Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 74

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

विदेशगः पितावृद्धः खेवा राशिवशात्यये । पूर्ण इंढौ स्वभेशेज्ञे शुभे मुव्यंवुजे तनौ ॥ ७४ ॥

Transliteration

videśagaḥ pitāvṛddhaḥ khevā rāśivaśātyaye | pūrṇa iṃḍhau svabheśejñe śubhe muvyaṃvuje tanau || 74 ||

Translation

ജാതകൻ വിദേശത്തിരിക്കയും പിതാവ് വൃദ്ധനാകുകയും ചെയ്താൽ, ഫലം രാശിയുടെ അധീനമായി നിർണ്ണയിക്കണം. ചന്ദ്രൻ പൂർണ്ണനും ശുഭനും ആയി സ്വരാശിയിലോ സ്വാമിയുടെ രാശിയിലോ നിലകൊണ്ട്—പ്രത്യേകിച്ച് തനുഭാവത്തിൽ ശുഭയോഗം ഉണ്ടെങ്കിൽ—ശുഭഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Word by Word

• विदेश-गः: going to a foreign land
• विदेश-गः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विदेश (प्रातिपदिक) + ग (प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (पिता/जनः)

• पिता: father
• पिता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• वृद्धः: aged
• वृद्धः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (पिता)

• खे: in the sky/space
• खे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन (locative: in the sky/space)

• वा: or
• वा: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक अव्यय

• राशि-वश-अत्यये: at the passing under the control of zodiac-signs (astrological)
• राशि-वश-अत्यये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राशि (प्रातिपदिक) + वश (प्रातिपदिक) + अत्यय (प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; पुल्लिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• पूर्णः: full
• पूर्णः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (इन्दौ)

• इन्दौ: when the Moon is (in...)
• इन्दौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; सप्तमी, एकवचन

• स्व-भ-ईश-ज्ञे: in the knower/lord of one's own asterism/sign (text uncertain)
• स्व-भ-ईश-ज्ञे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + भ (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भाव्य; सप्तमी, एकवचन; विशेषण (इन्दौ)

• शुभे: in an auspicious (place)
• शुभे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; विशेषण (इन्दौ/स्थाने)

• मुव्यं-वुजे: in ... (uncertain technical term)
• मुव्यं-वुजे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मुव्यं (प्रातिपदिक; uncertain) + वुज (प्रातिपदिक; uncertain)
• Form: समासपद; सप्तमी, एकवचन (reading uncertain/corrupt)

• तनौ: in the body
• तनौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन

Speaker

Narada (teaching in a didactic/technical register within Book 1.2 discourse)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames worldly uncertainty (travel, family responsibility) within a dharmic lens, teaching that outcomes are read through ordered principles (here, Jyotiṣa), encouraging disciplined discernment rather than anxiety.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: it suggests that even practical life-events are approached through śāstric guidance; for a devotee, such guidance supports steadiness of mind, making it easier to maintain remembrance of the Divine amid duties.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Jyotiṣa (a Vedāṅga): the verse points to assessing results via rāśi influence and the Moon’s strength—full Moon, benefic status, and placement in its own sign or favorable lordship—as markers of auspicious outcomes.