Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Verse 1

सनंदन उवाच । मूर्द्धास्यबाहुहृत्क्रोडांतर्बस्तिव्यंजसोनखः । जानुजंघांघ्नियुगलं कालांगानि क्रियादयः ॥ १ ॥

സനന്ദനൻ പറഞ്ഞു—ശിരസ്, മുഖം, ഭുജങ്ങൾ, ഹൃദയം, ഉദരഗുഹ (ധടം), അന്തർബസ്തി, ലക്ഷണങ്ങൾ, നഖങ്ങൾ; അതുപോലെ മുട്ടുകൾ, ജംഘകൾ, പാദയുഗളം—ഇവ ക്രിയാദികളോടുകൂടി ‘കാലത്തിന്റെ അങ്കങ്ങൾ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 2

भौमास्फुजिबुधेंदुश्च रविसौम्यसिताः कुजः । गुरुमंदार्किगुरवो मेषादीनामधीश्वराः ॥ २ ॥

ഭൗമൻ, ശുക്രൻ, ബുധൻ, ചന്ദ്രൻ; സൂര്യൻ, ബുധൻ, ശുക്രൻ; കൂടാതെ കുജൻ—ഇങ്ങനെ ക്രമമായി ഗുരു, ശുക്രൻ, ശനി, ഗുരു—മേഷാദി രാശികളുടെ അധീശ്വരന്മാരെന്നു പ്രസിദ്ധം।

Verse 3

होरे विषमभेर्केदोः समये शशिसूर्ययोः । आदिपञ्चनवाधीशाद्रेष्काणेशाः प्रकीर्तिताः ॥ ३ ॥

ഹോരാ-വിഭാഗത്തിൽ വിഷമരാശിയിൽ കേതുവിന്റെ സമയത്ത് ചന്ദ്രനും സൂര്യനും തത്തത്ത കാലങ്ങളിൽ അധീശ്വരന്മാർ; ദ്രേഷ്കാണ-വിഭാഗത്തിൽ ആദ്യ അഞ്ചിന്റെയും ഒൻപതാമതിന്റെയും അധീശ്വരനിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ദ്രേഷ്കാണേശന്മാർ പ്രസിദ്ധം।

Verse 4

पंचेष्टाष्टाद्रिपंचांशा कुजार्कीज्यज्ञशुक्रगाः । ओजे विपर्ययाद्युग्मे त्रिशांशेशाः समीरिताः ॥ ४ ॥

പഞ്ചാംശത്തിൽ അധിപതികൾ—കുജൻ, സൂര്യൻ, ശനി, ഗുരു, ബുധൻ, ശുക്രൻ—എന്നു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ത്രിശാംശത്തിൽ ഒറ്റരാശികൾക്ക് ക്രമമായി, ഇരട്ടരാശികൾക്ക് വിപരീതക്രമമായി ത്രിശാംശേശന്മാർ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 5

क्रियणतौलिकर्काद्या मेषादिषु नवांशकाः । स्वभाद्द्वादशभागेशाः षड्र्गं राशिपूर्वकम् ॥ ५ ॥

മേഷാദി രാശികളിൽ നവാംശങ്ങൾ ‘ക്രിയ, തൗലി, കർക്ക’ മുതലായ ക്രമത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്നു. ദ്വാദശാംശത്തിൽ ഭാഗേശന്മാർ സ്വരാശിയിൽ നിന്നുതന്നെ തുടങ്ങുന്നു. ഇങ്ങനെ രാശിയെ മുൻനിർത്തി ഷഡ്വർഗം വിന്യസിക്കണം।

Verse 6

गोजाश्च कर्कयुग्मेन रात्र्याख्या पृष्टकोदयाः । शेषा दिनाख्यास्तूभयं तिमिः क्रूरः सौम्यः पुमान् ॥ ६ ॥

ഗോ, അജാ മുതലായവയും കർക്ക–യുഗ്മ എന്ന ജോടിയുമൊപ്പം പൃഷ്ഠോദയം (പിന്നിൽ നിന്ന് ഉദയം) ഉള്ളതിനാൽ ‘രാത്രി-രാശികൾ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ശേഷമുള്ളവ ‘ദിന-രാശികൾ’; തിമി ഉഭയസ്വഭാവം—ക്രൂരമായാൽ അശുഭം, സൗമ്യമായാൽ ശുഭം, കൂടാതെ പുംലിംഗമായി ഗണിക്കുന്നു।

Verse 7

पुमान् स्री च क्लीबश्चरस्थिरद्विःस्वभावकाः । मेषाद्याः पूर्वतोदिक्स्थाः स्वस्वस्थानचरास्तथा ॥ ७ ॥

മേടം മുതലായ രാശികൾ പുരുഷം, സ്ത്രീ, നപുംസകം എന്ന ത്രിവിധം; കൂടാതെ ചര, സ്ഥിര, ദ്വിസ്വഭാവം എന്നും. അവ കിഴക്കുദിക്കിൽ നിന്ന് ക്രമമായി സ്ഥിതിചെയ്ത്, തത്തത് സ്ഥാനങ്ങളിൽ തന്നേ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

Verse 8

अजोक्षेणांगनाकीटझषजूका इनादितः । उच्चानि द्वित्रिमनुयुक्तिथीषुभनखांशकैः ॥ ८ ॥

ഇവിടെ ആട്, കാള, സ്ത്രീ, കീടം, മത്സ്യം, ജൂക (പേൻ) മുതലായവ പറയപ്പെടുന്നു. അവയുടെ നാമങ്ങൾ ദ്വിവിധ-ത്രിവിധ വർഗ്ഗീകരണത്തോടെ, സൂക്ഷ്മാംശങ്ങൾ വരെ ഉപവിഭാഗങ്ങളോടെ, ഉന്നതക്രമത്തിലും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 9

तत्तत्सप्तमनीचानि प्राङ्मध्यांत्यांशकाः क्रमात् । वर्गोत्तमाश्चराधेषु भावाद्द्वादश मूर्तिमान् ॥ ९ ॥

ഓരോ ഭാവത്തിലും ഏഴാം അംശം നീചസ്ഥാനം (ദൗർബല്യബിന്ദു) ആകുന്നു; അംശങ്ങൾ ക്രമമായി പ്രഥമ, മധ്യ, അന്ത്യ ഭാഗങ്ങളായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ചരാദി രാശികളിൽ വർഗോത്തമത്തിന്റെ ശ്രേഷ്ഠത ഭാവത്തിൽ നിന്ന് നിർണ്ണയിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ ദ്വാദശ ഭാവങ്ങൾ ഫലരൂപത്തിൽ മൂർത്തിമാനാകുന്നു.

Verse 10

सिंहोक्षाविस्रश्चतौ लिकुभाः सूर्यात्रिकोणभम् । चतुरस्रं तूर्यमृत्युत्रिकोणं नवपंचमम् ॥ १० ॥

‘സിംഹം’ ‘വൃഷഭം’ കൂടാതെ ‘വിസ്രശ’ (ശിഥില/ചായുന്ന രൂപം) — ഇവ ചതുഷ്ടയപ്രകാരമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. സൂര്യനെ ത്രികോണമാകെ നിരൂപിക്കണം; ചതുരസ്രം ‘തൂര്യം’; ത്രികോണം മരണബന്ധിതം. നവമവും പഞ്ചമവും അതുപോലെ ഗ്രഹിക്കണം.

Verse 11

रिःफाष्टषट्कं त्रिकभं केंद्रं प्राक्तुर्यसप्तखम् । नृपादः कीटपशवो बलाढ्याः केंद्रगाः क्रमात् ॥ ११ ॥

ദ്വാദശം, അഷ്ടമം, ഷഷ്ഠം സ്ഥാനങ്ങൾ ‘രിഃഫ’ വിഭാഗം; തൃതീയം ‘ത്രിക-ഭാവം’; മധ്യസ്ഥാനങ്ങൾ ‘കേന്ദ്രങ്ങൾ’; ചതുര്ഥവും സപ്തമവും ശുഭ സഹായക ഭാവങ്ങൾ. ക്രമമായി: കേന്ദ്രഗതർ ബലവാന്മാർ; ത്രികഗതർ കീട-പശുവിനെപ്പോലെ അധോഗതി പ്രാപിക്കുന്നു; രിഃഫഗതർ രാജാശ്രിത സേവകത്വം നേടുന്നു.

Verse 12

केंद्रात्परं पणफरमापोक्लिममतः परम् । रक्तः श्वेतः शुकनिभः पाटलो धूम्रपांडुरौ ॥ १२ ॥

കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് അപ്പുറം പണഫര-ഗൃഹങ്ങൾ; അതിനും അപ്പുറം ഈ മതപ്രകാരം ആപോക്ലിമ-ഗൃഹങ്ങൾ. അവയുടെ വർണങ്ങൾ ക്രമമായി—രക്തം, ശ്വേതം, ശുകനിഭം (പച്ചപ്പുള്ളത്), പാടലം (ലഘു പിങ്ക്), ധൂമ്രം, പാണ്ഡുരം (മന്ദ പീതാഭം) എന്നു വർണ്ണിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 13

चित्रः कृष्णः पीतपिंगौ बभ्रुः स्वच्छः प्रभाक्रियात् । साम्याशाख्यप्लवत्वं स्याद्द्वितीये वशिरर्कभात् ॥ १३ ॥

സ്വപ്രഭയുടെ പ്രവർത്തനമനുസരിച്ച് ചിത്രവർണം, കൃഷ്ണം, പീത-പിംഗളം, ബഭ്രു (തവിട്ടു) അല്ലെങ്കിൽ സ്വച്ഛം—ഇങ്ങനെ ഭാവങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ സാമ്യം, ‘അശാഖ്യ’ (വാക്കാൽ പറയാനാകാത്ത) സ്ഥിതി, പ്ലവത്വം (തരണം ചെയ്യാനുള്ള ശക്തി) സൂര്യപ്രഭപോലെ ദീപ്തമാകുന്നു।

Verse 14

कालात्मार्को मनश्चन्द्रः कुजः सत्वं वचो बुधः । जीवो ज्ञानं सुखं शुक्रः कामो दुःखं दिनेशजः ॥ १४ ॥

സൂര്യൻ കാലാത്മസ്വരൂപൻ; ചന്ദ്രൻ മനസ്സ്. കുജൻ സത്ത്വബലം (പ്രാണതേജസ്); ബുധൻ വാക്ക്. ബൃഹസ്പതി ജ്ഞാനം; ശുക്രൻ സുഖം. സൂര്യപുത്രൻ ശനി കാമനയും ദുഃഖവും.

Verse 15

नृपौ रवीन्दू नेतासृक् कुमारो ज्ञः कवीज्यकौ । सचिवो सूर्यजः प्रेष्यो मतो ज्योतिर्विदां वरैः ॥ १५ ॥

സൂര്യനും ചന്ദ്രനും രണ്ട് രാജാക്കന്മാരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; കുജൻ സേനാധിപൻ; ബുധൻ ജ്ഞാനിയായ കുമാരൻ; ബൃഹസ്പതിയും ശുക്രനും രണ്ട് കവി-ആചാര്യർ; സൂര്യപുത്രൻ ശനി മന്ത്രി; രാഹു സേവകൻ—എന്ന് ജ്യോതിഷവിദ്യയിലെ ശ്രേഷ്ഠർ പറയുന്നു।

Verse 16

ताम्रशुक्लरक्तहरित्पीतचित्रासिता रवेः । वर्णा व अव्यहहरीद्रा शचीकौधिपारवेः ॥ १६ ॥

രവി (സൂര്യൻ)യുടെ വർണങ്ങൾ—താമ്രം, ശ്വേതം, രക്തം, ഹരിതം, പീതം, ചിത്രം, അസിതം. അതുപോലെ മറ്റുള്ളവരുടെ വർണങ്ങളും ഗ്രഹിക്കണം—ഉദാ. അവ്യഹ-ഹരിദ്രപോലെ മന്ദ പീതം, ശചീ-ബന്ധപ്പെട്ട വർണങ്ങൾ, സമുദ്ര-പ്രദേശം (ജലതത്ത്വം) സംബന്ധിച്ച വർണങ്ങൾ എന്നിവ।

Verse 17

रविशुक्रारराह्वर्केन्दुविदीज्या दिगीश्वराः । क्षीणेंद्वर्काररविजाः पापा पापयुतो बुधः ॥ १७ ॥

സൂര്യൻ, ശുക്രൻ, കുജൻ (മംഗളം), രാഹു, ചന്ദ്രൻ, ബുധൻ, ബൃഹസ്പതി, ദിക്കുകളുടെ അധിപതികൾ—ഇവരെല്ലാം അധിദേവതകളായി ഗ്രഹിക്കണം. ക്ഷീണചന്ദ്രനിലെയും സൂര്യ‑മംഗള‑ശനി യോഗത്തിലെയും ഫലം അശുഭം; പാപഗ്രഹയുക്തനായ ബുധനും അശുഭനാകുന്നു.

Verse 18

क्लिबौ बुधार्की शुक्रेन्दू स्रियौ शेषा नराः स्मृताः । शिखिभूमिपयोवारिवासिनो भूसुतादयः ॥ १८ ॥

ബുധനും സൂര്യനും നപുംസകസ്വഭാവമുള്ളവരെന്ന്; ശുക്രനും ചന്ദ്രനും സ്ത്രീസ്വഭാവമുള്ളവരെന്ന്; ശേഷമുള്ള ഗ്രഹങ്ങൾ പുരുഷസ്വഭാവമുള്ളവരെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ അഗ്നിവാസി, ഭൂമിവാസി, ജലവാസി, ഭൂസുതൻ (മംഗളം) മുതലായവരും അതേവിധം വർഗ്ഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 19

कवीज्यौ कुजसूर्यौ च वेदो ज्ञो वर्णपाः क्रमात् । सौरोंऽत्यजाधिपः प्रोक्तो राहुर्म्लेच्छाधिपस्तथा ॥ १९ ॥

കവി (ശുക്രൻ), ഇജ്യ (ബൃഹസ്പതി), കുജൻ (മംഗളം), സൂര്യൻ—ഇവർ ക്രമമായി വർണങ്ങളുടെ അധിപതികളായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു. ശൗരി (ശനി) അന്ത്യജരുടെ അധിപതി; രാഹു അതുപോലെ മ്ലേച്ഛരുടെ അധിപതി എന്നും പറയുന്നു.

Verse 20

चंद्रार्कजीवाज्ञसितौ कुजार्की सात्त्विकादिकाः । देवतेंद्वग्निरैवलाभूकोसखायोपराधिपाः ॥ २० ॥

ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, ബൃഹസ്പതി, ബുധൻ, ശുക്രൻ, ശനി—ഇവരെ ക്രമമായി സാത്ത്വികാദി സ്വഭാവഭേദങ്ങളായി ഗ്രഹിക്കണം; കുജൻ (മംഗളം)യും സൂര്യനും കൂടുതൽ തീക്ഷ്ണസ്വഭാവമുള്ളവർ. ഇവരുടെ അധിദേവതകൾ സോമൻ, അഗ്നി മുതലായ ദേവഗണങ്ങൾ; അവർ തത്തത്തധികാരത്തോടെ ഫലം നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

Verse 21

वस्रं स्थलं नवं वह्निकहतं मद्यदं तथा । स्फुटितं रवितस्तांम्रं तारे ताम्रपुनिस्तथा ॥ २१ ॥

വിരിച്ചുവെച്ച വസ്ത്രം, പുതുതായുള്ള ആസനം/സ്ഥലം, അഗ്നിയിൽ കത്തിക്കരിഞ്ഞത്, മദ്യപാത്രം; പൊട്ടിയ പാത്രങ്ങൾ, സൂര്യതാപത്തിൽ ചുവന്ന ചെമ്പ്, വീണ്ടും വീണ്ടും ചൂടാക്കിയ ചെമ്പ്—ഇവയെല്ലാം ദേവകാര്യത്തിൽ അശുദ്ധവും അനർഹവും എന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.

Verse 22

हेमकांस्यायसी त्र्यंशैःशिशिराद्याः प्रकीर्तिताः । सौरशुक्रारचंद्रज्ञगुरुषूद्यत्सु च क्रमात् ॥ २२ ॥

മൂന്നു അംശങ്ങൾ സ്വർണം, കാംസ്യം, ഇരുമ്പ് എന്നു പ്രസിദ്ധം. ശിശിരാദി വിഭാഗങ്ങൾ ക്രമമായി സൂര്യൻ, ശുക്രൻ, രാഹു, ചന്ദ്രൻ, ബുധൻ, ഗുരു ഉദയിക്കുമ്പോൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു॥२२॥

Verse 23

त्र्याशत्रिकोणतुर्याष्टसप्तमान्येन वृद्धितः । सौरेज्यारापरे पूर्णे क्रमात्पश्यंति नारद ॥ २३ ॥

ഓ നാരദാ! ത്ര്യാംശം, ത്രികോണം, ചതുർത്ഥം, അഷ്ടമം, സപ്തമം എന്നിവയുടെ ക്രമവൃദ്ധി പ്രയോഗിച്ച് അവർ സൗര, ജ്യാ, ആര വിഭാഗങ്ങളിൽ പൂർണ്ണഫലം ക്രമമായി ദർശിക്കുന്നു॥২৩॥

Verse 24

अयनक्षणघस्रर्तुमासार्द्धशरदो रवेः । कटुतिक्तक्षारमिश्रमधुराम्लकषायकाः ॥ २४ ॥

രവിയുടേതായി അയം, ക്ഷണം, ദിവസം, ഋതു, മാസം, അർദ്ധവർഷം എന്നീ കാലവിഭാഗങ്ങൾ പറയുന്നു. അതുപോലെ രുചികൾ—കടു, തിക്ത, ക്ഷാര, മിശ്ര, മധുര, ആമ്ല, കഷായ—എന്നിങ്ങനെ വർഗ്ഗീകരിക്കുന്നു॥२४॥

Verse 25

त्रिकोणात्सांत्यधाधर्मायुः सुखखोद्यपः सुहृत् । जीवो जीवज्ञौ सितज्ञौ व्यर्का व्याराः क्रमादमी ॥ २५ ॥

ത്രികോണത്തിൽ നിന്ന് ക്രമമായി ശാന്തി, ധർമ്മത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം, ആയുസ്സ്, സുഖം, ഉന്നതിയിലേക്കുള്ള യഥോചിത പരിശ്രമം, പിന്നെ സുഹൃത്ത് (സത്യസുഹൃത്ത്) ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ജീവൻ, ജീവജ്ഞൻ, ശുദ്ധ (സിത) തത്ത്വജ്ഞൻ—ഇവയും ക്രമമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു॥२५॥

Verse 26

वींद्वर्का विकुजेंद्वर्काः सुहृदोऽन्येरवेर्धृताः । मिथोधनव्ययायत्रिबंधुव्यापारगः सुहृत् ॥ २६ ॥

ചില സുഹൃത്തുകൾ പേരിനേ ഉള്ളവർ—ചഞ്ചലരും അസ్థിരരുമാണ്; മറ്റുചിലർ കാലരൂപിയായ രവിയാൽ ധൃതരായി സ്ഥിരത പുലർത്തുന്നു. എന്നാൽ പേരുമാത്ര സുഹൃത്ത് പോലും പരസ്പര ധനനഷ്ടം വരുത്തുകയും, ത്രിവിധ ബന്ധുബന്ധനത്തിൽ കുടുക്കുകയും, ലോകവ്യാപാരങ്ങളിൽ വലിച്ചിഴക്കുകയും ചെയ്യാം॥২৬॥

Verse 27

ध्येकानुभक्ता मयान् ज्ञात्वा मिश्रीदीत्सहजान्मुने । मत्कालोधिसुहृन्मित्रपूर्वकान्कल्पयेत्पुनः ॥ २७ ॥

ഹേ മുനേ, ധ്യാനവും അന്തർഅനുഭവവുംകൊണ്ട് ഭക്തരെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞവരെ അറിഞ്ഞ്, യുക്തമായ കാല-മാനപ്രകാരം സുഹൃത്തുക്കളും സുഹൃദരും കൂടെ ജീവിതാചാരം വീണ്ടും ക്രമപ്പെടുത്തണം।

Verse 28

स्वोच्चत्रिकोणगेहा प्रनवांशैस्थानजं बलम् । दिक्षु सौम्येज्ययोः सूर्यारयोः सौरे सिताब्जयोः ॥ २८ ॥

ഗ്രഹങ്ങൾ ഉച്ചസ്ഥാനം, ത്രികോണം, സ്വഗൃഹം എന്നിവയിൽ നിലകൊള്ളുന്നതാലും ശുഭ നവാംശഭാഗങ്ങളാലും സ്ഥാനജബലം ലഭിക്കുന്നു. ദിഗ്ബലം ബുധനും ഗുരുവിനും, സൂര്യശത്രുക്കൾക്കും, ശനിയ്ക്കും, കൂടാതെ ശുക്ര-ചന്ദ്രന്മാർക്കും തത്തത്ത ദിക്കുകളിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്।

Verse 29

रवाहृतूदगनेन्ये तु वक्रि च समागमे । उत्तरस्था दीप्तकराश्चेष्टा वीर्ययुता मताः ॥ २९ ॥

സ്വഗതിയാൽ മുന്നേറി ഉത്തരാഭിമുഖമായി ഉദയിക്കുന്ന ഗ്രഹങ്ങൾ—വിശേഷിച്ച് വക്ര (പ്രതിഗാമി) സംയോഗകാലത്ത്—ചേഷ്ടാബലസമ്പന്നരും ദീപ്തകിരണങ്ങളുള്ളവരും പൂർണ്ണവീര്യയുക്തരുമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു।

Verse 30

निशींदुकुजसौराश्च सर्वदा क्षोह्नि चापरे । क्रूराः कृष्णे सिते सौम्याः मतं कालबलं बुधैः ॥ ३० ॥

രാത്രി, ചന്ദ്രൻ, കുജൻ (മംഗളം), ശനി എന്നിവരെ സദാ ക്രൂരരെന്നു കരുതുന്നു; ചില മറ്റുള്ളവരും ക്ഷോഭം വന്നാൽ ക്രൂരരാകും. കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ അവർ തീവ്രം, ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ സൗമ്യം—ഇതാണ് കാലബലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പണ്ഡിതമതം।

Verse 31

सौरारज्ञेज्यशुक्रेंदुसूर्याधिक्यं परस्परम् । पापास्तु बलिनः सौम्या विवक्षाः कण्टकोपगे ॥ ३१ ॥

ശനി, കുജൻ, ഗുരു, ശുക്രൻ, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ—ഇവരുടെ പരസ്പര പ്രാധാന്യം യുക്തമായി വിലയിരുത്തണം. എന്നാൽ ഹേ സൗമ്യ, പാപഗ്രഹങ്ങൾ ബലവാന്മാരായാൽ ശുഭഗ്രഹങ്ങൾ കൺടകദോഷം കൊണ്ടു തടയപ്പെട്ടതുപോലെ ഫലഹീനരാകുന്നു।

Verse 32

क्लीबे तदूशनाद्वापि चंद्रार्कांशसमं जनुः । स्वांशे पापाः परांशस्थाः सौम्यालग्नं वियोनिजम् ॥ ३२ ॥

ക്ലീബസ്വഭാവമുള്ളവന്റെ ജനനം ചന്ദ്രനും സൂര്യനും അംശങ്ങൾ സമമായപ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു. പാപഗ്രഹങ്ങൾ സ്വാംശത്തിൽ, ശുഭഗ്രഹങ്ങൾ പരാംശത്തിൽ, ലഗ്നം ശുഭാധീനമായാൽ ആ ജനനം ‘വിയോനിജം’ എന്നു വിളിക്കുന്നു.

Verse 33

निर्बलं च तदादेश्यं वियोनेर्जन्म पंडितैः । शीर्षं वक्रगले पादावंसौ पृष्टमुरस्तथा ॥ ३३ ॥

പണ്ഡിതന്മാർ പ്രകാരം, ദോഷമുള്ള അസ്വാഭാവിക യോനിയിൽ നിന്നുള്ള ഈ ജനനം ‘നിർബലം’ എന്നു ഗ്രഹിക്കണം. ലക്ഷണങ്ങൾ—തല, വളഞ്ഞ കഴുത്ത്, പാദങ്ങൾ, ഭുജങ്ങൾ, പുറം, നെഞ്ച്.

Verse 34

पार्श्वे कुक्षी त्वपानांघ्री मेढ्रमुष्कौ तथा स्फिजौ । पुच्छं चतुष्पदांगेषु मेषाद्या राशयः स्मृताः ॥ ३४ ॥

ചതുഷ്പദ ജീവികളുടെ ദേഹത്തിൽ മേഷാദി രാശികൾ ഇങ്ങനെ അവയവങ്ങളിൽ നിശ്ചയിച്ചതായി സ്മൃതിയുണ്ട്—പാർശ്വവും ഉദരവും, അപാനവും കാലുകളും, മേധ്രവും വൃഷണങ്ങളും, നിതംബങ്ങൾ, വാൽ.

Verse 35

लग्नांशाद्ग्रहयुग्दृष्ट्वा वर्णान्बलयुताद्वदेत् । दृक्समानप्रमाणांश्च इष्टे रेखां स्मरस्थितैः ॥ ३५ ॥

ലഗ്നാംശത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട ഗ്രഹയുഗങ്ങളെ പരിശോധിച്ച് അവയുടെ ബലപ്രകാരം വർണങ്ങളെ പ്രസ്താവിക്കണം. സമദൃഷ്ടി-പ്രമാണമുള്ള അംശങ്ങളെയും, ഇഷ്ട ‘രേഖ’ മനസ്സിൽ ധരിച്ചു, യഥാസ്ഥാനത്തിൽ കുറിക്കണം.

Verse 36

खगत्र्यंशे बलाग्नेगे चरमांशे ग्रहान्विते । वांशे स्थलांबुजः सौरेर्द्वीक्षायोगभवा द्विजाः ॥ ३६ ॥

‘ഖഗ’ എന്ന രാശിയിൽ ത്ര്യംശം വീണു, ചരമാംശം ഗ്രഹങ്ങളാൽ യുക്തമായാൽ, ശൗരി (ശനി)യുടെ പ്രഭാവവും ‘ദ്വീക്ഷാ-യോഗ’ സംയോഗവും മൂലം ‘സ്ഥലാംബുജ’ വംശത്തിൽ ദ്വിജർ (ബ്രാഹ്മണർ) ജനിക്കുന്നു.

Verse 37

विप्रलैस्तनुजचंद्रेज्यार्कैस्तरूणां जनिं वदेत् । स्थलांबुभेंदोशकृतश्चेतरेषामुदाहृतः ॥ ३७ ॥

ബ്രാഹ്മണർ, പുത്രർ, ചന്ദ്രൻ, ബൃഹസ്പതി, സൂര്യൻ എന്നിവരാൽ വൃക്ഷങ്ങളുടെ ജന്മം/ഉത്ഭവം പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റു ജീവികളുടെ ഉത്ഭവം സ്ഥലം, ജലം, ഭൂമി, മലാദി എന്നിവയിൽ നിന്നെന്നു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു॥३७॥

Verse 38

स्थलांबु च पतिः खेटो लग्नाद्यावन्मिते गृहे । तावंत एव तखः स्थलजा जलजास्तथा ॥ ३८ ॥

സ്ഥലവും ജലവും അധിപതിയായ ഗ്രഹം, ലഗ്നത്തിൽ നിന്ന് എണ്ണിയ നിർദ്ദിഷ്ട അളവുള്ള ഭവത്തിൽ എത്ര സ്ഥാനത്തുണ്ടോ, അത്രത്തോളം ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു; അതുപോലെ സ്ഥലജവും ജലജവും ആയ ജീവികൾക്കുമത് ബാധകമാണ്॥३८॥

Verse 39

अंतःसारा रवौ सौरे दुर्भगाः क्षीरिणो विधौ । भौमे कंटकिनो वृक्षा ईज्ये ज्ञे सफलाफलौ ॥ ३९ ॥

സൂര്യാധീനത്തിൽ വൃക്ഷങ്ങൾ അന്തഃസാരമുള്ളതും ദൃഢവുമാകുന്നു; ശനിയാധീനത്തിൽ ദുര്ഭാഗ്യവാന്മാരാകുന്നു. ചന്ദ്രാധീനത്തിൽ ക്ഷീരയുക്ത (പാൽരസം ഉള്ള) വൃക്ഷങ്ങൾ; കുജാധീനത്തിൽ മുള്ളുള്ളവ. ബൃഹസ്പതി-ബുധാധീനത്തിൽ പുഷ്പഫലസമ്പന്നമാകുന്നു॥३९॥

Verse 40

पुष्पिता भार्गवे स्निग्धाश्चंद्रेऽथ कटुकाः कुजे । अशुभर्क्षे शुभः खेटः शुभं वृक्षं कुभूमिजम् ॥ ४० ॥

ശുക്രാധീനത്തിൽ വൃക്ഷങ്ങൾ പുഷ്പിതമായി സമൃദ്ധമാകുന്നു; ചന്ദ്രാധീനത്തിൽ സ്നിഗ്ധവും മൃദുവും മനോഹരവുമാകുന്നു; കുജാധീനത്തിൽ കടുപ്പവും തീക്ഷ്ണതയും വരുന്നു. അശുഭ നക്ഷത്രത്തിലുമെങ്കിലും ഗ്രഹം ശുഭമായിരിക്കാം; വൃക്ഷം ശുഭമായാലും ഭൂമിജ ഉത്പന്നം (ഫലം/ഉപജ) അശുഭമായേക്കാം॥४०॥

Verse 41

कुर्याद्विलोमगो वापि स्वांशोक्तपरगैः समम् । कुजेंदुहेतुकं स्त्रीणां प्रतिमासमिहार्तवम् ॥ ४१ ॥

ആരെങ്കിലും വിപരീത (അനിയമിത) രീതിയിൽ പോയാലും, ഇവിടെ സ്ത്രീകളുടെ പ്രതിമാസ രജഃപ്രവൃത്തി സ്വാംശ-പരാംശഫലങ്ങളോടു സമമായിത്തന്നെ സംഭവിക്കുന്നു; അതിന് കാരണം കുജനും ചന്ദ്രനും ആകുന്നു॥४१॥

Verse 42

नेष्टस्थेज्येऽन्यथास्ते स्त्रीयुंक्तासन्नरेक्षिते । पापयुक्तेक्षिते द्यूने रुषा प्रीत्या शुभग्रहैः ॥ ४२ ॥

ഗുരു അനിഷ്ടസ്ഥാനത്തിൽ ഇരുന്നു ശുഭലക്ഷണങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിച്ച്, സ്ത്രീഗ്രഹം/സ്ത്രീരാശിയുമായി യുക്തനായി രക്ഷാദൃഷ്ടിയില്ലാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ; കൂടാതെ ഏഴാം ഭാവം പാപഗ്രഹയോഗമോ ദൃഷ്ടിയോ കൊണ്ട് പീഡിതമാകുമ്പോൾ—ശുഭഗ്രഹഫലവും ഇടയ്ക്കിടയ്ക്കു മാത്രം, കോപമിശ്രിതവും ചിലപ്പോൾ അനുകമ്പയോടെയും ലഭിക്കും।

Verse 43

शुक्रार्केंदुजैः स्वांशस्थैरीज्य चांगत्रिकोणगे । भवेदपत्यं विप्रेन्द्र पुंसां सद्वीर्यशालिनाम् ॥ ४३ ॥

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ! ശുക്രൻ, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, കുജൻ എന്നിവർ തത്തത്തം സ്വാംശങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുകയും ഗുരു ത്രികോണസ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കുകയും ചെയ്താൽ—സദ്വീര്യമുള്ള പുരുഷന്മാർക്ക് സന്താനലാഭം ഉണ്ടാകും।

Verse 44

अस्रेऽर्केंदो कुजार्की चेत्पुंस्रियोरामयप्रदौ । व्ययखगो युक्तौ चैकदृष्ट्या नृत्युप्रदौ तयोः ॥ ४४ ॥

അഷ്ടമഭാവത്തിൽ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ഇരിക്കുകയും, കുജനും ശനിയും യുക്തരാകുകയും ചെയ്താൽ—സ്ത്രീപുരുഷന്മാർ ഇരുവർക്കും രോഗം നൽകുന്നവരാകും. കൂടാതെ യുക്തരായി ഒരൊറ്റ സംയുക്തദൃഷ്ടി ചെലുത്തിയാൽ, അവർക്കു മരണഫലം സൂചിതമാകും।

Verse 45

शुक्रार्क्रौ मातृपितरौ दिवा नक्तं शशीनजौ । मातृष्वसृपितृव्याख्यौ वा पद्मेजि समे शुभौ ॥ ४५ ॥

ശുക്രനും സൂര്യനും മാതാപിതാക്കളായി അറിയപ്പെടണം; പകലും രാത്രിയും ചന്ദ്രന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരെന്നപോലെ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ, ഹേ പദ്മജ! മാതൃസ്വസാ (മാമി)യും പിതൃവ്യൻ (ചാച്ചൻ/മാമൻ)യും സമബലസ്ഥിതിയിലായാൽ ശുഭമെന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 46

पापदृष्टे शुभे क्षीणे तुंगे वा लग्नगेयमे । क्षीणेंदुकुजसंदृष्टे मृत्युमेत्य गता ध्रुवम् ॥ ४६ ॥

ഒരു ശുഭഗ്രഹം പാപദൃഷ്ടിയാൽ പീഡിതമായി ക്ഷീണിച്ചിരിക്കെ, ഉച്ചസ്ഥാനത്തായാലും ലഗ്നത്തിലായാലും; കൂടാതെ ക്ഷീണചന്ദ്രന്റെയും കുജന്റെയും ദൃഷ്ടിയും ലഭിച്ചാൽ—നിശ്ചയമായും മരണയോഗം സൂചിതമെന്നു അറിയണം।

Verse 47

युगपद्वा पृथक्सस्थौ लग्नेंदू पापमध्यगौ । यदा तदा गर्भयुता नारी मृत्युमवाप्नुयात् ॥ ४७ ॥

ലഗ്നവും ചന്ദ്രനും ഒരുമിച്ചായാലും വേർതിരിഞ്ഞായാലും, ഇരുവരും പാപഗ്രഹങ്ങളുടെ മദ്ധ്യേ കുടുങ്ങിയാൽ, ആ സമയത്ത് ഗർഭിണിയായ സ്ത്രീക്ക് മരണയോഗം ഉണ്ടാകുന്നു।

Verse 48

लग्नांञ्चद्राच्च तुर्यस्थैः पापैर्निधनगे कुजे । नष्टेंदौ कुजरव्योश्च बंधुरिष्पगयोर्मृतिः ॥ ४८ ॥

ലഗ്നത്തിലും ചന്ദ്രനിലും നിന്ന് നാലാംസ്ഥാനത്ത് പാപഗ്രഹങ്ങൾ നിലകൊള്ളുകയും, കുജൻ (മംഗളം) മരണസ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കുകയും ചെയ്താൽ; ചന്ദ്രൻ പീഡിതനായി/നഷ്ടനായി മംഗളവും സൂര്യനും ബന്ധപ്പെടുമ്പോൾ—ബന്ധുവിനും ദാമ്പത്യസഖാവിനും മരണസൂചന കാണിക്കുന്നു।

Verse 49

तन्वस्तसंस्थयोर्भौमरव्योः शस्रभवः क्षयः । यन्मासाधिपतिर्नष्टस्तन्मासं संस्रवे त्यजेत् ॥ ४९ ॥

മംഗളനും സൂര്യനും ‘തന്വസ്ത’യും ‘സംസ്ഥ’യും സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ ആയുധജന്യമായ വിനാശകര ക്ഷയം സംഭവിക്കുന്നു। ഏത് മാസത്തിന്റെ അധിപൻ നഷ്ട/പീഡിതനാകുന്നുവോ, ആ മാസം പ്രധാന കർമ്മങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ഒഴിവാക്കണം।

Verse 50

लग्नेंदुगैः शुभैः खेटैस्त्रिकोणार्थास्तभूखगैः । पापैस्त्रिषष्टलाभस्थैः सुखी गर्भो रवीक्षितः ॥ ५० ॥

ലഗ്നത്തിലും ചന്ദ്രനിലും ശുഭഗ്രഹങ്ങൾ നിലകൊള്ളുകയും, ശുഭഗ്രഹങ്ങൾ ത്രികോണമേഖലകളിലും ധനസ്ഥാനത്തിലും നിൽക്കുകയും, പാപഗ്രഹങ്ങൾ മൂന്നാം, ആറാം, പതിനൊന്നാം സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇരിക്കുകയും ചെയ്താൽ—സൂര്യദൃഷ്ടി ലഭിക്കുമ്പോൾ ഗർഭം സുഖകരവും ശുഭഫലപ്രദവുമാകും।

Verse 51

ओजभे पुरुषांशेऽर्केज्येंदुलग्नैर्बलान्वितैः । गुर्वर्कौ विषमस्थौ वा युंजन्म प्रवदेत्तदा ॥ ५१ ॥

ലഗ്നം, ചന്ദ്രൻ, ഗുരു (ബൃഹസ്പതി), സൂര്യൻ എന്നിവർ ബലവാന്മാരായി വിഷമരാശിയിലും പുരുഷാംശത്തിലും നിലകൊള്ളുമ്പോൾ—പുത്രജന്മഫലം പ്രവചിക്കണം। അതുപോലെ ഗുരുവും സൂര്യനും വിഷമ (പുരുഷ) സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇരുന്നാലും അതേ നിഗമനം।

Verse 52

युग्मभांशस्थितैस्तैस्तु वक्रेंदुभृगुभिस्तथा । यामस्थानगतैर्वाच्यं स्रियो जन्म मनीषिभिः ॥ ५२ ॥

ഗ്രഹങ്ങൾ യുഗ്മഭാഗങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുകയും, ചന്ദ്രനും ശുക്രനും വക്രഗതിയിലായി, യാമസ്ഥാനങ്ങളിൽ വസിക്കയും ചെയ്താൽ—ജ്ഞാനികൾ സ്ത്രീജന്മം സൂചിപ്പിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു।

Verse 53

द्व्यंगस्था बुधसंदृष्टाः स्वपक्षेय मलंकराः । लग्नं विनौजभावस्थः सौरः पुंजन्मकृत्तथा ॥ ५३ ॥

ദ്വിസ്വഭാവ രാശികളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഗ്രഹങ്ങൾ ബുധന്റെ ദൃഷ്ടി ലഭിച്ചാൽ സ്വപക്ഷത്തിൽ ശുഭഫലദായകമാകും. അതുപോലെ, ലഗ്നം ഒഴികെ സമഭാവത്തിൽ നിൽക്കുന്ന സൂര്യൻ പുത്രജന്മകാരകനെന്ന് പറയുന്നു।

Verse 54

मिथो रवींदूर्ज्ञार्की वा पश्यतः समगं रविः । वक्रो वांगविधू ओजे जज्ञौ युग्मौजसंस्थितौ ॥ ५४ ॥

സൂര്യനും ചന്ദ്രനും പരസ്പരം ദൃഷ്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സൂര്യൻ സമസ്ഥിതിയിലായി. തുടർന്ന് ഓജ (വിഷമ) ഭാഗത്തിൽ വക്രഗതിയോടെ ചന്ദ്രൻ ജനിച്ചു, യുഗ്മ-ഓജ ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിതനായി।

Verse 55

कुजेक्षितेपुमांशेदुहिता क्लीब जन्मदा । समे सितेन्दू ओजस्था ज्ञारांगोज्या नृवीक्षितौ ॥ ५५ ॥

കുജന്റെ ദൃഷ്ടി പുമാംശത്തിൽ പതിച്ചാൽ പുത്രി ജനിക്കും; ക്ലീബത്വസൂചനയും ഉണ്ടാകാം. ശുക്രനും ചന്ദ്രനും സമമായി ഓജസ്ഥാനത്തിൽ നിന്നാൽ ജനനം ബലസമ്പന്നമാകും; ബുധ-സൂര്യ-കുജയോഗവും ലഗ്നത്തിൽ ഗുരുദൃഷ്ടിയും ഉണ്ടെങ്കിൽ പുത്രജന്മം സൂചിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 56

लग्नेंदुसमगौ युग्मस्थाने वा यमलंकराः । ग्रहोदयस्थान्द्यंगांशान्पश्यति ज्ञे स्वभागगे ॥ ५६ ॥

ലഗ്നവും ചന്ദ്രനും സംയുക്തമായാലോ, അല്ലെങ്കിൽ യുഗ്മ/ദ്വിസ്വഭാവസ്ഥാനത്തിൽ ആയാലോ, ദേഹം യമലലക്ഷണം (ഇരട്ടപോലുള്ള) കൈവരിക്കും. ബുധൻ സ്വഭാഗത്തിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, ഗ്രഹോദയസ്ഥാനത്തെയും അങ്ങപ്രത്യംഗങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങളെയും തന്റെ പ്രഭാവത്തോടെ ദർശിക്കുന്നു।

Verse 57

त्रितयं ज्ञांशकाद्युग्मममिश्रैः सममादिशेत् । लग्ने चापांत्यभागस्थे तदंशस्थबलिग्रहैः ॥ ५७ ॥

ജ്ഞാംശകാദിയായ ത്രയംയും യുഗ്മവും മറ്റൊന്നുമായി കലക്കാതെ സമമാത്രയിൽ നിർദ്ദേശിക്കണം. ധനുസ്സിന്റെ അവസാനഭാഗത്തിൽ ലഗ്നം വന്നാൽ, അതേ അംശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ബലവാൻ ഗ്രഹങ്ങളെ അനുസരിച്ച് ഫലം പ്രസ്താവിക്കണം.

Verse 58

वीर्याढ्यज्ञार्किसदृष्टैः कोशस्थावहवोगिनः । सितारेज्यार्कचंद्रार्किज्ञांगेशोर्केंदवोऽधिपाः ॥ ५८ ॥

വീര്യം, യജ്ഞജ്ഞാനം, ഋഷിദൃഷ്ടിബലം എന്നിവകൊണ്ട് സമൃദ്ധരായ കോശസ്ഥർ, ഭാരവാഹികൾ, ഭോഗാധികാരികൾ—ഇവർ അധിപന്മാരെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ ശ്വേതൻ (ശുക്രൻ), നക്ഷത്രങ്ങൾ, ബൃഹസ്പതി, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, ശനിപുത്രൻ, ബുധൻ, അങ്കിരസൻ, സൂര്യ-ചന്ദ്രന്മാരും അധികാരികളായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 59

मासानां तत्समं वाच्यं गर्बगस्थस्य शुभाशुभम् । त्रिकोमे ज्ञे परैर्नष्टैर्द्विमुखाह्निकपान्वितः ॥ ५९ ॥

ഗർഭസ്ഥ ശിശുവിന്റെ ശുഭാശുഭ സൂചനകൾ മാസങ്ങളനുസരിച്ച് അതേവിധം പ്രസ്താവിക്കണം. ജ്യോതിഷജ്ഞൻ ത്രികോണമേഖല കണ്ടു മറ്റു ലക്ഷണങ്ങൾ ലുപ്തമെങ്കിൽ, ഫലം ‘ദ്വിമുഖം’ എന്നു—ദൈനംദിന കർമങ്ങളിലും പാനശീലങ്ങളിലും അനിയമം സഹിതം—പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 60

अवागावाटावशुभैर्भसंधिस्थैः प्रजायते । वीरान्सगीश्चदष्टेध्वष्टार्कातभसंहिताः ॥ ६० ॥

അശുഭ ധ്വനി-സംയോഗങ്ങളും ഭ്രഷ്ട സന്ധികളും മൂലം വികൃത രൂപങ്ങൾ ജനിക്കുന്നു. ദൂഷിത പാഠക്രമവും തകർന്ന വിന്യാസവും കാരണം വീരഭാവവും പവിത്രാർത്ഥവും മുറിഞ്ഞ്—വികൃതമായി നശിക്കുന്നു.

Verse 61

आरार्की चेज्यभांशस्थौ सदंतोगर्भकस्तदाः । खर्भेजे भुविमंदारदृष्टे कुब्जस्तु गर्भगः । पर्गुर्मीने यमेद्वारैर्दष्टेथांगेभघसंधिगे ॥ ६१ ॥

ബന്ധപ്പെട്ട ഗ്രഹങ്ങൾ ബൃഹസ്പതിയുടെ അംശത്തിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ ‘സദന്ത-ഗർഭ’ എന്ന അവസ്ഥ ഉണ്ടാകുന്നു. ‘ഖർഭ’ രാശിയിൽ ഭൗമ മന്ദാരദൃഷ്ടി പതിച്ചാൽ ഗർഭസ്ഥൻ ‘കുബ്ജ’ (കൂനൻ) എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ‘പർഗുര്’ മീനത്തിൽ ഇരിക്കയും യമദ്വാരങ്ങൾ പീഡിതമാകയും ചെയ്താൽ, അവയവങ്ങളുടെ സന്ധികളിൽ ദോഷങ്ങൾ ജനിക്കുന്നു.

Verse 62

पापैर्जडो विधौ गर्भः शुभदृष्टिविवर्जिते । मृगांत्यगे वामनकः सौरेंद्रर्कनिरीक्षिते । धीनयोदपगैस्त्र्यंशैः पापास्तैरसिरोह्रदाः ॥ ६२ ॥

ശനി പാപഗ്രഹങ്ങളാൽ പീഡിതനായി ശുഭദൃഷ്ടിയില്ലാതെ ഗർഭാധാനം സംഭവിച്ചാൽ ജനിക്കുന്ന കുഞ്ഞ് മന്ദബുദ്ധിയാകും. മൃഗശീർഷത്തിന്റെ അവസാനം ഗർഭം നിലനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ വാമനത്വം വരും. സൂര്യനും ഗുരുവും ദൃഷ്ടിയിടുകയും ധീന-യോദപാദി പാപ ത്ര്യംശങ്ങൾ വരികയും ചെയ്താൽ ആ പാപഗ്രഹങ്ങൾ ശിരോരോഗം, രക്തവികാരം മുതലായ ദുഃഖങ്ങൾ നൽകും.

Verse 63

रवींदुयुक्ते सिंहेंगे माहेयार्किनिरीक्षिते । नेत्रहीना मिश्रखेटैर्दृष्टे बुद्धुदलोचनाः । व्ययेजो वामनयनं दक्षं सूर्यो विनाशयेत् ॥ ६३ ॥

സിംഹരാശിയിൽ സൂര്യ-ചന്ദ്രയോഗം ഉണ്ടായി, അതിന് കുജനും ശനിയും ദൃഷ്ടിയിടുകയും മിശ്രഗ്രഹപീഡനമുണ്ടാകുകയും ചെയ്താൽ മനുഷ്യർ ദുർബുദ്ധിയും മന്ദദൃഷ്ടിയും ഉള്ളവരാകും. അത്തരം യോഗം വ്യയസ്ഥാനത്തിൽ വന്നാൽ ഇടത് കണ്ണ് നശിക്കും; കാരണം സൂര്യനാണെങ്കിൽ വലത് കണ്ണ് നശിക്കും.

Verse 64

नेष्टा योगाः शुभैर्दृष्टाः पापाः स्युर्नात्र संशयः । मंदेऽस्ते मंदभांशेंगे निषैकेब्दत्रये जनिः ॥ ६४ ॥

സാധാരണയായി ശുഭമെന്നു കരുതുന്ന യോഗങ്ങളും പാപദൃഷ്ടിയാൽ കീഴടക്കപ്പെട്ടാൽ അശുഭമാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ശനി അസ്തമായിരിക്കെ ലഗ്നം ശനിഭാഗത്തിൽ പതിച്ചാൽ, നിഷേകത്തിനു ശേഷം മൂന്നു വർഷത്തിനകം ജനനം സംഭവിക്കും.

Verse 65

द्वादशाब्दे शशिन्येवं सुतावपि विचिंतयेत् ॥ ६५ ॥

പന്ത്രണ്ടു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ, ഇതേ രീതിയിൽ ചന്ദ്രന്റെ കാര്യത്തിലും—തന്റെ പുത്രന്റെ കാര്യത്തിലും—അങ്ങനെ തന്നെ വിചാരിക്കണം.

Verse 66

आधानेंदुद्वादशांशा पापास्तद्राशिभिः पुरः ॥ ६६ ॥

ഗർഭാധാന സമയത്ത് ചന്ദ്രന്റെ ദ്വാദശാംശങ്ങൾ പാപഗ്രഹങ്ങളാൽ പീഡിതമായാൽ—പ്രത്യേകിച്ച് അവ തത്തത് രാശികളുടെ മുൻവശത്ത് (പൂർവ) നിലകൊള്ളുമ്പോൾ—അവ അശുഭഫലം നൽകുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 67

शशांके जन्मभागादिद्वि घ्नमिष्टकलाः स्मृताः ॥ ६७ ॥

ചന്ദ്രനെ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ, ജന്മഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് അതിന്റെ ഇരട്ടിയായി ലഭിക്കുന്ന ശുഭകലകൾ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 68

पितुः परोक्षे जन्मस्यादिन्दौ लग्नमपश्यति ॥ ६८ ॥

പിതാവ് പരോക്ഷനായിരിക്കുമ്പോൾ ജനനം സംഭവിക്കുന്നു; ചന്ദ്രൻ കാണപ്പെടാതിരുന്നാൽ ലഗ്നം അറിയപ്പെടുകയില്ല।

Verse 69

मध्याद्भ्रष्टेर्के विदेशस्थे जनने नारिजन्म वै । मंदेंगस्थे कुजेस्ते च ज्ञोस्फुजि मध्यगे विधौ ॥ ६९ ॥

ജനനസമയത്ത് സൂര്യൻ മധ്യസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റി വിദേശസ്ഥാനത്ത് ഇരുന്നാൽ സ്ത്രീജനനം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതുപോലെ ശനി അശുഭസ്ഥാനത്തും കുജനും അങ്ങനെ തന്നെയും, ബുധൻ ‘സ്ഫുജിത്’ രാശിയിലും ചന്ദ്രൻ മധ്യസ്ഥാനത്തും നിൽക്കുമ്പോൾ—ഇവയെ ആ ഫലത്തിന്റെ സൂചനകളായി ഉപദേശിക്കുന്നു।

Verse 70

पापांगेब्जे त्रिभागे लौ स्वायगैः सद्भिरुद्गतः । सूर्यस्तद्दृष्टिगो वापि ज्ञेयो ज्योतिर्विदां वरैः ॥ ७० ॥

രാശിചക്രരൂപമായ താമരയിൽ ‘ലൗ’ എന്ന രാശിയുടെ മൂന്നാം ഭാഗത്ത്, സദ്ഗണകർ കണക്കാക്കിയ പ്രകാരം, സൂര്യൻ ഉദിച്ചാൽ; അല്ലെങ്കിൽ സൂര്യൻ അതേ ദൃഷ്ടിരേഖയിൽ തന്നെയുണ്ടായാലും—ജ്യോതിഷവിദ്യയിലെ ശ്രേഷ്ഠർ അതിനെ അങ്ങനെ തന്നെ നിശ്ചയിക്കുന്നു।

Verse 71

चतुष्पदर्क्षगे भानौ शेर्षैबलयुतैः खगैः । कोशादतौ तु यमलौ जायेते मुनिसत्तम ॥ ७१ ॥

മുനിശ്രേഷ്ഠാ! സൂര്യൻ ചതുഷ്പദ നക്ഷത്രത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഗർഭകോശത്തിൽ നിന്ന് രണ്ട് യമലങ്ങൾ (ഇരട്ടകൾ) ജനിക്കുന്നു—ശിരോലക്ഷണങ്ങളോടും ബലത്തോടും കൂടെ, ഖഗസ്വഭാവമുള്ളവയായി।

Verse 72

सार्क्यारसिंहोज्ञाजांसे भांशतुत्यांगनालयुक् । लग्नमिंदुं च सार्केंदुं न पश्यति यदा गुरुः ॥ ७२ ॥

ഗുരു (ബൃഹസ്പതി) ലഗ്നത്തെയും ചന്ദ്രനെയും, അല്ലെങ്കിൽ ശനി-യുക്ത ചന്ദ്രനെയും ദൃഷ്ടിക്കാതിരിക്കയും, സിംഹാദി അംശങ്ങളിലും ബുധാദി വിഭാഗങ്ങളിലും പാപപ്രഭാവം പ്രബലമാകുകയും ചെയ്താൽ—ജാതകൻ അശുഭ നിവാസയോഗത്തിൽ പെട്ട് ക്ലേശങ്ങളാൽ പീഡിതനാകുന്നു।

Verse 73

सपापगोऽर्को जायो वा परवीर्यप्रसूतिकृत् । पापभस्थौ पापखेटैः सूर्यार्घानत्रिकोणगौ ॥ ७३ ॥

സൂര്യൻ പാപയോഗത്തോടെ യുക്തനായാൽ, അവൻ പരാധീനത (ജായ-ഭാവം) നൽകുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു പുരുഷന്റെ വീര്യത്തിലൂടെ സന്താനോത്പത്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതുപോലെ പാപസ്ഥാനങ്ങളിൽ പാപഗ്രഹങ്ങൾ നിലകൊള്ളുകയും, സൂര്യന്റെ അർഘ-വിഭാഗത്തിന്റെ ത്രികോണങ്ങളിൽ സൂര്യ-ചന്ദ്രന്മാർ ഇരിക്കുകയുമെങ്കിൽ—അത്തരം ഫലങ്ങൾ പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 74

विदेशगः पितावृद्धः खेवा राशिवशात्यये । पूर्ण इंढौ स्वभेशेज्ञे शुभे मुव्यंवुजे तनौ ॥ ७४ ॥

ജാതകൻ വിദേശത്തിരിക്കയും പിതാവ് വൃദ്ധനാകുകയും ചെയ്താൽ, ഫലം രാശിയുടെ അധീനമായി നിർണ്ണയിക്കണം. ചന്ദ്രൻ പൂർണ്ണനും ശുഭനും ആയി സ്വരാശിയിലോ സ്വാമിയുടെ രാശിയിലോ നിലകൊണ്ട്—പ്രത്യേകിച്ച് തനുഭാവത്തിൽ ശുഭയോഗം ഉണ്ടെങ്കിൽ—ശുഭഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 75

द्यूनस्थे वा विधौ यातेंगना नारी प्रसूयते । अब्धांगमन्भगः पूर्णे ज्यो वा पश्यति नारद ॥ ७५ ॥

ഹേ നാരദാ, ബുധൻ ദ്യൂനസ്ഥാനത്ത് (ഏഴാം ഭാവത്തിൽ) നിലകൊള്ളുകയോ അവിടെ പ്രവേശിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, സ്ത്രീ കന്യയെ പ്രസവിക്കുന്നു. കൂടാതെ ചന്ദ്രന്റെ അംശം/ഭാഗം പൂർണ്ണമായാൽ, ദീപ്തമായ ജ്യോതി ദൃശ്യമാകുന്നു।

Verse 76

स्वबंलग्नगः सूतिः सलिले नात्र संशयः । पापदृष्टे यमे गुद्यां जन्मांगाजव्ययस्थिते ॥ ७६ ॥

ലഗ്നം ജലരാശിയിലായാൽ പ്രസവം ജലത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ ജലസമീപത്ത് നടക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. യമന്റെ പാപദൃഷ്ടി പതിക്കുകയും, ബിന്ദു ഗുദപ്രദേശത്ത് പതിക്കുകയും, ജന്മകാരകൻ വ്യയസ്ഥാനത്ത് (ദ്വാദശത്തിൽ) നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്താൽ—അശുഭലക്ഷണങ്ങൾ പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 77

कर्कातिलग्नगेशौरेवटे जन्माब्जवीक्षिते । मंदे जन्मगते लग्ने बुधसूर्येंदुवीक्षिते ॥ ७७ ॥

കർ‍ക്കട ലഗ്നമായിരിക്കെ ലഗ്നാധിപൻ വൃഷഭത്തിൽ നിലകൊള്ളുകയും ശുക്രൻ ജന്മലഗ്നത്തെ ദൃഷ്ടിക്കയും ചെയ്യുമ്പോൾ; പിന്നെ ശനി ലഗ്നത്തിൽ ഇരിക്കുകയും ലഗ്നത്തിന് ബുധൻ, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ എന്നിവരുടെ ദൃഷ്ടി ലഭിക്കയും ചെയ്യുമ്പോൾ—ഇത്തരം യോഗം വിവരണീയമാണ്.

Verse 78

क्रीडास्थाने देवगेहेप्यूषरे च क्रमाज्जनिः । श्मशाने लग्नदृगसृग्राम्यस्थानेब्जभार्गवौ ॥ ७८ ॥

കളിസ്ഥലം, ദേവാലയം, ഉഷരഭൂമി—ഇവയിൽ ക്രമമായി ശനിയുടെ ജനനം/ഫലപ്രാപ്തി പറയപ്പെടുന്നു. ശ്മശാനത്തിൽ ലഗ്നദൃഷ്ടിയാൽ ആസക്തിയും കഠിനദൃഷ്ടിയും സൂചിതം; ഗ്രാമ്യസ്ഥാനത്തിൽ പദ്മജൻ (ബ്രഹ്മാ)യും ഭാർഗവൻ (ശുക്രൻ)യും നിർദ്ദേശിതം.

Verse 79

अग्निहोत्रगृहे जीवोऽर्को भूषाभरणे गृहे । शिल्पालये बुधो जन्म कुर्याद्बलसमन्वितः ॥ ७९ ॥

അഗ്നിഹോത്രം നിലനിൽക്കുന്ന ഗൃഹത്തിൽ ഗുരു (ബൃഹസ്പതി) ബലവാനാകുന്നു; ആഭരണ-അലങ്കാരഗൃഹത്തിൽ സൂര്യൻ ബലം പ്രാപിക്കുന്നു; ശില്പാലയത്തിൽ ബുധൻ ജന്മത്തിൽ തന്നെ ബലസമ്പന്നനായി കഴിവ് നൽകുന്നു.

Verse 80

भासमाने सरे मार्गे स्थिरे स्वर्क्षांशगे गृहे । त्रिकोणगज आरार्क्योरस्ते वा सृज्यतेऽम्बया ॥ ८० ॥

സരോവരം പ്രകാശിക്കുകയും വഴി തെളിഞ്ഞിരിക്കുകയും, ഗൃഹം സ്വനക്ഷത്രാംശപ്രഭാവത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ; ത്രികോണത്തിൽ ശുഭ ഗജചിഹ്നം പ്രത്യക്ഷമായി, സൂര്യൻ യഥാവിധി ഗതിയിൽ ഇരിക്കുകയോ അസ്തമിക്കുകയോ ചെയ്താൽ—അപ്പോൾ അംബാ ശുഭഫലം/സന്താനം പ്രസവിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 81

गुरुदृष्टे तु दीर्घायुः परं च प्राप्यते पुनः । पापदृष्टे विधौलग्नेऽस्तेकुजे तु विनश्यति ॥ ८१ ॥

ഗുരുദൃഷ്ടിയുണ്ടെങ്കിൽ ദീർഘായുസ്സ് ലഭിക്കുകയും വീണ്ടും പരമസ്ഥിതിയും പ്രാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും. എന്നാൽ ലഗ്നം പാപദൃഷ്ടിയാൽ പീഡിതമായാൽ—ബുധൻ ഉദയത്തിലിരിക്കെ കുജൻ അസ്ത/ദഗ്ധനായാൽ—ആ ദീർഘായുസ്സ് നശിക്കുന്നു.

Verse 82

भवे कुजार्क्योः संदृष्टे परहस्तगतः सुखी । पापेद्यतायुर्भवति मासः सार्थैः परैरपि ॥ ८२ ॥

ഭവഭാവത്തിൽ കുജനും അർക്കനും പരസ്പരദൃഷ്ടിയിലായാൽ, മറ്റുള്ളവരുടെ കൈയിൽ ആശ്രിതനായിരുന്നാലും വ്യക്തി സുഖിയായി ഇരിക്കും. എന്നാൽ പാപഗ്രഹപീഡിതമായാൽ, മറ്റു ശുഭസഹായങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും ആയുസ്സ് ഒരു മാസം മാത്രമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 83

पितृमातृगेहे जन्म तदधीशबलान्मुने । तरुगेहे शुभे नीचे नैकस्थदृष्टौ लग्नेंदुः ॥ ८३ ॥

മുനേ, ചതുര്ഥഭാവാധിപൻ ബലവാനായാൽ ജനനം പിതാവിന്റെയോ മാതാവിന്റെയോ ഗൃഹത്തിൽ സംഭവിക്കും. ലഗ്നാധിപനായ ചന്ദ്രൻ നീചസ്ഥനായി ശുഭ ‘തരു-ഗൃഹ’ത്തിൽ ഇരിക്കുകയും പല ഗ്രഹദൃഷ്ടികൾ ലഭിക്കുകയും ചെയ്താൽ, വൃക്ഷബന്ധമുള്ള വാസസ്ഥലത്തിൽ—ഉദ്യാനമോ വനവാസമോ—ജനനം ഉണ്ടാകും.

Verse 84

एतल्लक्षणसंपन्ना प्रसीतिर्विजने तदा । मंदर्क्षांशे विधौ तुर्ये मंददृष्टेऽब्जगेऽपि वा ॥ ८४ ॥

ഈ ലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയ പ്രസവം അപ്പോൾ വിജനസ്ഥാനത്ത് സംഭവിക്കുന്നു—ചന്ദ്രൻ മൃദുനക്ഷത്രത്തിന്റെ നാലാം പാദത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ശനിയുടെ സ്വാധീനം മന്ദമായിരിക്കുമ്പോൾ, ബുധനും ദുർബലനായിരിക്കുമ്പോഴും.

Verse 85

मंदार्चने वा तमसि शयनं नीचगेभुवि । शीर्षे पृष्टोदये जन्म तद्वदेव विनिर्दिशेत् ॥ ८५ ॥

ഇരുട്ടിൽ ശയിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ താഴ്ന്ന നിലത്തുകിടക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ ലഗ്നം ‘ശിരസ്’ ഭാഗത്തും ‘പൃഷ്ഠ’ ഉദയിക്കുകയും ചെയ്താൽ—ഫലം മുൻപ് പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയെന്ന് അറിയണം.

Verse 86

चंद्रास्तसुखगः पापैर्मातुः पीडां समादिशेत् । जीर्णोद्धृतं गृहं मंदे सृजि दग्धं न वा विधौ ॥ ८६ ॥

പാപഗ്രഹങ്ങളാൽ ദൂഷിതമായ ചന്ദ്രൻ അസ്ത-സുഖഗ നിലയിൽ ചെന്നാൽ, അത് മാതാവിന് പീഡയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ശനി മന്ദമായാൽ, ജീർണ്ണമായി പിന്നെ പുതുക്കിയ ഗൃഹം സൂചിപ്പിക്കുന്നു—അത് അഗ്നിയിൽ ദഗ്ധമാകാം, അല്ലെങ്കിൽ വിധിവശാൽ നിലനിൽക്കാതിരിക്കാം.

Verse 87

काष्टाढ्यमदृढं सूय बहुशिल्पयुतं बुधे । चित्रयुक्तं नवं शुक्रे दृढे रम्ये गुरौ गृहम् ॥ ८७ ॥

സൂര്യന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ ഗൃഹം കാഷ്ഠസമൃദ്ധമായാലും അത്ര ദൃഢമല്ല; ബുധന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ പല ശില്പങ്ങളാൽ സമ്പന്നം; ശുക്രന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ പുതുതും ചിത്രാലങ്കൃതവും; ഗുരുവിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ ദൃഢവും രമ്യവും ആയ ഗൃഹം ആകുന്നു।

Verse 88

धटाजकर्क्यलिघटे पूर्वे ज्ञेज्यगृहे ह्युदक् । वृषे पश्चान्मृगे सिंहे दक्षिणे वसतिर्भवेत् ॥ ८८ ॥

കുംഭം, മേടം, കർക്കടകം, തുലാം, മകരം എന്നിവയിൽ ജനിച്ചവർക്ക് വാസത്തിനുള്ള ശുഭദിശ കിഴക്ക് (ബുധനും ഗുരുവും ഉള്ള ഗൃഹങ്ങളിൽ വടക്കും ശുഭം). വൃഷഭത്തിന് പടിഞ്ഞാറ്; മകരത്തിനും സിംഹത്തിനും തെക്ക് വാസയോഗ്യമെന്ന് പറയുന്നു।

Verse 89

गृहप्राच्यादिगौ द्वौ द्वौ व्द्यंगाः कोणेष्वजादयः । पर्यंके वास्तुवत्पादास्रिषदंकांत्यराशयः ॥ ८९ ॥

ഗൃഹമണ്ഡലത്തിൽ കിഴക്ക് മുതലായ ദിക്കുകളിൽ (അംഗങ്ങൾ/ദേവതകൾ) രണ്ടെണ്ണം വീതം ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; കോണുകളിൽ അജാ മുതലായവർ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു। മദ്ധ്യത്തിലെ പര്യങ്കത്തിൽ വാസ്തുവിധിപ്രകാരം പാദങ്ങൾ—ആസനം, സംഖ്യ, രാശിക്രമം എന്നിവാൽ ചിഹ്നിതം।

Verse 90

चंद्रागांतरगैः खेटैः सूतिकाः समुदाहृताः । चक्राद्धि बहिरंतश्च दृश्यादृश्योपरेऽन्यथा ॥ ९० ॥

ചന്ദ്രഗതിയുടെ പരിധിക്കുള്ളിൽ സംഭവിക്കുന്ന ഗ്രഹസൂചനകളെ ‘സൂതികാ’ എന്നു പറയുന്നു। അവ ചക്രത്തിന് പുറത്തോ അകത്തോ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം; ഉർദ്ധ്വലോകങ്ങളിൽ ചിലപ്പോൾ ദൃശ്യം, ചിലപ്പോൾ അദൃശ്യം—മറ്റുവിധത്തിലും പ്രകടമാകും।

Verse 91

लग्राशयसमानांगोबालिखेटंसमोपि वा । चंद्रनंदांशवद्वर्णः शीर्षाद्यंगविभाग युक् ॥ ९१ ॥

അവന്റെ ശരീരം ലഗ്നരാശിയെപ്പോലെ സുസംഘടിതവും സമവുമാണ്, അല്ലെങ്കിൽ സമതുലിതമായി നിലകൊള്ളുന്നു। അവന്റെ വർണം ചന്ദ്രന്റെ ആനന്ദകര കിരണങ്ങളെപ്പോലെ ദീപ്തമാണ്; ശിരസ്സിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് അംഗവിഭാഗം ക്രമബദ്ധമാണ്।

Verse 92

शीर्षकं दक्श्रवे नासा कपोलहनवो मुखम् । कंठांसपार्श्वहृद्द्वोषः क्रोडंनाभिश्च बास्तिकाः ॥ ९२ ॥

തല, വലത് ചെവി, മൂക്ക്, കവിളുകളും താടിയും വായും; കഴുത്ത്, തോളുകൾ, പാർശ്വങ്ങൾ, ഹൃദയം, ഭ്രൂമധ്യദേശം; ഉദരം, നാഭി, മൂത്രാശയം—ഇവ ദേഹാവയവങ്ങളായി എണ്ണപ്പെടുന്നു।

Verse 93

शिंश्नापाते च वृषणौ जघने जानुनी तथा । जंघेपादौ चोभघयत्र त्र्यंशैः समुदितैर्वदेत् ॥ ९३ ॥

ലിംഗമൂലത്തിലും വൃഷണങ്ങളിലും; നിതംബങ്ങളിലും അതുപോലെ മുട്ടുകളിലും; കാൽത്തണ്ടുകളിലും പാദങ്ങളിലും—ഓരോ സ്ഥാനത്തും മൂന്നു ഭാഗങ്ങൾ ചേർന്ന അളവ്/സ്ഥാനം പ്രസ്താവിക്കണം।

Verse 94

पापयुक्ते व्रणस्तस्मिन्नंगे लक्ष्म च तद्युते । स्वर्क्षांशे स्थिरयुक्ते तु नैज आगंतुकोऽन्यथा ॥ ९४ ॥

പാപസൂചക ലക്ഷണമുള്ള അവയവത്തിൽ മുറിവുണ്ടായി അതോടൊപ്പം ദേഹചിഹ്നവും കണ്ടാൽ—അത് സ്വന്തം നക്ഷത്രാംശത്തിൽ സ്ഥിരയോഗത്തോടെയെങ്കിൽ ‘നൈജം’; അല്ലെങ്കിൽ ‘ആഗന്തുകം’ എന്നു കരുതണം।

Verse 95

मंदेऽनिलाश्मजो भौमे विषशस्राग्निजो बुधे । भुजेऽर्के काष्टपशुजो जेतुः श्रृंग्यजयोनिजः ॥ ९५ ॥

ശനിക്കു കാറ്റും കല്ലും നിന്നുള്ള നിമിത്തങ്ങൾ; ചൊവ്വയ്ക്കു ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ളത്; ബുധനു വിഷം, ആയുധം, അഗ്നി എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ളത്; ഗുരുവിനു സൂര്യൻ, മരം, മൃഗങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ളത്; ശുക്രനു കൊമ്പുള്ള ജീവികളും ഗർഭസ്ഥവും നിന്നുള്ള നിമിത്തങ്ങൾ।

Verse 96

यस्मिन्संज्ञास्रयः खेटा अंगेस्युस्तत्र निश्चितम् । व्रणोशुभकृतः पृष्टेतनौ राशिसमाश्रिते ॥ ९६ ॥

ഗ്രഹങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സംജ്ഞാസൂചക ആശ്രയമായി ഏത് അവയവത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നുവോ, അതേ അവയവത്തിൽ അശുഭകാരണം മൂലം മുറിവ് നിശ്ചയമായി ഉദ്ഭവിക്കുന്നു। ‘തനു’ സൂചനയിൽ രാശി ദേഹത്തിൽ ആശ്രയിച്ചാൽ ഫലം പൃഷ്ഠദേശത്ത് പ്രകടമാകും।

Verse 97

तिलकृन्मसकृदष्टसौम्यैर्युक्तश्च लक्ष्मवान् । चतुरस्रः पिंगदृक् च पैत्तिकोऽल्पकचो रविः ॥ ९७ ॥

തിലകവും ചെറിയ ശുഭ തിലചിഹ്നങ്ങളും ധരിച്ച്, അഷ്ട സൗമ്യലക്ഷണങ്ങളാൽ യുക്തനും ലക്ഷ്മീസമ്പന്നനുമായവൻ ‘രവി’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അവന്റെ ദേഹം ചതുരസ്രം, കണ്ണുകൾ പിംഗളം, പിത്തപ്രകൃതി, മുടി വിരളം.

Verse 98

वृतो वातकफी प्राज्ञो मंदवाक् शुभदृक् शशी । क्रृरदृक्तरुणो भौमः पैत्तिकश्चपलस्तथा ॥ ९८ ॥

‘ശശി’ (ചന്ദ്രൻ) വൃത്താകാരൻ, വാത-കഫപ്രധാനൻ, പ്രാജ്ഞൻ, മന്ദവാക്യൻ, ശുഭദൃഷ്ടിയുള്ളവൻ എന്നു പറയുന്നു. ‘ഭൗമ’ (ചൊവ്വ) ക്രൂരദൃഷ്ടിയുള്ളവൻ, യുവാവ്, പിത്തപ്രധാനൻ, ചപലൻ.

Verse 99

त्रिधानुपवृतिर्हास्यरुचिज्ञः श्लिष्टवाक्तथा । पिंगके श्लक्षणो दीर्घः कफीधीमान्गुरुर्मतः ॥ ९९ ॥

ത്രിവിധനിയമങ്ങളാൽ നിയന്ത്രിതമായ ചര്യയുള്ളവൻ, ഹാസ്യത്തിൽ എന്താണ് രുചികരം എന്നു അറിയുന്നവൻ, സുസംബദ്ധവും പരിഷ്കൃതവുമായ വാക്കുള്ളവൻ; പിംഗളനേത്രൻ, സുന്ദരസമചിതദേഹം, ദീർഘകായൻ, കഫപ്രകൃതി, തീക്ഷ്ണബുദ്ധി—ഇവനെയാണ് ‘ഗുരു’ എന്നു കരുതുന്നത്.

Verse 100

सुवपुर्लोचनः कृष्णवक्रकेशो भृगुः सुखी । दीर्घः कपिलदृड्भंदो निलीखरकचोलसः ॥ १०० ॥

അവൻ സുന്ദരദേഹിയും പ്രസന്നനയനനും; മുടി കറുപ്പും ചുരുളുമാണ്. ഭൃഗുവംശജനായ അവൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. അവൻ ദീർഘകായൻ, കപിലവർണ്ണൻ, ദൃഢാംഗൻ; നീലരേഖയും ചൂഡാകേശവും എന്ന വിശിഷ്ടചിഹ്നങ്ങളുള്ളവൻ.

Verse 101

स्नाय्वस्थिरक्तत्वक्शुक्रवसामज्जास्तु धातवः । मंदार्कचंद्रसोम्यास्पुजिज्जीवकुभुवः क्रमात् ॥ १०१ ॥

ധാതുക്കൾ—സ്നായു, അസ്ഥി, രക്തം, ത്വക്ക്, ശുക്രം, വസ, മജ്ജ. ഇവയുടെ അധിഷ്ഠാനശക്തികൾ ക്രമമായി മന്ദാ, അർക (സൂര്യൻ), ചന്ദ്രൻ, സോമ്യാ, പൂജീ, ജീവക, ഭുവ എന്നിങ്ങനെയാണ്.

Verse 102

चंद्रांगपापैर्भांत्यस्थैः सेंवुपापचतुष्टयैः । चक्रपूर्वापरे पापसौम्यैः कीटतनौ मृतिः ॥ १०२ ॥

ചന്ദ്ര-നക്ഷത്രങ്ങളോടും ഗ്രഹസ്ഥാനങ്ങളോടും ബന്ധപ്പെട്ട പാപങ്ങൾകൊണ്ടും, നാല് പ്രത്യേക പാപസമൂഹങ്ങളാലും, മുൻപും പിന്നും യുഗങ്ങളിൽ ക്രൂര–സൗമ്യമായി വിഭാഗിക്കപ്പെട്ട പാപങ്ങളാലും—ജീവൻ കീടദേഹത്തിൽ തന്നെ മരണത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 103

उदयास्तगतौ पापौ चंद्रः क्रूरयुतैः शुभैः । न चेद्दृष्टस्तदा मृत्युर्जातस्य भवति ध्रुवम् ॥ १०३ ॥

ജനനസമയത്ത് ചന്ദ്രൻ ഉദയത്തിലും അസ്തമയത്തിലും പാപഗ്രഹസംഗംകൊണ്ട് പീഡിതനായി, ശുഭഗ്രഹദൃഷ്ടി ലഭിക്കാതിരുന്നാൽ—ജനിച്ച ശിശുവിന് മരണം നിശ്ചയമാണ്।

Verse 104

क्षीणेऽब्जे व्ययगे पापैर्लग्नाष्टस्थैः शुभा न चेत् । केंद्रेषु वाब्जोसंयुक्तः स्मरांत्यमृतिलग्नगः ॥ १०४ ॥

‘അബ്ജ’ (ശുക്രൻ) ക്ഷീണിച്ച് വ്യയഭാവത്തിൽ (12-ാം) ഇരിക്കയും, ലഗ്നത്തിലും അഷ്ടമത്തിലും പാപഗ്രഹങ്ങൾ നിലകൊള്ളുകയും ശുഭപ്രഭാവം ഇല്ലാതിരിക്കയും ചെയ്താൽ; പ്രത്യേകിച്ച് ശുക്രൻ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഗ്രഹസംഗമത്തോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ—ലഗ്നം അന്ത്യസ്മരണയും മരണവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 105

केंद्राद्या हस्त सन्खेटैरदृष्टो मृत्युदस्तथा । षष्टेमेब्जेऽसदृष्टेसद्यो मृत्युः शुभेक्षिते ॥ १०५ ॥

ഹസ്ത-സംഖ്യാ രീതിയിൽ നിർണ്ണയിക്കുന്ന ഗ്രഹദൃഷ്ടി/ആധാരം കേന്ദ്രാദി പ്രധാനസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇല്ലെങ്കിൽ—ആ യോഗം മരണദായകം. അതുപോലെ 6-ാം, 11-ാം ഭാവങ്ങൾ ദൃഷ്ടിയില്ലെങ്കിൽ ഉടൻ മരണം; ശുഭദൃഷ്ടിയുണ്ടെങ്കിൽ ഫലം മംഗളം.

Verse 106

समाष्टके मिश्रखेटैर्दृष्टे मृतिः शिशोः । क्षीणेब्जेंगे रन्ध्रकेन्दे पापे पापान्तरस्थिते ॥ १०६ ॥

അഷ്ടമഭാവത്തിൽ മിശ്രഗ്രഹദൃഷ്ടി വന്നാൽ ശിശുവിന്റെ മരണസൂചനയാകുന്നു. അതുപോലെ ക്ഷീണഗ്രഹം ജലരാശിഭാഗത്തിൽ ഇരിക്കയും, പാപഗ്രഹം അഷ്ടമ (രന്ധ്ര)ത്തിലും കേന്ദ്രത്തിലും നിലകൊണ്ട് മറ്റു പാപഗ്രഹങ്ങൾക്കിടയിൽ കുടുങ്ങിയിരിക്കയും ചെയ്താൽ—മരണലക്ഷണം സംഭവിക്കുന്നു।

Verse 107

भूद्यूननिधने वाब्जे लग्नेऽप्येवं शिशोर्मृतिः । पापैश्चन्द्रास्तगैर्मात्रा सार्द्धं सदृष्टिमंतरा ॥ १०७ ॥

ജന്മസമയത്ത് ചന്ദ്രൻ മരണഭാവത്തിൽ നിലകൊള്ളുകയോ, കുംഭലഗ്നത്തിലും ഇത്തരത്തിലുള്ള ദുഷ്ടയോഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയോ ചെയ്താൽ ശിശുമരണം സൂചിതമാകുന്നു. കൂടാതെ ചന്ദ്രൻ അസ്തഗതനായി പാപഗ്രഹപീഡിതനായി, ശുഭദൃഷ്ടിയുടെ സംരക്ഷണം ഇല്ലെങ്കിൽ, മാതാവിനോടൊപ്പം ശിശുവും നശിക്കും എന്നു പറയുന്നു.

Verse 108

शुभादृष्टे भान्त्यगेब्जे त्रिकोणोपरतैः खलैः । सग्नस्थे वा विधौपापैरस्तस्थैर्मृतिमाप्नुयात् ॥ १०८ ॥

ശുഭദൃഷ്ടിയുണ്ടായിട്ടും ഒരു ഗ്രഹം ശത്രുരാശിയിൽ ദീപ്തമായി നിലകൊണ്ട് ത്രികോണങ്ങളിലെ പാപഗ്രഹങ്ങൾ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടാൽ; അല്ലെങ്കിൽ ചന്ദ്രൻ ലഗ്നത്തിൽ തന്നെയിരുന്നിട്ടും പാപഗ്രഹപീഡനാൽ അസ്തഗതനായാൽ—അത്തരം യോഗത്തിൽ മരണപ്രാപ്തി പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 109

ग्रस्तेऽब्जेऽसद्भिरष्टस्थै सृज्यवात्मजयोर्मृतिः । लग्ने रवौ तु शस्रेण सवीर्यासद्भिरष्टगैः ॥ १०९ ॥

ചന്ദ്രൻ ഗ്രസ്തനായി (ഗ്രഹണഗ്രസ്തനായി) ഇരിക്കുകയും അഷ്ടമഭാവത്തിൽ പാപഗ്രഹങ്ങൾ നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്താൽ, ജാതകനും അവന്റെ പുത്രനും മരണസൂചനയുണ്ട്. കൂടാതെ ലഗ്നത്തിൽ സൂര്യൻ ഇരിക്കയും അഷ്ടമത്തിൽ ശക്തിയുള്ള പാപഗ്രഹങ്ങൾ ഇരിക്കയും ചെയ്താൽ, ആയുധമൂലം മരണം എന്നു പറയുന്നു.

Verse 110

कर्केन्द्वीज्ययुते लग्ने केंद्रे सौम्ये च भार्गवे । शषैस्त्र्यरीशगैरायुरमितं भवति ध्रुवम् ॥ ११० ॥

കർക്കട ലഗ്നത്തിൽ ചന്ദ്രനും ഗുരുവും യുക്തരായി, കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ശുഭഗ്രഹങ്ങളോടൊപ്പം ശുക്രനും നിലകൊള്ളുകയാണെങ്കിൽ—അത്തരം ഗ്രഹയോഗങ്ങളാൽ ആയുസ്സ് നിശ്ചയമായും അത്യന്തം ദീർഘവും അമിതവുമാകുന്നു.

Verse 111

वंर्गोत्तमे मीनलग्ने वृषेऽब्जे तत्त्वलिप्सिके । स्वतुंगस्थेष्वशेषेषु परमायुः प्रकीर्तितम् ॥ १११ ॥

മീന ലഗ്നം വർഗോത്തമമായിരിക്കെ, ചന്ദ്രൻ വൃഷഭത്തിൽ ഇരിക്കുകയും കുംഭത്തിൽ തത്ത്വലിപ്സ (സത്യതത്ത്വാഭിലാഷം) യോഗം ഉണ്ടാകുകയും; കൂടാതെ എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ഉച്ചസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുകയാണെങ്കിൽ—പരമായുസ്സ് പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 112

शुभैर्दृष्टः सवीर्योगे केंद्रस्थे चायुरर्थदः । स्वच्चोब्जे स्वर्क्षगैः सौम्यैः सवीर्येंगाधिपे तनौ ॥ ११२ ॥

ഒരു ഗ്രഹം ശുഭഗ്രഹങ്ങളുടെ ദൃഷ്ടിയാൽ അനുഗ്രഹിതനായി, സ്വന്തം ബലത്തോടുകൂടി യുക്തനായി കേന്ദ്രസ്ഥാനത്തിൽ ഇരുന്നാൽ, അത് ആയുസ്സും സമൃദ്ധിയും നൽകുന്നു. അത് നിർമ്മലമായി സ്വരാശിയിലോ ഉച്ചസ്ഥാനത്തിലോ സൗമ്യഗ്രഹങ്ങളോടൊപ്പം ഇരിക്കുകയും, ബലവാനായ ലഗ്നാധിപൻ ലഗ്നത്തിൽ ഇരിക്കുകയും ചെയ്താൽ ദേഹത്തിൽ ദൃഢമായ പ്രാണശക്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 113

षष्ट्यब्दकेंद्रसौम्येभेष्टशुद्धे सप्ततिर्गुरौ । मूलत्रिकोणगैः सौम्यैर्गुरो स्वोच्चसमन्विते ॥ ११३ ॥

ഷഷ്ട്യബ്ദ-ബിന്ദു കേന്ദ്രസ്ഥാനത്ത് ഇരുന്നു ശുഭഗ്രഹങ്ങളോടുകൂടി യുക്തനാകുകയും, സപ്തതി സ്ഥാനത്ത് ഗുരു നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്താൽ; കൂടാതെ സൗമ്യഗ്രഹങ്ങൾ തങ്ങളുടെ മൂലത്രികോണം രാശികളിൽ ഇരിക്കുകയും, ഗുരു സ്വോച്ചസ്ഥിതിയോടും കൂടിയിരിക്കുകയുമെങ്കിൽ—അത് ശുഭഫലദായക യോഗമെന്ന് പറയുന്നു।

Verse 114

लग्नाधिपे बलयुतशीत्यब्दं त्वायुरीरितम् । सवीर्ये सत्सु केंद्रेषु त्रिंशच्छुद्धियुतेऽष्टमे ॥ ११४ ॥

ലഗ്നാധിപൻ ബലയുക്തനായാൽ ആയുസ്സ് എൺപത് വർഷമെന്ന് പറയുന്നു. അവൻ വീര്യവാനായി കേന്ദ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുകയും, അഷ്ടമഭാവം ത്രിംശത്-ശുദ്ധി (ബലമാനം/ശുദ്ധത) യുക്തമാകുകയും ചെയ്താൽ, പൂർണ്ണായുസ്സ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 115

लयेशे धर्मगेजीवेष्टस्थे क्रूरक्षिते जिताः । लग्नाष्टमेशावष्टस्थौ भाब्दमायुः करौ मतौ ॥ ११५ ॥

ലയേശൻ (ശനി) ധർമ്മഭാവത്തിൽ (ഒൻപതാം) ഇരിക്കുകയും, ഗുരു അഷ്ടമത്തിൽ നിലകൊള്ളുകയും, ക്രൂരഗ്രഹമായ കുജൻ (ചൊവ്വ) പരാജിതനാകുകയും ചെയ്താൽ; കൂടാതെ ലഗ്നാധിപനും അഷ്ടമാധിപനും ഇരുവരും അഷ്ടമത്തിൽ ഇരുന്നാൽ—ആചാര്യന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ആയുസ്സ് വെറും ഒരു വർഷം മാത്രമെന്നു കരുതുന്നു।

Verse 116

लग्नेऽशुभेज्यौ ग्लौदृष्टौ मृत्यौ कश्चन चाकृतिः । धर्मांगस्थेशनौ शुक्रे केंद्रेऽब्जे व्ययधर्मगे ॥ ११६ ॥

ലഗ്നം അശുഭം കൊണ്ട് പീഡിതമാകുകയും, ഗുരുവും അശുഭാവസ്ഥയിൽ ഇരിക്കുകയും, ചന്ദ്രൻ ക്രൂരഗ്രഹദൃഷ്ടിയിൽപ്പെടുകയും ചെയ്താൽ—മരണസൂചകമായ ഒരു പ്രത്യേക യോഗം ഉണ്ടാകുന്നു. കൂടാതെ ശനി ധർമ്മാംഗസ്ഥാനത്ത്, ശുക്രൻ കേന്ദ്രത്തിൽ, ബുധൻ വ്യയ (ദ്വാദശ)യും ധർമ്മ (നവമ) ഭാവങ്ങളിലും ഇരുന്നാലും മരണലക്ഷണമെന്നു പറയുന്നു।

Verse 117

शताब्दं गीष्पतौ कर्के कटकस्थसितेज्ययोः । लयेशेंगे शुभैर्हीनेऽष्टमे रवाब्धिमितं वयः ॥ ११७ ॥

ഗുരു കർക്കടകത്തിൽ ഇരിക്കയും, ചന്ദ്രനും ഗുരുവും രണ്ടും കർക്കടകത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുകയും ചെയ്താൽ ശതവർഷായുസ്സ് ലഭിക്കുന്നു. എന്നാൽ ലഗ്നാധിപൻ ദുർബലനും ശുഭപ്രഭാവരഹിതനും ആണെങ്കിൽ, അഷ്ടമഭാവപ്രകാരം ആയുസ്സ് വെറും പന്ത്രണ്ടു വർഷം മാത്രമെന്നു കണക്കാക്കുന്നു.

Verse 118

लग्ने शेष्टमगेष्टेशे तनुस्थे पंचवत्सरम् । कवीज्ययोगे सौम्याब्जौ लग्ने मृत्यौ च स्वेषवः ॥ ११८ ॥

ലഗ്നാധിപനും അഷ്ടമാധിപനും രണ്ടും ദേഹസ്ഥാനമായ ലഗ്നത്തിൽ ഇരുന്നാൽ അഞ്ചുവർഷായുസ്സെന്ന് പറയുന്നു. കൂടാതെ ശുക്ര-ഗുരു യോഗം ഉണ്ടായി ബുധനും ചന്ദ്രനും ലഗ്നത്തിൽ ഇരുന്നാൽ, മരണം ലഗ്നത്തിലൂടെയേ സൂചിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 119

एतद्योगजमायुः स्यादथ स्पष्टमुदीयते । सूर्याधिक बले पैंडं निसर्गाञ्च विधोर्बले ॥ ११९ ॥

ഇത് യോഗജമായ ആയുസ്സെന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി വ്യക്തമായി പറയുന്നു—സൂര്യബലം മേലായാൽ പൈണ്ഡ (ഗണിത) ആയുസ്സ് സ്വീകരിക്കണം; ചന്ദ്രബലം മേലായാൽ നിസർഗ (സ്വാഭാവിക) ഭാഗം സ്വീകരിക്കണം.

Verse 120

अंशायुः सबले लग्ने तत्साधनमथो श्रृणु । गोब्जास्तत्त्वतिथी सूर्यास्तिथिः स्वर्गा नखाः क्रमात् ॥ १२० ॥

ലഗ്നം ബലവാനായാൽ അംശങ്ങളാൽ ആയുസ്സ് (അംശായു) നിർണ്ണയിക്കുന്നു. ഇനി അതിന്റെ കണക്കുകൂട്ടൽ രീതി കേൾക്കുക—ക്രമമായി ‘ഗോ’, ‘അബ്ജ’, ‘തത്ത്വ’, ‘തിഥി’, ‘സൂര്യ’, ‘തിഥി’, ‘സ്വർഗ’, ‘നഖ’ എന്നിങ്ങനെ പദങ്ങൾ സംഖ്യകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 121

नखा विधुर्द्वावंकाश्च धृतिः स्वाक्षिखमार्गणाः ॥ १२१ ॥

‘നഖ’ എന്ന പദം ചന്ദ്രനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ‘ദ്വൗ’ എന്നത് രണ്ട് എന്ന സംഖ്യ. ‘ധൃതി’ എന്നത് സ്ഥിരത; ‘സ്വാക്ഷി’ എന്നത് സ്വന്തം കണ്ണ്; ‘മാർഗണാ’ എന്നത് മാർഗ്ഗാന്വേഷണം എന്നാണ് പറയുന്നത്.

Verse 122

पिंडे निसर्गे रवोच्चे नो ग्रहः षट्भाल्पको यदा । चक्रशुद्धस्तदा ग्राह्येस्यांशा आयुषिसंमताः ॥ १२२ ॥

ജന്മസമയത്തെ പിണ്ഡ-നിസർഗത്തിൽ സൂര്യൻ ഉച്ചസ്ഥാനത്തിലല്ലാതെയും, ഒരു ഗ്രഹവും ഷഡ്ഭാഗംകൊണ്ട് ദുർബലമല്ലാതെയും ഇരുന്നാൽ, ജാതകചക്രം ‘ശുദ്ധം’ എന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; ആയുസ് നിർണ്ണയത്തിന് അംഗീകരിച്ച അംശങ്ങളേ സ്വീകരിക്കേണ്ടത്।

Verse 123

अंशोनाः शंत्रुभे कार्या ग्रहं वक्रगतिं विना । मंदशुक्तौ विनार्द्धोना ग्रहस्यास्तंगतस्य च ॥ १२३ ॥

അശുഭ/ശത്രു-യോഗത്തിൽ ഗ്രഹഫലം ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട അംശം കുറച്ചതായി കണക്കാക്കണം—അത് വക്രഗതിയിലല്ലെങ്കിൽ. മന്ദസ്ഥിതിയിലും, അസ്തമായ (അദൃശ്യ/ദഗ്ധ) ഗ്രഹത്തിനും ബലം പകുതിയായി കുറഞ്ഞതായി ധരിക്കണം।

Verse 124

हानिद्वयेऽधिकाः कार्या यदा क्रूरस्तनौ तदा । विहायारीनंशाद्यैर्हन्यादायुर्लवान् भजेत् ॥ १२४ ॥

രണ്ടുതരം നഷ്ടം നേരിട്ടാൽ കുറവ് നഷ്ടം തന്നെയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടത്. ക്രൂരശത്രു സ്വന്തം ദേഹത്തെ ആക്രമിക്കുമ്പോൾ, മടിമറന്ന് അത്തരം ശത്രുക്കളെയും മറ്റും നശിപ്പിച്ച് ആയുസ്സിന്റെ ഭാഗം സംരക്ഷിക്കണം।

Verse 125

भगणांशैर्लब्धहीनास्तेषां कार्या विचक्षणैः । पापस्यांशाः समग्रोना सौम्यस्यार्द्धविवर्जिताः ॥ १२५ ॥

ഗ്രഹഗണങ്ങളുടെ വിഭാഗ-അംശങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചതിൽ കുറവ് വന്നാൽ, അതിന്റെ മൂല്യം വിവേകികൾ കണക്കാക്കണം. പാപബന്ധമുള്ള അംശങ്ങൾ പൂർണ്ണമെന്നു എടുത്താലും കുറവോടെ; സൗമ്യബന്ധമുള്ള അംശങ്ങൾ പകുതി ഒഴിവാക്കി സ്വീകരിക്കണം।

Verse 126

स्पष्टास्तेंशाः खषट्त्र्यासा गुणयित्वा स्वकैर्गणैः । वर्षाणि शेषमर्कध्नं हारात्संमासकाः स्मृताः ॥ १२६ ॥

വ്യക്തമായി പറഞ്ഞ അംശങ്ങളെ അവയുടെ അവയുടെ ഗുണകങ്ങളാൽ ഗുണിച്ചാൽ ശേഷിക്കുന്നതു വർഷങ്ങൾ; ‘അർക്കധ്ന’ എന്ന നിലയിൽ ശേഷിക്കുന്നതു ഹാര (ഭാജകം) പ്രകാരം എണ്ണപ്പെട്ട മാസങ്ങളായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 127

तच्छेषश्च त्रिगुणितः तेनैवाप्तं दिनानि च । शेषे षष्ट्या हते भक्ते हारेण घटिकादिकम् ॥ १२७ ॥

ആ ശേഷത്തെ ത്രിഗുണമാക്കിയാൽ അതിനാൽ തന്നെ ദിവസങ്ങളുടെ എണ്ണം ലഭിക്കുന്നു. ശേഷിച്ച ഭാഗം അറുപതുകൊണ്ട് ഗുണിച്ച് ഭാജകത്തിൽ വിഭജിച്ചാൽ ഘടിക മുതലായ സൂക്ഷ്മകാലമാനം ലഭിക്കും.

Verse 128

हित्वा भाज्यंगभागादीन्कलीकृत्य खखाक्षिभिः । भजेद्वर्षाणि शेषे तु गुणिते द्वादशादिभिः ॥ १२८ ॥

ഭാജ്യത്തിലെ അംശഭാഗങ്ങളും ഭിന്നഭാഗങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ‘ഖ-ഖ-അക്ഷി’ സംഖ്യകളാൽ ശേഷത്തെ കലിയുഗ-ഗണനയായി മാറ്റി വർഷങ്ങൾ കണക്കാക്കണം. ശേഷമുണ്ടെങ്കിൽ അത് പന്ത്രണ്ട് മുതലായ ഘടകങ്ങളാൽ ഗുണിക്കണം.

Verse 129

द्विसप्तांशे च मासादिलग्रायुर्जायते स्फुटम् । अशायुषी सलग्नानां खेटानामंशका हृताः ॥ १२९ ॥

ദ്വിസപ്താംശത്തിൽ മാസം മുതലായ ഘടകങ്ങളോടും ലഗ്നത്തോടും ബന്ധപ്പെട്ട ആയുസ്സ് വ്യക്തമായി നിർണ്ണയിക്കപ്പെടുന്നു. ‘അശായുഷീ’ ലഗ്നങ്ങളിൽ ഗ്രഹങ്ങളുടെ നിശ്ചിത അംശങ്ങൾ കുറയ്ക്കണം.

Verse 130

खयुगैरायुरंशाः स्युस्तत्संस्कारं वदामि ते । ग्रहनलग्नं षड्रात्यं चेत्संस्कारोऽन्यथा नहि ॥ १३० ॥

ഖയുഗങ്ങളാൽ ആയുസ്സിന്റെ അംശങ്ങൾ സൂചിക്കപ്പെടുന്നു; അതിന്റെ സംസ്കാരം ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു. ഗ്രഹണകാലത്ത് ലഗ്നം ആറു രാത്രികൾ നിലനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ സംസ്കാരം ചെയ്യണം; അല്ലെങ്കിൽ അങ്ങനെ വേണ്ട.

Verse 131

तदंशः स्वाग्नयो भक्ता लब्धोनोभूर्गुणो भवेत् । यदैकाल्यं तदास्तांशाः स्वाग्र्याप्तोना च भूर्गुणः ॥ १३१ ॥

ആ അംശം സ്വന്തം അഗ്നികളിലും ഭക്തജനങ്ങളിലും വേർതിരിച്ച് ലഭിക്കുകയോ അർപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താൽ പുണ്യം മഹത്തായി വർധിക്കില്ല. എന്നാൽ ഒരൊറ്റ ഏകീകൃത അർപ്പണമായി (ഐകാല്യം) സമർപ്പിച്ചാൽ ആ അംശങ്ങൾ ശ്രേഷ്ഠഫലത്തെ പ്രാപിച്ച് പുണ്യം ഭൂരിഗുണമായി വർധിക്കും.

Verse 132

सौमयस्यार्द्धेन पापस्य समग्रेणेति निश्चयः । गुमकध्नाश्चायुरंशाः संस्कारोऽयमुदाहृतः ॥ १३२ ॥

ഈ സംസ്കാരം സൗമ്യയാഗഫലത്തിന്റെ പകുതി ഫലം നൽകുകയും പാപം സമ്പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നു നിശ്ചയമായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ക്ഷയാദി രോഗങ്ങളെ അകറ്റി ആയുസ്സിന്റെ അംശങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുന്നു—ഇതാണ് ഈ സംസ്കാരം എന്നു പറഞ്ഞു॥१३२॥

Verse 133

आयुरंशकलाभक्ताद्विंशत्याब्दा इनाहतम् । शेषं द्विशतभक्तं स्युर्मासाः शेषा दिनादिकम् ॥ १३३ ॥

ആയുസ്സിനെ അംശ-കലകളായി വിഭജിച്ച് ലഭിക്കുന്ന ഭാഗഫലം ഇരുപതോടെ ഗുണിച്ചാൽ വർഷങ്ങളുടെ എണ്ണം ലഭിക്കും. ശേഷിപ്പിനെ ഇരുനൂറോടെ വിഭജിച്ചാൽ ഭാഗഫലം മാസങ്ങൾ; പിന്നെ ശേഷിക്കുന്നത് ദിനാദി (സൂക്ഷ്മ അളവുകൾ) ആകുന്നു॥१३३॥

Verse 134

लग्नायुरंशास्त्रिगुणा दिग्भिक्ता स्युः समास्ततः । शेषेऽर्कादिगुणे भक्ते दिग्भर्मासादिकं भवेत् ॥ १३४ ॥

ലഗ്നത്തിന്റെയും ആയുസ്സിന്റെയും അംശങ്ങളെ മൂന്നിരട്ടി ചെയ്ത് ദിക്കുകളാൽ വിഭജിച്ചാൽ ആകെ അളവ് ലഭിക്കും. ശേഷിപ്പിനെ സൂര്യാദി (ഗ്രഹകാരക) ഘടകങ്ങളാൽ വിഭജിച്ചാൽ ദിഗ്ഭാഗം മുതലായ വിഭാഗങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു॥१३४॥

Verse 135

सबलेंगेभतुल्याब्दैर्युतमायुर्भवेत्स्फुटम् । अंशद्विध्नमक्षांशं मासाः खत्र्यादिसंगुणात् ॥ १३५ ॥

കാരകങ്ങൾ സബലമായാൽ കണക്കാക്കിയ ആയുസ്സ് വ്യക്തമാകും; സിംഹാദി രാശിക്ക് തുല്യമായ വർഷങ്ങൾ ചേർക്കണം. അക്ഷാംശത്തെ അംശങ്ങളിൽ ഇരട്ടിയാക്കി ‘ഖ’ മുതലായ സ്ഥിരാങ്കങ്ങളാൽ ഗുണിച്ചാൽ ഫലം മാസരൂപത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു॥१३५॥

Verse 136

शेषा दिनादिकं योज्यं नैतत्पिंडनिसर्गयोः । लग्नार्कचन्द्रमध्ये तु यो बली तद्दशा पुरा ॥ १३६ ॥

ശേഷിക്കുന്ന ഭാഗം ദിനാദിയായി ചേർക്കണം—പിണ്ഡവും നിസർഗവും എന്ന കേസുകളിൽ ഇത് ബാധകമല്ല. എന്നാൽ ലഗ്നം, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ ഇവയിൽ ഏത് ബലവാനോ, അവന്റെ ദശ ആദ്യം പ്രയോഗിക്കണം॥१३६॥

Verse 137

ततः केंद्रादिगानां तु द्वित्र्यादौ सबलस्य च । बह्वायुर्यो वीर्यसाम्येर्काद्युतस्य प्राक् याचकः ॥ १३७ ॥

അനന്തരം കേന്ദ്രാദി ഭാവങ്ങളിൽ ദ്വിതീയ, തൃതീയാദികൾ ബലവാന്മാരായാൽ ആയുസ്സ് ദീർഘമാകും. ബലം സമമായാൽ ആദ്യം ഉദിക്കുന്നതുതന്നെ സൂര്യാദി-ബന്ധമുള്ള പ്രധാന ഫലദാതാവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 138

षड्वर्गार्द्धस्य त्रिंशस्य त्रिकोणगश्च स्मरगः । सप्तमासस्य तूर्यस्य चतुरस्रगतस्य च ॥ १३८ ॥

ഷഡ്വർഗത്തിന്റെ അർദ്ധരൂപമായ ത്രിംശാംശത്തിൽ ത്രികോണസ്ഥിതമായ ‘സ്മരഗ’ (കാമബന്ധ) ഘടകം പറയപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ ‘തൂര്യ’ എന്നു വിളിക്കുന്ന സപ്തമാംശം ചതുരസ്ര (ചതുരം) രൂപത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്നും പറയുന്നു.

Verse 139

क्रमः केंद्रादिकोऽत्रापि द्वित्र्यादौ सबलस्य च । पाकपस्याब्धिनागाश्च ह्यर्णवा सहगस्य च ॥ १३९ ॥

ഇവിടെയും ക്രമം കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ദ്വിതീയ, തൃതീയാദികളിൽ ഗ്രഹബലം പരിഗണിക്കുന്നു. ഫലങ്ങൾ ഗ്രഹത്തിന്റെ ‘പാക’ (പരിപാകം) അനുസരിച്ച് ഗ്രഹിക്കണം; കൂടാതെ സമുദ്രം, നാഗരാജങ്ങൾ, അർണവം മുതലായ സൂചനകളും സഹഗ ഘടകങ്ങളും ചേർത്ത്.

Verse 140

त्रिकोणस्थस्य चाष्टाक्षिसूर्याद्यूनगतस्य च । तुर्याष्टगस्य तु स्वर्गा गुणकाः परिकीर्तिताः ॥ १४० ॥

ത്രികോണസ്ഥിതനായവനും ‘അഷ്ടാക്ഷി’ യോഗസ്ഥിതനായവനും, സൂര്യാദികളേക്കാൾ കുറവ് ഗതിയുള്ളവനും—ഇവരുടെ ഗുണകങ്ങളായി ‘സ്വർഗങ്ങൾ’ പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 141

दशागुणैर्हता भक्त्या गुणैक्येन समागताः । शेषेऽर्कादिहते भक्ते मासाद्यैक्येन नारद ॥ १४१ ॥

ഭക്തി ദശഗുണ വിഭേദത്തെ കീഴടക്കുമ്പോൾ ഗുണൈക്യം ലഭിക്കുന്നു. ശേഷിക്കുന്ന ഭക്തിയും സൂര്യതാപത്തിൽ മല ദഹിക്കുന്നതുപോലെ ക്ഷയിച്ചാൽ, ഹേ നാരദാ, മാസമാത്രത്തിൽ പൂർണ്ണ ഏകത്വം സിദ്ധമാകുന്നു.

Verse 142

अंतर्दशासु विदशास्तासु चोपदशास्तथा । दशेशमित्रस्वोच्चक्षंगोब्जोब्ध्येकाद्रिवृद्धिगः ॥ १४२ ॥

അന്തർദശ, വിശേഷദശ, ഉപദശ എന്നിവയിൽ ദശാധിപൻ മിത്രരാശിയിലോ സ്വരാശിയിലോ ഉച്ചസ്ഥാനത്തിലോ ശുഭവർഗങ്ങളിൽ ബലവാനായിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ വർദ്ധിയും അഭിവൃദ്ധിയും നൽകുന്നു।

Verse 143

शुभगो यद्भगस्तद्भिस्न्वादिस्थेन तद्धिकृत् । प्रोक्तेतरस्थानगतस्तत्तद्भावक्षयं करः ॥ १४३ ॥

‘ശുഭഗ’ എന്ന രൂപത്തിൽ അർത്ഥം ‘ഭാഗ്യവാൻ’. എന്നാൽ അതേ പദം സ്ന്വാദി-ഗണപ്രത്യയത്തോടെ ചേർന്നാൽ കർത്തൃവാചകമായി ‘ആ ഫലം ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ’ എന്നർത്ഥം വരുന്നു. പ്രസ്താവിച്ച പദം മറ്റൊരു സ്ഥാനത്ത് വന്നാൽ, അതേ ഭാവത്തിന്റെ ക്ഷയം അല്ലെങ്കിൽ നാശം സൂചിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 144

खगस्य यद्भवेद्द्रव्यं भावभे क्षणयोगजम् । जीविकादिफलं सर्वं दशायां तस्य योजयेत् ॥ १४४ ॥

ഗ്രഹം ഭാവത്തിലും നക്ഷത്രത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നതിലും ക്ഷണികയോഗങ്ങളിലും നിന്നു ഉദിക്കുന്ന ധനഫലം—ജീവിക മുതലായ എല്ലാം—ആ ഗ്രഹത്തിന്റെ ദശയിലേക്കു തന്നെ ചേർക്കണം।

Verse 145

विशन्यापदशायां यो वैरिदृष्टो विपत्तिकृत् । शुभमत्रेक्षितश्चेष्टसद्वर्गस्थश्च यो ग्रहः ॥ १४५ ॥

അശുഭമോ ആപദ്-ദശയിലോ ശത്രുദൃഷ്ടിയാൽ പീഡിതനായ ഗ്രഹം വിപത്തുണ്ടാക്കുന്നു. എന്നാൽ അതേ ഗ്രഹം ശുഭദൃഷ്ടി ലഭിച്ച് ഷഡ്വർഗങ്ങളിൽ ഉത്തമസ്ഥാനത്ത് നിലകൊള്ളുമ്പോൾ ശുഭഫലം നൽകുന്നു।

Verse 146

तत्काले बलवानापन्नाशकृत्समुदाहृतः । यस्याष्टवर्गजं चापि फलं पूर्णशुभं भवेत् ॥ १४६ ॥

അപ്പോൾ ‘ആപന്നാശകൃത്’ എന്ന ശക്തമായ പരിഹാരവിധി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അത് ചെയ്യുന്നവന് അഷ്ടവർഗജന്യ ഫലം പൂർണ്ണമായി ശുഭമായി സിദ്ധിക്കുന്നു।

Verse 147

यश्च मूर्तितनुग्लावो वृद्धिगः स्वोच्चभस्थितः । स्वत्रिकोणसुहृद्भस्थस्तस्य मध्यमसत्फलम् ॥ १४७ ॥

ഒരു ഗ്രഹം ദേഹബലത്തിൽ ക്ഷീണമായിരുന്നാലും, വർദ്ധി നിലയിൽ നിന്ന് സ്വരാശി, ഉച്ചരാശി, സ്വത്രികോണം അല്ലെങ്കിൽ മിത്രരാശിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്താൽ, അത് മിതമായ ശുഭഫലം നൽകുന്നു।

Verse 148

श्रेष्ठं शुभतरं वाच्यं विपरीतगतस्य तु । नेष्टमुत्कटमिष्टं तु स्वल्पं ज्ञात्वा बलं वदेत् ॥ १४८ ॥

വിപഥഗാമിയായവനോട് ശ്രേഷ്ഠവും അത്യന്തം മംഗളകരവും ആയ വാക്കുകളേ പറയേണ്ടത്. അസ്വാദ്യമായോ കഠിനമായോ വാക്കുകൾ പറയരുത്; സ്വന്തം ബലം അല്പമാണെന്ന് അറിഞ്ഞ് മൃദുവായി സംയമത്തോടെ സംസാരിക്കണം।

Verse 149

चरे सन्मध्यदुष्टाभ्यामंगभंगे विपर्ययात् । स्थिरे नेष्टष्टमध्या च होरायास्त्र्यं शकैः फलम् ॥ १४९ ॥

ചര രാശികളിൽ ഹോറാഫലം ശുഭം, മധ്യമം, ദുഷ്ടം എന്നിങ്ങനെ പറയുന്നു; എന്നാൽ അംഗഭംഗം (പരിക്ക്) സംഭവത്തിൽ സൂചനകൾ വിപരീതമായി ഗ്രഹിക്കണം. സ്ഥിര രാശികളിൽ ഫലം അനിഷ്ടം, പ്രത്യേകിച്ച് അഷ്ടമവും മധ്യവും ബന്ധപ്പെട്ടാൽ. ഇങ്ങനെ ശകർ ഹോറയുടെ ത്രിവിധ ഫലം ഉപദേശിച്ചു।

Verse 150

स्वामीज्यज्ञयुता होरा दृष्टा वा सत्पलावहा । विनाश दृष्टयुक्ता च पापांतरगतान्यथा ॥ १५० ॥

ഹോറാ സ്വാമി-ആരാധനയും യജ്ഞവും ചേർന്നതായി കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ അത് ശുഭഫലം നൽകും. എന്നാൽ വിനാശസൂചനയോടൊപ്പം കാണപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ നാശത്തിലേക്ക് നയിക്കും; അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു പാപാവസ്ഥയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം സൂചിപ്പിക്കും।

Verse 151

प्राग्ध्वांक्षा बंधु मृत्याय तयोर्द्यूने रविः स्वभात् । वक्रात्स्वादिवसाञ्चार्के शुक्राद्यूनां तु षड्रतः ॥ १५१ ॥

പൂർവാർദ്ധത്തിൽ ക്ഷയിക്കുന്ന തിഥി ബന്ധുക്കൾക്കു അശുഭവും മരണകാരകവുമെന്നു കരുതുന്നു. അതേ ദിനവിഭാഗത്തിൽ സൂര്യൻ തന്റെ സ്വപ്രഭയാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. സൂര്യഗതി വക്രമായാൽ ‘സ്വാദി’ തിഥി മുതൽ ആരംഭിച്ച് ശുക്രാദി ഗ്രഹങ്ങളുടെ രത/കാലമാനം ആറിരട്ടിയെന്ന് പറയുന്നു।

Verse 152

धर्मध्यायारिगो जीवादिकत्र्यारिगो विधोः । पृध्यंत्यधीतपाः सुज्ञा ततोवृद्ध्यंत्यबंधुराः ॥ १५२ ॥

ധർമ്മവും ധ്യാനവും വിരോധിക്കുന്നവരും ജീവഹിംസകരുമായ പ്രഭുവിന്റെ ശത്രുക്കളെ വിഷയമാക്കി സുസജ്ഞരും അധ്യയന-തപസ്സിൽ നിഷ്ഠിതരുമായ തപസ്വികൾ വാദിക്കുന്നു; ആ വിവാദത്തിൽ നിന്ന് സൗഹൃദബന്ധമില്ലാത്ത കലഹപ്രിയർ മാത്രമേ വർധിക്കുകയുള്ളൂ।

Verse 153

वृद्धिगोंगात्सधनघीतपः स्वाराच्छशी शुभः । स्वदूवृध्यस्तादिषु पृधात्ससाष्टौ पंचयोपगः ॥ १५३ ॥

ലഭിച്ച പാഠത്തിൽ ഈ ശ്ലോകം വികൃത/ഭ്രഷ്ടമായതിനാൽ സംസ്കൃതത്തിൽ സ്ഥിരമായ അർത്ഥം ലഭ്യമല്ല. വിശ്വസനീയമായ നാരദപുരാണ പാഠം/വിമർശനപാഠം ഇല്ലാതെ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല; അതിനാൽ പാഠദോഷം മാത്രമാണ് ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്।

Verse 154

षट्त्र्यायधीस्थो मंदाञ्च ज्ञाद्द्वित्र्यायाष्टकेंद्रगः । केंद्राष्टायांत्य इज्याद्वा ज्ञज्यायास्तत्र स्वे कवेः ॥ १५४ ॥

ശനി ആറാം അല്ലെങ്കിൽ മൂന്നാം ഭാവത്തിൽ ഇരിക്കുകയും, ബുധൻ രണ്ടാം അല്ലെങ്കിൽ മൂന്നാം ഭാവത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ എട്ടാം ഭാവത്തിലോ കേന്ദ്രത്തിലോ നിലകൊള്ളുകയും; കൂടാതെ ഗുരു കേന്ദ്രത്തിൽ, എട്ടാം ഭാവത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ അന്ത്യഭാവത്തിൽ ഇരിക്കുകയും ചെയ്താൽ—ആ ജാതകത്തിൽ ശുക്രനേക്കാൾ ബുധന് പ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 155

वृद्धाविनात्सादिधिया मंगा मायारिगो विधोः । केंद्राष्टापार्थगः स्वर्क्षान्मंदाद्गोष्टायकेंद्रगः ॥ १५५ ॥

മംഗളം ശനിയുടെ സംയോഗം/പ്രഭാവം മൂലം പീഡിതബുദ്ധിയാകുമ്പോൾ അത് ചന്ദ്രന്റെ ശത്രുവാകുന്നു. കേന്ദ്രത്തിലോ എട്ടാം ഭാവത്തിലോ നിലകൊണ്ട്, സ്വരാശിയിലായാലും, ശനി-പ്രഭാവം മൂലം നീചസംഗവും കൂട്ടംപോലുള്ള (ഹീന) പരിസരത്തിൽ ബന്ധനവും ഉണ്ടാക്കുന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് ശനി കേന്ദ്രസ്ഥനായാൽ।

Verse 156

षट् त्रिधी भवतः सौम्यात्षड्वांशाष्टगो भृगोः । कर्मायव्ययषष्टस्थो जीवाद्भौमः शुभः स्मृतः ॥ १५६ ॥

സൗമ്യൻ (ബുധൻ) ത്രിഭാഗ-വിഭാഗത്തിൽ ‘ആറ്’ ഫലമെന്ന് പറയുന്നു; ഭൃഗു (ശുക്രൻ) ഷഡംശ-വിഭാഗത്തിൽ ‘എട്ട്’ ഫലം. കർമ്മം, രോഗം, വ്യയം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ആറാം ഭാവത്തിൽ ‘ജീവ’ ഘടകത്തിൽ നിന്നുള്ള മംഗളം നിലകൊള്ളുകയാണെങ്കിൽ അത് ശുഭമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 157

कवेर्द्ध्याषष्टमोध्याये सन्ज्ञोमंदान्सधीत्रये । साक्षास्ते भूमिजाज्जीवाद्ययारिभवमृत्युगः ॥ १५७ ॥

കവിയുടെ അറുപത്തിരണ്ടാം അധ്യായത്തിൽ ‘മന്ദ’ എന്ന ദേവൻ ധീ (ബുദ്ധി)യും ത്രയവും സഹിതം സാക്ഷാൽ ഭൂമിജജന്യനായി വർണ്ണിക്കപ്പെടുന്നു; ജീവികളിൽ ജനനം മുതൽ മരണം വരെ സഞ്ചരിച്ചു ക്ഷയം വരുത്തുന്ന ശത്രുരൂപനായി പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 158

धर्मायारिसतांत्येर्कात्साद्यत्रिस्वगता स्वभात् । षट्खायाष्टाब्धिखोष्विज्यात्सहाद्येषु विलग्नतः ॥ १५८ ॥

സൂര്യന്റെ സ്വതേജസ്സിൽ നിന്ന് മേടം മുതലായ വിഭാഗങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ഫലം ലഗ്നംകൊണ്ട് അറിയപ്പെടുന്നു—ആറ് ഭാവങ്ങളിലും എട്ട് വർഗങ്ങളിലും, നക്ഷത്രാദി സഹായക ഘടകങ്ങളോടുകൂടി; ഇങ്ങനെ ഉദയലഗ്നം നിർണ്ണയിക്കണം।

Verse 159

दिक्वाष्टाद्यस्तबंध्याये कुजात्खात्सत्रिके गुरुः । सात्र्यंके सन् रवेः शुक्राद्धीखगो दिग्भवारिगः ॥ १५९ ॥

ദിക്-ക്രമത്തിൽ അഷ്ടമത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന ‘ബന്ധ്യ’ വിന്യാസത്തിൽ കുജാദി ത്രയത്തിൽ ഗുരു സൂചിതനാകുന്നു. ശനി-ചിഹ്നിത ത്രയത്തിൽ, കൂടാതെ സൂര്യനും ശുക്രനും ആശ്രയിച്ച്, ‘ധീ-ഖഗ’ (ബുധൻ) ദിക്-സൂചകനും ഭാവ-സൂചകനും ശത്രുനാശകനുമായിത്തീരുന്നു।

Verse 160

चंद्राद्वीशार्थगोस्तेषु मन्दाद्धीत्रिषडंत्यगः । गोब्धिधीषट्खखाद्या ये ज्ञात्सद्यूने विलग्नतः ॥ १६० ॥

ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് അധിപതി, അർത്ഥം, ‘ഗോ’ മുതലായ സംഖ്യ/സങ്കേത നാമക്രമങ്ങളിൽ, ത്രയവും ഷഡ്സമൂഹവും കഴിഞ്ഞുള്ള അവസാന അക്ഷരം സ്വീകരിക്കണം; കൂടാതെ ‘ഗോ, ബ്ധി, ധീ, ഷട്, ഖ, ഖ’ മുതലായവ അറിഞ്ഞാൽ, ലഗ്ന-സംഗതിയനുസരിച്ച് ഫലം ഉടൻ നിശ്ചയമാകും।

Verse 161

आशु तेशाष्टगोष्वंगःत्सांतेष्वब्जात्सितः शुभः । स्वात्सज्ञेषु त्रिधीगोब्धी दिक्छिद्रासिगतोर्कजात् ॥ १६१ ॥

വേഗത്തിൽ ആ അഷ്ടാംഗവും ‘ഗോ’ സ്ഥാനങ്ങളിലുമെല്ലാം പദ്മസംബവമായ ശുഭ ശ്വേത (സാത്ത്വിക) തത്ത്വത്തെ ധ്യാനിച്ച് സ്ഥാപിക്കണം. അവരുടെ സ്വപരിഭാഷാ നാമങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥാനങ്ങളിൽ ത്രിധീയും ‘ഗോബ്ധി’യും ദിക്കുകൾ, ഇടവിടങ്ങൾ, വാൾപോലുള്ള വിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ അനുസരിച്ച്, അർക്ക-പരമ്പര പ്രകാരം വിന്യസിക്കണം।

Verse 162

रंध्रायव्यचगः सूर्यादोष्टधीखे सगोर्गुरो । ज्ञाब्धित्र्यायारिगोरात्रिषट्ध्यध्यांत्यगोषु च ॥ १६२ ॥

ഈ ശ്ലോകം കഥാർത്ഥമല്ല; മന്ത്ര-ന്യാസംപോലെ ധ്വനി-സങ്കേതങ്ങളുടെ ഗൂഢക്രമമാണ്. ‘രന്ധ്ര’ മുതൽ ‘ആയ-വ്യാ-ച-ഗ’ മുതലായ കൂട്ടങ്ങൾ, പിന്നെ ‘സൂര്യ’, ‘ഓഷ്ഠ-ധീ-ഖേ’, ‘സ-ഗോഃ-ഗുരോ’ തുടങ്ങിയ ധ്വനികളുടെ നിശ്ചിത സ്ഥാപനം—ഇത് വിധി/സാങ്കേതിക പ്രയോഗത്തിനായി.

Verse 163

त्रिधीशारिषु मन्दः खात्साक्षांत्येषु शुभो सृजः । केंद्रायाष्टधनेष्वर्का लग्नाद्वृद्ध्याद्यबंधुषु ॥ १६३ ॥

മൂന്നാം, ആറാം, പതിനൊന്നാം ഭാവങ്ങളിൽ ശനി ശുഭഫലം നൽകുന്നു. രണ്ടാം, പത്താം, ഏഴാം ഭാവങ്ങളിൽ ശുഭഗ്രഹങ്ങൾ മംഗളഫലം നൽകും. സൂര്യൻ കേന്ദ്രഭാവങ്ങളിലും അഷ്ടമവും രണ്ടാം ഭാവങ്ങളിലും പ്രശസ്തൻ; ലഗ്നത്തിൽ നിന്ന് പതിനൊന്നാം (ലാഭം), ഒൻപതാം (ഭാഗ്യം), നാലാം (ഗൃഹ-ബന്ധു) ഭാവങ്ങളിലും ശുഭകരൻ.

Verse 164

गोध्वष्टापारिखांत्येज्ञाच्चंद्राल्लाभत्रिषद्भतः । षडष्टांत्यगतः शुक्राद्गुरीर्द्वीशांत्यशत्रुषु ॥ १६४ ॥

ചന്ദ്രനെ ആധാരമാക്കി ലാഭവും മൂന്നാം-ആറാം ഭാവങ്ങളുടെ നിലയും പരിശോധിക്കണം. ശുക്രൻ ആറാം, അഷ്ടമ, ദ്വാദശ ഭാവങ്ങളിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ ക്ലേശസൂചന; പ്രത്യേകിച്ച് രണ്ടാം, ആറാം, ദ്വാദശവും ശത്രുസ്ഥാനങ്ങളും ദുഃഖഫലം നൽകും.

Verse 165

उक्तस्थानेषु रेखादो ह्यनुक्तेषु तु बिंदुदाः । जन्मभाद्वद्विमित्रोच्चस्वभेधिष्टं परेष्वसत् ॥ १६५ ॥

പറഞ്ഞ സ്ഥാനങ്ങളിൽ രേഖ മുതലായ അടയാളങ്ങൾ ഇടുക; പറയാത്ത സ്ഥാനങ്ങളിൽ ബിന്ദുവാൽ സൂചിപ്പിക്കുക. ജന്മനക്ഷത്രത്തിന് ശേഷം ഗ്രഹം മിത്ര, ഉച്ച, അല്ലെങ്കിൽ സ്വവിഭാഗത്തിൽ ഇരിക്കുന്നിടം ഏറ്റവും ഫലപ്രദം; മറ്റിടങ്ങളിൽ ഫലം ക്ഷീണമാണ്.

Verse 166

कष्टमर्थक्षयः क्लेशः समतार्थसुखागमः । धनाप्तिः सुखमिष्टाप्तिरिति रेखाफलं क्रमात् ॥ १६६ ॥

രേഖകളുടെ ഫലം ക്രമമായി—കഷ്ടം, ധനക്ഷയം, ക്ലേശം, സമത, അർത്ഥ-സുഖാഗമനം, ധനപ്രാപ്തി, സുഖം, ഇഷ്ടപ്രാപ്തി.

Verse 167

पितृमातृद्विषन्मित्रभ्रातृस्त्रीभृतकाद्रवेः । स्वामिलग्राजयोः स्वस्थाद्भेदर्कस्वयशोशयात् ॥ १६७ ॥

സൂര്യനിൽ നിന്നു പിതൃ‑മാതൃബന്ധ ദുഃഖങ്ങൾ, ശത്രു‑മിത്ര, സഹോദരൻ, ഭാര്യ, ഭൃത്യർ എന്നിവരാൽ വരുന്ന ക്ലേശങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. അതുപോലെ സ്വാമി, ലഗ്നം, രാജാക്കന്മാർ സംബന്ധിച്ച തടസ്സങ്ങളും; ശക്തനായ സൂര്യനാൽ പോലും ഭേദവും സ്വന്തം യശസ്സിന്റെ ക്ഷയവും സംഭവിക്കുന്നു.

Verse 168

तृणस्वर्णाश्वधोरणाद्यैरर्कांशे वृत्तिमादिशेत् । कृष्यंबुजस्रीभ्योब्जांशे कौजे धात्वस्रसाहसैः ॥ १६८ ॥

സൂര്യാംശത്തിൽ പുല്ല്/മേച്ചിൽ, സ്വർണം, കുതിര, ധാരണ‑പാലനം മുതലായവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉപജീവനം സൂചിപ്പിക്കണം. ചന്ദ്രാംശത്തിൽ കൃഷി, ജലം, സമൃദ്ധി; കൌജ (മംഗളം) സ്വാധീനത്തിൽ ലോഹം, രക്തപാതം, സാഹസപ്രവൃത്തികൾ എന്നിവയാൽ ജീവനം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 169

काव्यशिल्पादिभिर्बोधे जवे देवद्विजाकरैः । शौक्रे रजतगोरत्नैर्मांदे हिंसश्रमाधमैः ॥ १६९ ॥

ബുധന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ കാവ്യം, ശില്പകല മുതലായവയാൽ ബോധം ലഭിക്കുന്നു. ഗുരുവിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ വേഗവും ദേവ‑ദ്വിജ (ബ്രാഹ്മണ)രും ഖനികളും സംബന്ധിച്ച ലാഭവും ഉണ്ടാകും. ശുക്രന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ വെള്ളി, പശുക്കൾ, രത്നസമ്പത്ത്; ശനിയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ ഹിംസയും കഠിനശ്രമവും നിറഞ്ഞ താഴ്ന്ന വൃത്തികൾ ഉണ്ടാകും.

Verse 170

स्वोञ्चेष्वार्की तथा ज्यारैरुक्तैकांगे नृ पाधिपाः । लग्रे वर्गोत्तमेऽब्जे वा चतुरादिग्रहेक्षिते ॥ १७० ॥

ശനി സ്വരാശിയിലോ ഉച്ചസ്ഥാനത്തിലോ ഇരിക്കുകയും, ഗുരുവും പറഞ്ഞ ഏകാംഗയോഗത്തിൽ ഇരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ; ലഗ്നം വർഗോത്തമമായിരിക്കുകയോ കുംഭത്തിൽ നിലകൊള്ളുകയോ ചെയ്ത് ചതുര്ഥാദി ഗ്രഹദൃഷ്ടി ലഭിച്ചാൽ—അവൻ രാജാക്കന്മാരിൽ അധിപതിയാകും.

Verse 171

द्वाविंशभूपास्तुंगेसृक्चापेर्केन्दूयमस्तनौ । भूपकृत्तुंगगोर्कोगेस्तेसाजार्कोखभे गुरौ ॥ १७१ ॥

ഇരുപത്തിരണ്ടാം വിഭാഗത്തിൽ ഉച്ചസ്ഥാനങ്ങളുടെ ‘ഭൂപ’ (അധിപതികൾ) എണ്ണപ്പെടുന്നു—ധനുസ്സിലും കർക്കടകത്തിലും സൂര്യ‑ചന്ദ്ര‑യമസ്ഥാനങ്ങൾ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഉച്ചരാശിയിൽ ‘രാജ്യദായക’ (രാജാവാക്കുന്ന) ഘടകം എന്നു പറയുന്നു; കൂടാതെ സൂര്യാംശത്തിലെ ആകാശ‑രാശി (കുംഭം) യിൽ ഗുരുവിനെ പരിഗണിക്കുന്നു.

Verse 172

यमेंदुतुंगगौ लग्ने षष्टेऽर्कज्ञौ तुलाजगौ । सितासृजो गुरौ कर्को साराजे लग्नगे नृपाः ॥ १७२ ॥

യമനും ഉച്ചസ്ഥാനചന്ദ്രനും ലഗ്നത്തിൽ നിലകൊള്ളുകയും, ഷഷ്ഠഭാവത്തിൽ സൂര്യനും ബുധനും തുലാ–ധനു രാശികളിൽ ഇരിക്കുകയും; ശുക്രനും കുജനും ഗുരുവിനോടു യുതിയാകുകയും, കർക്കടകം ബലവാനായി ചന്ദ്രൻ വീണ്ടും ലഗ്നസ്ഥനാകുകയും ചെയ്താൽ—അത്തരം ജാതകൻ രാജാവാകുന്നു।

Verse 173

वृषेगेब्जेर्केज्यसौरैः सुहृज्जायाखगैर्नृपः । मंदे मृगांगेत्र्यर्यकांशस्थैरजादिभिर्नृप ॥ १७३ ॥

ഹേ രാജാ, വൃഷഭ ലഗ്നത്തിൽ ബുധൻ, ഗുരു, ശനി എന്നിവർ യുതിയാകുമ്പോൾ ഭരണാധികാരിക്ക് സുഹൃത്തുക്കളും ഭാര്യയും പുത്രസമ്പത്തും ലഭിക്കുന്നു. വീണ്ടും ശനി മകരത്തിൽ നിന്ന് ത്ര്യര്യമണാദി അംശങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ട് മേടാദി രാശികളുമായി സംയോഗിച്ചാലും സമാനഫലം പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 174

सेज्याजेश्वे मृगमुखे कुजे तुंगेर्क्षभागेवौ । लग्नेऽथ सेज्यकर्केंगे ज्ञाजशुक्रैर्भवोपगैः ॥ १७४ ॥

ഗുരു അധിപതിയായിരിക്കയും കുജൻ മകരത്തിൽ ഉച്ചസ്ഥാനമായിരിക്കയും; ലഗ്നം കർക്കടകമായി അതിൽ ഗുരു നിലകൊള്ളുകയും, ബുധൻ–കുജൻ–ശുക്രൻ തത്തത്ത സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇരിക്കുകയും ചെയ്താൽ—ഈ യോഗം പ്രസ്താവിച്ച ഫലം നൽകുന്നതായി പറയുന്നു।

Verse 175

मेषेऽर्के भूमिपासेंदौ एषे षांग्रेर्कपपासृजः । सिंहकुंभमृगस्थाश्चेद्भूपः सारेतनावजे ॥ १७५ ॥

സൂര്യൻ മേടത്തിൽ നിലകൊള്ളുകയും, ചന്ദ്രൻ രാജയോഗകാരക ഗ്രഹങ്ങളോടു യുതിയാകുകയും, കാരകങ്ങൾ മേടത്തിൽ തന്നെയിരിക്കയും; കൂടാതെ സിംഹം, കുംഭം അല്ലെങ്കിൽ മകരത്തിൽ സ്ഥിതി വരികയും ചെയ്താൽ—ജാതകൻ ബലവാനായി ഉത്തമസേനയോടുകൂടിയ രാജാവാകുന്നു।

Verse 176

आर्केजीवे तनौ वापि नृपोऽथोः कुजभास्करौ । धीस्थौ गुर्विदुकवयो भूमौ स्त्र्यगे बुधैर्नृपः ॥ १७६ ॥

ലഗ്നത്തിൽ ശനി അല്ലെങ്കിൽ ഗുരുവിന്റെ രാശി വന്നാൽ വ്യക്തി രാജാവാകുന്നു; അതുപോലെ കുജനും സൂര്യനും സപ്തമത്തിൽ ഇരുന്നാലും. ഗുരു നവമത്തിൽ ഇരുന്നാൽ ആചാര്യനാകുന്നു; ബുധൻ ദ്വിതീയത്തിൽ ഇരുന്നാൽ പണ്ഡിതനും വാഗ്മിയും ആകുന്നു; ചന്ദ്രൻ ചതുര്ഥത്തിൽ ഇരുന്നാൽ ജ്ഞാനികൾ അവനെ ഭരണാധികാരിയെന്ന് പറയുന്നു।

Verse 177

मृगास्यलग्नगैः सौरेजाब्जर्क्षहरयः सयाः । कविक्षौ तुलयुरमस्थौ वै भूपः कीर्तिमान्भवेंत् ॥ १७७ ॥

ജനനസമയത്ത് മൃഗശീർഷ (മൃഗാസ്യ) ലഗ്നത്തിൽ ശനി, ഗുരു, ശുക്രൻ, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, ബുധൻ എന്നിവർ നിലകൊള്ളുകയും ശേഷിക്കുന്ന ഗ്രഹങ്ങൾ തുലാരാശിയിലും ഏഴാം ഭാവത്തിലും ഇരിക്കുകയുമെങ്കിൽ, ജാതകൻ കീർത്തിമാനായ രാജാവാകും।

Verse 178

यस्य कस्यापि तनयः प्रोक्तैर्योगैर्नृपो भवेत् । वक्ष्यमाणैर्नृपसुतो ज्ञेयो भूयो मुनीश्वर ॥ १७८ ॥

മുമ്പ് പറഞ്ഞ യോഗങ്ങളാൽ ഏതു വ്യക്തിയുടെയും പുത്രനും രാജാവാകാം; എന്നാൽ, ഹേ മുനീശ്വരാ, ഇനി പറയുന്ന യോഗങ്ങളാൽ വീണ്ടും ‘രാജപുത്രൻ’ (യുവരാജൻ) ആരെന്നു തിരിച്ചറിയണം।

Verse 179

स्वोच्चे त्रिकोणभगतेस्त्र्याद्यैर्बलयुतैर्नृपः । सिंहेऽर्के मेषलग्नेऽजे मृगे भौमे घटेऽष्टमे ॥ १७९ ॥

ഹേ രാജാവേ, സൂര്യാദി ഗ്രഹങ്ങൾ സ്വരാശി, ഉച്ചസ്ഥാനം അല്ലെങ്കിൽ ത്രികോണമേഖലയിൽ നിന്ന് ബലവാന്മാരായിരിക്കുമ്പോൾ—പ്രത്യേകിച്ച് സൂര്യൻ സിംഹത്തിൽ, ലഗ്നം മേടത്തിൽ, കുജൻ മകരത്തിൽ, അഷ്ടമഭാവം കുംഭത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ—ഈ യോഗം സൂചിതമാകുന്നു।

Verse 180

चापे धरानाथःस्यादथ स्वर्क्षगे भृगौ । पातालगे धर्मगेऽब्जे शुभदृष्टे युते मुने ॥ १८० ॥

ഹേ മുനേ, ധരാനാഥൻ ധനുസ്സിൽ ഇരിക്കയും, ശുക്രൻ സ്വരാശിയിൽ നിലകൊള്ളുകയും, ഗുരു പാതാളസ്ഥാനം (താഴ്ന്ന സ്ഥിതി) പ്രാപിക്കുകയും, സൂര്യൻ തുലയിൽ നിന്ന് ശുഭദൃഷ്ടിയും യുതിയും ലഭിക്കുകയും ചെയ്താൽ—അപ്പോൾ ഈ യോഗം ശുഭഫലദായകമാകും।

Verse 181

त्रिलग्नभवगैःशेषैर्धराधीशः प्रजायते । सौम्ये वीर्ययुतेंऽगस्थे बलाढ्येशुभगे शुभे ॥ १८१ ॥

മൂന്ന് ലഗ്നങ്ങളും ഭാവങ്ങളും വഴി ശേഷിക്കുന്ന ശുഭകാരകങ്ങൾ രൂപപ്പെടുകയും, കാരകഗ്രഹം സൗമ്യമായി വീര്യയുക്തമായി തന്റെ സ്ഥാനത്ത് നിലകൊണ്ട് ബലവാനായി ശുഭഗതിയോടും ശുഭദൃഷ്ടിയോടും കൂടിയിരിക്കുകയുമെങ്കിൽ—അപ്പോൾ ധരാധീശൻ (രാജാവ്) ജനിക്കുന്നു।

Verse 182

धर्मार्थोपचयस्थैश्चशेषैर्धर्मयुतोनृपः । मेषूरणायतनुगाः शशिसूर्यजसूरयः ॥ १८२ ॥

ധർമ്മവും അർത്ഥവും വർധിപ്പിക്കുന്ന ശേഷിച്ച ഉപായങ്ങളാൽ യുക്തനായ രാജാവ് ധർമ്മയുക്തനാകുന്നു. ചന്ദ്രസൂര്യജന്യ മുനിമാർ മേഷം, ഊരണ, ആയതനം എന്ന തത്തത് സ്ഥാനങ്ങളോട് ബന്ധപ്പെട്ടു എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 183

ज्ञारौ धनेशितरवा हिबुके भूपतिस्तदा । वृषेंऽगेऽब्जोधनारिस्थो जीवार्की लांभगाः परे ॥ १८३ ॥

താടിയിൽ ജ്ഞാരനും രണ്ട് ദീപ്തഗ്രഹങ്ങളും; കഴുത്തിൽ ധനേശനും രണ്ട് ദിവ്യവൈദ്യരും; തുടർന്ന് താലുവിൽ രാജാവ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വൃഷഭത്തിന്റെ ഭുജത്തിൽ പദ്മജനും ധനശത്രുവർഗ്ഗത്തിലും ഒരാൾ നിലകൊള്ളുന്നു; മറ്റിടത്ത് ഗുരുവും സൂര്യനും ‘ലാംഭഗ’ (ലാഭവാഹകർ) എന്നു പ്രസിദ്ധം.

Verse 184

सुखे गुरुः खेरवींदूयमो लग्ने भवे करै । लग्ने वक्रासितौ चंद्रेज्यसितार्कबुधाः क्रमात् ॥ १८४ ॥

സുഖസ്ഥാനമായ ചതുര്ഥഭാവത്തിൽ ഗുരു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ലഗ്നത്തിൽ ഖേര, രവി, ഇന്ദു, യമൻ; കൂടാതെ ലഗ്നത്തിൽ ക്രമമായി വക്രവും നേരുമായ ഗതിയുള്ളവർ—ചന്ദ്രൻ, ഗുരു, ശുക്രൻ, സൂര്യൻ, ബുധൻ എന്നും പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 185

सुखास्तु शुभखाप्तिस्थानरेशं जनयंत्यपि । कर्मलग्नगरवेटस्य दशायां राज्यसंगतिः ॥ १८५ ॥

സുഖങ്ങളും ശുഭലാഭങ്ങളും ഉദ്ഭവിക്കുകയും, ശുഭപ്രാപ്തിസ്ഥಾನದ അധിപനെയും ജനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കർമ്മവും ലഗ്നവും ബന്ധപ്പെട്ട ഗ്രഹത്തിന്റെ ദശയിൽ രാജാധികാരസംഗതി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 186

प्रबलस्य दशायां वा शत्रुनीचा दिगार्तिदाः । आसन्नकेंद्रद्वयगैर्वर्गदाख्यः सकलग्रहैः ॥ १८६ ॥

പ്രബലഗ്രഹത്തിന്റെ ദശയിലുപോലും, മറ്റു ഗ്രഹങ്ങൾ ശത്രുസ്ഥാനത്തിലോ നീചസ്ഥാനത്തിലോ നിന്ന് ദിക്കുകളിൽ നിന്ന് പീഡ നൽകുന്നുവെങ്കിൽ, അപ്പോൾ എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും രണ്ട് കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് സമീപം നിലകൊള്ളുമ്പോൾ ആ യോഗം ‘വർഗദ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 187

तन्वस्तगैश्च सकटं विहगो राज्यबंधुगैः । श्रृङ्गाटकं धिगौगस्थैर्लग्नायस्थैर्हलं मतम् ॥ १८७ ॥

തന്വവും അസ്തഗവും സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ഗ്രഹങ്ങളാൽ ‘ശകടം’ (വണ്ടി) എന്ന യോഗം പറയുന്നു. വിഹഗവും രാജ്യബന്ധുവും സ്ഥാനങ്ങളിൽ ആണെങ്കിൽ ‘ശൃംഗാടക’ (ത്രികോൺ-സന്ധി) എന്നു; ലഗ്നവും ആയവും സ്ഥാനങ്ങളിൽ ആണെങ്കിൽ ‘ഹല’ (നങ്ങൽ) എന്നു കരുതുന്നു.

Verse 188

वर्ज्जोङ्गेस्थे सत्स्वसत्सु तुर्यखस्थैर्यवोन्यथा । विमिश्रैः कमलं प्राहुर्वायाकंटकबाह्यगैः ॥ १८८ ॥

മനം ദേഹത്തിൽ സ്ഥാപിതമായിട്ടും സത്-അസത് ഇരുവശങ്ങളിലും സഞ്ചരിക്കുകയും, തുരീയാവസ്ഥയിലെ സ്ഥിരത മറ്റെവിധം വ്യതിചലിക്കയും ചെയ്താൽ—അത്തരം മിശ്രാവസ്ഥകളാൽ ഋഷിമാർ അതിനെ ‘കമലം’ എന്നു പറയുന്നു; പുറത്തുനിന്ന് കാറ്റും മുള്ളും തൊടുന്നതുപോലെ.

Verse 189

लग्नाच्चतुर्भुगैर्यूपःशरस्तूर्याच्चतुर्भुगैः । द्यूनाद्वेदक्षगैः शक्तिं र्दऽखादिचतुर्भगैः ॥ १८९ ॥

ലഗ്നത്തിൽ നിന്ന് ചതുർഭാഗപ്രകാരം ‘യൂപ’ (യജ്ഞസ്തംഭം) നിശ്ചയിക്കുന്നു; തുരീയ (ചതുര്ഥ)ത്തിൽ നിന്ന് ചതുർഭാഗപ്രകാരം ‘ശര’ (അമ്പ്) നിശ്ചയിക്കുന്നു. സപ്തമ (ദ്യൂന)ത്തിൽ നിന്ന് വേദാക്ഷര-ഗണനയാൽ ‘ശക്തി’ (കുന്തം/ആയുധം) നിർണ്ണയിക്കുന്നു; ‘ർദ-ഖ’ മുതലായ ശേഷവിഭാഗങ്ങളിലും ചതുർഭാഗപ്രകാരം ക്രമം വയ്ക്കുന്നു.

Verse 190

लग्नात्क्रमात्सप्तभगैर्नोकाकूटस्तु नुर्यतः । छत्रमस्तात्स्वभाद्यायोन्यस्मादर्द्धेन्दुनामकः ॥ १९० ॥

ലഗ്നത്തിൽ നിന്ന് ക്രമമായി ഏഴ് ഭാഗങ്ങളായി കണക്കാക്കുമ്പോൾ ‘നോകാകൂട’ എന്ന ബിന്ദു ലഭിക്കുന്നു. അതിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറ് വശത്ത് ‘ഛത്ര’ എന്ന ബിന്ദു ലഭിക്കും; മറ്റൊരു ആധാരത്തിൽ നിന്ന് ‘അർധേന്ദു’ (അർധചന്ദ്രൻ) എന്ന ബിന്ദുവും അറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 191

लग्नादेकांतरगतैश्चक्रमर्थात्सरित्पतिः । षह्युस्थानेषु वीणाद्याः समसप्तर्क्षगैः ॥ १९१ ॥

ലഗ്നത്തിൽ നിന്ന് ഒരൊന്ന് ഇടവിട്ട് സ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ ‘ചക്രം’ രൂപപ്പെടുന്നു എന്നു പറയുന്നു. അവിടെ ‘സരിത്പതി’ (നദികളുടെ അധിപൻ) സ്ഥാപിക്കണം; ‘ഷഹ്യു’ എന്ന സ്ഥാനങ്ങളിൽ വീണ മുതലായ ചിഹ്നങ്ങൾ, സമസ്ഥാനത്തിലുള്ള സപ്തർഷികളോടൊപ്പം, വിന്യസിക്കണം.

Verse 192

वीणादामपाशकेदारभूशूलयुगगोलकाः । ग्रहैःश्चरभगै राजयोगः प्रकीर्तितः ॥ १९२ ॥

ഗ്രഹങ്ങൾ ചരരാശികളിലും വിഷമ (പുരുഷ) രാശികളിലും നിലകൊണ്ട് വീണാ, ദാമ, പാശ, കേടാര, ഭൂ, ശൂല, യുഗ, ഗോളക എന്നീ വിന്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ അതിനെ രാജയോഗം എന്നു പ്രഖ്യാതമാക്കുന്നു।

Verse 193

स्थिरस्थैर्यमुसलं नाम द्विशरीणतैर्नलः । भाला केंद्रस्थितैः सौम्यैः पापैस्सर्प उदाहृतः ॥ १९३ ॥

സ്ഥിരരാശികളിലെ സ്ഥിരതകൊണ്ട് ഇതിന് ‘മുസല’ എന്ന പേര്; ‘ദ്വിശരീര’ അവസ്ഥകൊണ്ട് ‘നല’ എന്നും പറയുന്നു। ഹേ സൗമ്യാ! ശുഭഗ്രഹങ്ങൾ കേന്ദ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽയും പാപഗ്രഹങ്ങൾ മദ്ധ്യസ്ഥാനങ്ങളിൽയും ഇരുന്നാൽ ‘സർപ്പ’ എന്ന യോഗം എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു।

Verse 194

ईर्य्युरध्वरुची रज्ज्वां मुसले धनमानयुक् । व्यंगा स्थिरा लोनलजो मोनीस्रग्जोहिजोर्द्दितः ॥ १९४ ॥

അവൻ വേഗഗാമിയും യജ്ഞകർമ്മത്തിൽ രുചിയുള്ളവനും; കയറും മുസലും പോലെ ദൃഢൻ. ധനവും മാനവും ഉള്ളവൻ, കളങ്കരഹിതൻ, അചല-സ്ഥിരൻ. ലവണവും അഗ്നിയും നിന്നു ജനിച്ചവൻ; മൗനി ഋഷി, മാലാധാരി, യജ്ഞപ്രവക്താവെന്നു കീര്ത്തിതൻ।

Verse 195

वीणोद्भवोतिनिपुणागीतनृत्यरुचिर्भृशम् । दाता समृद्धो दामास्थः पाशजो धनशीलयुक् ॥ १९५ ॥

അവൻ വീണയിൽ നിന്നുയരുന്ന സംഗീതത്തിൽ അത്യന്തം നിപുണനായി, ഗാനം-നൃത്തങ്ങളിൽ വലിയ രുചിയുള്ളവനാകും. ദാനശീലൻ, സമൃദ്ധൻ, ഉപജീവനത്തിൽ സ്ഥിരൻ; പാശബന്ധമുള്ള വംശത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, ധനവും ശീലവും ഉള്ളവൻ।

Verse 196

केदारोत्थः कृषिकरः शूले शूरोक्षतो धनः । युगं पाषंडयुर्गोले विधनो मलिनस्तथा ॥ १९६ ॥

കേടാരത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചാൽ അവൻ കൃഷിജീവിയാകും; ശൂലയോഗത്തിൽ അവൻ വീരനായാലും പരിക്കേറ്റവൻ; ധനത്തിൽ സമൃദ്ധൻ. എന്നാൽ പാഷണ്ഡവും അക്രമവും നിറഞ്ഞ യുഗ-ഗോളത്തിൽ അവൻ ദരിദ്രനും ആചരണത്തിൽ മലിനനും ആകുന്നു।

Verse 197

भूपवंद्यपदश्चक्रे समुद्रे नृपभोगयुक् । सुभगांगोर्द्धचंपात्सुखीशूरश्च चामरः ॥ १९७ ॥

അവൻ സമുദ്രത്തിൽ രാജാക്കന്മാർ വന്ദിക്കുന്ന പാദങ്ങളുള്ള ഒരു പ്രദേശം സൃഷ്ടിച്ചു. രാജഭോഗസമ്പത്തോടുകൂടി ദേഹസൗന്ദര്യം പ്രാപിച്ചു; ‘അർധ-ചമ്പാ’ തീർത്ഥപുണ്യത്താൽ സന്തുഷ്ടനും വീരനും ചാമരധാരിയും ആയി।

Verse 198

मित्रो पकारकृच्छत्रे कूटे चानृतबंधराट् । तौजः सकीर्तिः सुखभाक् मानवो भवति ध्रुवम् ॥ १९८ ॥

സത്യസുഹൃത്തായി ഉപകാരപ്രവർത്തനം ചെയ്യുന്നവൻ, കപടത്തെ ആശ്രയിക്കാത്തവൻ, അസത്യത്തിന്റെ അധിപതിയാകാത്തവൻ—അവൻ നിശ്ചയമായി തേജസ്സും സുകീർത്തിയും സുഖവും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 199

त्यागी यज्वात्मवान् यूथे हिंस्रो गुह्याधिपः शरैः । शक्तौ नीचोऽलसो निःस्वो दण्डे प्रियवियोगभाक् ॥ १९९ ॥

അമ്പുകളുടെ ഫലമായി മനുഷ്യൻ ത്യാഗിയും യജ്ഞകനും ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനും ആകുന്നു; കൂട്ടത്തിൽ/സൈന്യത്തിൽ ഹിംസകനായി ഗൂഢകാര്യങ്ങളുടെ അധിപതിയുമാകുന്നു. ശക്തി (കുന്തം) മൂലം നീചനും അലസനും ദരിദ്രനും ആകുന്നു; ദണ്ഡം മൂലം പ്രിയവിയോഗം അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 200

व्यर्कैः स्वांत्योभयगतैः खेटैः स्यात्सुनफानफा । दुरुधरा चैव विधौ ज्ञेयः केमुद्रुमोऽन्यथा ॥ २०० ॥

ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് രണ്ടാം, പന്ത്രണ്ടാം അല്ലെങ്കിൽ ഇരുവിടങ്ങളിലും (സൂര്യനെ ഒഴികെ) ഗ്രഹങ്ങൾ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ സുനഫാ, അനഫാ (ഇരട്ടയോ​ഗം ഉൾപ്പെടെ) യോ​ഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. അതേ വിധിയിൽ ദുരുധരാ യോ​ഗവും അറിയണം; അല്ലെങ്കിൽ കേമദ്രുമം സംഭവിക്കുന്നു।