Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

हनुमता सीतासंवादोपायचिन्ता

Hanuman’s Deliberation on How to Address Sita

युक्तं तस्याप्रमेयस्य सर्वसत्त्वदयावतः।समाश्वासयितुं भार्यां पतिदर्शनकाङ्क्षिणीम्।।।।

yuktaṃ tasyāprameyasya sarvasattvadayāvataḥ |

samāśvāsayituṃ bhāryāṃ patidarśanakāṅkṣiṇīm ||

അളവറ്റ വീര്യവും സർവ്വജീവികളോടും കരുണയും ഉള്ള അവന്റെ ഭാര്യയെ—ഭർത്താവിനെ കാണാൻ ആകാംക്ഷയുള്ള അവളെ—ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നത് യുക്തമാണ്.

युक्तम्proper, fitting
युक्तम्:
विधेय (Predicate)
TypeAdjective
Rootयुक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative)
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
अप्रमेयस्यof the immeasurable (one)
अप्रमेयस्य:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootअप्रमेय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
सर्वसत्त्वदयावतःcompassionate to all beings
सर्वसत्त्वदयावतः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसर्व + सत्त्व + दयावत् (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (determinative) समास; पुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
समाश्वासयितुम्to console
समाश्वासयितुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Rootसम् + आ + श्वस् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Infinitive/तुमुन्), अव्ययवत् प्रयोग
भार्याम्wife
भार्याम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पतिदर्शनकाङ्क्षिणीम्longing to see her husband
पतिदर्शनकाङ्क्षिणीम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपति + दर्शन + काङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष समास (पतिदर्शनस्य काङ्क्षिणी); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भार्याम्)

"I shall present in auspicious words the esteemed Rama of Ikshvaku family who is a knower of self and make her listen to everything in such a sweet manner that she will trust me.

R
Rāma
S
Sītā (implied by 'bhāryā')

FAQs

Dharma is expressed as compassionate duty: offering reassurance to the suffering is a righteous act aligned with Rāma’s character and purpose.

Hanumān prepares to approach Sītā emotionally and ethically, choosing consolation as the correct first step.

Dayā (compassion) and kartavya-buddhi (sense of duty) in Hanumān’s decision to comfort Sītā.