Opening the text

Sukta 1.48
Kaṇva
Uṣas (Dawn)
Gāyatrī (probable for RV 1.48; verse-level not independently verified here)
ఇది ఉషస్ (ఉదయం) దేవిని ఆహ్వానించే స్తోత్రం; ఆమె మాధుర్యంతో, విస్తారమైన వెలుగుతో, ఉదారమైన సంపదతో ఉదయించమని ప్రార్థిస్తూ, మానవ జీవితాన్ని మేల్కొలిపి స్పష్టతకూ ధర్మ్యమైన కార్యాచరణకూ నడిపిస్తుంది. ఈ స్తోత్రంలోని మంత్రాలలో ఉషస్సు అంధకారాన్ని తొలగించే ప్రకాశకర్తగా, మంగళం మరియు బలాన్ని తీసుకొచ్చేదిగా, అలాగే ఉపాసకుణ్ణి పరిపూర్ణత, కాంతి వైభవం మరియు పోషణను నిలబెట్టే ఆధార శక్తులతో సమన్వయపరచేదిగా స్తుతించబడుతుంది.
Mantra 1
सह वामेन न उषो व्युच्छा दुहितर्दिवः । सह द्युम्नेन बृहता विभावरि राया देवि दास्वती ॥
హే ఉషస్, దివః దుహితా! మా కొరకు నీ ప్రియమైన మాధుర్యంతో ఉదయించు; హే విభావరి దేవీ, విస్తారదీప్తియుతా! నీ మహద్ది్యుమ్నంతో, తనను తాను దానమిచ్చే రాయా-సంపదతో రా.
Mantra 2
अश्वावतीर्गोमतीर्विश्वसुविदो भूरि च्यवन्त वस्तवे । उदीरय प्रति मा सूनृता उषश्चोद राधो मघोनाम् ॥
అశ్వసంపన్నా, గోసంపన్నా, సర్వశుభసువిదా—మా నివాసార్థం బహు దానాలను ప్రకటించువాడవైన ఓ ఉషస్, నా వైపు సూనృతా (మంగళ-సత్య వాక్కు)ను ఉదీరయ; మఘవానుల రాధస్ (సమృద్ధి/దానవైభవం)ను ప్రేరేపించు.
Mantra 3
उवासोषा उच्छाच्च नु देवी जीरा रथानाम् । ये अस्या आचरणेषु दध्रिरे समुद्रे न श्रवस्यवः ॥
ఉషా మా మధ్య నివసించింది; ఇప్పుడు దేవి ఉషస్ ఉదయించింది—రథాలలో వేగవంతురాలు. ఆమె ఆచరణేషు (గమనమార్గాలలో) ధృడంగా నిలిచినవారు—సముద్రంలో యశస్సును అన్వేషించువారిలా—ఆత్మ యొక్క దీప్త కీర్తిని ప్రేమించువారవుతారు.
Mantra 4
उषो ये ते प्र यामेषु युञ्जते मनो दानाय सूरयः । अत्राह तत्कण्व एषां कण्वतमो नाम गृणाति नृणाम् ॥
ఓ ఉషస్, నీ ప్ర యామేషు (ముందుకు సాగే యామాలలో) దానార్థం మనస్సును యుఞ్జతే చేసే సూరయః (ఋషులు/ప్రజ్ఞావంతులు)—ఇక్కడ వారినే, కణ్వులలో కణ్వతముడైన కణ్వుడు, నృణాం (మనుష్యుల) నామాన్ని గానము చేస్తాడు.
Mantra 5
आ घा योषेव सूनर्युषा याति प्रभुञ्जती । जरयन्ती वृजनं पद्वदीयत उत्पातयति पक्षिणः ॥
ఇప్పుడు ఉషా—దీప్తిమయ నైపుణ్యంతో సమృద్ధిగా—యువ వధువులా ముందుకు సాగుతుంది; తన స్వంత విస్తారాన్ని స్వేచ్ఛగా అనుభవించేది. ఆమె సంకుచితమైన వంకర దారిని క్షీణింపజేస్తూ, రెక్కలున్నదానిలా కదులుతూ, పక్షులను ఎగరడానికి మేల్కొలుపుతుంది.
Mantra 6
वि या सृजति समनं व्यर्थिनः पदं न वेत्योदती । वयो नकिष्टे पप्तिवांस आसते व्युष्टौ वाजिनीवति ॥
సామాన్య క్షేత్రాన్ని విస్తరించి, అన్వేషకులను వేరు చేసి—దీప్తిస్తూ—దారిని గుర్తించదగినదిగా చేస్తుంది ఆమె. పక్షులవలె ఎవ్వరూ నిశ్చలంగా ఉండరు; ఎగరడానికి సిద్ధంగా ఉన్నవారు, ఉషా పూర్తిగా విరిసిన వేళ తమ తమ స్థానాల్లో కూర్చొని కదలికకు వస్తారు, ఓ వాజినీవతి (సమృద్ధిధారిణీ).
Mantra 7
एषायुक्त परावतः सूर्यस्योदयनादधि । शतं रथेभिः सुभगोषा इयं वि यात्यभि मानुषान् ॥
ఆమె పరావత్—దూరమైన ఆపార ప్రాంతం—నుండి, సూర్యుని ఉదయస్థానంనుండి, తన యానాన్ని యుక్తం చేసుకుంది. ఈ శుభకర ఉషా శత రథాలతో ప్రకాశిస్తూ మనుష్యుల వైపు ముందుకు సాగుతుంది.
Mantra 8
विश्वमस्या नानाम चक्षसे जगज्ज्योतिष्कृणोति सूनरी । अप द्वेषो मघोनी दुहिता दिव उषा उच्छदप स्रिधः ॥
ఆమె దర్శనార్థం సమస్త జగత్తు తలవంచుతుంది; నిపుణురాలైన ఉషా చలించే సృష్టిని జ్యోతిరూప కార్యంగా చేస్తుంది. ద్యౌః (దివి) యొక్క దానశీలి కుమార్తె ఉషా ఉదయించి, మా మార్గం నుండి ద్వేషాన్ని మరియు వంకరైన శత్రు శక్తులను తొలగిస్తుంది.
Mantra 9
उष आ भाहि भानुना चन्द्रेण दुहितर्दिवः । आवहन्ती भूर्यस्मभ्यं सौभगं व्युच्छन्ती दिविष्टिषु ॥
ఓ ఉషా, నీ ప్రకాశమయ కిరణంతోను స్వచ్ఛమైన వెలుగుతోను మాపై ప్రకాశించు, ఓ ద్యౌః కుమార్తె. మాకు అపార సౌభాగ్యాన్ని తీసుకొచ్చుతూ, దైవ ప్రయత్నాలలో విస్తారంగా వ్యక్తమై ఉదయించు.
Mantra 10
विश्वस्य हि प्राणनं जीवनं त्वे वि यदुच्छसि सूनरि । सा नो रथेन बृहता विभावरि श्रुधि चित्रामघे हवम् ॥
ఓ నిపుణురాలైన ఉషా, నీవు ఉదయించినప్పుడు సమస్తానికి శ్వాస కూడా జీవితం కూడా నీలోనే ఉంది. కనుక, ఓ విస్తారంగా ప్రకాశించువదానా, నీ మహా రథంతో వచ్చి, ఓ చిత్రమఘే, మా హవాన్ని విను.
Mantra 11
उषो वाजं हि वंस्व यश्चित्रो मानुषे जने । तेना वह सुकृतो अध्वराँ उप ये त्वा गृणन्ति वह्नयः ॥
ఓ ఉషా, మనుష్యులలో చిత్రంగా (దీప్తిమంతంగా) ఉన్న ఆ వాజం (బల-సమృద్ధి) మా కోసం గెలుచు. దానితో సు-కృత (సక్రమంగా నిర్వహించిన) అధ్వర యజ్ఞాల యథావిధి కర్మాలను సమీపానికి తీసుకురా—నిన్ను గానంచేసేవారు వహ్ని (అగ్ని-వాహకులు).
Mantra 12
विश्वान्देवाँ आ वह सोमपीतयेऽन्तरिक्षादुषस्त्वम् । सास्मासु धा गोमदश्वावदुक्थ्यमुषो वाजं सुवीर्यम् ॥
ఓ ఉషా, అంతరిక్షం నుండి సోమపానార్థం సమస్త దేవులను తీసుకురా. అలాగే మా లో గోమదశ్వావత్ (కిరణ-గోవులు, బల-అశ్వాలు సమృద్ధిగా) ఉక్థ్య (స్తుత్య) వాజాన్ని, సు-వీర్య (విజయవంతమైన వీరశక్తి) రూప ధనాన్ని స్థాపించు.
Mantra 13
यस्या रुशन्तो अर्चयः प्रति भद्रा अदृक्षत । सा नो रयिं विश्ववारं सुपेशसमुषा ददातु सुग्म्यम् ॥
యావరి వైపు రుశంత (దీప్త) అర్చయః (జ్వాలలు/కిరణాలు) ప్రత్యుత్తరంగా భద్రంగా, శుభంగా దర్శిస్తాయో—ఆ ఉషా మాకు విశ్వవార (సర్వతో వాంఛనీయం), సుపేశస (సుందరరూపం), సుగ్మ్య (సూటిగా, విజయదాయక గమనానికి యోగ్యం) అయిన రయి (సమృద్ధి) ప్రసాదించుగాక.
Mantra 14
ये चिद्धि त्वामृषयः पूर्व ऊतये जुहूरेऽवसे महि । सा नः स्तोमाँ अभि गृणीहि राधसोषः शुक्रेण शोचिषा ॥
పూర్వ ఋషులూ సహాయార్థం, మహత్తర రక్షణార్థం నిన్నే ఆహ్వానించారు—ఓ ఉషస్, అందువల్ల మా స్తోమాలను స్వీకరించి అనుగ్రహంతో సమర్థించు; నీ దానశీల రాధసుతో, నీ శుద్ధమైన అగ్నిజ్వలిత శోచిషా (ప్రకాశం)తో.
Mantra 15
उषो यदद्य भानुना वि द्वारावृणवो दिवः । प्र नो यच्छतादवृकं पृथु च्छर्दिः प्र देवि गोमतीरिषः ॥
ఓ ఉషస్, నేడు నీవు నీ భానువుతో దివః (ఆకాశ) ద్వారాలను విశాలంగా తెరిచినప్పుడు, మాకు విస్తారమైన, అవృక (హానిలేని) ఆశ్రయాన్ని ప్రసాదించు; అలాగే, ఓ దేవి, గోమతీ ఇషః—ప్రకాశకిరణాలు (జ్ఞానగావులు) సమృద్ధిగా ఉన్న ప్రేరణలను—మాకు పంపు.
Mantra 16
सं नो राया बृहता विश्वपेशसा मिमिक्ष्वा समिळाभिरा । सं द्युम्नेन विश्वतुरोषो महि सं वाजैर्वाजिनीवति ॥
మమ్మల్ని విశ్వరూపసమృద్ధమైన, విశాలమైన రాయా (సంపద-పూర్ణత)తో ఏకముచేయి; ఇళా శక్తులతో దానిని మా లోన కలిపి నింపు. అన్ని దిశల నుండీ జయించే మహతీ ఉషస్, మమ్మల్ని ద్యుమ్న (దీప్త కీర్తి)తో ఏకముచేయి; అలాగే, ఓ వాజినీవతి, వాజాలు—బలసంపత్తులు—తో కూడ ఏకముచేయి.
Uṣas is the Vedic goddess of Dawn, praised as the “daughter of Heaven” who arrives daily with light, awakening, and blessings such as prosperity and good fortune.
It asks Dawn to rise for us with radiant power, dispel darkness, and bring auspiciousness, wealth, and strength so the day begins in clarity and right action.
It is traditionally suited to dawn recitation: read or chant a few verses at first light, reflect on awakening and clarity, and set an intention for an orderly, fortunate day.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.