Sarga 30

Verse 1

हनुमानपि विक्रान्तः सर्वं शुश्राव तत्त्वतः।सीतायास्त्रिजटायाश्च राक्षसीनां च तर्जनम्।।।।

വിക്രാന്തനായ ഹനുമാനും എല്ലാം യഥാർത്ഥമായി കേട്ടു—സീതയുടെ വാക്കുകളും, ത്രിജടയുടെ വാക്കുകളും, രാക്ഷസിമാരുടെ ഭീഷണിതർജ്ജനവും.

Verse 2

अवेक्षमाणस्तां देवीं देवतामिव नन्दने।ततो बहुविधां चिन्तां चिन्तयामास वानरः।।।।

നന്ദനവനത്തിലെ ദേവതയെപ്പോലെ ദീപ്തയായ ആ ദേവിയെ നോക്കി, ആ വാനരൻ പിന്നെ പലവിധ ചിന്തകളിൽ ആഴ്ന്നു.

Verse 3

यां कपीनां सहस्राणि सुबहून्ययुतानि च।दिक्षु सर्वासु मार्गन्ते सेयमासादिता मया।।।।

ആരെയാണോ വാനരന്മാരുടെ ആയിരങ്ങൾ—അതുമല്ല, അനവധി അയുതങ്ങൾ—എല്ലാ ദിക്കുകളിലും അന്വേഷിച്ചിരുന്നത്, ആ സീത തന്നെയാണ് എനിക്ക് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്.

Verse 4

चारेण तु सुयुक्तेन शत्रोश्शक्तिमवेक्षता।गूढेन चरता तावदवेक्षितमिदं मया।।।।

സുയുക്തനായ ചാരനെപ്പോലെ ഗൂഢവേഷത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച്, ശത്രുവിന്റെ ശക്തി നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, ഞാൻ ഇവിടെ മുഴുവൻ പ്രദേശവും ഇതിനകം കണ്ടറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 5

राक्षसानां विशेषश्च पुरी चेयमवेक्षिता।राक्षसाधिपतेरस्य प्रभावो रावणस्य च।।।।

രാക്ഷസന്മാരുടെ പ്രത്യേക ശക്തിയും ഈ നഗരവും ഞാൻ നിരീക്ഷിച്ചു; അതുപോലെ രാക്ഷസാധിപനായ രാവണന്റെ പ്രഭാവവും ഞാൻ കണ്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 6

युक्तं तस्याप्रमेयस्य सर्वसत्त्वदयावतः।समाश्वासयितुं भार्यां पतिदर्शनकाङ्क्षिणीम्।।।।

അളവറ്റ വീര്യവും സർവ്വജീവികളോടും കരുണയും ഉള്ള അവന്റെ ഭാര്യയെ—ഭർത്താവിനെ കാണാൻ ആകാംക്ഷയുള്ള അവളെ—ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നത് യുക്തമാണ്.

Verse 7

अहमाश्वासयाम्येनां पूर्णचन्द्रनिभाननाम्।अदृष्टदुःखां दुःखार्तां दुःखस्यान्तमगच्छतीम्।।।।

പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള മുഖമുള്ള, മുമ്പൊരിക്കലും അറിയാത്ത ദുഃഖം അനുഭവിച്ച് ശോകാർത്തയായ, ദുഃഖത്തിന് അന്ത്യം കാണാതെ പോകുന്ന അവളെ ഞാൻ ആശ്വസിപ്പിക്കും.

Verse 8

यद्यप्यहमिमां देवीं शोकोपहतचेतनाम्।अनाश्वास्य गमिष्यामि दोषवद्गमनं भवेत्।।।।

ഞാൻ ഇവിടെ നിന്ന് പോകേണ്ടിവന്നാലും, ദുഃഖംകൊണ്ട് തളർന്ന മനസ്സുള്ള ഈ ദേവിയെ ആശ്വസിപ്പിക്കാതെ പോയാൽ എന്റെ പുറപ്പെടൽ കുറ്റകരമായിരിക്കും.

Verse 9

गते हि मयि तत्रेयं राजपुत्री यशस्विनी।परित्राणमविन्दन्ती जानकी जीवितं त्यजेत्।।।।

ഞാൻ ഇവിടെ നിന്ന് പോയാൽ, ഈ യശസ്സുള്ള രാജകുമാരി ജാനകി രക്ഷാമാർഗം ഒന്നും കണ്ടെത്താതെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചേക്കാം.

Verse 10

मया च स महाबाहुः पूर्णचन्द्रनिभाननः।समाश्यासयितुं न्याय्यस्सीतादर्शनलालसः।।।।

സീതാദർശനം ആഗ്രഹിച്ച്, പൂർണ്ണചന്ദ്രസമമായ മുഖമുള്ള ആ മഹാബാഹു ശ്രീരാമനു ഞാൻ ആശ്വാസം നൽകുന്നത് യുക്തമാണ്.

Verse 11

निशाचरीणां प्रत्यक्षमनर्हं चाभिभाषितम्।कथन्नु खलु कर्तव्यमिदं कृच्छ्रगतो ह्यहम्।।।।

ഈ നിശാചരിമാരുടെ സന്നിധിയിൽ നേരിട്ട് സംസാരിക്കുന്നത് അനർഹമാണ്. അയ്യോ, ഞാൻ ഈ ദുഷ്കരാവസ്ഥയിൽപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം?

Verse 12

अनेन रात्रिशेषेण यदि नाश्वास्यते मया।सर्वथा नास्ति सन्देहः परित्यक्ष्यति जीवितम्।।।।

ഈ രാത്രിയുടെ ശേഷിക്കുന്ന സമയത്തിനുള്ളിൽ ഞാൻ അവളെ ആശ്വസിപ്പിക്കാതിരുന്നാൽ, സംശയമില്ല—അവൾ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കും.

Verse 13

रामश्च यदि पृच्छेन्मां किं मां सीताब्रवीद्वचः।किमहं तं प्रति ब्रूयामसंभाष्य सुमध्यमाम्।।।।

രാമൻ എന്നോടു ‘സീത നിന്നോടു എന്തു വചനമാണ് പറഞ്ഞത്?’ എന്നു ചോദിച്ചാൽ, ആ സുമധ്യയായ ദേവിയെ കണ്ടുമുട്ടി സംസാരിക്കാതെ ഞാൻ അവനോടു സത്യമായി എന്തു പറയാൻ കഴിയും?

Verse 14

सीतासन्देशरहितं मामितस्त्वरयाऽगतम्।निर्दहेदपि काकुत्स्य क्रुद्धस्तीव्रेण चक्षुषा।।।।

സീതയുടെ സന്ദേശമില്ലാതെ ഞാൻ ഇവിടെ നിന്നു വേഗത്തിൽ മടങ്ങിവന്നാൽ, കാകുത്സ്ഥനായ രാമൻ ക്രോധിച്ച് തന്റെ തീക്ഷ്ണ ദൃഷ്ടിയാൽ പോലും എന്നെ ദഹിപ്പിച്ചുകളയും.

Verse 15

यदि चोद्योजयिष्यामि भर्तारं रामकारणात्।व्यर्थमागमनं तस्य ससैन्यस्य भविष्यति।।।।

രാമന്റെ നിമിത്തം ഞാൻ വാനരാധിപനെ സൈന്യസഹിതം ഉണർത്തി കൊണ്ടുവന്നാലും, ആദ്യം സീതാദേവിയുടെ ഉറപ്പ് നേടാതെ പോയാൽ, ആ സസൈന്യമായ വരവ് വ്യർത്ഥമാകും.

Verse 16

अन्तरं त्वहमासाद्य राक्षसीनामिह स्थितः।शनैराश्वासयिष्यामि सन्तापबहुळामिमाम्।।।।

ഇവിടെ തന്നെയிருந்து, ഈ രാക്ഷസിമാരുടെ ഇടയിൽ ഒരു അവസരം കണ്ടെത്തി, ദുഃഖത്തിൽ അത്യന്തം കത്തുന്ന ഈ സ്ത്രീയെ ഞാൻ മൃദുവായി ആശ്വസിപ്പിക്കും.

Verse 17

अहं त्वतितनुश्चैव वानरश्च विशेषतः।वाचं चोदाहरिष्यामि मानुषीमिह संस्कृताम्।।।।

ഞാൻ ദേഹത്തിൽ അത്യന്തം ചെറുതാണ്; പ്രത്യേകിച്ച് വാനരനുമാണ്. എങ്കിലും ഇവിടെ ഞാൻ മനുഷ്യവാണിയായ ശുദ്ധസംസ്കൃതം ഉച്ചരിക്കും.

Verse 18

यदि वाचं प्रदास्यामि द्विजातिरिव संस्कृताम्।रावणं मन्यमाना मां सीता भीता भविष्यति।।।।वानरस्य विशेषेण कथं स्यादभिभाषणम्।

ഞാൻ ദ്വിജനായ ബ്രാഹ്മണനെപ്പോലെ ശുദ്ധസംസ്കൃത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞാൽ, സീത എന്നെ രാവണനെന്നു കരുതി ഭയപ്പെടാം; കാരണം പ്രത്യേകിച്ച് വാനരന് ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുക എങ്ങനെ സാധ്യം?

Verse 19

अवश्यमेव वक्तव्यं मानुषं वाक्यमर्थवत्।।।।मया सान्त्वयितुं शक्या नान्यथेयमनिन्दिता।

അവശ്യം ഞാൻ മനുഷ്യഭാഷയിൽ അർത്ഥവത്തായ വാക്കുകൾ പറയണം; ആ അനിന്ദിതയായ ദേവിയെ ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ എനിക്ക് ഇതുമാത്രമേ കഴിയൂ—മറ്റൊരു മാർഗമില്ല.

Verse 20

सेयमालोक्य मे रूपं जानकी भाषितं तथा।।।।रक्षोभिस्त्रासिता पूर्वं भूयस्त्रासं गमिष्यति।

ഈ ജാനകി—മുമ്പേ രാക്ഷസന്മാരാൽ ഭീതയായവൾ—എന്റെ രൂപം കണ്ടും അങ്ങനെ ഞാൻ സംസാരിക്കുന്നത് കേട്ടും വീണ്ടും ഭയത്തിലേക്ക് വീഴാം.

Verse 21

ततो जातपरित्रासा शब्दं कुर्यान्मनस्विनी।।।।जानमाना विशालाक्षी रावणं कामरूपिणम्।

അപ്പോൾ ഭയത്തിൽ വിറച്ച വിശാലനേത്രയായ മനസ്വിനിയായ സ്ത്രീ—ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുന്ന രാവണനെ അറിയുന്നവൾ—എന്നെ രാവണനെന്നു കരുതി നിലവിളിക്കാം.

Verse 22

सीतया च कृते शब्दे सहसा राक्षसीगणा:।नानाप्रहरणो घोर: समेयादन्तकोपम:।।।।

സീതയുടെ നിലവിളി ഉയർന്നാൽ ഉടൻതന്നെ, വിവിധ ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ച ഭീകരരായ രാക്ഷസീ-കാവൽക്കാർ മരണദേവനെപ്പോലെ ഘോരമായി ഒന്നിച്ചുകൂടും.

Verse 23

ततो मां सम्परिक्षिप्य सर्वतो विकृताननाः।।।।वधे च ग्रहणे चैव कुर्युर्यत्नं यथाबलम्।

അപ്പോൾ വികൃതമുഖികളായ ആ രാക്ഷസിമാർ എന്നെ എല്ലാടും ചുറ്റിപ്പറ്റി, തങ്ങളുടെ ശക്തിയനുസരിച്ച് പിടിക്കാനോ കൊല്ലാനോ പരമാവധി ശ്രമിക്കും.

Verse 24

गृह्य शाखाः प्रशाखाश्च स्कन्धांश्चोत्तमशाखिनाम्।।।।दृष्ट्वा विपरिधावन्तं भवेयुर्भयशङ्किताः।

ഉയർന്ന വൃക്ഷങ്ങളുടെ കൊമ്പുകളും ഉപകൊമ്പുകളും തണ്ടുകളും പിടിച്ച് ഞാൻ പാഞ്ഞോടുന്നതു കണ്ടാൽ, രാക്ഷസീ-കാവൽക്കാർ ഭയശങ്കയോടെ വിറച്ചുപോകും.

Verse 25

मम रूपं च सम्प्रेक्ष्य वने विचरतो महत्।।।।राक्षस्यो भयवित्रस्ता भवेयुर्विकृताननाः।

കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന എന്റെ മഹത്തായ രൂപം കണ്ടാൽ, വികൃതമുഖികളായ ആ രാക്ഷസിമാർ ഭയത്തിൽ പകച്ചു പോകും.

Verse 26

ततः कुर्युस्समाह्वानं राक्षस्यो रक्षसामपि।।।।राक्षसेन्द्रनियुक्तानां राक्षसेन्द्रनिवेशने।

അപ്പോൾ ആ രാക്ഷസിമാർ രാക്ഷസരാജന്റെ വസതിയിൽ, അവൻ നിയോഗിച്ച കാവൽരാക്ഷസന്മാരെയുമെല്ലാം വിളിച്ചുവരുത്താൻ അലാറം ഉയർത്തും.

Verse 27

ते शूलशक्तिनिस्त्रिंशविविधायुधपाणयः।।।।आपतेयुर्विमर्देऽस्मिन्वेगेनोद्वेगकारणात्।

ത്രിശൂലം, ശക്തി, നിസ്ത്രിംശം (ഖഡ്ഗം) മുതലായ നാനാവിധ ആയുധങ്ങൾ കൈകളിൽ ധരിച്ച അവർ ഉത്കണ്ഠയും ഭയവും മൂലം വേഗത്തോടെ ഈ സംഘർഷത്തിലേക്ക് പാഞ്ഞുകയറും.

Verse 28

समृद्धस्तैस्तु परितो विधमन् रक्षसां बलम्।।।।शक्नुयां न तु संप्राप्तुं परं पारं महोदधेः।

അവർ ചുറ്റുമെല്ലാം വളഞ്ഞിരിക്കെ, ഞാൻ രാക്ഷസസൈന്യത്തെ ചിതറിച്ചാലും, ഈ പോരാട്ടത്തിൽ ശക്തി ക്ഷയിച്ചാൽ മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ അപ്പുറത്തീരം എത്തുവാൻ എനിക്കാകാതിരിക്കാം.

Verse 29

मां वा गृह्णीयुराप्लुत्य बहवश्शीघ्रकारिणः।।।।स्यादियं चागृहीतार्था मम च ग्रहणं भवेत्।

അല്ലെങ്കിൽ വേഗത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പലരും ചാടി വന്ന് എന്നെ പിടിച്ചെടുക്കാം; അപ്പോൾ ഈ ജനകനന്ദിനിക്ക് സന്ദേശം ലഭിക്കാതെ പോകും, ഞാനും തടവിലാകുമ്.

Verse 30

हिंसाभिरुचयो हिंस्युरिमां वा जनकात्मजाम्।।।।विपन्नं स्यात्ततः कार्यं रामसुग्रीवयोरिदम्।

ഹിംസയിൽ രുചിയുള്ളവർ ഈ ജനകാത്മജയെ ഉപദ്രവിക്കാം; അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ രാമനും സുഗ്രീവനും നടത്തിയ ഈ ദൗത്യം നശിച്ചുപോകും.

Verse 31

उद्देशे नष्टमार्गेऽस्मिन् राक्षसैः परिवारिते।।।।सागरेण परिक्षिप्ते गुप्ते वसति जानकी।

വഴി മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ സ്ഥലത്ത്, രാക്ഷസന്മാർ ചുറ്റിനിന്നും സമുദ്രം വലംവെച്ചും, ഗുപ്തമായി ജാനകി വസിക്കുന്നു.

Verse 32

विशस्ते वा गृहीते वा रक्षोभिर्मयि संयुगे।।।।नान्यं पश्यामि रामस्य सहायं कार्यसाधने।

യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ രാക്ഷസന്മാരാൽ കൊല്ലപ്പെടുകയോ പിടിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ, രാമന്റെ കാര്യം സാധിപ്പിക്കാൻ മറ്റൊരു സഹായിയെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.

Verse 33

विमृशंश्च न पश्यामि यो हते मयि वानरः।।।।शतयोजनविस्तीर्णं लङ्घयेत महोदधिम्।

ആലോചിച്ചിട്ടും, ഞാൻ ഹതനായാൽ നൂറു യോജന വ്യാപ്തിയുള്ള മഹോദധി ചാടി വീണ്ടും ഇവിടെ എത്താൻ കഴിയുന്ന മറ്റൊരു വാനരനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.

Verse 34

कामं हन्तुं समर्थोऽस्मि सहस्राण्यपि रक्षसाम्।।।।न तु शक्ष्यामि सम्प्राप्तुं परं पारं महोदधेः।

ഇച്ഛിച്ചാൽ ഞാൻ രാക്ഷസന്മാരുടെ ആയിരങ്ങളെയും വധിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവൻ; എന്നാൽ അതിന് ശേഷം മഹോദധിയുടെ അപ്പുറം തീരം വീണ്ടും എത്താൻ എനിക്ക് കഴിയാതിരിക്കാം.

Verse 35

असत्यानि च युद्धानि संशयो मे न रोचते।।।।कश्च निस्संशयं कार्यं कुर्यात्प्राज्ञः ससंशयम्।

യുദ്ധങ്ങൾ അനിശ്ചിതമാണ്; സംശയം എനിക്ക് രുചിക്കുന്നില്ല. സംശയഭരിതമായ ഒരു കാര്യത്തെ ഉറപ്പില്ലാതെ ഏതു പ്രാജ്ഞൻ ഏറ്റെടുക്കും?

Verse 36

प्राणत्यागश्च वैदेह्या भवेदनभिभाषणे।।।।एष दोषो महान्हि स्यान्मम सीताभिभाषणे।

ഞാൻ സംസാരിക്കാതിരുന്നാൽ വൈദേഹി പ്രാണത്യാഗം ചെയ്‌തേക്കും; എന്നാൽ സീതയെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നതും എനിക്ക് മഹാഭയകരമായ ദോഷമാണ്—ഈ വലിയ ദോഷം ഞാൻ തൂക്കിവെക്കണം.

Verse 37

भूताश्चार्था विनश्यन्ति देशकालविरोधिताः।।।।विक्लबं दूतमासाद्य तमः सूर्योदये यथा।

ദേശവും കാലവും വിരോധമായാൽ ഉറപ്പുള്ള കാര്യമെങ്കിലും നശിക്കുന്നു; ആശയക്കുഴപ്പമുള്ള ദൂതനെ ആശ്രയിച്ചാൽ—സൂര്യോദയത്തിൽ ഇരുട്ട് അകലുന്നതുപോലെ—കാര്യവും ചിതറിപ്പോകുന്നു.

Verse 38

अर्थानर्थान्तरे बुद्धिनिश्चितापि न शोभते।।।।घातयन्ति हि कार्याणि दूताः पण्डितमानिनः।

ലാഭത്തിന്റെയും അനർത്ഥത്തിന്റെയും ഇടയിൽ കുലുങ്ങുന്ന ബുദ്ധി, തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ശോഭിക്കുന്നില്ല; പണ്ഡിതനെന്ന് സ്വയം കരുതുന്ന ദൂതന്മാർ തന്നെയാണ് കാര്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നത്.

Verse 39

न विनश्येत्कथं कार्यं वैक्लब्यं न कथं भवेत्।।।।लङ्घनं च समुद्रस्य कथं नु न वृथा भवेत्।

കാര്യത്തിന് എങ്ങനെ നാശം വരാതിരിക്കും? എങ്ങനെ വൈക്ലബ്യം ഉണ്ടാകാതിരിക്കും? എന്റെ സമുദ്രലങ്കനം എങ്ങനെ വ്യർത്ഥമാകാതിരിക്കും?

Verse 40

कथं नु खलु वाक्यं मे शृणुयान्नोद्विजेत वा।इति सञ्चिन्त्य हनुमांश्चकार मतिमान्मतिम्।।।।

“എന്റെ വാക്കുകൾ അവൾ എങ്ങനെ കേൾക്കും, ഭയപ്പെടാതെയും ഇരിക്കും?” എന്ന് ആലോചിച്ച്, ബുദ്ധിമാൻ ഹനുമാൻ മനസ്സിൽ സൂക്ഷ്മമായൊരു ഉപായം നിശ്ചയിച്ചു.

Verse 41

राममक्लिष्टकर्माणं सुबन्धुमनुकीर्तयन्।।।।नैनामुद्वेजयिष्यामि तद्बन्धुगतमानसाम्।

ക്ലേശമില്ലാതെ കര്‍മം ചെയ്യുന്നവനും അവള്‍ക്കു അതിപ്രിയ സുബന്ധുവുമായ രാമനെ സ്തുതിച്ച് പറയുന്നതിലൂടെ, ആ പ്രിയബന്ധുവിലേക്കു മനസ്സ് പതിഞ്ഞിരിക്കുന്ന അവളെ ഞാൻ ഭയപ്പെടുത്തുകയില്ല.

Verse 42

इक्ष्वाकूणां वरिष्ठस्य रामस्य विदितात्मनः।।।।शुभानि धर्मयुक्तानि वचनानि समर्पयन्।श्रावयिष्यामि सर्वाणि मधुरां प्रब्रुवन् गिरम्।।।।श्रद्धास्यति यथाहीयं तथा सर्वं समादधे।

ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനും ആത്മജ്ഞാനിയും ആയ ശ്രീരാമന്റെ ശുഭവും ധർമ്മസമ്മതവുമായ വചനങ്ങൾ ഞാൻ അവൾക്കു സമർപ്പിക്കും; മധുരവാണിയിൽ എല്ലാം കേൾപ്പിച്ച് അവൾ എനിക്കു വിശ്വാസം വെക്കുന്നതുപോലെ എല്ലാം പൂർണ്ണമായി അറിയിക്കും.

Verse 43

इक्ष्वाकूणां वरिष्ठस्य रामस्य विदितात्मनः।।5.30.42।।शुभानि धर्मयुक्तानि वचनानि समर्पयन्।श्रावयिष्यामि सर्वाणि मधुरां प्रब्रुवन् गिरम्।।5.30.43।।श्रद्धास्यति यथाहीयं तथा सर्वं समादधे।

അളവറ്റ വീര്യവും സർവ്വജീവികളോടും കരുണയും ഉള്ള അവന്റെ ഭാര്യയെ—ഭർത്താവിനെ കാണാൻ ആകാംക്ഷയുള്ള അവളെ—ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നത് യുക്തമാണ്.

Verse 44

इति स बहुविधं महानुभावोजगतिपतेः प्रमदामवेक्षमाणः।मधुरमवितथं जगाद वाक्यंद्रुमविटपान्तरमास्थितो हनूमान्।।।।

ഇങ്ങനെ മഹാനുഭാവനായ ഹനുമാൻ, വൃക്ഷശാഖകളുടെ ഇടയിൽ നിലകൊണ്ട് ലോകപതിയുടെ പ്രിയഭാര്യയെ നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, പലവിധത്തിൽ സ്തുതിച്ചു, മധുരവും ഒരിക്കലും വ്യർത്ഥമാകാത്ത സത്യവചനങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചു.