Sukta 13

Mantra 1

ऋतुर्जनित्री तस्या अपस्परि मक्षू जात आविशद्यासु वर्धते । तदाहना अभवत्पिप्युषी पयोंऽशोः पीयूषं प्रथमं तदुक्थ्यम् ॥

ಋತು—ಜನಿತ್ರೀ ಶಕ್ತಿ; ಅವಳ ಸುತ್ತ ಅಪಃ (ಜಲಗಳು). ಜನಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಅವಳು ಹಾಲುಕೊಡುವ ಹಸುವಾಗಿ, ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಉಬ್ಬಿದಳು; ಅಂಶು (ಕಾಂಡ/ಸೋಮದಂಡ)ದ ಹಾಲು—ಮೊದಲ ಪೀಯೂಷ (ಅಮೃತ)—ಇದೇ ಸ್ತುತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ.

Mantra 2

सध्रीमा यन्ति परि बिभ्रतीः पयो विश्वप्स्न्याय प्र भरन्त भोजनम् । समानो अध्वा प्रवतामनुष्यदे यस्ताकृणोः प्रथमं सास्युक्थ्यः ॥

ಸಧ್ರೀ—ಏಕಸುರದಲ್ಲಿ—ಅವುಗಳು ಸುತ್ತಾಡುತ್ತವೆ, ಹಾಲಿನ ರಸ (ಪಯಃ)ವನ್ನು ಹೊತ್ತು; ವಿಶ್ವಪೋಷಕನಿಗಾಗಿ ಆನಂದದ ಭೋಜನವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತರುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ಮಾರ್ಗ—ಇಳಿಜಾರಿನ ಪ್ರವಾಹ (ಪ್ರವತ)ವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅವು ಸಾಗುತ್ತವೆ; ಯಾರು ಮೊದಲಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದನೋ, ನೀನು ಸ್ತುತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ.

Mantra 3

अन्वेको वदति यद्ददाति तद्रूपा मिनन्तदपा एक ईयते । विश्वा एकस्य विनुदस्तितिक्षते यस्ताकृणोः प्रथमं सास्युक्थ्यः ॥

ಒಬ್ಬನು (ಏಕನು) ಏನು ನೀಡುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನೇ ಅನುಗಾಮಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ; ಆದರೂ ಅವನು ಆ ದಾನದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜಲಗಳಂತೆ ಏಕನು ಮಾತ್ರ ಸ್ವತಃ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಏಕನ ವಿರುದ್ಧ ಬರುವ ಎಲ್ಲ ತಳ್ಳಾಟಗಳನ್ನೂ ಪ್ರತಿಘಾತಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಸಹಿಸಿ ತಾಳುತ್ತಾನೆ—ಯಾವನು ಮೊದಲಾಗಿ ಆ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನೋ; ಅವನೇ ಈ ಉಕ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ವಿಷಯ (ಉಕಥ್ಯ) ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Mantra 4

प्रजाभ्यः पुष्टिं विभजन्त आसते रयिमिव पृष्ठं प्रभवन्तमायते । असिन्वन्दंष्ट्रैः पितुरत्ति भोजनं यस्ताकृणोः प्रथमं सास्युक्थ्यः ॥

ಪ್ರಜಗಳಿಗೆ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾ ಅವರು ಆಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ—ಹಾಗೆಂದರೆ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಲ್ಲ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಧನವನ್ನು ಇಡುವಂತೆ. ಅತೃಪ್ತನು ತನ್ನ ದಂತಗಳಿಂದ ಪಿತೃನ ಭೋಜನವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ—ಯಾವನು ಮೊದಲಾಗಿ ಆ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನೋ; ಅವನೇ ಈ ಉಕ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ವಿಷಯ (ಉಕಥ್ಯ).

Mantra 5

अधाकृणोः पृथिवीं संदृशे दिवे यो धौतीनामहिहन्नारिणक्पथः । तं त्वा स्तोमेभिरुदभिर्न वाजिनं देवं देवा अजनन्त्सास्युक्थ्यः ॥

ನಂತರ ನೀನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶ)ಕ್ಕೆ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಮಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿಸಿದಿ; ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಿಗಾಗಿ ಅಹಿ (ಸರ್ಪ)ನ ಸಂಹಾರಕನಾಗಿ ನೀನು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿ. ನಿನ್ನನ್ನು—ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಅಶ್ವದಂತೆ—ಸ್ತೋತ್ರಗಳೂ ಉನ್ನತವಾಗಿ ಎತ್ತಿದ ಜಲಗಳೂ ಮೂಲಕ ದೇವರುಗಳು ದೇವನಾಗಿ ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟರು; ಅವನೇ ಈ ಉಕ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ವಿಷಯ (ಉಕಥ್ಯ).

Mantra 6

यो भोजनं च दयसे च वर्धनमार्द्रादा शुष्कं मधुमद्दुदोहिथ । स शेवधिं नि दधिषे विवस्वति विश्वस्यैक ईशिषे सास्युक्थ्यः ॥

ಓ ದೇವಾ, ನೀನು ಅನ್ನವನ್ನೂ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತೀ; ಆರ್ಧ್ರದಿಂದ ಶುಷ್ಕವನ್ನು ಮಧುಮಯವಾಗಿ ದೋಹಿಸಿ ಹೊರತರುತ್ತೀ. ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವಿವಸ್ವತನಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿಧಿ—ಧನವನ್ನು—ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತೀ; ಸಮಸ್ತದ ಮೇಲೂ ನೀನು ಏಕನೇ ಅಧಿಪತಿ—ಅವನೇ ಈ ಉಕ್ತ್ಯದ ನಿಜ ವಿಷಯನು.

Mantra 7

यः पुष्पिणीश्च प्रस्वश्च धर्मणाधि दाने व्यवनीरधारयः । यश्चासमा अजनो दिद्युतो दिव उरुरूर्वाँ अभितः सास्युक्थ्यः ॥

ಯಾವನು ಧರ್ಮದಿಂದಲೂ ದಾನದಿಂದಲೂ ಪುಷ್ಪಿಣಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸವಶೀಲ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಧಾರಣೆಮಾಡಿ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು. ಮತ್ತು ದಿವ್ಯದ ಅಸಮ ದಿದ್ಯುತುಗಳನ್ನು—ಮಿಂಚುಗಳನ್ನು—ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು—ಅವನೇ ಈ ಉಕ್ತ್ಯದ ನಿಜ ವಿಷಯನು.

Mantra 8

यो नार्मरं सहवसुं निहन्तवे पृक्षाय च दासवेशाय चावहः । ऊर्जयन्त्या अपरिविष्टमास्यमुतैवाद्य पुरुकृत्सास्युक्थ्यः ॥

ಯಾವನು ನಾರ್ಮರನನ್ನು—ಸಹವಸು, ಬಲಸಂಪನ್ನನನ್ನು—ನಿಹಂತವೆಗೆ ಪೃಕ್ಷನಿಗೂ ದಾಸವೇಶನಿಗೂ ಸಹಾಯವನ್ನು ತಂದನು. ಊರ್ಜಯಂತಿಯಾದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ಅಪ್ರತಿಬಂಧಿತವಾದ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು; ಹೌದು, ಇಂದಿಗೂ ನೀನು ಬಹುಕೃತ್—ಅನೇಕ ಕರ್ಮಗಳ ಕರ್ತೃ—ಅವನೇ ಈ ಉಕ್ತ್ಯದ ನಿಜ ವಿಷಯನು.

Mantra 9

शतं वा यस्य दश साकमाद्य एकस्य श्रुष्टौ यद्ध चोदमाविथ । अरज्जौ दस्यून्त्समुनब्दभीतये सुप्राव्यो अभवः सास्युक्थ्यः ॥

ನೂರು ಆಗಲಿ, ಅಥವಾ ಹತ್ತು ಒಟ್ಟಾಗಿ—ಒಬ್ಬನ ಕರೆಯಲ್ಲೇ, ಪ್ರೇರಣೆಯೊಡನೆ ನೀನು ಬಂದೆ. ಯುದ್ಧಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ದಸ್ಯುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿ ಅವರ ಗೊಂದಲ–ಭೀತಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ; ನೀನು ಸುಪ್ರಾವ್ಯ—ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಕ್ಷಕ—ಆದೆ; ಅವನೇ ಸ್ತುತಿಯ ನಿಜ ವಿಷಯ, ಉಕ್ಥ್ಯನು.

Mantra 10

विश्वेदनु रोधना अस्य पौंस्यं ददुरस्मै दधिरे कृत्नवे धनम् । षळस्तभ्ना विष्टिरः पञ्च संदृशः परि परो अभवः सास्युक्थ्यः ॥

ಅವನ ಪೌರುಷವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಗಡಿಗಳು ಅನುಸರಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದವು; ಸಾಧಕನಾದ (ಕೃತ್ನವ) ಅವನಿಗಾಗಿ ಧನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. ನೀನು ಆರು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದೆ, ಐದು ಅನುಸಂಧಾನಗಳನ್ನು (ಸಂದೃಶ) ಕ್ರಮಗೊಳಿಸಿದೆ; ನೀನು ಪರಾತ್ಪರ—ಪರದ ಮೇಲೆಯೂ ಪರ—ಆದೆ; ಅವನೇ ಸ್ತುತಿಯ ನಿಜ ವಿಷಯ, ಉಕ್ಥ್ಯನು.

Mantra 11

सुप्रवाचनं तव वीर वीर्यं यदेकेन क्रतुना विन्दसे वसु । जातूष्ठिरस्य प्र वयः सहस्वतो या चकर्थ सेन्द्र विश्वास्युक्थ्यः ॥

ಓ ವೀರ, ನಿನ್ನ ವೀರ್ಯವು ಸುಪ್ರವಾಚನ—ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಬಹುದಾದದ್ದು; ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದೇ ಕ್ರತು (ಸಂಕಲ್ಪ) ಯಿಂದ ನೀನು ವಸು—ಸಂಪತ್ತನ್ನು—ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀ. ಜಾತೂಷ್ಠಿರ—ಸದಾಸ್ಥಿರ—ಮತ್ತು ಸಹಸ್ವತ—ಬಲಿಷ್ಠ—ಅವನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತೀ; ಓ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ಮಾಡಿದದ್ದೆಲ್ಲಾ—ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಉಕ್ಥ್ಯ, ಸ್ತುತಿಪಾತ್ರ.

Mantra 12

अरमयः सरपसस्तराय कं तुर्वीतये च वय्याय च स्रुतिम् । नीचा सन्तमुदनयः परावृजं प्रान्धं श्रोणं श्रवयन्त्सास्युक्थ्यः ॥

ತಾರಾ, ಕಂ, ತುರ್ವೀತಿ ಮತ್ತು ವಯ್ಯ ಇವರಿಗಾಗಿ ನೀನು ವೇಗಿಗಳನ್ನೂ (ರಥವಾಹಕರನ್ನೂ) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದೆ. ಕೆಳಗೆ ಕುಸಿದವನನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದೆ; ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿದವನನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಂದೆ; ಅಂಧನಿಗೂ ಲಂಗಡನಿಗೂ ಕೇಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ—ಅವನೇ ಸ್ತುತಿಯ ನಿಜವಾದ ವಿಷಯ (ಉಕ್ಥ್ಯ).

Mantra 13

अस्मभ्यं तद्वसो दानाय राधः समर्थयस्व बहु ते वसव्यम् । इन्द्र यच्चित्रं श्रवस्या अनु द्यून्बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

ಹೇ ವಸು (ಇಂದ್ರ), ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ದಾನಾರ್ಥವಾದ ಆ ರಾಧಃ—ಆನಂದ-ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಬಲವನ್ನು—ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸು; ನಿನ್ನ ವಸವ್ಯ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ) ಸಂಪತ್ತು ಅಪಾರ. ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯ ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರ-ಯಶಸ್ಸನ್ನು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಅನುಸರಿಸಿ, ನಾವು ವಿಧಥಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ (ವಿಶಾಲ) ವಾಣಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸೋಣ; ಸು-ವೀರರು (ವೀರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರು) ಆಗಿರೋಣ.