Upanishads
उपनिषद्
The Philosophical Crown of the Vedas
The Upanishads form the culmination of Vedic thought — profound dialogues between teachers and seekers on the nature of Brahman, Atman, consciousness, and liberation. Explore these timeless philosophical texts with Sanskrit, transliteration, translations, and enrichment in 30 languages.
About the Upanishads
The Upanishads (literally "sitting near" a teacher) are the concluding portions of the Vedas, known as Vedanta — the "end of the Vedas." They contain the highest philosophical teachings of ancient India, exploring questions about the nature of the self (Atman), ultimate reality (Brahman), the relationship between the individual and the cosmos, and the path to liberation (Moksha). From the Mukhya (principal) Upanishads recognized by Adi Shankaracharya to the sectarian Yoga, Shaiva, Vaishnava, and Shakta Upanishads, each text offers a unique lens into the infinite.
Explore the Upanishads
(60 texts)
Adhwayataraka
அத்வயாதாரக உபநிஷத் (அதர்வவேதம்) யோக உபநிஷத்துகளின் மரபில் வரும் சுருக்கமான ஆனால் ஆழமான நூல். இதில் யோகம் உடல்-மன நுட்பங்களாக மட்டுமல்ல; ‘தாரக ஞானம்’—சம்சாரத்தைத் தாண்டச் செய்யும் விடுதலை அறிவு—அடைவே இலக்காகக் கொண்ட ‘அத்வ’ (பாதை) என விளக்கப்படுகிறது. பிராணன்-மனம் தொடர்பு, இந்திரியக் கட்டுப்பாடு, தியானம், சமாதி ஆகியவை சாதனங்களாக ஏற்கப்பட்டாலும், இறுதி நோக்கம் ஆத்மாவின் சுயபிரகாச இயல்பை உணர்தல் மற்றும் ஆத்மா-பிரம்மன் அத்வைத சாட்சாத்காரம். யோக அனுபவக் குறிகள் துணைமட்டம்; விவேகத்தால் எழும் ஆத்மஞானமே ‘தாரக’ என உபநிஷத் வலியுறுத்துகிறது.
Adhyatma
அத்தியாத்ம உபநிஷத் (யஜுர்வேதத் தொடர்புடையது) ஒரு சுருக்கமான வேதாந்தப் பிரகரணம்; வெளிப்புற கர்மகாண்டத்தை விட உள்ளார்ந்த ஆத்மவித்யையை முன்னிறுத்துகிறது. இதன் மையக் கருத்து—ஆத்மா பிரம்மமே; தேகம்-இந்திரியம்-மனம் ஆகியவற்றில் ‘நான்’ என்ற அத்யாசமே பந்தம், அவித்யா நீங்கும் ஞானமே மோக்ஷம். ‘நேதி நேதி’, பஞ்சகோச விவேகம், ஜாக்ரத்-ஸ்வப்ன-ஸுஷுப்தி நிலைமைகள் ஆகியவற்றின் ஆய்வால் சாட்சி-சைதன்யம் வெளிப்படுகிறது. மனம் வெளிமுகமாக ஆசைகளால் இயக்கப்பட்டால் பந்தம்; சுத்தமடைந்தால் விடுதலைக்கான கருவி. வெளி யாகம் ‘அத்தியாத்ம யாகம்’ என மறுவிளக்கம் பெறுகிறது—அஹங்காரம், காமம், கர்த்தൃത്വத்தை ஞானாக்னியில் அர்ப்பணித்தல். ஶம-தமாதி சாதனங்களும் ஶ்ரவண-மனன-நிதித்யாசனமும் ஜீவன்முக்தி உணர்வை உறுதிப்படுத்துகின்றன.
Aitreya
ஐதரேய உபநிஷத் ரிக் வேதத்துடன் தொடர்புடைய முக்கிய (முக்ய) உபநிஷத்தாகும்; இது ஐதரேய ஆரண்யகத்தில் அமைந்துள்ளது. இதில் சிருஷ்டி-விளக்கம் ஒரு தத்துவக் கற்பித்தல் வரிசை: ஆதியில் ஆத்மன், பின்னர் உலகங்களும் காவல்-சக்திகளும், இறுதியில் மனித உடலில் சைதன்யத்தின் (அறிவின்) பிரவேசம். இதன் நோக்கம் புராணக் கதை அல்ல; ‘அறிதல்’ என்ற சைதன்யச் செயல் இல்லாமல் உலகம் அர்த்தமடையாது என்பதை காட்டுவதாகும். இந்த உபநிஷத் இந்திரியங்கள், பிராணன், மனம், மற்றும் ‘ப்ரஜ்ஞா’ (சாட்சிச் சைதன்யம்/அறிவொளி) ஆகியவற்றின் வேறுபாட்டை தெளிவுபடுத்துகிறது. தேவதைகள் இந்திரிய-சக்திகளாக உடலில் தங்குகின்றன என்று கூறினாலும், அனைத்தையும் ஒளியூட்டுவது சாட்சி-ஆத்மனே. “ப்ரஜ்ஞானம் ப்ரஹ்ம” என்ற மகாவாக்கியம் ப்ரஹ்மம் ஒரு பொருள் அல்ல; அனுபவமெல்லாம் வெளிப்படச் செய்யும் சைதன்யமே என்று நிறுவுகிறது. மோட்சம் கர்மபலமாக அல்ல; ஆத்ம-ப்ரஹ்ம ஐக்கியத்தை அறியும் வித்யையால் அஞ்ஞானம் நீங்குவதால் கிடைக்கிறது. இவ்வாறு ஐதரேய உபநிஷத் வேதாந்தத்தில் சைதன்ய-மையமான ஆத்மவித்யையின் அடிப்படை நூலாக விளங்குகிறது.
Akshamalika
அக்ஷமாலிகா உபநிஷத் அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடைய சுருக்கமான ஆனால் சாதனையைக் கற்பிக்கும் சைவ உபநிஷத் ஆகும். இதில் ஜபத்திற்கு ஆதாரமான அக்ஷமாலை (சிறப்பாக ருத்ராக்ஷ மாலை) பற்றிய புனிதத்தன்மை, பயன்படுத்தும் முறை, மற்றும் அதன் குறியீட்டு அர்த்தம் விளக்கப்படுகிறது. ஜபம் வெறும் எண்ணிக்கை அல்ல; அது மன ஒருமுகத்தன்மை, வாக்குச் சுத்தி, சிவஸ்மரணத்தை நிலைநிறுத்தும் ஒழுங்குபடுத்தப்பட்ட பயிற்சி என உரைக்கிறது. வரலாற்றுப் பின்னணியில் இது பிந்தைய உபநிஷத்துகளின் சூழலில் அமைகிறது; அங்கு உபநிஷதிய மோக்ஷ சிந்தனை, பக்தி, மந்திர-யோகம் ஆகியவை ஒருங்கிணைகின்றன. அதர்வவேதத்தின் மந்திரமையம் இங்கு சிவமையமான உள்ள்முக சாதனையாக மாற்றம் பெறுகிறது. தத்துவ ரீதியில் மாலை ஒரு சிறு பிரபஞ்ச வரைபடமாகக் கருதப்படுகிறது: மாலையின் வட்டம் சம்சாரச் சுழலைக் குறிக்கும்; நூலின் தொடர்ச்சி சைதன்யத்தின் இடையறாத தன்மையைச் சுட்டும்; ‘மேரு’ மணியோ எண்ணிக்கைக்கு அப்பாற்பட்ட பரத்தத்துவத்தின் குறியீடு. இவ்வாறு வெளிப்புற சாதனம் உள்ளக்கரணச் சுத்தி மற்றும் சிவத்தத்துவத்தில் நிலைபெற உதவுகிறது.
Akshi
அக்ஷி உபநிஷத் (அதர்வவேதம்) பிந்தைய உபநிஷத்துகளின் வரிசையில் சேர்கிறது. ‘அக்ஷி’ (கண்) என்ற குறியீட்டின் மூலம் இது காண்பது (தரிசனம்) மற்றும் காண்பவன் (த்ரஷ்டா/சாட்சி) என்ற வேறுபாட்டை விளக்குகிறது. காணப்படும் உலகம் மாற்றமடையும்; ஆனால் காணுதலை சாத்தியமாக்கும் சுய-பிரகாசமான சைதன்யம் மாற்றமற்றது—இதே இதன் வேதாந்த மையம். இந்த உபநிஷத் இంద్రியங்களின் வெளிமுக ஓட்டம் மனத்தை சிதறடித்து சம்சாரத்தை வலுப்படுத்தும் எனக் கூறி, உள்ள்முகத் திருப்பம், கட்டுப்பாடு, விவேகம் ஆகியவை விடுதலைக்கு வழி என வலியுறுத்துகிறது. த்ருஷ்ய-த்ரஷ்டா விவேகம், மன-ப்ராண-இంద్రிய சம்யமம், மற்றும் ஆத்மா-பிரஹ்மம் அத்வைத உணர்வு ஆகியவை முக்கிய போதனைகள். மோட்சம் புதிய ஒன்றைப் பெறுதல் அல்ல; அவித்யை நீங்கியபோது எப்போதும் இருப்பதான ஆத்மஸ்வரூபம் தெளிவாக அறியப்படுதல் என விளக்குகிறது.
Amritbindu
அமிர்தபிந்து உபநிஷத் (அதர்வவேதம்) ஒரு குறுங்கால யோக உபநிஷத்; மனக் கட்டுப்பாட்டை (மனோநிக்ரஹம்) முக்தியின் முதன்மை வழியாக எடுத்துரைக்கிறது. இதன் மையக் கருத்து—மனமே பந்தத்திற்கும் காரணம், மனமே விடுதலைக்கும் காரணம்; விஷயங்களை நோக்கி ஓடும் மனம் கட்டுகிறது, உள்ளே திரும்பி நிலைபெறும் மனம் விடுவிக்கிறது. ‘பிந்து’ என்பது ஒருமுனைத் தியானத்தின் குறியீடு: சித்தத்தை ஒரு புள்ளியில் ஒன்றுகூட்டி சங்கல்ப-விகல்ப அலைச்சலை அமைதிப்படுத்துதல். வைராக்யம் மற்றும் தொடர்ந்த பயிற்சி மூலம் இந்திரியங்கள் உள்ள்முகமாகி, ஆத்மாவின் சாட்சி-சொரூபம் தெளிவாகிறது. இவ்வாறு அத்வைத வேதாந்த இலக்கை யோக நடைமுறையுடன் இணைக்கிறது.
Amritnada
அமிர்தநாத உபநிஷத் (அதர்வவேதச் சார்பு) யோக உபநிஷத்துகளில் ஒன்றாகும். இதில் நாத-யோகத்தை மையமாகக் கொண்டு, உள்ள்முக சாதனையின் மூலம் மனநிலைத்தன்மை, சமாதி, மற்றும் ஆத்மசாக்ஷாத்காரப் பாதை விளக்கப்படுகிறது. ‘அமிர்தம்’ (மோக்ஷம்) என்ற இலக்கை ‘நாதம்’ (உள் ஒலி/அனாஹத நாதம்) என்ற அனுபவக் குறியீட்டுடன் இணைத்து, அந்த நாத-அனுசந்தானத்தை தியானத்தின் ஆதாரமாகக் காட்டுகிறது. வரலாற்றுப் பின்னணியில், உபநிஷதிய ஆத்மவித்யையும் யோக/ஹட யோக மரபின் சாதன மொழியும் ஒன்றோடொன்று உரையாடிய காலத்தின் சாட்சியாக இது விளங்குகிறது. இங்கு யோகம் உடற்பயிற்சி மட்டுமல்ல; அறிவு-அனுபவ ஒருமைப்பாட்டை நோக்கி அழைக்கும் நடைமுறைப் பாலமாகும். பிராணாயாமம், பிரத்யாஹாரம், தாரணை, தியானம் ஆகிய படிநிலைகளால் புலன்கள் உள்ளே திரும்புகின்றன; நாதம் மனத்தை ஒருமுகப்படுத்தும் அடையாளமாகிறது. இறுதியில் நாதத்தைத் தாண்டிய அமைதியில் சித்தலயம் ஏற்பட்டு, ஆத்மஸ்வரூபத்தில் நிலைபெறுதலே விடுதலை என உபநிஷத் வலியுறுத்துகிறது.
Arunika
ஆருணிக உபநிஷத் கிருஷ்ண-யஜுர்வேதத்துடன் தொடர்புடைய சந்நியாச உபநிஷத்துகளில் ஒன்று. மிகச் சுருக்கமான மந்திரங்களிலேயே சந்நியாசத்தின் தத்துவ முக்கியத்துவம், பிரம்மஞானத்திற்கான அதன் ஆதரவு ஆகியவை தொகுத்துரைக்கப்படுகின்றன. கர்மகாண்டத்தை விலக்குவது வேதநிந்தை அல்ல; வேதத்தின் பரம தாத்பரியம் ஞானத்தில் நிறைவு பெறுகிறது என்ற வேதாந்த விளக்கமே இங்கு முன்னிலையாகிறது. இது வெளிப்புற அடையாளங்களைவிட உள்ளார்ந்த சந்நியாசத்தை வலியுறுத்துகிறது: அபரிக்ரஹம், வைராக்யம், சமதரிசனம், இன்ப-துன்பம் மற்றும் மான-அபமானத்தில் சமநிலை. சந்நியாசியின் அடையாளம் ‘கர்த்தா-போக்தா’ உணர்விலிருந்து ‘சாட்சி-சைதன்ய’ நிலைக்கு நிலைபெறுதல். ஆகவே மோக்ஷம் மறுமை பலன் அல்ல; ஞானத்தால் இவ்வாழ்விலேயே அனுபவிக்கப்படும் விடுதலையாகக் கூறப்படுகிறது.
Atharvashiras
அதர்வசிர உபநிஷத் அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடைய ஒரு சைவ உபநிஷத். இதில் ருத்ர-சிவன் பரப்ரஹ்மமாகவும், அனைத்திலும் நிறைந்த ஆத்மாவாகவும் நிறுவப்படுகிறார். குறுகிய வடிவிலேயே ‘ஒரே ஒன்று, இரண்டற்றது’ என்ற உபநிஷதிய உண்மையை சைவக் கோணத்தில் வெளிப்படுத்துகிறது. வேத ருத்ர மரபை உபநிஷத்களின் பிரஹ்மவித்யையுடன் இணைத்து, சிவன் வெறும் வழிபாட்டு தெய்வம் அல்ல; உலகின் காரணம், ஆதாரம், உள்ளுறைவான் (அந்தர்யாமி) என விளக்குகிறது. பல தெய்வச் செயல்பாடுகளும் தத்துவங்களும் ஒரே ருத்ர-சத்தையாக ஒன்றுபடுகின்றன என்ற ஒருமை-நோக்கு இங்கு வலுப்பெறுகிறது. பிரணவம் (ஓம்) மற்றும் மந்திரத் தியானம் அறிவு (ஞானம்) நோக்கி இட்டுச் செல்லும் சாதனங்களாகக் கூறப்படுகின்றன. மோட்சம் என்பது ருத்ர-பிரஹ்ம-ஆத்ம ஐக்கியத்தின் நேரடி அனுபவம், அச்சமின்மை, மறுபிறவி பந்தத்திலிருந்து விடுதலை ஆகும்.
Atma
ஆத்ம உபநிஷத் (அதர்வவேத மரபில் வழங்கப்படும்) அத்வைத வேதாந்தக் கோணத்தில் ஆத்மஸ்வரூபத்தைச் சுருக்கமாகவும் ஆழமாகவும் விளக்குகிறது. ஆத்மா உடல், இந்திரியங்கள், மனம், அகங்காரம் அல்ல; அது தன்னொளியாய் பிரகாசிக்கும் சைதன்யம், எல்லா அனுபவங்களுக்கும் சாட்சி (ஸாக்ஷின்) என வலியுறுத்துகிறது. ‘நேதி-நேதி’ மற்றும் விவேகம் மூலம் காணப்படுவதும் அறியப்படுவதும் ஆத்மா அல்ல என்று நிர்ணயித்து, தூய சைதன்யத்தில் நிலைபெற வழி காட்டுகிறது. வரலாற்றுப் பின்னணியில் இது பின்னைய உபநிஷத்துகளின் சந்நியாச/வேதாந்தப் போக்கை பிரதிபலிக்கிறது: வெளிப்புற கர்மகாண்டத்தை விட ஞானமே மோக்ஷ சாதனம். ஜாக்ரத்-ஸ்வப்ன-ஸுஷுப்தி மூன்று நிலைகளுக்கும் அப்பாற்பட்ட துரீய ஸ்வரூபம், குணாதீதம், கர்த்தൃത്വ-போக்தൃത്വ நிவ்ருத்தி ஆகியவை முக்கியமாக கூறப்படுகின்றன. மோக்ஷம் உருவாக்கப்படும் பலன் அல்ல; அவித்யையால் ஏற்பட்ட அத்யாஸம் நீங்குதலே விடுதலை. ‘ஆத்மாவே பிரஹ்மம்’ என்ற அபரோட்ச ஞானமே பயம்-துக்கத்தின் வேர் அறுக்கும் என உபநிஷத் போதிக்கிறது.
Atmabodha
ஆத்மபோத உபநிஷத் (பாரம்பரியமாக அதர்வவேதத்துடன் இணைக்கப்படும்) வேதாந்தத்தின் சுருக்கமான, சாதனையை முன்னிறுத்தும் நூல். இதன் மையக் கருத்து: ஆத்மா தன்னொளி கொண்ட சாட்சி-சைதன்யம்; அதுவே பிரம்மம். பந்தம் ஆத்மாவின் உண்மையான மாற்றம் அல்ல; அவித்யையால் உடல்‑மனத்தின் பண்புகள் ஆத்மாவில் மேலேற்றம் (அத்யாஸம்) பெறுகின்றன. ஆகவே மோக்ஷம் செயல் மூலம் ‘உற்பத்தி’ ஆகும் பலன் அல்ல; ஞானத்தால் அஞ்ஞான நிவர்த்தியே மோக்ஷம். விவேகம்‑வைராக்யம், சம‑தமாதி சாதனங்கள், குரு‑சாஸ்திரப் பிரமாணம், ஸ்ரவண‑மனன‑நிதித்யாஸனத்தின் அவசியம் வலியுறுத்தப்படுகிறது. ஜாக்ரத்‑ஸ்வப்ன‑ஸுஷுப்தி விசாரணை மூலம் மாறும் அனுபவங்களுக்கு அப்பால் நிலைக்கும் நித்திய சாட்சி வெளிப்பட்டு, உலகம் அனுபவத்தில் உண்மையெனத் தோன்றினாலும் பரமார்த்தத்தில் ஆதாரமுடைய (மித்யா) எனக் காட்டப்படுகிறது.
Avadhuta
அவதூத உபநிஷத் (அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடையது) சந்நியாச உபநிஷத்துகளில் சிறியதாயினும் ஆழமான தத்துவச் செறிவுடைய நூல். இதில் ‘அவதூதன்’—சமூக அடையாளம், கர்மகாண்ட ஆசை, வெளிப்புற புனிதச் சின்னங்களின் பற்றுதல் ஆகியவற்றை உதிர்த்து, ஆத்மநிஷ்டையில் நிலைத்திருப்பவன்—என்ற சந்நியாசி-ஆதர்சம் விளக்கப்படுகிறது. உண்மையான சந்நியாசம் வெளிப்புறத் துறவு அல்ல; கர்த்தா-போக்தா அகங்காரத்தின் க்ஷயமும் ஆத்மா-பிரம்ம ஐக்கிய ஞானத்தின் நிலைபேறும் என்பதே மையப் போதனை. மாண-அபமாண, சுசி-அசுசி, லாப-நஷ்ட, சுக-துக்க போன்ற இருமைகளைக் கடத்தல் ஞானத்தின் இயல்பான விளைவாகக் காட்டப்படுகிறது. தேகம்-மனம்-இந்திரியங்களை ‘காணப்படுவது’ என அறிந்து சாட்சி-சைதன்யத்தில் நிலைபெறுதல்; செயல் நிகழ்ந்தாலும் ‘நான் செய்கிறேன்’ என்ற உரிமை உணர்வை விடுதல்—இவை ஜீவன்முக்தியின் அறிகுறிகளாகச் சொல்லப்படுகின்றன. அவதூதன் உலகில் நடமாடினாலும் உள்ளே சுயபிரகாச சைதன்யத்தில் அமைந்து, பயமற்றவன், பற்றற்றவன். ஆகவே இந்த உபநிஷத் வேதாந்த சாதன மொழியில் சந்நியாசத்தின் சாரத்தைத் தருகிறது: உண்மையான துறவு பொருள்களின் அல்ல, அகங்காரம் மற்றும் ஆசக்தியின்; விடுதலைக்கு வாசல் ஆத்மஞானம்।
Bahvricha
பஹ்வ்ரிச (பஹ்வ்ரிசா) உபநிஷத் ரிக் வேதத்துடன் தொடர்புடைய ஒரு சுருக்கமான ஶாக்த உபநிஷத். இது தேவீஸூக்தம் (ரிக் வேதம் 10.125) கூறும் ‘அஹம்’ (நான்) வாக்கை உபநிஷதிய பிரஹ்மத் தத்துவமாகச் சுருக்கி, தேவீ/ஶக்தியே பரம உண்மை என நிறுவுகிறது. சில மந்திரங்களிலேயே தேவியை வாக், பிராணன், பல தேவதா-சக்திகளின் ஆதிஷ்டாத்ரியாக மட்டுமல்ல, உலகின் பரம காரண-சக்தியாகவும் விளக்குகிறது. அக்னி, இந்திரன், வருணன் முதலியோர் ஒரே சக்தியின் செயலுருக்கள் என்ற வேதாந்த வாசிப்பு இங்கு முக்கியம். தத்துவ ரீதியாக பிரஹ்ம-ஶக்தி அபேதம், சைதன்ய-ஶக்தியின் சுயப்ரகாசம், தேவியின் உள்ளார்ந்த-வியாப்தி மற்றும் பரவியாப்தி ஆகிய இரு பரிமாணங்களும் வலியுறுத்தப்படுகின்றன. ‘வாக்’ தேவியின் ஸ்வரூபம் என்பதால் மந்திரம்/ஶ்ருதி வெளிப்புற கர்மமாக அல்ல, ஞான சாதனையாகவும் கருதப்படுகிறது. வரலாற்றுப் பின்னணியில் இது ஶாக்த மரபின் வைதிக ஆதாரத்தை உறுதிப்படுத்தி, உபநிஷத்துகளின் ‘ஒரே தத்துவம்’ என்ற போதனையை தேவீ-மைய மொழியில் முன்வைக்கிறது. ‘தேவியே ஆத்மா’ என்ற அடையாள உணர்வால் இருமை மாயை நீங்கி, ஞானமும் பக்தியும் ஒரே சத்தியத்தில் ஒன்றுபடுவது மோக்ஷத்தின் குறியீடாகக் காட்டப்படுகிறது.
Bhikshuka
பிக்ஷுக உபநிஷத் அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடைய சன்னியாச உபநிஷத்துகளில் ஒன்று; ஐந்து மந்திரங்களிலேயே பிக்ஷுக-சன்னியாசியின் आदர்ஷ வாழ்க்கையைச் சுருக்கமாக விளக்குகிறது. நீண்ட தத்துவ விவாதத்தை விட, சாதனைக்கு தேவையான ஒழுக்க-நெறிகளை—அபரிக்ரஹம், பிக்ஷை சார்ந்த வாழ்வு, இந்திரிய நிக்ரகம், மன நிலைத்தன்மை—முன்னிறுத்துகிறது. இங்கு பிக்ஷுகனின் இலக்கு சமூகப் புகழோ கர்மகாண்டமோ அல்ல; ஆத்மஞானம் வழி மோக்ஷமே. மான-அபமானம், லாப-நஷ்டம், சுக-துக்கம் போன்ற இருமைகளில் சமபாவம், அகங்காரம்-ஆசைத் துறப்பு ஆகியவை அவனின் அடையாளங்கள். இவ்வாறு வைராக்யமும் சமத்துவமும் ஆத்மபோதத்தின் அடித்தளமாக நிறுவப்படுகின்றன.
Brahmavidya
பிரம்மவித்யா உபநிஷத் (அதர்வவேத சார்பு) பிந்தைய உபநிஷத்துகளில் ஒன்றாகக் கருதப்படுகிறது. இதன் மைய நோக்கம் ‘பிரம்மவித்யா’—ஆத்மா-பிரம்மம் அபேத ஞானம்—மோக்ஷத்திற்கான நேரடி சாதனம் என்பதை நிறுவுதல். வெளிப்புற கர்மகாண்டத்தை இறுதி இலக்காகக் கொள்ளாமல், விவேகம், வைராக்யம், தியானம் ஆகியவற்றின் மூலம் உள்ள்முக சாதனையை வலியுறுத்துகிறது. பந்தத்தின் காரணம் அவித்யை—தேகம்-மனம் ‘நான்’ எனும் தவறான அடையாளம்—என்று கூறி, விடுதலை என்பது சாட்சி-சைதன்யமாகிய ஆத்மஸ்வரூபத்தை அறிதல் என விளக்குகிறது. ஜாக்ரத்-ஸ்வப்ன-ஸுஷுப்தி மூன்று நிலையங்களுக்கும் சாட்சியாக இருக்கும் விழிப்புணர்வே உண்மை எனப் போதிக்கிறது. நிர்குண பிரம்மம்—குணங்களைக் கடந்ததாயினும் அனுபவங்களின் ஆதாரமாக இருப்பது—என்ற கருத்து தெளிவாக வெளிப்படுகிறது. குரு-சிஷ்ய பரம்பரை, ஸ்ரவண-மனன-நிதித்யாசனம், மற்றும் சந்நியாசம்/உள் துறவு ஆகியவை ஞானப் பரிபக்வத்திற்குத் துணை எனக் கூறுகிறது; நெறிச் சுத்தி, இந்திரிய நிக்ரகம், மன நிலைத்தன்மை ஆகியவற்றையும் அவசியமாகக் காட்டுகிறது.
Brihadaranyaka
பிருஹதாரண்யக உபநிஷத் சுக்ல (வாஜஸநேயி) யஜுர்வேதத்துடன் தொடர்புடைய மிகப் பழமையானவும் மிக விரிவானவும் உள்ள முக்கிய உபநிஷத்துகளில் ஒன்று. ஆரண்யக மரபின் சூழலில் இது வேத யாகக் குறியீடுகளை மறுப்பதில்லை; மாறாக அவற்றை உள்ள்முகப் பொருளாக மாற்றி, மோட்சத்திற்கு ஆத்மவித்யா/ஞானமே முதன்மை சாதனம் என நிறுவுகிறது. அதிகார–பிராஹ்மண அமைப்பில் உரையாடல்கள், தர்க்க விசாரணை, உபாசனை விளக்கங்கள் இணைந்து, கர்மகாண்டத்திலிருந்து தத்துவ சிந்தனைக்கான வரலாற்று மாற்றத்தை வெளிப்படுத்துகின்றன. இதன் மையக் கருத்து ஆத்மா—அனுபவங்களின் சாட்சி, அவிகாரி, அம்ருதம்—மற்றும் பிரஹ்மத்துடன் அதன் பரமார்த்த ஐக்கியம். “நேதி நேதி” (இது அல்ல, இது அல்ல) என்ற அபோஹ முறையால் ஆத்மாவை ஒரு பொருளாகப் பிடிக்க முடியாது; எல்லா நிர்ணயங்களையும் தாண்டிய சாட்சி-சைதன்யமாக அது நிலைபெறுகிறது. “அந்தர்யாமி” பிராஹ்மணத்தில் பிரஹ்மம் எல்லா உயிர்கள், தத்துவங்கள், தேவதைகளின் உள்ளே உள்ள கட்டுப்படுத்துநராகக் கூறப்படுகிறது; இதனால் புனிதத்தின் மையம் வெளிப்புறச் சடங்கிலிருந்து உள்ளார்ந்த சுயத்தில் நிறுவப்படுகிறது. ஜனகன் அவையில் யாஜ்ஞவல்க்யரின் உரையாடல்கள் உபநிஷத்தின் தத்துவப் பரிபக்குவத்தை காட்டுகின்றன. மைத்ரேயி உரையாடலில் எல்லா பிரியத்திற்கும் மூலமாக ஆத்மாவே உள்ளது என விளக்கி, விவேகம்–வைராக்யத்திற்கு அடித்தளம் அமைக்கிறது. கர்மம், மரணம், மறுபிறப்பு ஆகியவை ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டாலும், இறுதி இலக்கு ஆத்மஞானத்தால் பயம்–சோகம் அற்ற அம்ருதத்துவத்தை அடைவதே.
Chhandogya
சாமவேதத்துடன் தொடர்புடைய முக்கிய (முக்கிய) உபநிஷத்துகளில் ஒன்றாகச் சாந்தோக்ய உபநிஷத் விளங்குகிறது. இது வேத யாக-கர்மங்களை முற்றாக மறுப்பதில்லை; மாறாக அவற்றின் உள்ளார்ந்த ஆன்மீகப் பொருளை வெளிப்படுத்தி, வெளிப்புறச் சடங்குகளிலிருந்து உள்ள்முகமான ஞானம் (வித்யா) மற்றும் உபாசனை நோக்கி சாதகனை வழிநடத்துகிறது. அத்தியாய–கண்ட அமைப்பில் ஓங்கார உபாசனை, சாமகானத் தியானம், பிராணன் முதலிய குறியீடுகள் வழியாகப் பிரம்மவித்யை படிப்படியாக விளக்குகிறது. உத்தாலக ஆருணி–ஸ்வேதகேது உரையாடலில் வரும் “தத் த்வம் அஸி” என்ற மகாவாக்கியம் இதன் மையம். ‘ஸத்’ (தூய இருப்பு) உலகின் காரணமும் ஆதாரமும் எனக் கூறி, நாம-ரூபப் பல்வகைமைக்குப் பின்னால் ஒரே பரமசத்தியின் அனைத்திடத்தும் நிறைவு இருப்பதை உப்பு-நீர் போன்ற உவமைகளால் தெளிவுபடுத்துகிறது. பஞ்சாக்னி வித்யா, தேவயான–பித்ருயான என்ற இரு பாதைகள், மற்றும் ‘தஹர வித்யா’ (இதயத்தின் சிறு ஆகாசத்தில் பிரம்ம தியானம்) முக்கியப் பகுதிகள். சத்தியம், தமம், தவம், பிரம்மச்சரியம் போன்ற நெறிச் சாதனைகள் ஞானத்திற்கு முன்னோடிகளாக வலியுறுத்தப்படுகின்றன. இறுதியில் ஆத்மா–பிரம்ம ஐக்கிய ஞானமே மோக்ஷம் என்ற வேதாந்த முடிவை நிறுவுகிறது.
Devi
தேவி உபநிஷத் (அதர்வவேதம்) சாக்த உபநிஷத்துகளில் முக்கியமானது; இதில் தேவியை பரப்ரஹ்மமாக நிறுவுகிறது. தேவி உலகின் நிமித்தமும் உபாதானமும் ஆகிய இரு காரணங்களாகவும், ஸ்ருஷ்டி-ஸ்திதி-லயத்தின் ஆதிஷ்டாத்ரி சக்தியாகவும் விளக்கப்படுகிறாள். நிர்குண பரத்துவமும் சகுண விஸ்வரூபமும் ஒன்றே என்ற ஒருமைத் தத்துவம் இங்கு மையம். மாயா/சக்தி மூலம் பந்தமும், வித்யை மூலம் மோட்சமும் புரியப்படுகின்றன. மந்திரம், வாக் (வாக்கு) தேவியின் வெளிப்பாடு எனக் கூறி பக்தி-ஞான ஒருங்கிணைப்பை இந்த உபநிஷத் வலியுறுத்துகிறது.
Dhyanabindu
த்யானபிந்து உபநிஷத் (அதர்வவேத தொடர்புடையது) யோக உபநிஷத்துகளில் முக்கியமான ஒன்று. தியானத்தை ஆத்மஞானத்திற்கான நடைமுறை வழியாக இது விளக்குகிறது. ‘பிந்து’ என்பது ஒருமுகப்படுத்தலின் (ஏகாக்ரதையின்) குறியீடு—மனத்தை வெளிப்பொருள்களிலிருந்து திருப்பி உள்ளே நிலைநிறுத்தும் நுண்மையமான மையம். யோக முறைகளை வேதாந்தத்தின் இறுதிக் குறிக்கோளான ஆத்மா-பிரம்மன் அத்வைத அனுபவத்துடன் இணைப்பதே இதன் தனித்தன்மை. மனம் தான் பந்தத்திற்கும் விடுதலைக்கும் காரணம் என உரைக்கப்படுகிறது. மந்திரம், பிராண நியமனம், உள்ள்நாத (நாத) அனுசந்தானம் போன்ற ஆதாரங்களால் ‘சாலம்பன’ தியானத்திலிருந்து ‘நிராலம்பன’ சமாதி வரை முன்னேற்றம் கூறப்படுகிறது. இறுதிப் போதனை—மோட்சம் புதிதாக உருவாக்கப்படுவது அல்ல; அவித்யை நீங்கினால் சுயரூப ஆத்மப் பிரகாசமே விடுதலை।
Ekakshara
ஏகாக்ஷர உபநிஷத் (அதர்வவேதம்) சைவ உபநிஷத்துகளில் ஒரு குறுநூல்; இதில் ‘ஏகாக்ஷரம்’—ஓம்—என்பது பரமத் தத்துவத்தின் ஒலிவடிவமாகவும், சைவப் பார்வையில் சிவஸ்வரூபமாகவும் விளக்கப்படுகிறது. மந்திரம் இங்கு வெறும் குறியீடு அல்ல; ஆத்மபோதத்திற்கான நேரடி தியான ஆதாரம். ஓமைக் ஜாக்ரத், ஸ்வப்ன, ஸுஷுப்தி நிலைகளுடன் இணைத்து துரீயத்தைச் சுட்டுவதால், சைதன்யப் பகுப்பாய்வும் மந்திரவித்யையும் ஒன்றிணைகின்றன. ஜபம், ஏகாக்ரதை, ஞானம் மூலம் வெளிப்புற கர்மகாண்டம் உள்ள்முக சாதனையாக மாறுகிறது; அஹங்காரம் லயமடைந்து ஆத்மா-சிவ அபேத உணர்வே மோக்ஷம் என உரைக்கிறது.
Ganapati
கணபதி உபநிஷத் (கணபத்யதர்வசீர்ஷம்) அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடைய சிறியதாயினும் ஆழமான தத்துவ முக்கியத்துவம் கொண்ட உபநிஷத். இதில் கணேசன் வெறும் சுபாரம்பத் தெய்வமாக அல்ல; பரப்ரஹ்மம், அனைத்துயிர்களின் அந்தராத்மா என உயர்த்திப் பேசப்படுகிறது. உபநிஷதிய முறையில் தெய்வரூபம் அத்வைதப் பிரம்மத்தின் சின்னமாகவும், அதே நேரம் அதன் வெளிப்பாடாகவும் விளங்குகிறது; இதனால் பக்தி–ஞான ஒருமை வலியுறுத்தப்படுகிறது. வரலாற்றில் இது பிந்தைய உபநிஷத் மரபில் சேரும்; கணபத்ய சமயத்தில் சிறப்பாகப் பரவியது. சைவச் சூழலில் கணேசன் ‘முதற்பூஜ்யன்’ என்றும் சிவோபாசனைக்கு வாசல்/முன்னோடி என்றும் கருதப்படுகிறார். உரையில் ஸ்ருதி-நடை, தாதாத்ம்ய வாக்கியங்கள், மந்திரசாதனை வழிமுறைகள் ஆகியவை வேதாந்தமும் மந்திர மரபும் இணையும் இடத்தை காட்டுகின்றன. முக்கிய போதனை: கணபதி சிருஷ்டி–ஸ்திதி–லயத்தின் ஆதாரம்; வ்யக்த–அவ்யக்த இரண்டிற்கும் அடித்தளம். ‘ஓம்’ மற்றும் ‘கம்’ பீஜமந்திர ஜப–தியானம் ஆத்மபோதத்திற்கு வழி. ‘விக்னம்’ என்பது வெளிப்புற தடைகள் மட்டும் அல்ல; அவித்யையே முதன்மைத் தடையாகும்; அதனை நீக்குதல் தான் மோட்சத்தின் சாரம் என விளக்கப்படுகிறது.
Garbha
கர்ப்ப உபநிஷத் (அதர்வவேதத் தொடர்புடையது) உபநிஷத் இலக்கியத்தில் தனித்துவமான உரையாகும். கர்ப்பாதானம், கருவின் வளர்ச்சி, பிறப்பு ஆகியவற்றை விவரித்து, உடல்–ஆத்மா வேறுபாட்டைத் தெளிவுபடுத்துகிறது. உடல் பஞ்சபூதங்களின் சேர்க்கையால் உருவானது, கர்ம–வாசனைகளால் இயக்கப்படுகிறது, இயல்பாகவே நிலையற்றது என்ற விவேகத்தை எழுப்பி வைராக்யத்தை ஊக்குவிக்கிறது. இங்கு கர்ப்பம் ஒரு ‘சிறு பிரபஞ்சம்’ போலக் காட்டப்படுகிறது; ஜீவன் முன்கர்மத்தின் படி உடலை ஏற்கிறது. கர்ப்பநிலையின் நெருக்கடி, துன்ப அனுபவம், பிறப்பின் போது ஏற்படும் மறதி ஆகியவை அவித்யை மற்றும் இந்திரிய ஆசக்தியின் உருவகங்களாக விளங்குகின்றன. தத்துவ ரீதியாக மையப் போதனை: உடல்–மனம் மாற்றமடையும்; ஆத்மா சாட்சி-சொரூபம். ஆகவே மனிதப் பிறப்பை ஆத்மஞான சாதனைக்கான வாய்ப்பாகக் கொண்டு, பந்தத்தின் காரணங்களை அறிந்து அவற்றைத் தாண்ட வேண்டும் என்பதே உபநிஷத்தின் நோக்கம்.
Ishavasya
ஈசாவாச்ய உபநிஷத் சுக்ல யஜுர்வேதத்துடன் தொடர்புடைய முக்கிய உபநிஷத்தாகும்; 18 மந்திரங்களில் மிகச் சுருக்கமாகவும் ஆழமாகவும் வேதாந்தக் கருத்துகளை வழங்குகிறது. “ஈசாவாச்யமிதம் ஸர்வம்” என்ற முதல் மந்திரம், நகரும் உலகமெங்கும் ஈசன் ஆவணமாக/வியாபகமாக இருப்பதை அறிவிக்கிறது. இதிலிருந்து “தேன த்யக்தேன புஞ்ஜீதாஃ” — தியாகத்தின் வழியே தூய அனுபவம், “மா க்ருதஃ” — பேராசை/அபரிக்ரஹம் தவிர்த்தல் என்ற நெறி உருவாகிறது. இந்த உபநிஷத் கர்மம்-ஞானம் இரண்டையும் எதிர்மறையாக அல்ல, ஒருங்கிணைந்த பாதையாகக் காட்டுகிறது. “குர்வன்னேவேஹ கர்மாணி… ஶதம் ஸமாஃ” என்ற போதனைப்படி, கர்மத்தைச் செய்தபடியே அநாஸக்தி இருந்தால் பந்தம் ஏற்படாது. பின்னர் வித்யா-அவித்யா (மற்றும் ஸம்பூதி-அஸம்பூதி) ஆகியவற்றை ஒருபுறமாகப் பிடித்தால் இருளில் வீழ்வதாகவும், இரண்டின் சம்யக் புரிதலே மரணத்தைத் தாண்டி அம்ருதத்துவத்தை அடைய உதவும் என்றும் கூறுகிறது. இறுதியில் “ஹிரண்மய பாத்ர” உருவகம் மூலம் சத்தியத்தின் முகம் ஒளிமயமான ஆவணத்தால் மறைக்கப்பட்டுள்ளதாகச் சொல்லி, சூர்ய/பூஷன் தேவனை அந்த ஆவணத்தை அகற்றுமாறு வேண்டுகிறது—சத்திய-தர்ம தரிசனமும் உள்ளார்ந்த புருஷ சாக்ஷாத்காரமும் பெற. சங்கரரின் அத்வைத விளக்கத்தில் ஆத்ம-பிரஹ்ம ஐக்கியமே மையம்; கர்மம் சித்தசுத்திக்கான துணை; பிற மரபுகளில் ஈசனின் சர்வவியாபகத்தும் பக்தி-சமர்ப்பணமும் வலியுறுத்தப்படுகின்றன.
Jaabaal
ஜாபால உபநிஷத் (சுக்ல யஜுர்வேதம்) அளவில் சிறியதாயினும் சந்நியாசம், தீர்த்தம், ஆத்மஞானம் ஆகியவற்றில் மிகுந்த தாக்கம் கொண்டது. வேத மரபின் அதிகாரத்தை ஏற்றுக்கொண்டபடியே, யாகம் போன்ற வெளிப்புற கர்மங்களை உள்ளார்ந்த பொருளாக மாற்றி விளக்குகிறது—இறுதி நோக்கம் பிரம்மவித்யை. இங்கு காசி/அவிமுக்த கருத்து முக்கியம். ‘அவிமுக்த’ என்பது ஒருபுறம் காசி என்ற புனிதத் தலம்; மறுபுறம் சாதகனின் உள்ளத்தில் பிரம்ம சன்னிதி எப்போதும் விலகாத சைதன்ய மையம். ஆகவே தீர்த்தயாத்திரையின் மதிப்பை ஒப்புக்கொண்டாலும், உண்மையான தீர்த்தம் ஆத்மசாட்சாத்காரமே எனக் காட்டுகிறது. முக்கிய போதனை: சந்நியாசம் சமூக நிலையல்ல; விவேகம்-வைராக்யம் அடிப்படையிலான விடுதலைப் பாதை. மோட்சத்தின் தீர்மான சாதனம் ஆத்மஞானம்; வெளிப்புற ஆச்சாரங்கள் ஆத்ம-பிரம்ம ஐக்கியப் போதத்தில் நிறைவு பெறும்போது தான் அர்த்தமுள்ளது.
Kaivalya
கைவல்ய உபநிஷத் (அதர்வவேதத் தொடர்பு, 26 மந்திரங்கள்) சுருக்கமானதாயினும் வேதாந்தத்தில் மிக முக்கியமான உரை. இதில் ஆச்வலாயன ரிஷி பிரம்மாவிடம் பரம ஞானத்தை வேண்டுகிறார்; பிரம்மா சந்நியாசம், தவம், ஸ்ரத்தா, மனத் தூய்மை ஆகிய சாதனங்களுடன் பிரம்மவித்யையை உபதேசிக்கிறார். ‘கைவல்யம்’ என்பது பரம விடுதலை—ஆத்மா-பிரம்மம் அபேத ஞானத்தால் மட்டுமே பெறப்படும் என இது வலியுறுத்துகிறது. ஆத்மாவை ஜாக்ரத்-ஸ்வப்ன-ஸுஷுப்தி மூன்று நிலையங்களின் சாட்சி, சுயப்ரகாச சைதன்யம், கர்ம அசங்கம் என விளக்குகிறது. வெளிப்புற கர்மகாண்டத்தை விட உள்ள்முக தியானம் முதன்மை—இதயத் தாமரையில் பிரம்ம தியானம், தேகம்-மனம் என்ற அடையாளப் பிணைப்பைத் துறத்தல், விவேகம்-வைராக்யம் மூலம் உண்மை அனுபவம். ருத்ர/சிவ ஸ்துதி சிறப்பாக இருந்தாலும் இறுதி முடிவு அத்வைதம்: பிரம்மா, விஷ்ணு, ருத்ர, இந்திரன் முதலிய தெய்வங்களும் படைப்பு-பாதுகாப்பு-லயம் ஆகிய செயல்களும் ஒரே பரத்தத்துவத்தில் ஒன்றுபடுகின்றன. இதனால் இவ்வாழ்விலேயே முக்தி, சோகம்-பயம் நீக்கம், மறுபிறவி நிவாரணம் கூறப்படுகிறது.
Kalagnirudra
காலாக்னிருத்ர உபநிஷத் (அதர்வவேத சார்பு) ஒரு குறுநீள ஷைவ உபநிஷத். ‘காலாக்னி-ருத்ர’ என்ற உருவகத்தின் மூலம் ருத்ரனை பரப்ரஹ்மம்/ஆத்மா என நிறுவுகிறது. ‘காலாக்னி’ என்பது காலத்தையும் அவித்தையையும் எரிக்கும் ஞானஅக்னி; அதனால் ஸம்ஸார பந்தம் தளர்ந்து ஆத்மசாக்ஷாத்காரம் நிகழ்கிறது. பஸ்மம், திரிபுண்ட்ரம் போன்ற ஷைவ குறிகள் வெளிப்புறச் சடங்குகள் மட்டுமல்ல; நிலையாமை உணர்வு, வைராக்யம், உள்ள்முக தியானத்தின் நினைவூட்டல்கள் என விளக்கப்படுகின்றன. திரிபுண்ட்ரத்தின் மூன்று கோடுகள் குணத்திரயம் அல்லது ஜாக்ரத்-ஸ்வப்ன-ஸுஷுப்தி நிலைகளைத் தாண்டுதலைக் குறிக்கும்; பிந்து துரீய சைதன்யத்தின் சின்னம். மோக்ஷத்தின் முதன்மை சாதனம் ஆத்மஞானம்; பக்தி, மந்திரஸ்மரணம் துணை வழிகள்.
Kalisantarana
காலிசந்தரண உபநிஷத் கிருஷ்ண யஜுர்வேதத்துடன் தொடர்புடைய சிறியதாயினும் மிகுந்த தாக்கம் கொண்ட உபநிஷத். நாரத–பிரம்மா உரையாடல் வடிவில் இது கலியுகத்தை ‘சந்தரணம்’ (கடத்தல்) செய்யும் வழியைச் சொல்லி, ‘ஹரே கிருஷ்ண’ மகாமந்திர ஜபம்/கீர்த்தனத்தை முதன்மை சாதனமாக நிறுவுகிறது. இதன் தத்துவக் குறிப்பு ‘நாம–நாமி அபேதம்’—தெய்வ நாமமே தெய்வத்தின் சன்னிதி; ஆகவே நாமஸ்மரணம் சித்தசுத்தி மற்றும் மோக்ஷத்திற்கு நேரடி வழி. வரலாற்றில், குறிப்பாக கௌடிய வைஷ்ணவ மரபில், இது ஸ்ருதி-பிரமாணமாக அடிக்கடி மேற்கோளிடப்பட்டது.
Katha
கಠ உபநிஷத் (கிருஷ்ண யஜுர்வேதம்) முக்கிய உபநிஷத்துகளில் ஒன்று. நசிகேதன்–யமன் உரையாடல் வழியாக மரணம், ஆத்மா, மோட்சம் ஆகியவற்றின் தத்துவம் ஆழமாக விளக்கப்படுகிறது. ‘ப்ரேயஸ்’ (உடனடி இன்பம்) மற்றும் ‘ஶ்ரேயஸ்’ (உயர்ந்த நன்மை) என்ற தேர்வின் விவேகம் சாதனையின் அடிப்படையாக வைக்கப்படுகிறது. ரத உவமை மூலம் இந்திரிய–மனம்–புத்தி கட்டுப்பாடு மற்றும் ஆத்மாவின் உச்சத்தன்மை கூறப்படுகிறது. ஆத்மா அஜன், நித்தியன், அவிநாசி; ஆத்மசாக்ஷாத்காரம் பயம்-துக்கத்தை நீக்கி மோட்சத்தை அளிக்கும் என போதிக்கிறது.
Katharudra
கதருத்ர உபநிஷத் அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடைய சைவ உபநிஷத்துகளில் ஒன்றாகக் கருதப்படுகிறது. இதில் ருத்ரன் வெறும் வைதிகத் தெய்வமாக அல்ல; அனைத்திலும் நிறைந்த பிரம்மத் தத்துவமாக விளக்கப்படுகிறார். வைதிக ஸ்தோத்திர-உபாசனைகள் உபநிஷதிய ஆத்மவித்யையாக உள்ள்முகப்படுத்தப்பட்டு, மோக்ஷத்திற்கு அறிவும் தியானமும் முதன்மை சாதனங்களாக வலியுறுத்தப்படுகின்றன. இந்நூலின் மையக் கருத்து ஆத்மா–ருத்ர அபேதம். ஜாக்ரத், ஸ்வப்ன, ஸுஷுப்தி ஆகிய மூன்று நிலைகளின் சாட்சி சைதன்யமே ருத்ரன்; நாமரூபப் பிரபஞ்சம் அவனிலேயே தோன்றி அவனிலேயே லயமாகிறது. ஓங்கார தியானம், மந்திர ஜபம், மேலும் ‘அந்தர்யஜ்ஞம்’—அஹங்காரம், ஆசைகளை உள்ளார்ந்த அர்ப்பணமாக்குதல்—எனும் சாதனை முறைகள் கூறப்படுகின்றன. வரலாற்று நோக்கில், இந்த உபநிஷத் சைவ பக்தியை வைதிக அதிகாரத்துடன் இணைத்து, ருத்ர/சிவனை பிரம்மமாகவும் அந்தர்யாமியாகவும் நிறுவுகிறது. ஞான-பக்தி ஒருமைப்பாடு மற்றும் அத்வைத நோக்குடைய ஆத்மபோதம் இதன் தத்துவ முக்கியத்துவம்.
Kaushitaki
கௌஷீதகி உபநிஷத் (கௌஷீதகி பிராஹ்மண உபநிஷத் என்றும்) ரிக் வேதத்துடன் தொடர்புடையது; கௌஷீதகி/சாங்காயன பிராஹ்மண மரபில் அமைந்துள்ளது. பழைய உபநிஷத்துகளுக்குரிய உரைநடை வடிவில், வெளிப்புற யாகச் செயல்களின் எல்லையைத் தாண்டி உள்ள்முக அறிவு (வித்யா), ஆத்ம விசாரணை, தியானப் புரிதல் ஆகியவற்றை முதன்மைப்படுத்துகிறது. ஆயினும் யாகத்தை நிராகரிக்காமல், அதை குறியீட்டு/போதனைச் சட்டகமாக மறுவிளக்கம் செய்து, பிராண–ஆத்ம–பிரஹ்ம விசாரத்திற்குத் திசைதிருப்புகிறது. மரணத்திற்குப் பிந்தைய பயணம், தேவயான பாதை, பிரஹ்மலோகப் பெறுதல், அங்கு சாதகனுக்கான ‘சோதனை’ போன்ற விவரங்கள் இதில் வருகின்றன. இவை வெறும் உலகவியல் வர்ணனைகள் அல்ல; முக்தி-போதனையின் வரைபடம்—புண்ணியப் பலன் மட்டும் போதாது; அறிவு, விவேகம், உள்ளார்ந்த தயார்ப்பாடே தீர்மானிப்பவை எனக் காட்டுகின்றன. தத்துவ ரீதியாக, பிராணம் பற்றிய சிந்தனை இதன் தனிச்சிறப்பு. வாக்கு, பார்வை, கேள்வி, மனம் ஆகிய சக்திகளின் ‘பிரதிஷ்டை’ (ஆதாரம்) பிராணம் எனக் கூறப்படுகிறது. ஆனால் பிராணம் இங்கு உடல் மூச்சாக மட்டும் அல்ல; அனுபவத்தின் ஆதாரமான ஆத்மாவை உணரச் செய்யும் வழிகாட்டி. இதனால் உளவியல், தத்துவ மீமாம்சை, ஆன்மிக சாதனை ஒரே கோட்டில் இணைகின்றன. குரு–சிஷ்ய உரையாடல், ஒழுக்கம், நெறி முதிர்ச்சி, தியானம் ஆகியவை போதனையின் மையம். வேதாந்தத்தில் பிராண–ஆத்ம உறவு, பிரஹ்மலோகத்தின் பொருள், ‘கதி’ எதிர் உடனடி ஞானம் போன்ற விவாதங்களுக்கு கௌஷீதகி உபநிஷத் முக்கிய ஆதாரமாகிறது.
Kena
கேன உபநிஷத் (சாமவேதத்துடன் தொடர்புடைய, முக்கிய உபநிஷத்துகளில் ஒன்று) “எதனால் மனம் இயக்கப்படுகிறது? யாரால் வாக்கு பேசுகிறது?” என்ற அடிப்படை வினாவால் அறிவும் செயற்பாடும் சார்ந்த ஆதாரத்தை ஆராய்கிறது. பிரம்மம் ஒரு பொருளாகப் பிடிக்கப்படுவது அல்ல; அது “காதின் காதாகவும், மனத்தின் மனமாகவும், வாக்கின் வாக்காகவும்” இருந்து எல்லா அனுபவங்களுக்கும் ஒளியூட்டும் அடித்தளம். ஆகவே பிரம்மத்தை கருத்தால் கைப்பற்றலாம் என்ற எண்ணம் மறுக்கப்படுகிறது; உண்மையான அறிதல் என்பது பொருளாக்கமற்ற (non-objectifying) உணர்வு. யக்ஷக் கதையில் வெற்றிக் கர்வத்தில் இருந்த தேவர்கள் தங்கள் சக்தியின் எல்லையை உணர்கிறார்கள். அக்னி, வாயு தோல்வியுற; இந்திரன் உமா ஹைமவதியிடமிருந்து “வெற்றி பிரம்மத்தினாலே” என அறிகிறான். இது அகங்கார-கர்த்தൃത്വத்தைத் தகர்த்து, பிரம்மம் அனைத்திற்கும் மூல சக்தி என்பதை விளக்குகிறது. தபஸ், தமம், தூய கர்மம் ஆகியவை துணை சாதனங்கள்; பிரம்மஞானம் அமரத்துவம்/மோட்சம் தரும் என உபநிஷத் கூறுகிறது.
Kshurika
க்ஷுரிகா உபநிஷத் (அதர்வவேதம்) யோக உபநிஷத்துகளில் ஒரு சுருக்கமான நூல் (சுமார் 25 மந்திரங்கள்). இதில் ‘க்ஷுரிகா’ (ரேசர்/கத்தி) என்ற உருவகம், கூர்மையான விவேகம் (viveka) மூலம் அவித்யை, அகங்கார-அடையாளப் பிழை (அத்யாஸம்) ஆகியவற்றை ‘வெட்டி’ அகற்ற வேண்டும் என்பதைக் காட்டுகிறது. இந்நூல் வேதாந்தத்தின் ஆதாரமான ஆத்மா–பிரம்ம ஐக்கியத்தை இறுதி உண்மையாக ஏற்று, யோகத்தின் உள்ள்நோக்குச் சாதனை—இந்திரியக் கட்டுப்பாடு, மன ஒருமுகப்படுத்தல், தியானம்—அந்த ஞானத்தை நிலைநிறுத்தும் வழி என விளக்குகிறது. வாசனைகள் மற்றும் மனவிருத்திகளே பந்தத்தின் காரணம்; சாட்சிச் சைதன்யத்தில் நிலைத்து அவற்றை நீக்குவதே மையப் போதனை.
Kundika
குண்டிகா உபநிஷத் அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடைய சந்நியாச உபநிஷத்துகளில் ஒன்று. குறைந்த மந்திரங்களிலேயே இது சந்நியாச ஒழுக்கம், வைராக்யம், மற்றும் ஆத்மவித்யையின் உச்ச முக்கியத்துவத்தை விளக்குகிறது. ‘குண்டிகா’ (நீர்ப்பானை) இங்கு வெறும் வெளிப்புறச் சின்னமல்ல; உள்ளார்ந்த தூய்மை, கட்டுப்பாடு, அபரிக்ரஹம் ஆகியவற்றின் குறியீடாக வருகிறது. வெளிப்புற அடையாளங்களை விட மன-இந்திரிய நிக்ரகம், சமநிலை, அஹிம்சை, சாட்சி-பாவத்தில் நிலைபெறுதல் ஆகியவற்றை முன்னிறுத்துகிறது. இறுதி நோக்கம்—ஆத்மா-பிரம்ம ஐக்கியத்தை நேரடி அறிவால் உணர்வதே மோக்ஷம்.
Mahavakya
மஹாவாக்கிய உபநிஷத் (அதர்வவேதத்துடன் இணைக்கப்படும்) ஒரு சிறிய ஆனால் வேதாந்த மையமான உபநிஷத். “தத்த்வமஸி”, “அஹம் ப்ரஹ்மாஸ்மி”, “அயம் ஆத்மா ப்ரஹ்ம”, “ப்ரஜ்ஞானம் ப்ரஹ்ம” போன்ற மஹாவாக்கியங்களை முக்தி-ஞானத்தின் நேரடி சாதனமாக இது எடுத்துரைக்கிறது. பந்தம் அவித்யையால்; மோக்ஷம் புதிதாக உருவாகும் நிலை அல்ல, சரியான ஞானத்தால் மாயை/பிழை நீங்குவதுதான் என்றே இதன் மையக் கருத்து. இது ஸ்ரவண–மனன–நிதித்யாஸன என்ற வேதாந்தப் பயிற்சி முறையை வலியுறுத்துகிறது; குரு-சிஷ்ய பரம்பரையில் வாக்கியார்த்தம் தெளிவாகிறது. யோகப் பயிற்சிகள் (தியானம், கட்டுப்பாடு, உள்ள்முகம்) சித்தசுத்திக்குத் துணை; ஆனால் தீர்மானமானது ஆத்மா–ப்ரஹ்ம அபேத ஞானமே. அத்வைத வேதாந்தக் கோணத்தில் சமாதி போன்ற நிலைகள் ஞானத்தை நிலைப்படுத்தலாம்; ஆனால் முக்தியின் மூல காரணம் மஹாவாக்கியத்தால் உண்டாகும் ஆத்மபோதமே என்று இந்த உபநிஷத் சுருக்கமாக நிறுவுகிறது.
Maitreya
மைத்ரேய உபநிஷத் யஜுர்வேதத்துடன் தொடர்புடைய சந்நியாச உபநிஷத்துகளில் ஒன்று. வைராக்யம், மனக்கட்டுப்பாடு, இந்திரியநிக்ரகம் மற்றும் ஆத்மவித்யை மூலம் மோட்சப் பாதையை இது வலியுறுத்துகிறது. வெளிப்புற கர்மகாண்டத்தை துணைநிலையாகக் கருதி, பிரஹ்மவித்யையையே முதன்மை சாதனமாக நிறுவுகிறது. இங்கு சந்நியாசம் என்பது வெளிப்புற அடையாளம் மட்டும் அல்ல; ‘நான்-என்’ என்ற பற்றும், கர்த்தൃത്വ அகங்காரமும், ஆசக்தியும் விலகும் உள்ளார்ந்த மாற்றம். ஆத்மா அஜன்மா, அவிநாசி, அசங்க, சுயப்ரகாச சைதன்யம் என்ற உணர்வே பந்தநிவாரணத்தின் மையம். அஹிம்சை, சத்தியம், சமத்துவம், எளிமை, தியானம் போன்ற ஒழுக்க-சாதனை அம்சங்களையும் இது கூறுகிறது. இதனால் அத்வைத வேதாந்தத்தின் அடிப்படையில் சந்நியாச வாழ்வின் தத்துவத்தை விளக்குகிறது.
Mandalabrahmana
மண்டலப்ராஹ்மண உபநிஷத் (அதர்வவேத மரபில்) யோக உபநிஷத்துகளில் ஒன்றாகக் கருதப்படுகிறது; தியானப் பயிற்சியின் வழியாக வேதாந்தப் பிரம்மவித்யையை நிறுவுகிறது. ‘மண்டலம்’ என்ற உருவகம் இங்கு வெளிப்புற இంద్రியப் பரவலிலிருந்து உள்ளார்ந்த மையத்திற்குச் சிந்தனையைச் செறிவூட்டும் பாதையைச் சுட்டுகிறது. மனம் மற்றும் அதன் வ்ருத்திகளே பந்தத்தின் காரணம் எனக் கூறி, பிரத்யாஹாரம், வைராக்யம், கட்டுப்பாடு, சாக்ஷி-சைதன்யத்தில் நிலைபெறுதல் ஆகியவற்றால் வ்ருத்திநிரோதம் நிகழ்ந்து, ஆத்மா சுயப்ரகாசம் என்றும் அதுவே பிரம்மம் என்றும் அறிதலே முக்தி என வலியுறுத்துகிறது. இலக்கு சித்திகள் அல்ல; ஜாக்ரத்-ஸ்வப்ன-ஸுஷுப்தியைத் தாண்டிய அத்வைத அனுபவம்.
Mandukya
மாண்டூக்ய உபநிஷத் அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடைய முக்கிய உபநிஷத்துகளில் மிகச் சுருக்கமானது (12 மந்திரங்கள்) என்றாலும், வேதாந்தத் தத்துவத்தில் மிக ஆழமான உரையாகக் கருதப்படுகிறது. இதன் மையம் ‘ஓம்’ (ப்ரணவம்); அது பிரம்ம-ஆத்மாவின் முழுமையான குறியீடாக விளக்கப்படுகிறது. ஜாக்ரத், ஸ்வப்ன, ஸுஷுப்தி ஆகிய அனுபவ நிலைகளை ஆராய்ந்து ஆத்மாவின் நான்கு ‘பாதங்கள்’ கூறப்படுகின்றன: வைஶ்வானர (ஜாக்ரத்), தைஜஸ (ஸ்வப்ன), ப்ராஜ்ஞ (ஸுஷுப்தி), மற்றும் துரீயம். துரீயம் ஒரு நான்காவது நிலை மட்டும் அல்ல; எல்லா நிலைகளுக்கும் ஆதாரமான சாட்சி-சைதன்யம், சாந்த-சிவ-அத்வைத பரம உண்மை. ‘அ-உ-ம்’ மற்றும் ‘அமாத்ர’ வழியாக ஓம் தியானம் ஆத்மா-பிரம்ம ஐக்கிய ஞானத்திற்கும் மோக்ஷத்திற்கும் வழிகாட்டுகிறது.
Mudgala
முத்கல உபநிஷத் அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடைய ஒரு சுருக்கமான உபநிஷத். இது வேதாந்தத்தின் மைய முடிவு—ஆத்மா‑பிரம்மன் ஐக்கியம்—என்பதை தெளிவாகச் சுருக்கமாக எடுத்துரைக்கிறது. வெளிப்புற கர்மகாண்டத்தை விட உள்ள்முக ஞானத்தை முதன்மைப்படுத்தி, உண்மையான ‘நான்’ உடல்‑மனம்‑இந்திரியங்கள் அல்ல; தன்னொளி சாட்சி‑சைதன்யமே என்று கூறுகிறது. பந்தத்தின் காரணம் அவித்யா/அத்யாசம்—ஆத்மாவிற்கு கர்த்தൃത്വ‑போக்த்ருத்துவம், வரம்பு ஆகியவற்றை ஏற்றிவைப்பது. விவேகம் (நித்ய‑அநித்ய விசாரணை, த்ரஷ்டா‑த்ருஷ்ய வேறுபாடு) மற்றும் வைராக்யம் மூலம் இந்த மாய அடையாளம் நீங்குகிறது. ஞானமே மோக்ஷத்தின் சாதனம்; அதன் பயனாக பயம்‑சோகம் நீங்கி அமைதி, அச்சமின்மை நிலைபெறும்.
Mundaka
முண்டக உபநிஷத் அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடைய முக்கிய (முக்கிய) உபநிஷத்துகளில் ஒன்று. மூன்று முண்டகங்களாகவும் அவற்றின் கண்டங்களாகவும் அமைந்த 44 மந்திரங்களில், இது வைதிக கர்மகாண்டத்தின் வரம்புகளைச் சுட்டி, பிரம்மவித்யையின் உச்ச இலக்கை நிறுவுகிறது. தொடக்கத்தில் யாகங்களில் தேர்ந்த ஷௌனகன், அங்கிரஸ் முனிவரை அணுகுவது—வேத மரபை மறுப்பதல்ல; அதை மோக்ஷ ஞானத்தின் திசையில் உயர்த்தும் உபநிஷதிய மாற்றத்தை வெளிப்படுத்துகிறது. இங்கு மையக் கருத்து ‘இரு வித்யைகள்’: அபரா வித்யை (வேதங்கள், வேதாங்கங்கள், யாக-கர்மங்கள்) மற்றும் பரா வித்யை (அக்ஷர பிரம்மத்தை அறியச் செய்யும் ஞானம்). கர்மத்தின் பலன் வரையறுக்கப்பட்டது; ஸ்வர்கம் போன்ற பலன்களும் மறுபிறவி சுழற்சியை முற்றிலும் நீக்காது. பரா வித்யை ஆத்மா–பிரம்ம ஐக்கியத்தை உணர்த்தி பயம், சோகம், மரணம் ஆகியவற்றைத் தாண்டச் செய்கிறது. ‘அக்னியிலிருந்து சினுக்குகள்’ போல பிரம்மத்திலிருந்து உலகம் வெளிப்படுகிறது என்ற உவமை, மேலும் ‘ஒரே மரத்தில் இரண்டு பறவைகள்’—ஒரு பறவை பலனை உண்ணும் ஜீவன், மற்றது சாட்சி ஆத்மா—என்ற தத்துவக் காட்சி மிகப் புகழ்பெற்றது. ‘உபநிஷத் வில், ஆத்மா அம்பு, பிரம்மம் இலக்கு’ என்ற உவமை தியானத்தின் ஒருமுகத் திருப்பத்தையும் இலக்குவேட்டையையும் வலியுறுத்துகிறது. உண்மை வெறும் பாண்டித்யத்தாலும் வாக்குச் சாமர்த்தியத்தாலும் கிடைக்காது; சுத்தி, வைராக்யம், தபஸ், ஶ்ரத்தா மற்றும் ஶ்ரோத்ரிய-பிரம்மநிஷ்ட குருவின் உபதேசம் மூலம் மட்டுமே பிரம்மஞானம் மலர்கிறது என்று முண்டக உபநிஷத் தெளிவுபடுத்துகிறது. ஆகவே இது வேதாந்த ஞானமார்க்கத்தின் சுருக்கமான ஆனால் ஆழமான அறிக்கை ஆகும்.
Naadbindu
நாதபிந்து உபநிஷத் (அதர்வவேத தொடர்புடையது) யோக உபநிஷத்துகளில் முக்கியமான சுருக்க நூல். இதில் ‘நாத’ (உள்ளுணர்வில் தோன்றும் நுண் ஒலி) மற்றும் ‘பிந்து’ (சித்தத்தின் ஒருமுகக் குவிப்பு மையம்) ஆகியவற்றை ஆதாரமாகக் கொண்டு தியானம், பிராணாயாமம், மனநிக்ரஹம் விளக்கப்படுகின்றன. சாதகர் உள்ஶ்ரவணத்தின் மூலம் மனத்தை நுண்மையாக்கி, நாதானுசந்தானத்தால் வ்ருத்திகளை அமைதிப்படுத்துகிறார்; படிப்படியாக ‘அநாஹத நாத’ அனுபவம் மௌனத்தில் லயமாகிறது. அந்த மௌனம் வெறுமை அல்ல—ஆத்மஸ்வரூப சாக்ஷாத்காரம், அத்வைத முக்தியே இலக்கு.
Narayana
நாராயண உபநிஷத் (யஜுர்வேதத் தொடர்புடையது) சிறிய அளவிலேயே இருந்தாலும் ஆழமான வேதாந்தக் கருத்தை முன்வைக்கிறது. இதில் நாராயணன் பரப்ரஹ்மம், அனைத்திலும் நிறைந்த ஆதாரம், உள்ளுறைவான் (அந்தர்யாமி) ஆத்மா என உறுதிப்படுத்தப்படுகிறது. சગુண பக்தி மற்றும் நிர்குண பிரஹ்மத் தத்துவம் ஒன்றாக இணைக்கப்படுவது இதன் முக்கிய தன்மை: இறைவன் வழிபடத்தக்க தனிப்பட்ட ரூபமாகவும், குணங்களைக் கடந்த பரம உண்மையாகவும் சுட்டப்படுகிறது. ஸ்ருஷ்டி-ஸ்திதி-ப்ரளயம் ஒரே தத்துவத்தின் வெளிப்பாடெனக் கொண்டு, நாமஸ்மரணம்-ஜபம்-தியானம் மூலம் மோக்ஷப் பாதையை அறிவுறுத்துகிறது।
Niralamba
நிராலம்ப உபநிஷத் (அதர்வவேதம்) சந்நியாச உபநிஷத்துகளில் சுருக்கமானதாயினும் ஆழமான அத்வைத நூல். ‘நிராலம்ப’ என்பது வெளிப்புற ஆதாரங்கள் (செல்வம், பதவி) மட்டுமல்ல, உள்ளார்ந்த நுண் ஆதாரங்கள் (தியானப் பொருள், சித்திகள், கருத்துப் பற்றுதல்) ஆகியவற்றையும் விடுத்து, சுயப்ரகாசமான ஆத்ம-பிரம்மத்தில் நிலைபெறுதல். இங்கு சந்நியாசம் சமூக மாற்றமல்ல; கர்த்தா-போக்தா அகங்காரமும் தேகாபிமானமும் கைவிடப்படுதல் என விளக்கப்படுகிறது. ‘நேதி-நேதி’ விவேகத்தால் தேகம்-இந்திரியம்-ப்ராணன்-மனம்-புத்தி ஆகியவற்றிலிருந்து ஆத்மா வேறெனக் காட்டி, சாட்சி சைதன்யமே உண்மை என வலியுறுத்துகிறது. த்வைதப் பாவம் தணிந்தால் சமத்துவம், அசங்கம், அபயம் இயல்பாகிறது. மோக்ஷம் செய்கையால் உண்டாகுவது அல்ல; அவித்யா ஆதாரங்கள் நீங்கும்போது நேரடி ஆத்மஞானமே விடுதலை.
Nirvana
நிர்வாண உபநிஷத் (மரபில் அதர்வவேதத்துடன் இணைக்கப்படும்) சந்நியாச உபநிஷத்துகளில் முக்கியமானதாகும். இதில் சந்நியாசம் என்பது வெளிப்புறத் துறவல்ல; அகங்காரம், கர்த்தൃത്വ உணர்வு, ஆசக்தி ஆகியவற்றின் உள்துறவாக விளக்கப்படுகிறது. 61 மந்திரங்களில் வேதாந்தத்தின் சாரம் கூறப்படுகிறது: மோட்சம் உருவாக்கப்படும் பலன் அல்ல; ஆத்மா–பிரஹ்மன் அபேத ஞானமே விடுதலை; பந்தம் அவித்யா மற்றும் அத்யாசத்தால் உண்டாகிறது. வஸ்திரம், தண்டம் போன்ற வெளிச்சின்னங்கள் இரண்டாம் நிலை; சமத்துவம், அச்சமின்மை, சத்தியம், கருணை, வைராக்யம் ஆகியவை சந்நியாசியின் உண்மையான இலக்கணங்கள் என வலியுறுத்துகிறது. சாதனையாக ஸ்ரவண–மனன–நிதித்யாசனத்தின் மூலம் சாட்சி-சைதன்யத்தில் நிலைபெறுதல், ‘நான் கர்த்தா அல்ல’ என்ற அகர்த்தൃത്വத் தெளிவு உறுதியாகுதல் கூறப்படுகிறது. இதனால் ‘நிர்வாணம்’ என்பது இவ்வாழ்விலேயே ஜீவன்முக்தியாக வெளிப்படும் ஆத்மஸ்வரூப நிஷ்டை எனப் பிரதிபாதிக்கப்படுகிறது.
Paingala
பைங்கல உபநிஷத் (யஜுர்வேத மரபுடன் தொடர்புபடுத்தப்படும்) பிந்தைய உபநிஷத்துகளில் ஒன்று; அத்வைத வேதாந்தத்தின் சந்நியாசம்–ஞான மார்க்கத்தைச் சுருக்கமாகவும் முறையாகவும் விளக்குகிறது. மையக் கருத்து—ஆத்மா பிரம்மமே; உடல்–மனம்–புத்தியில் ‘நான்’ என்ற அத்யாசம் அவித்யையால் உண்டாகிறது; அதன் நீக்கம் ஞானத்தால் மட்டுமே. ஆகவே மோட்சம் கர்மத்தால் உருவாக்கப்படுவது அல்ல; உண்மை அறிதலால் வெளிப்படுவது. இது ஜாக்ரத்–ஸ்வப்ன–ஸுஷுப்தி என்ற மூன்று நிலை ஆய்வையும், பஞ்சகோச விவேகத்தையும் கொண்டு அனுபவப் பொருள்கள் அனைத்தும் அனாத்மா என்றும், மாறாத சாட்சி-சைதன்யம் மட்டுமே ஆத்மா என்றும் காட்டுகிறது. ‘நேதி நேதி’ என்ற நிராகரண முறையால் அனாத்ம தர்மங்களை விலக்கி ஆத்மஸ்வரூபத்தில் நிலைபெறுதல் போதிக்கப்படுகிறது. இங்கு சந்நியாசம் வெளிப்புற அடையாளம் அல்ல; கர்த்தൃത്വ–போக்தൃത്വ–ஸ்வாமித்துவ அகங்காரத் துறவுதான் உண்மையான சந்நியாசம். விவேகம், வைராக்யம், ஷட்ஸம்பத்து, முமுக்ஷுத்துவம் ஆகிய தகுதிகளுடன் குரு உபதேசத்தில் ஸ்ரவண–மனன–நிதித்யாசனம் செய்தால் அபரோட்ச ஞானம் உண்டாகி அத்வைத சாந்தி—மோட்சம்—சித்திக்கும்.
Parabrahma
பரப்ரஹ்ம உபநிஷத் (அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடையது) சிறிய உபநிஷத்துகளில் ஒன்று; ‘பரப்ரஹ்மம்’ என்பதை பெயர்‑வடிவு, உபாதிகள் அனைத்தையும் கடந்த நிர்குண பரமத் தத்துவமாகச் சுருக்கமாகவும் ஆழமாகவும் விளக்குகிறது. மோட்சம் வெளிப்புற சாதனங்களால் ‘அடைவேண்டிய’ ஒன்று அல்ல; ஆத்மா‑ப்ரஹ்ம ஐக்கியத்தை நேரடியாக அறிதல் (ஞானம்) தான் விடுதலை, பந்தத்தின் வேர் அவித்யை. ‘நேதி‑நேதி’ முறையில் பொருளாக்கி பிடிக்கப்படும் எல்லா கருத்துகளையும் மறுத்து, ப்ரஹ்மம் சுயப்ரகாச சைதன்யம்—அறிவின் அடித்தளம்—என்று காட்டுகிறது. ஆகவே விவேகம், வைராக்யம், தியானம், தேக‑அஹங்காரப் பற்றின் சிதைவு ஆகியவை மைய சாதனைகளாகின்றன. சந்நியாச‑யோகம் மற்றும் வேதாந்த விசாரணை இணையும் சூழலில் உருவான உபதேசச் சுருக்கமாக இதை புரிந்துகொள்ளலாம்; இங்கு துறவு என்பது முதன்மையாக உள்ளார்ந்த பற்றின்மை.
Paramahansa
பரமஹம்ஸ உபநிஷத் (அதர்வவேதத் தொடர்புடையது; சந்நியாச உபநிஷத்துகளில் ஒன்று) பரமஹம்ஸ சந்நியாசியின் உச்ச இலட்சியத்தைச் சுருக்கமாகவும் ஆழமாகவும் விளக்குகிறது. மோட்சத்தின் முதன்மை சாதனம் ஆத்மா-பிரஹ்ம ஐக்ய ஞானம்; ஞானோதயத்திற்குப் பின் வெளிப்புறச் சின்னங்கள், கர்மகாண்டம், சமூக அடையாளங்கள் அகங்கார ஆதாரமாக மாறக்கூடியதால் பரமஹம்ஸன் அவற்றைத் துறக்கிறான். அவன் மான-அபமானம், லாப-நஷ்டம், சீத-உஷ்ணம் போன்ற இரட்டைகளில் சமநிலையுடன் இருந்து, பிக்ஷையால் வாழ்ந்து, எல்லா உயிர்களிலும் ஒரே ஆத்மாவைக் காணும் நிலைபெறுகிறான்.
Paramahansaparivrajaka
பரமஹம்ஸபரிவ்ராஜக உபநிஷத் (அதர்வவேத தொடர்புடையது) சந்நியாச உபநிஷத்துகளில் மிகச் சுருக்கமானதாயினும் ஆழமான தத்துவப் பொருளுடையது. இதில் ‘பரமஹம்ஸ-பரிவ்ராஜகர்’—உயர்ந்த நிலைச் சுற்றித் திரியும் துறவி—என்னும் आदர்ஷத்தின் இலக்கணங்கள், ஒழுக்கம், உள்ளார்ந்த நிலை விளக்கப்படுகின்றன. வெளிப்புற கர்மகாண்டச் சடங்குகளை விட ஆத்மவித்யை/ஞானமே மோக்ஷத்தின் முதன்மை சாதனம் என்று இது வலியுறுத்துகிறது. உண்மையான சந்நியாசம் பொருட்களை விட்டுவிடுதல் மட்டுமல்ல; ‘மமதை’ மற்றும் ‘அஹங்காரம்’ கரைதலே. பரமஹம்ஸர் புகழ்-இகழ்ச்சி, மான-அபமானம், சுக-துக்கம், சீத-உஷ்ணம் போன்ற இரட்டைகளில் சமநிலையுடன் இருப்பார்; குறைந்த உணவு, குறைந்த ஆதாரத்துடன் வாழ்ந்து உலகில் நடமாடினாலும் பற்றற்றவராக இருப்பார். இவ்வாறு ஆத்மா-பிரஹ்மம் ஒன்றே என்ற அத்வைத உண்மையை வாழ்வியல் ஒழுக்கமாக மாற்றும் சுருக்கமான வழிகாட்டியாக இவ்வுபநிஷத் திகழ்கிறது.
Prashna
பிரச்ன உபநிஷத் அதர்வவேதத்தின் முக்கிய உபநிஷத்துகளில் ஒன்று. இதில் பிப்பலாத முனிவரிடம் வந்த ஆறு மாணவர்கள் ஆறு ஆழமான கேள்விகளை எழுப்புகின்றனர். உபநிஷத் முதலில் தவம், பிரம்மச்சரியம், ஒழுக்கம் ஆகியவற்றால் தகுதி பெற வேண்டும் என்று வலியுறுத்தி, பின்னர் உரையாடல் முறையில் பிரம்மவித்தையை ஒழுங்காக விளக்குகிறது. வைதிகச் சின்னங்கள் வெளிப்புற கர்மகாண்டத்திலிருந்து உள்ளார்ந்த தியான-அர்த்தங்களாக மாற்றி வாசிக்கப்படுகின்றன. இதன் மையக் கருத்து ‘பிராணவித்யா’. பிராணன் வெறும் மூச்சல்ல; இந்திரியங்கள், மனம், உயிர்செயல்கள் அனைத்தையும் ஒருங்கிணைக்கும் ஆதாரத் தத்துவம். இந்திரியங்களின் ‘வாத’ நிகழ்வில் பிராணனின் முதன்மை நிறுவப்படுகிறது. ‘ரயி’ (அன்னம்/பொருள்) மற்றும் ‘பிராண’ (உயிர்சக்தி) என்ற இரட்டைக் கொள்கை மூலம் படைப்பு-போஷணத்தின் தத்துவ அமைப்பு விளக்கப்படுகிறது; சூரிய-சந்திரச் சின்னங்களும் இணைக்கப்படுகின்றன. ஓங்காரம் (அ-உ-ம்) உபாசனையின் நிலைகள், விழிப்பு-கனவு-ஆழ்நித்திரை நிலைகளின் சிந்தனை, மற்றும் ‘ஷோடச கலைகள்’ (பதினாறு பகுதிகள்) பற்றிய போதனை ஆகியவை முக்கியம். அனைத்துப் பகுதிகளும் அక్షரப் பிரம்மத்திலிருந்து தோன்றி அதிலேயே லயமடைகின்றன என்ற அறிவு மரணபயத்தைத் தாண்டி முக்திக்குத் திசை காட்டுகிறது.
Sanyasa
ஸந்ந்யாச உபநிஷத் (அதர்வவேதத் தொடர்புடையது) ஸந்ந்யாசத்தை பிரம்மஞானத்திற்கான நேரடி சாதனையாக விளக்குகிறது. கர்மத்தின் நிலையற்ற பலன்களை விட ஆத்மா–பிரம்மன் அத்துவைத உணர்வே மோக்ஷத்தின் காரணம் என வலியுறுத்துகிறது. வைராக்யம், த்யாகம், ஶம–தமம், அஹிம்சை, சத்தியம், சமதரிசனம் ஆகியவை மையக் கருத்துகள். தண்டு, கமண்டலு, பிக்ஷை, குறைந்த பரிக்ரஹம் போன்ற வெளிச்சின்னங்கள் துணை ஒழுக்கங்களே; உண்மையான ஸந்ந்யாசம் ‘நான்–என்’ பற்றின் க்ஷயம் மற்றும் ஆத்மநிஷ்டை. யஜ்ஞத்தின் உள்மயமாக்கல் (ப்ராண–மனத்தை அக்னியாகக் கருதல்) வேத மரபில் ஸந்ந்யாசத்தின் உயர்ந்த தர்மநிலையை காட்டுகிறது.
Sarvasara
சர்வஸார உபநிஷத் அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடைய ஒரு குறு உபநிஷத்; வேதாந்தத்தின் ‘சாரம்’ என்பதைச் சுருக்கமாக எடுத்துரைக்கிறது. இதன் மையக் கோட்பாடு அத்வைதம்—ஆத்மாவே பிரம்மம்; பரமசத்தியம் ஒன்றே. பந்தம் உண்மையான சங்கிலி அல்ல; அவித்யா/அத்யாசம் எனும் தவறான அடையாளப்படுத்தலால் தோன்றும் மாயை. மோட்சம் புதிதாக உருவாகுவது அல்ல; அஞ்ஞான நிவர்த்தியால் சுயஸ்வரூப ஞானம். தேகம், இந்திரியங்கள், மனம், புத்தி ஆகியவை அனாத்மா என விவேகத்தால் காட்டி, பஞ்சகோசங்கள் மற்றும் ஜாக்ரத்-ஸ்வப்ன-ஸுஷுப்தி நிலைகளின் ஆய்வால் ‘சாட்சி’ சைதன்யத்தை வெளிப்படுத்துகிறது—அது எல்லா அனுபவங்களின் த்ரஷ்டா; ஆனால் தானே மாற்றமற்றது. ‘நேதி நேதி’ முறையால் எல்லா பொருள்மய அடையாளங்களையும் மறுத்து, சுயப்ரகாசமான தூய சைதன்யத்தில் நிலைபெறச் சொல்கிறது. இங்கு ஞானமே மோட்ச சாதனம்; வைராக்யம் மற்றும் உள்ள்முக சாதனை துணை. ஸ்ரவண-மனன-நிதித்யாசனத்தின் மூலம் நிலையான போதம், ஆசை-பயம்-இச்சை ஆகியவற்றின் அமைதி—இதுவே இதன் சாதனச் சாரம்.
Shvetashvatara
ஸ்வேதாஶ்வதர உபநிஷத் (கிருஷ்ண யஜுர்வேதம்) ஆறு அத்தியாயங்களில் உபநிஷதிய பிரம்மவித்தையை யோகம் மற்றும் ஈச்வர-பக்தியின் தெளிவான மொழியுடன் இணைக்கிறது. உலகமும் ஜீவனும் ஏன் பந்தத்தில் உள்ளன—அதன் மூலக் காரணம் என்ன—என்ற கேள்வியால் தொடங்கி, ஸ்வபாவம், காலம், நியதி போன்ற ஒரே-காரண விளக்கங்களை விமர்சித்து, உள்ளார்ந்த ஆளுநனாகவும் (அந்தர்யாமி) அதீதமாகவும் உள்ள பரமத் தத்துவத்தை நிறுவுகிறது. ‘ஒரே மரத்தில் இரண்டு பறவைகள்’ என்ற உருவகம் அனுபவிக்கும் ஜீவன் மற்றும் சாட்சியான ஆத்மா என்ற வேறுபாட்டை காட்டுகிறது; சாட்சிச் சைதன்யத்தில் நிலைபெறுதல் கர்ம-பல ஆசக்தியிலிருந்து விடுதலையைச் சுட்டுகிறது. ருத்ர–சிவன் பரமேச்வரனாகப் போற்றப்படுகிறார்—மாயையின் அதிபதி, குணங்களின் நியந்தா, சரண்யன்—ஆனால் இறுதி உண்மை நிருபாதிக, சர்வவ்யாபி பிரம்மமே என்ற உபநிஷதிய நோக்கு நிலைத்திருக்கிறது. தியானம், பிராணசம்யமம், மனோநிக்ரகம் போன்ற யோக சாதனைகள் ஞானத்துடன் ஒருங்கிணைக்கப்படுகின்றன; குரு–சிஷ்ய பரம்பரை, ஸ்ரத்தா, பக்தி ஆகியவை மோட்சப் பாதையில் அவசியம் என வலியுறுத்தப்படுகிறது. இதனால் இது வேதாந்தம், யோகம், ஈச்வரோபாசனை ஆகியவற்றை இணைக்கும் முக்கிய பாலமாக விளங்குகிறது.
Sita
சீதா உபநிஷத் (அதர்வவேத-சார்பு, சாக்த உபநிஷத்துகளின் மரபில்) ராமாயணத்தின் சீதையை வெறும் आदர்ஷப் பதிவிரதை என அல்லாது பராசக்தி, பிரஹ்மஸ்வரூபிணி என உயர்த்திப் பேசுகிறது. ஸ்துதி-மொழியில் வேதாந்தத் தத்துவ விசாரம்—ஆத்மா, பிரஹ்மம், மோக்ஷம்—தேவி மையமாக வெளிப்படுகிறது. வரலாற்றுப் பின்னணியில் புராண/இதிகாசத் தெய்வங்களை உபநிஷதிய-வேதாந்தக் கோணத்தில் மறுவாசிப்பு செய்யும் போக்கு தெளிவாகத் தெரிகிறது. இங்கு சாக்த–வைஷ்ணவ இணைவு முக்கியம்: சீதை ராமனுடன் அவியாத ஒன்றுபட்டவள்; அதே நேரத்தில் உலகின் ஸ்ருஷ்டி-ஸ்திதி-லய சக்தியும் அவளே. தத்துவ ரீதியாக சீதை அனைத்திலும் நிறைந்த சாட்சி-சைதன்யம், அந்தராத்மா, பிரஹ்மத்தின் சக்தி எனக் கூறப்படுகிறது. சீதா-பிரஹ்ம ஞானம் பயம், துயரம், பந்தம் ஆகியவற்றை நீக்குகிறது; பக்தி (ஸ்மரணம், ஸ்தோத்திரம்) ஞானமாகப் பரிணமித்து மோக்ஷ சாதனமாகிறது. இதனால் சீதா உபநிஷத் பெண் தெய்வத்துக்கு உபநிஷதிய மரியாதை அளித்து, பக்தி-ஞான ஒருமைப்பாடு மூலம் அத்வைத அனுபவத்தை நோக்கி வழிகாட்டுகிறது.
Skanda
ஸ்கந்த உபநிஷத் அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடைய ஒரு சைவ உபநிஷத். இதில் ஸ்கந்தன்/குமாரன்/குகன் (கார்த்திகேயன்) வழியாக ஆத்மதத்துவம் எடுத்துரைக்கப்படுகிறது. இதன் மையம் வேதாந்தப் பொருள்: மோட்சம் கர்மச் சேர்க்கையால் அல்ல; ஆத்மா மற்றும் பரம் (சிவ/பிரம்மம்) ஒன்றே என்ற அறிவால். அவித்யை பந்தத்தின் மூலமாகக் கூறப்படுகிறது; விவேக-ஞானம் விடுதலைக்கான கருவி. ஸ்கந்தனின் ‘வேல்’ அறியாமையைத் துளைக்கும் ஞானத்தின் சின்னம்; மயில் ஆசை-வெறுப்பு போன்ற விகாரங்களை வென்ற நிலையைச் சுட்டுகிறது. பக்தி-உபாசனை ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டாலும், அதன் உச்சம் அத்வைத அனுபவம்—உபாசகர், உபாச்யம், உபாசனை ஆகியவை பரமார்த்தத்தில் ஒன்றே—என்பதாகும்.
Taittiriya
தைத்திரிய உபநிஷத் கிருஷ்ண யஜுர்வேதத்தின் முக்கிய உபநிஷத்துகளில் ஒன்று; வள்ளி–அனுவாக அமைப்பில் படிப்படியாகக் கற்பிக்கும் முறையில் அமைந்துள்ளது. ‘சிக்ஷாவள்ளி’யில் சரியான உச்சரிப்பு, ஸ்வாத்யாயம், குரு-மரியாதை, ஒழுக்கம் ஆகியவை ஆத்மஞானத்திற்கு முன்னோட்டமாக விளக்கப்படுகின்றன; ‘சத்தியம் வத, தர்மம் சர’ என்ற சமாவர்த்தன உபதேசம் புகழ்பெற்றது. ‘பிரஹ்மானந்தவள்ளி’யில் ‘சத்யம் ஞானம் அனந்தம் பிரஹ்ம’ என்ற பிரஹ்ம லக்ஷணம், பஞ்சகோச விவேகம், ஆனந்த மீமாம்சை மூலம் பரமானந்தத்தின் தத்துவப் பகுப்பாய்வு தரப்படுகிறது. ‘ப்ருகுவள்ளி’யில் ப்ருகு–வருண உரையாடல் மீண்டும் மீண்டும் விசாரித்து அனுபவமாக உறுதிப்படுத்தும் வழியில் பிரஹ்மஞானம் முதிர்வதை காட்டுகிறது.
Tripura
திரிபுர உபநிஷத் (மரபில் அதர்வவேதத்துடன் இணைக்கப்படுகிறது) சாக்த ஸ்ரீவித்யா மரபில் தேவியான திரிபுரா/லலிதாவை பரப்ரஹ்மமாக விளக்குகிறது. தேவி நிர்குண சைதன்யமாகவும், சகுண உபாச்ய தெய்வமாகவும் இருப்பாள்; மோட்சத்தின் மையம் ஆத்மா–ப்ரஹ்ம (தேவி) அபேத ஞானம் என்பதே இதன் முக்கிய போதனை. ஜாக்ரத்–ஸ்வப்ன–ஸுஷுப்தி, ஞாதா–ஞான–ஞேய, ஸ்ருஷ்டி–ஸ்திதி–லய போன்ற ‘மூன்றின்’ அமைப்புகள் ஒரே சித்-சக்தியின் வெளிப்பாடுகள் எனக் கூறப்படுகிறது. ஸ்ரீசக்ரம், மந்திரம், தியானம் ஆகியவை வெளிப்புற சடங்குகளாக அல்ல; உள்ளுணர்வு வளர்க்கும் வழிகளாக இருந்து இறுதியில் அத்வைத அனுபவத்துக்கு வழி நடத்துகின்றன.
Turiyateeta
துரியாதீத உபநிஷத் அதர்வவேதத்துடன் தொடர்புடைய சந்நியாச உபநிஷத்துகளில் ஒன்று. மாண்டூக்ய உபநிஷத்தில் கூறப்படும் ‘துரியம்’ என்ற சுட்டுதலையும் தாண்டி, ‘துரியாதீதம்’—அதாவது துரியக் கருத்திற்கும் அப்பாற்பட்ட—அத்வைத பிரம்மத்தை இது குறிக்கிறது. பரம உண்மை எந்த ‘நான்காவது நிலை’யும் அல்ல; ஜாக்ரத்‑ஸ்வப்ன‑ஸுஷுப்தி ஆகிய மூன்று நிலைகளுக்கும் சாட்சி, தன்னொளி (ஸ்வயம்-ப்ரகாச) சைதன்யம்; அனுபவப் பொருளாகப் பிடிக்க முடியாதது. வரலாற்றுப் பின்னணியில் இது நடுக்கால சந்நியாச மரபும் அத்வைத வேதாந்தத்தின் வளர்ந்த சாஸ்திர மொழியும் உருவாக்கிய சுருக்கமான தியான-சூத்திரமாகப் புரிந்துகொள்ளப்படுகிறது. ஒரே வசனம்/சூத்திர வடிவம் நினைவில் வைத்து நிதித்யாசனத்திற்கு உதவுகிறது. முக்கிய போதனைகள்: ‘நேதி நேதி’ மூலம் நுண்ணிய பற்றுகளையும் நீக்குதல், கர்த்தா‑போக்தா பாவத்தின் ஒழிவு, இரட்டைத்தன்மைகளைத் தாண்டிய சமநிலை, ஆத்மா‑பிரம்ம அபேத ஞானத்தால் ஜீவன்முக்தி. சந்நியாசத்தின் சாரம் வெளித் துறவல்ல; உள்ளார்ந்த அசங்கம்.
Vajrasuchika
வஜ்ரசூசிகா உபநிஷத் (அதர்வவேதத் தொடர்புடையது) ஒன்பது மந்திரங்களிலேயே ‘பிராமணன் யார்?’ என்ற கேள்வியை மிகத் தீவிரமாக ஆராய்கிறது. ‘வஜ்ர-சூசி’ என்பது வைர ஊசி—மாயை மற்றும் சமூக அகங்காரத்தைத் துளைத்து, பிறப்பு, கோத்திரம், உடல், கர்மகாண்டம் அல்லது வெறும் சாஸ்திரப் பாண்டித்யம் ஆகியவை பிராமணத்துவத்தின் அடிப்படை அல்ல எனக் கூறுகிறது. ‘நேதி-நேதி’ முறையில் வெளிப்புற அளவுகோல்கள் மறுக்கப்படுகின்றன: உடல் நிலையற்றது; அனைவருக்கும் பொதுவானது; கர்மங்கள் வரையறுக்கப்பட்ட பலன்களையே தரும்; சாஸ்திர அறிவு ஆத்மசாக்ஷாத்காரமாக மாறாவிட்டால் முழுமையில்லை. இறுதியில் ஆத்மா/பிரம்மத்தை உணர்ந்து, ராக-த்வேஷம், அகங்காரம், பற்றுதல் இன்றி, சத்தியம்-சமத்துவம்-கருணையில் நிலைபெற்றவரே உண்மையான பிராமணன். இந்த உபநிஷத்தின் முக்கியத்துவம் தத்துவத்துடன் மட்டுமல்ல; நெறி-சமூகப் பொருளிலும் உள்ளது. அனைவரிலும் ஒரே ஆத்மா இருப்பின் வம்ச அடிப்படையிலான உயர்வு தத்துவ ரீதியாக நிலைநிற்றல் கடினம். வஜ்ரசூசிகா உபநிஷத் பிராமணத்துவத்தை அறிவும் பண்பும் அடிப்படையாக மறுவரையறை செய்து, மோக்ஷ மார்க்கத்தில் ஆத்மவித்யையின் முதன்மையை வலியுறுத்துகிறது.
Yagyavalkya
யாஜ்ஞவல்க்ய உபநிஷத் சுக்ல யஜுர்வேத மரபுடன் தொடர்புடைய பிந்தைய உபநிஷத்துகளில் ஒன்று. இது கர்மகாண்டத்தை மனச் சுத்திக்கான உதவியாக ஏற்றுக்கொண்டாலும், மோட்சத்திற்கான தீர்மானமான சாதனம் ஞானமே (ஆத்மவித்யை) என்று வலியுறுத்துகிறது. வெளிப்புற யாகத்தின் குறியீடுகளை உள்ளார்ந்த சாதனையாக மாற்றி, இந்திரிய நிக்ரகம், தியானம், வைராக்யம் ஆகியவற்றை ‘அந்தர்யாகம்’ என விளக்குகிறது. இங்கு ஆத்மா சுயப்ரகாசமான சாட்சி, அவிகாரமானது; ஜாக்ரத்-ஸ்வப்ன-ஸுஷுப்தி மூன்று நிலையிலும் அது ஒன்றே என்று கூறப்படுகிறது. தேகம்-மனம்-கர்த்தൃത്വத்துடன் தாதாத்மியம் (அத்யாசம்) பந்தத்தின் மூல காரணம்; அத்யாச நிவ்ருத்தி மற்றும் ஸ்வரூப நிலைதான் முக்தி. சந்நியாசம் என்பது சமூக நிலைமாற்றம் மட்டுமல்ல; அகங்காரம்-மமகாரம் துறப்பதே அதன் உள்ளார்ந்த பொருள். ஜீவன்முக்தனின் லக்ஷணங்கள்—சமத்துவம், நிர்பயத்துவம், அசங்கத்துவம், கருணை—மற்றும் விவேகம்-வைராக்யம், மனோநிக்ரகம் ஆகிய சாதனைகளின் அவசியம் தெளிவாக வலியுறுத்தப்படுகிறது.
Yogatattva
யோகதத்த்வ உபநிஷத் (கிருஷ்ண யஜுர்வேதத்துடன் தொடர்புடையது) யோக உபநிஷத்துகளில் முக்கியமான ஒன்று. இதில் யோகம் வெறும் உடற்பயிற்சி அல்ல; ஆத்மஞானம் மற்றும் மோட்சத்திற்கான உள்ள்முக சாதனையாக விளக்கப்படுகிறது. பிராணாயாமம், நாடி-சுத்தி மூலம் சித்த நிலைபெறுதல் மற்றும் அந்தக்கரண சுத்தி அடையலாம் எனக் கூறுகிறது. சூக்ஷ்ம உடல் கோட்பாடு—இடா, பிங்கலா, சுஷும்னா நாடிகள்—மற்றும் குண்டலினி சக்தியின் விழிப்பு/மேலேற்றம் முக்கியத் தலைப்புகள். பிரத்யாஹாரம், தாரணை, தியானம், சமாதி ஆகியவை படிப்படியான உள்ள்முகப் பயிற்சிகளாக அமைந்து, மனமும் புலன்களும் ஆத்ம அனுபவத்திற்குத் தயாராகின்றன. நாதம் (உள்ளொலி), ஜ்யோதி (உள்ளொளி) போன்ற அனுபவங்கள் சாதனையின் குறியீடுகள்; இறுதி இலக்கு அல்ல. இறுதி போதனை: அவித்யா நீக்கம், இருமைத் தாண்டிய ஆத்ம சாக்ஷாத்காரம், ஜீவன்முக்தி.
Yokakundalini
யோககுண்டலினி உபநிஷத் (அதர்வவேத மரபு) யோக உபநிஷத்துகளில் முக்கியமானது. வேதாந்தத்தின் ஆத்மா–பிரம்மன் அத்துவைத உண்மையை, குண்டலினி-யோக சாதனையின் வழியாக அனுபவமாக நிலைநிறுத்துவது இதன் நோக்கம். உடலைத் தடையாக அல்ல, ‘சாதன-உடல்’ எனக் கொண்டு நாடி-சுத்தி, பிராணாயாமம், பந்த-முத்திரைகள், தியானம் மூலம் மனத்தை உள்ள்நோக்கச் செய்கிறது. குண்டலினி-சக்தியின் விழிப்பு சுஷும்னாவில் பிராண ஓட்டத்தை நிலைப்படுத்தி சக்கரங்களைத் தாண்டி சஹஸ்ராரத்தில் மனோலயத்தை அடையச் செய்கிறது. நாதானுசந்தானம் மற்றும் சமாதி மூலம் விகல்பங்கள் அடங்கி ஆத்மஸ்வரூப ஞானம் உறுதியாகிறது; அவித்யா நீங்கி மோக்ஷம் கிடைக்கிறது—இதுவே இந்த உபநிஷத்தின் மையப் போதனை।