലേക്കു കലർത്തണമേ. ഹേ മഹത്തായ, എല്ലാദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള ജയശാലിനിയായ ഉഷസ്സേ, ദ്യുമ്നം (പ്രകാശമയ കീർത്തി) സഹിതം ഞങ്ങളെ ഒന്നാക്കണമേ; കൂടാതെ, ഹേ വാജിനീവതി, വാജങ്ങൾ—ബലത്തിന്റെ പൂർണ്ണതകൾ—സഹിതവും.
Uṣas is the Vedic goddess of Dawn, praised as the “daughter of Heaven” who arrives daily with light, awakening, and blessings such as prosperity and good fortune.
It asks Dawn to rise for us with radiant power, dispel darkness, and bring auspiciousness, wealth, and strength so the day begins in clarity and right action.
It is traditionally suited to dawn recitation: read or chant a few verses at first light, reflect on awakening and clarity, and set an intention for an orderly, fortunate day.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.