Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

हनुमता सीतासंवादोपायचिन्ता

Hanuman’s Deliberation on How to Address Sita

अहं त्वतितनुश्चैव वानरश्च विशेषतः।वाचं चोदाहरिष्यामि मानुषीमिह संस्कृताम्।।।।

ahaṃ tv atitanuś caiva vānaraś ca viśeṣataḥ | vācaṃ codāhariṣyāmi mānuṣīm iha saṃskṛtām ||

ഞാൻ ദേഹത്തിൽ അത്യന്തം ചെറുതാണ്; പ്രത്യേകിച്ച് വാനരനുമാണ്. എങ്കിലും ഇവിടെ ഞാൻ മനുഷ്യവാണിയായ ശുദ്ധസംസ്കൃതം ഉച്ചരിക്കും.

अहम्I
अहम्:
कर्ता (Kartā/subject)
TypeNoun
Rootअहम् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Sambandha/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअन्वय-अव्यय (indeed/but)
अतितनुःvery small/slender
अतितनुः:
कर्ता (Kartā/subject qualifier)
TypeAdjective
Rootअति + तनु (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (अतिशयेन तनुः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (अहम् इति विशेषणम्)
and
:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed; just
एव:
सम्बन्ध (Sambandha/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
वानरःa vanara
वानरः:
कर्ता (Kartā/subject complement)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
विशेषतःespecially
विशेषतः:
सम्बन्ध (Sambandha/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (especially)
वाचम्speech; words
वाचम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
उदाहरिष्यामिI will utter/adopt
उदाहरिष्यामि:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Rootउद्-आ-√हृ (धातु)
Formलृट्-लकार, परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन
मानुषीम्human
मानुषीम्:
कर्म (Karma/object qualifier)
TypeAdjective
Rootमानुषी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (वाचम् इति विशेषणम्)
इहhere
इह:
अधिकरण (Adhikaraṇa/location)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
संस्कृताम्Sanskrit; refined
संस्कृताम्:
कर्म (Karma/object qualifier)
TypeAdjective
Rootसंस्कृत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (वाचम् इति विशेषणम्)

"If I speak like a brahmin in sanskrit language she would be frightened thinking that I am Ravana and how would a vanara speak?

H
Hanumān

FAQs

Dharma as appropriateness in communication: one must choose a form of speech that best serves truth and reassurance in a sensitive situation.

Hanumān plans the manner of addressing Sītā, considering language choice as part of ensuring trust and safety.

Adaptability and competence—Hanumān uses learning and presence of mind to serve a righteous mission.