Sukta 23

Mantra 1

गणानां त्वा गणपतिं हवामहे कविं कवीनामुपमश्रवस्तमम् । ज्येष्ठराजं ब्रह्मणां ब्रह्मणस्पत आ नः शृण्वन्नूतिभिः सीद सादनम् ॥

ഗണങ്ങളുടെ ഗണപതിയെ ഞങ്ങൾ ആവാഹിക്കുന്നു—കവികളിൽ കവി, ഉപമാതീതമായി ഏറ്റവും പ്രശസ്തൻ. ഹേ ബ്രഹ്മണസ്പതി, മന്ത്രങ്ങളുടെ ജ്യേഷ്ഠരാജാ, ബ്രഹ്മ (വാണി)യുടെ അധിപതേ; ഞങ്ങളെ കേൾക്കുക, നിന്റെ സഹായങ്ങളുമായി വന്ന്, നമ്മുടെ അന്തർഗ്ഗൃഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കൂ.

Mantra 2

देवाश्चित्ते असुर्य प्रचेतसो बृहस्पते यज्ञियं भागमानशुः । उस्रा इव सूर्यो ज्योतिषा महो विश्वेषामिज्जनिता ब्रह्मणामसि ॥

ഹേ ബൃഹസ്പതേ, ദീപ്തനായ അസുര്യ (പ്രാണശക്തിമയ) പ്രചേതസ്സേ! ദേവന്മാരും നിന്റെ വഴിയിലൂടെയേ തങ്ങളുടെ യജ്ഞീയ ഭാഗം പ്രാപിച്ചു. ഉഷസ്സിന്റെ ഗോക്കളെപ്പോലെ മഹത്തായ ജ്യോതിസ്സോടെ സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ, നീ സത്യമായും എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളുടെയും ജനിതാവാണ്—എല്ലാ ശക്തികളിലും ബ്രഹ്മ (വാണി)യുടെ സൃഷ്ടിമൂലം.

Mantra 3

आ विबाध्या परिरापस्तमांसि च ज्योतिष्मन्तं रथमृतस्य तिष्ठसि । बृहस्पते भीमममित्रदम्भनं रक्षोहणं गोत्रभिदं स्वर्विदम् ॥

ആവരണമായ ഇരുട്ടുകളെയും ശത്രുസമ്മർദ്ദങ്ങളെയും തുരത്തിക്കളഞ്ഞ്, നീ ഋത (സത്യം)ത്തിന്റെ ജ്യോതിസ്സുള്ള രഥത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ഹേ ബൃഹസ്പതേ, ഭീകരൻ, ശത്രുവിന്റെ ദംഭം തകർക്കുന്നവൻ, രക്ഷസ്സുകളെ ഹനിക്കുന്നവൻ, ഗുഹ (ഗോത്ര)യെ ഭേദിക്കുന്നവൻ, സ്വർ (പ്രകാശലോകം) കണ്ടെത്തുന്നവൻ!

Mantra 4

सुनीतिभिर्नयसि त्रायसे जनं यस्तुभ्यं दाशान्न तमंहो अश्नवत् । ब्रह्मद्विषस्तपनो मन्युमीरसि बृहस्पते महि तत्ते महित्वनम् ॥

സുനീതികളാൽ നീ മനുഷ്യനെ ശരിമാർഗ്ഗത്തിൽ നയിക്കുകയും രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; നിനക്കു ദാനം അർപ്പിക്കുന്നവൻ ദുഃഖ-ക്ലേശത്തിലേക്ക് വീഴുകയില്ല. ബ്രഹ്മദ്വേഷികൾക്കു നീ ദഹനശക്തി, ശത്രു മന്യുവിനെ തകർക്കുന്നവൻ. ഹേ ബൃഹസ്പതേ, മഹത്താണ് നിന്റെ മഹിമ—അതിമഹത്തായ നിന്റെ മഹത്ത്വം!

Mantra 5

न तमंहो न दुरितं कुतश्चन नारातयस्तितिरुर्न द्वयाविनः । विश्वा इदस्माद्ध्वरसो वि बाधसे यं सुगोपा रक्षसि ब्रह्मणस्पते ॥

ഹേ ബ്രഹ്മണസ്പതേ! നീ സുഗോപനായി കാക്കുന്നവനെ ഏതൊരു ദിക്കിൽ നിന്നുമുള്ള അംഹഃ (ക്ലേശം)യും ദുരിതം (പാപ-അപശകുനം)യും, ശത്രുവായ ആക്രമകരും, ഇരട്ടമുഖന്മാരും (ദ്വയാവിനഃ) അതിക്രമിക്കുകയില്ല. അവന്റെ നേരെ വരുന്ന എല്ലാ വക്രഹിംസകളും ഉപദ്രവങ്ങളും നീ അകറ്റി തള്ളുന്നു—നീ നന്നായി സംരക്ഷിക്കുന്ന അവനെ, ഹേ വാക്കിന്റെ അധിപതേ.

Mantra 6

त्वं नो गोपाः पथिकृद्विचक्षणस्तव व्रताय मतिभिर्जरामहे । बृहस्पते यो नो अभि ह्वरो दधे स्वा तं मर्मर्तु दुच्छुना हरस्वती ॥

നീ ഞങ്ങളുടെ ഗോപാ (രക്ഷകൻ), പഥികൃത് (മാർഗ്ഗനിർമ്മാതാവ്), വിചക്ഷണൻ (സ്പഷ്ടദർശി) ആകുന്നു; ഞങ്ങളുടെ മതി (ചിന്ത)കളാൽ നിന്റെ വ്രതം (പവിത്രനിയമം/കർമ്മവിധി) ഉള്ളിൽ വളരാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഹേ ബൃഹസ്പതേ! ഞങ്ങളോടു വിരുദ്ധമായി വക്രഹാനി സ്ഥാപിക്കുന്നവനെ നിന്റെ തന്നെ ബലം ഭയങ്കര ദുച്ഛുനയാൽ തകർത്തുകളയട്ടെ—ഹേ ഹരസ്വതീ!

Mantra 7

उत वा यो नो मर्चयादनागसोऽरातीवा मर्तः सानुको वृकः । बृहस्पते अप तं वर्तया पथः सुगं नो अस्यै देववीतये कृधि ॥

കൂടാതെ, കുറ്റമില്ലാത്ത ഞങ്ങളെ മുറിവേൽപ്പിക്കാൻ ഏതെങ്കിലും മർത്ത്യൻ—ചെന്നായപോലെ ക്രൂരൻ, ഒളിഞ്ഞു നീങ്ങുന്നവൻ, മനസ്സിൽ ശത്രുതയുള്ളവൻ—ശ്രമിച്ചാൽ, ഹേ ബൃഹസ്പതേ! അവനെ ഞങ്ങളുടെ പാതയിൽ നിന്ന് അകറ്റിത്തിരിപ്പിക്കൂ. ദേവശക്തികളെ ആകർഷിക്കുന്നതിനായി (ദേവവീതയേ) ഞങ്ങളുടെ വഴി സുഗമവും തുറന്നതുമായതായി ചെയ്യൂ.

Mantra 8

त्रातारं त्वा तनूनां हवामहेऽवस्पर्तरधिवक्तारमस्मयुम् । बृहस्पते देवनिदो नि बर्हय मा दुरेवा उत्तरं सुम्नमुन्नशन् ॥

ഹേ ബൃഹസ്പതേ, ഞങ്ങളുടെ തനുക്കളുടെ ത്രാതാവായി നിന്നെ ഞങ്ങൾ വിളിക്കുന്നു—അകറ്റി തള്ളുന്നവനേ, ഞങ്ങൾക്കായി വാക്ക് പറയുന്ന അധിവക്താവേ, അസമ്മൂഢനേ. ദേവന്മാരെ നിന്ദിക്കുന്നവരെ താഴ്ത്തി തകർക്കുക; ദുർഭാവമുള്ളവർ ഞങ്ങളുടെ ഉന്നത സുമ്നം (മംഗളം) വരെ എത്താതിരിക്കട്ടെ.

Mantra 9

त्वया वयं सुवृधा ब्रह्मणस्पते स्पार्हा वसु मनुष्या ददीमहि । या नो दूरे तळितो या अरातयोऽभि सन्ति जम्भया ता अनप्नसः ॥

ഹേ ബ്രഹ്മണസ്പതേ, സുവൃദ്ധനേ, നിന്നോടൊപ്പം ഞങ്ങൾ മനുഷ്യർക്കു സ്പാർഹ വസു—ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന സമ്പത്തുകൾ—ലഭിക്കട്ടെ. ദൂരെയുള്ള ആക്രമകരെയും, ഞങ്ങളിലേക്കു അമർന്നു വരുന്ന വൈരങ്ങളെയും ജംഭയ—ചവിട്ടിത്തകർക്കുക; അവ ശക്തിഹീനവും അനപ്നസ (ഫലരഹിത)വുമായിത്തീരട്ടെ.

Mantra 10

त्वया वयमुत्तमं धीमहे वयो बृहस्पते पप्रिणा सस्निना युजा । मा नो दुःशंसो अभिदिप्सुरीशत प्र सुशंसा मतिभिस्तारिषीमहि ॥

ഹേ ബൃഹസ്പതേ, നിന്നോടൊപ്പം ഞങ്ങൾ ഉത്തമ വയഃ—പ്രാണശക്തിയുടെ പരിപൂർണ്ണത—ധരിക്കുന്നു; ഒഴുകിപ്പൊങ്ങുന്നതും ജയശാലിയുമായതോടു യുക്തരായി. ഞങ്ങളെ മുറിപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദുഃശംസൻ (ദുർവക്താവ്) ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് അധിപത്യം നേടാതിരിക്കട്ടെ; പകരം, സുഷംസ മതി കളാൽ ഞങ്ങൾ കടന്നു ലക്ഷ്യത്തിലെത്തട്ടെ.

Mantra 11

अनानुदो वृषभो जग्मिराहवं निष्टप्ता शत्रुं पृतनासु सासहिः । असि सत्य ऋणया ब्रह्मणस्पत उग्रस्य चिद्दमिता वीळुहर्षिणः ॥

ഹേ ബ്രഹ്മണസ്പതി (വാക്കിന്റെ അധിപതി), നീ വഴങ്ങാത്ത വൃഷഭൻ; അന്തർയുദ്ധത്തിന്റെ ആഹ്വാനത്തിലേക്ക് നീ മുന്നേറുന്നു. പൃതനകളിൽ നീ ശത്രുവിനെ ദഹിപ്പിച്ച് ജയിക്കുന്നു. നീ സത്യൻ; ഋണയാ—ഋതമാർഗ്ഗാന്വേഷികളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ. ഉഗ്രബലത്തെയും നീ അടക്കുന്നു, ഹേ വീളുഹർഷിണ്—ശൂരരെ ഉല്ലസിപ്പിക്കുന്ന ഉണർത്തുന്ന ശക്തി.

Mantra 12

अदेवेन मनसा यो रिषण्यति शासामुग्रो मन्यमानो जिघांसति । बृहस्पते मा प्रणक्तस्य नो वधो नि कर्म मन्युं दुरेवस्य शर्धतः ॥

ദൈവരഹിതമായ മനസ്സോടെ ഞങ്ങളെ ഉപദ്രവിക്കാൻ വരുന്നവൻ, ആധിപത്യത്തിൽ ഉഗ്രനായി, താനേ മഹാബലവാനെന്ന് കരുതി ഘാതം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്നവൻ—ഹേ ബൃഹസ്പതി, അവന്റെ പ്രഹരം ഞങ്ങളിലേക്കെത്തരുതേ. ദുഷ്ടവൈരത്തിന്റെ മന്യുവിനെയും അതിന്റെ ശത്രുസംഘത്തെയും നീ താഴെയിറക്കുക.

Mantra 13

भरेषु हव्यो नमसोपसद्यो गन्ता वाजेषु सनिता धनंधनम् । विश्वा इदर्यो अभिदिप्स्वो मृधो बृहस्पतिर्वि ववर्हा रथाँ इव ॥

ഭരേഷു—സമരത്തിന്റെ അമർച്ചയിൽ—അവൻ ഹവ്യൻ, നമസ്കാരത്തോടെ ഉപസദ്യൻ—സമീപിക്കേണ്ടവൻ. വാജേഷു അവൻ ഗന്താ—വരുന്നവൻ; ധനം-ധനം—സമ്പത്തിന്മേൽ സമ്പത്ത് ജയിക്കുന്നവൻ. അസൂയയുള്ള ആക്രമിയുടെ എല്ലാ മൃധങ്ങളെയും ബൃഹസ്പതി, രഥങ്ങൾ തടസ്സങ്ങൾ തള്ളി കടക്കുന്നതുപോലെ, പിരിച്ചുകളയുന്നു.

Mantra 14

तेजिष्ठया तपनी रक्षसस्तप ये त्वा निदे दधिरे दृष्टवीर्यम् । आविस्तत्कृष्व यदसत्त उक्थ्यं बृहस्पते वि परिरापो अर्दय ॥

ഹേ ബൃഹസ്പതേ! നിന്റെ അതി-തീക്ഷ്ണമായ ദഹനതപസ്സാൽ, നിന്റെ ദൃഷ്ടവീര്യം പ്രസിദ്ധമായിരിക്കെ പോലും നിന്നെ നിന്ദയിൽ സ്ഥാപിച്ച രക്ഷസ്സുകളെ ചുട്ടെരിക്കേണമേ. ഞങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ഇനിയും അസത്/അപ്രകടമായിരുന്ന—ഉക്ത്യ (സ്തുതിഗീതിയിൽ പാടാവുന്ന)തിനെ—പ്രകടമാക്കുക; ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് ആക്രമിക്കുന്ന ഉപദ്രവങ്ങളെ തകർത്തു ചിതറിച്ച് അകറ്റുക.

Mantra 15

बृहस्पते अति यदर्यो अर्हाद्द्युमद्विभाति क्रतुमज्जनेषु । यद्दीदयच्छवस ऋतप्रजात तदस्मासु द्रविणं धेहि चित्रम् ॥

ഹേ ബൃഹസ്പതേ! ആര്യൻ (ഉദാരൻ) സാധാരണ അർഹതയെ അതിക്രമിച്ച് ദ്യുമത് (പ്രകാശമാന)മായി ജനങ്ങളിൽ ക്രതു-സഹിതം പ്രകാശിക്കുമ്പോൾ—ഹേ ഋതപ്രജാത, നിന്റെ ശവസ് (ബലം)കൊണ്ട് നീ അവനെ ദീപ്തനാക്കുമ്പോൾ—ആ ചിത്ര (ബഹുരൂപ) ദ്രവിണം, അസ്തിത്വത്തിന്റെ ധനം, ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് സ്ഥാപിക്കേണമേ.

Mantra 16

मा नः स्तेनेभ्यो ये अभि द्रुहस्पदे निरामिणो रिपवोऽन्नेषु जागृधुः । आ देवानामोहते वि व्रयो हृदि बृहस्पते न परः साम्नो विदुः ॥

ഞങ്ങളുടെ പദം (ആധാരം) വിരുദ്ധമായി ദ്രോഹം ആലോചിക്കുന്ന കള്ളന്മാർ—അനീരാമിണ (ചികിത്സിക്കാനാവാത്ത) ശത്രുക്കൾ, അന്നം/പോഷണം തേടി ലാലസയോടെ ജാഗരിക്കുന്നവർ—ഞങ്ങളെ സമീപിക്കാതിരിക്കട്ടെ. ഹേ ബൃഹസ്പതേ! നീ ദേവന്മാരുടെ രക്ഷാകവചം നെയ്യുന്നു; ഹൃദയത്തിലെ വ്രയോ (ആവരണം/ബന്ധനം) നീ തുറക്കുന്നു—സാമ്നിന്റെ ഗൂഢസമന്വയങ്ങൾ (രഹസ്യ സ്വരസംഗതി) നിന്നേക്കാൾ മീതെ ആരും അറിയുന്നില്ല.

Mantra 17

विश्वेभ्यो हि त्वा भुवनेभ्यस्परि त्वष्टाजनत्साम्नःसाम्नः कविः । स ऋणचिदृणया ब्रह्मणस्पतिर्द्रुहो हन्ता मह ऋतस्य धर्तरि ॥

എല്ലാ ലോകങ്ങളിൽ നിന്നുമെല്ലാം, സർവ്വഭുവനങ്ങളെയും ആവിഷ്‌കരിച്ച്, ത്വഷ്ടാവ് നിന്നെ രൂപപ്പെടുത്തി—കവികളിൽ കവി, സാമത്തിൽ സാമമായ ഗാനം. ആ ബ്രഹ്മണസ്പതി ഋണത്തിൽ ബന്ധിതരായവരുടെ ഇടയിലും ഋണപഥം തന്നെയനുസരിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു; ദ്രോഹത്തിന്റെ സംഹാരകൻ, മഹത്തായ ഋതത്തിന്റെ ധാരകൻ.

Mantra 18

तव श्रिये व्यजिहीत पर्वतो गवां गोत्रमुदसृजो यदङ्गिरः । इन्द्रेण युजा तमसा परीवृतं बृहस्पते निरपामौब्जो अर्णवम् ॥

നിന്റെ ശ്രിയ്ക്കായി പർവ്വതം പിളർന്നു; ഹേ അങ്ഗിരസേ, ഗാവുകളുടെ ഗുപ്ത ഗോത്രം നീ പുറത്തുവിട്ടു. ഇന്ദ്രനോടു യുക്തനായി, തമസ്സാൽ പൊതിഞ്ഞ ജലങ്ങളിൽ നിന്നു നീ മഹാസമുദ്രത്തെ പുറത്തെടുത്തു—ഹേ ബൃഹസ്പതേ, മറഞ്ഞിരുന്ന പ്രളയധാരയെ നീ സ്വതന്ത്രമാക്കി.

Mantra 19

ब्रह्मणस्पते त्वमस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व । विश्वं तद्भद्रं यदवन्ति देवा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

ഹേ ബ്രഹ്മണസ്പതേ, ഈ സൂക്തത്തിന്റെ യന്താ—നയകനും മാർഗ്ഗദർശകനും നീ തന്നേ; ഇതിനെ അറിഞ്ഞു ജാഗരൂകനാകുക, ഞങ്ങളുടെ തനയത്തെ ബലപ്പെടുത്തുക. സർവ്വം ഭദ്രമായത് ദേവന്മാർ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതുതന്നെ; വിദഥത്തിൽ ഞങ്ങൾ ബൃഹദ് വാക്ക് ഉച്ചരിക്കട്ടെ, അന്തർവീരന്മാരാൽ സമൃദ്ധരാകട്ടെ.