Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

हनुमता सीतासंवादोपायचिन्ता

Hanuman’s Deliberation on How to Address Sita

ततो जातपरित्रासा शब्दं कुर्यान्मनस्विनी।।।।जानमाना विशालाक्षी रावणं कामरूपिणम्।

tato jātaparitrāsā śabdaṃ kuryān manasvinī | jānamānā viśālākṣī rāvaṇaṃ kāmarūpiṇam ||

അപ്പോൾ ഭയത്തിൽ വിറച്ച വിശാലനേത്രയായ മനസ്വിനിയായ സ്ത്രീ—ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുന്ന രാവണനെ അറിയുന്നവൾ—എന്നെ രാവണനെന്നു കരുതി നിലവിളിക്കാം.

ततःthen
ततः:
सम्बन्ध (Sambandha/sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/अपादानार्थक-अव्यय (then/from that)
जातपरित्रासाhaving become terrified
जातपरित्रासा:
कर्ता (Kartā/subject qualifier)
TypeAdjective
Rootजात + परित्रास (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारयभाव: जातः परित्रासः यस्याः), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (मनस्विनी इति विशेषणम्)
शब्दम्a cry; sound
शब्दम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुर्यात्might make
कुर्यात्:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
मनस्विनीthe sensitive-minded woman
मनस्विनी:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootमनस्विन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जानमानाthinking/knowing
जानमाना:
कर्ता (Kartā/subject qualifier)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (मनस्विनी/विशालाक्षी इति विशेषणम्)
विशालाक्षीlarge-eyed (woman)
विशालाक्षी:
कर्ता (Kartā/subject qualifier)
TypeNoun
Rootविशाल + अक्षि (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (विशाले अक्षिणी यस्याः सा), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
रावणम्Ravana
रावणम्:
कर्म (Karma/object of thinking/knowing)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कामरूपिणम्able to assume forms at will
कामरूपिणम्:
कर्म (Karma/object qualifier)
TypeAdjective
Rootकाम + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारयभाव: कामेन रूपं यस्य/यथाकामरूपः), पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (रावणम् इति विशेषणम्)

By seeing me in this form, sensitive large-eyed Sita will scream loudly thinking that I am Ravana who can assume any form at his free will.

S
Sītā
R
Rāvaṇa

FAQs

Dharma includes preventing foreseeable harm: if an action predictably causes panic and danger, restraint and better planning become the righteous choice.

Hanumān anticipates that Sītā may scream if she suspects a disguised Rāvaṇa, jeopardizing secrecy.

Caution guided by empathy—he models risk-awareness rooted in care for Sītā.