Rig Veda 2.23.9: Mandala 2, Sukta 23, Mantra 9

Sukta 2.23

Rishi: Gṛtsamada

Devata: Brahmaṇaspati

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

त्वया वयं सुवृधा ब्रह्मणस्पते स्पार्हा वसु मनुष्या ददीमहि । या नो दूरे तळितो या अरातयोऽभि सन्ति जम्भया ता अनप्नसः ॥

Transliteration

tváyā vayáṃ su-vṛ́dhā brahmaṇas-pate spā́rhā vásu manuṣyā́ dadīmahi | yā́ no dūré táḷito yā́ arā́tayo 'bhí sánti jambháyā tā́ anapnásaḥ ||

Translation

ഹേ ബ്രഹ്മണസ്പതേ, സുവൃദ്ധനേ, നിന്നോടൊപ്പം ഞങ്ങൾ മനുഷ്യർക്കു സ്പാർഹ വസു—ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന സമ്പത്തുകൾ—ലഭിക്കട്ടെ. ദൂരെയുള്ള ആക്രമകരെയും, ഞങ്ങളിലേക്കു അമർന്നു വരുന്ന വൈരങ്ങളെയും ജംഭയ—ചവിട്ടിത്തകർക്കുക; അവ ശക്തിഹീനവും അനപ്നസ (ഫലരഹിത)വുമായിത്തീരട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• त्वया: by you / with you
• त्वया: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वयम्: we
• वयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सुवृधा: well-strengthened / well-aided
• सुवृधा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-वृध (प्रातिपदिक; वृध् ‘to grow/increase’)

• ब्रह्मणस्पते: O Lord of prayer (Bṛhaspati)
• ब्रह्मणस्पते: (Sambodhana)
• Type: Noun (vocative)
• Root: ब्रह्मणस्-पति (प्रातिपदिक)

• स्पार्हा: desirable
• स्पार्हा: Karma
• Type: Adjective
• Root: स्पृह्/स्पृहणीय (प्रातिपदिक ‘desirable’)

• वसु: goods / riches
• वसु: Karma
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• मनुष्याः: men / mortals
• मनुष्याः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मनुष्य (प्रातिपदिक)

• ददीमहि: we give / we would bestow
• ददीमहि: (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु ‘to give’)

• या: which (those who)
• या: Kartā
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / our
• नः: (Genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दूरे: far away
• दूरे: Adhikaraṇa
• Type: Adverbial (locative form)
• Root: दूर (प्रातिपदिक)

• तळितः: lightnings / flashes
• तळितः: Kartā
• Type: Noun
• Root: तळित्/तडित् (प्रातिपदिक ‘lightning; flashing’)

• या: which (those who)
• या: Kartā
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अरा॑तयः: hostile ones / enemies
• अरा॑तयः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अरा॑ति (प्रातिपदिक ‘harm; hostile intent’ → ‘hostile ones’)

• अभि: towards / against
• अभि: (Directional/Preverbal)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• सन्ति: are
• सन्ति: (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु ‘to be’)

• जम्भय: crush!
• जम्भय: (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: जम्भ् (धातु ‘to crush, to smash’)

• तान्: those (them)
• तान्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अनप्नसः: ineffective / unaccomplishing
• अनप्नसः: Kartā (predicative) / (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अन-अप्नस् (प्रातिपदिक; अप्नस् ‘work, attainment, success’ → ‘without success/without effective work’)