Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

हनुमता सीतासंवादोपायचिन्ता

Hanuman’s Deliberation on How to Address Sita

रामश्च यदि पृच्छेन्मां किं मां सीताब्रवीद्वचः।किमहं तं प्रति ब्रूयामसंभाष्य सुमध्यमाम्।।।।

rāmaśca yadi pṛcchenmāṃ kiṃ māṃ sītābravīdvacaḥ |

kimahaṃ taṃ prati brūyāmasaṃbhāṣya sumadhyamām || 5.30.13 ||

രാമൻ എന്നോടു ‘സീത നിന്നോടു എന്തു വചനമാണ് പറഞ്ഞത്?’ എന്നു ചോദിച്ചാൽ, ആ സുമധ്യയായ ദേവിയെ കണ്ടുമുട്ടി സംസാരിക്കാതെ ഞാൻ അവനോടു സത്യമായി എന്തു പറയാൻ കഴിയും?

रामःRama
रामः:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
सम्बन्ध (Sambandha/conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यदिif
यदि:
सम्बन्ध (Sambandha/condition)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-अव्यय (conditional)
पृच्छेत्should ask
पृच्छेत्:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Root√पृच्छ् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
माम्me
माम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootअहम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
किम्what
किम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक-सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (used adverbially)
माम्to me
माम्:
सम्प्रदान (Sampradāna/recipient)
TypeNoun
Rootअहम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सीताSita
सीता:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
वचःwords
वचः:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
किम्what
किम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक-सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (adverbial)
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootअहम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तम्to him
तम्:
सम्प्रदान (Sampradāna/recipient)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रतिtowards; to
प्रति:
सम्बन्ध (Sambandha/directional)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश-अव्यय (prepositional indeclinable)
ब्रूयाम्should I say
ब्रूयाम्:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन
असंभाष्यwithout speaking (to)
असंभाष्य:
सम्बन्ध (Sambandha/preceding action)
TypeIndeclinable
Rootअ-सम्-√भाष् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/absolutive), नञ्-पूर्वक
सुमध्यमाम्the lady of beautiful waist (Sita)
सुमध्यमाम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootसु + मध्यम (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (सु-मध्या यस्याः सा), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

"If Rama enquires about the message of Sita, this lady of beautiful waist, what can I speak without meeting and talking to her?

H
Hanumān
R
Rāma
S
Sītā

FAQs

Satya (truth) as Dharma: Hanumān refuses to return with vague or second-hand claims; he wants direct, truthful communication with Sītā so his report to Rāma is accurate and morally sound.

Hanumān anticipates Rāma’s question about Sītā’s message and realizes he must actually speak with Sītā to deliver a reliable report.

Integrity and accountability: he will not mislead Rāma with incomplete information.