Upanishads - Devi
Shakta & VaishnavaAtharva Veda32 Verses

Devi

Shakta & VaishnavaAtharva Veda

தேவி உபநிஷத் (அதர்வவேதம்) சாக்த உபநிஷத்துகளில் முக்கியமானது; இதில் தேவியை பரப்ரஹ்மமாக நிறுவுகிறது. தேவி உலகின் நிமித்தமும் உபாதானமும் ஆகிய இரு காரணங்களாகவும், ஸ்ருஷ்டி-ஸ்திதி-லயத்தின் ஆதிஷ்டாத்ரி சக்தியாகவும் விளக்கப்படுகிறாள். நிர்குண பரத்துவமும் சகுண விஸ்வரூபமும் ஒன்றே என்ற ஒருமைத் தத்துவம் இங்கு மையம். மாயா/சக்தி மூலம் பந்தமும், வித்யை மூலம் மோட்சமும் புரியப்படுகின்றன. மந்திரம், வாக் (வாக்கு) தேவியின் வெளிப்பாடு எனக் கூறி பக்தி-ஞான ஒருங்கிணைப்பை இந்த உபநிஷத் வலியுறுத்துகிறது.

Start Reading

Key Teachings

Devī as Parabrahman: the supreme, non-dual reality underlying all names and forms

Nirguṇa–saguṇa unity: Devī is both beyond attributes and manifest as the cosmos and deities

Devī as both material and efficient cause (upādāna and nimitta kāraṇa) of creation

Māyā/Śakti doctrine: Devī veils (avidyā) and reveals (vidyā), enabling bondage and liberation

Antaryāmin: Devī as the indwelling consciousness in all beings, the inner ruler of mind and senses

Integration of guṇas and prakṛti within Devī’s sovereignty; nature is her dynamic power

Mantra and vāc: sacred sound and speech as Devī’s expressive body; realization is aided by mantra-knowledge

Bhakti–jñāna convergence: devotion culminates in non-dual knowledge of Devī as Ātman/Brahman

Soteriology: liberation (mokṣa) arises from recognizing Devī as one’s own Self and the ground of the world

Verses of the Devi

32 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.

Verse 1

सर्वे वै देवा देवीम् उपतस्थुः । कासि त्वं महादेवि । सा अब्रवीत्—अहं ब्रह्मस्वरूपिणी । मत्तः प्रकृतिपुरुषात्मकं जगत् शून्यं च अशून्यं च । अहम् आनन्दानानन्दाः, विज्ञानाविज्ञाने अहम् । ब्रह्मा ब्रह्मणि व...

அனைத்து தேவர்களும் தேவியை வணக்கத்துடன் அணுகி அருகில் நின்றனர். “ஓ மகாதேவி, நீ யார்?” என்று கேட்டனர். அவள் கூறினாள்—“நான் பிரம்மஸ்வரூபிணி. என்னிடமிருந்து பிரகృతి‑புருஷாத்மகமான உலகம் வெளிப்படுகிறது—சூன்யமும் அசூன்யமும். நானே ஆனந்தமும் அனானந்தமும்; நானே விஞ்ஞானமும் அவிஞ்ஞானமும். பிரம்மனை பிரம்மத்திலேயே அறியத்தக்கதாக அறிய வேண்டும்.” என்று அதர்வணிய ஸ்ருதி உரைக்கிறது.

Brahman as Devī; non-duality encompassing opposites (knowledge/ignorance, void/non-void)

Verse 2

सर्वे वै देवा देवीम् उपतस्थुः । कासि त्वं महादेवि । सा अब्रवीत्—अहं ब्रह्मस्वरूपिणी । मत्तः प्रकृतिपुरुषात्मकं जगत् शून्यं च अशून्यं च । अहम् आनन्दानानन्दाः, विज्ञानाविज्ञाने अहम् । ब्रह्मा ब्रह्मणि व...

அனைத்து தேவர்களும் தேவியை வணக்கத்துடன் அணுகி அருகில் நின்றனர். “ஓ மகாதேவி, நீ யார்?” என்று கேட்டனர். அவள் கூறினாள்—“நான் பிரம்மஸ்வரூபிணி. என்னிடமிருந்து பிரகृति‑புருஷாத்மகமான உலகம் வெளிப்படுகிறது—சூன்யமும் அசூன்யமும். நானே ஆனந்தமும் அனானந்தமும்; நானே விஞ்ஞானமும் அவிஞ்ஞானமும். பிரம்மனை பிரம்மத்திலேயே அறியத்தக்கதாக அறிய வேண்டும்.” என்று அதர்வணிய ஸ்ருதி உரைக்கிறது.

Identity of Devī with Brahman; transcendence of dualities

Verse 3

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

நானே பஞ்சபூதங்களும், பஞ்சபூதங்களுக்கு அப்பாற்பட்டதுமாய்; நானே முழு உலகமும். நானே வேதமும், அவேதமும்; நானே வித்யையும், அவித்யையும். நானே அஜன் (அஜன்மன்) மற்றும் அனஜனும்; நானே கீழும், மேலும், திசைதிசையிலும் (திர்யக்) நிறைந்தவள். நான் ருத்ரர்களும் வசுக்களும் உடன் இயங்குகிறேன்; ஆதித்யர்களும் விஶ்வதேவர்களும் உடனும். நான் மித்ரன்‑வருணனைத் தாங்குகிறேன்; நானே இந்திரன், அக்னி; நானே இரு அஷ்வினிகளும். நான் சோமன், த்வஷ்டா, பூஷன், பகன் ஆகியோரைத் தாங்குகிறேன்; விரிந்த அடியுடைய விஷ்ணு, பிரம்மா, பிரஜாபதியையும் தாங்குகிறேன். ஹவிஸ் அர்ப்பணிப்பவனுக்கும், நன்கு காக்கப்படும் யஜமானனுக்கும், சோமத்தைப் பிழிபவனுக்கும் நான் திரவிணம் (செல்வம்) அருள்கிறேன்.

Sarvātmatva (all-as-Self); Brahman/Devī as immanent and transcendent; integration of deities as functions of one Reality

Verse 4

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

நான் பஞ்சமஹாபூதங்களும்; பஞ்சபூதங்களுக்கு அப்பாற்பட்டதுமாய் இருக்கிறேன். நான் முழு ஜகத்தும். நான் வேதமும், அவேதமும்; நான் வித்யையும், அவித்யையும். நான் அஜன் (அஜன்மன்) மற்றும் அனஜனும். கீழும், மேலும், குறுக்காகவும்—எல்லாத் திசைகளிலும் நான் தான். நான் ருத்ரர்களும் வசுக்களும் உடன் நடமாடுகிறேன்; ஆதித்யர்களும் விஶ்வதேவர்களும் உடனும். நான் மித்ரன்-வருணன் இருவரையும் தாங்குகிறேன்; நான் இந்திரனும் அக்னியும், நான் இரு அஷ்வின்களும். நான் சோமன், த்வஷ்டா, பூஷன், பகன் ஆகியோரைக் நிறுவுகிறேன். விரிந்த அடியுடைய விஷ்ணுவையும், பிரம்மாவையும், பிரஜாபதியையும் நான் தாங்குகிறேன். ஹவிஸ் அர்ப்பணிப்பவனுக்கும், நன்கு பாதுகாக்கப்பட்ட யஜமானனுக்கும், சோமத்தைப் பிழிவவனுக்கும் நான் செல்வம் (திரவிணம்) அருள்கிறேன்.

Brahman as Devī (non-dual identity; immanence and transcendence)

Verse 5

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

நான் பஞ்சமஹாபூதங்களும்; பஞ்சபூதங்களுக்கு அப்பாற்பட்டதுமாய் இருக்கிறேன். நான் முழு ஜகத்தும். நான் வேதமும், அவேதமும்; நான் வித்யையும், அவித்யையும். நான் அஜன் (அஜன்மன்) மற்றும் அனஜனும். கீழும், மேலும், குறுக்காகவும்—எல்லாத் திசைகளிலும் நான் தான். நான் ருத்ரர்களும் வசுக்களும் உடன் நடமாடுகிறேன்; ஆதித்யர்களும் விஶ்வதேவர்களும் உடனும். நான் மித்ரன்-வருணன் இருவரையும் தாங்குகிறேன்; நான் இந்திரனும் அக்னியும், நான் இரு அஷ்வின்களும். நான் சோமன், த்வஷ்டா, பூஷன், பகன் ஆகியோரைக் நிறுவுகிறேன். விரிந்த அடியுடைய விஷ்ணுவையும், பிரம்மாவையும், பிரஜாபதியையும் நான் தாங்குகிறேன். ஹவிஸ் அர்ப்பணிப்பவனுக்கும், நன்கு பாதுகாக்கப்பட்ட யஜமானனுக்கும், சோமத்தைப் பிழிவவனுக்கும் நான் செல்வம் (திரவிணம்) அருள்கிறேன்.

Non-duality (Advaita) expressed as Devī’s all-inclusive Selfhood

Verse 6

अहं पञ्चभूतान्यपञ्चभूतानि । अहमखिलं जगत् । वेदोऽहमवेदोऽहम् । विद्याहमविद्याहम् । अजाहमनजाहम् । अधश्चोर्ध्वं च तिर्यक्चाहम् । अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः । अहं मित्रावरुणावुभौ बि...

நான் பஞ்சமஹாபூதங்களும்; பஞ்சபூதங்களுக்கு அப்பாற்பட்டதுமாய் இருக்கிறேன். நான் முழு ஜகத்தும். நான் வேதமும், அவேதமும்; நான் வித்யையும், அவித்யையும். நான் அஜன் (அஜன்மன்) மற்றும் அனஜனும். கீழும், மேலும், குறுக்காகவும்—எல்லாத் திசைகளிலும் நான் தான். நான் ருத்ரர்களும் வசுக்களும் உடன் நடமாடுகிறேன்; ஆதித்யர்களும் விஶ்வதேவர்களும் உடனும். நான் மித்ரன்-வருணன் இருவரையும் தாங்குகிறேன்; நான் இந்திரனும் அக்னியும், நான் இரு அஷ்வின்களும். நான் சோமன், த்வஷ்டா, பூஷன், பகன் ஆகியோரைக் நிறுவுகிறேன். விரிந்த அடியுடைய விஷ்ணுவையும், பிரம்மாவையும், பிரஜாபதியையும் நான் தாங்குகிறேன். ஹவிஸ் அர்ப்பணிப்பவனுக்கும், நன்கு பாதுகாக்கப்பட்ட யஜமானனுக்கும், சோமத்தைப் பிழிவவனுக்கும் நான் செல்வம் (திரவிணம்) அருள்கிறேன்.

Śakti as Brahman; identity of the Self with the totality (sarvātmatva)

Verse 7

अहं राष्ट्री सङ्गमनी वसूनाम् अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् । मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे । य एवं वेद स देवीपदमाप्नोति । ते देवा अब्रुवन् । नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः । नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः...

நான் அரசாட்சியின் அதிபதி, வசுக்களை ஒன்றுசேர்ப்பவள்; இந்த உலகின் தந்தையை உச்சியில் நான் வெளிப்படுத்துகிறேன். என் யோனி நீர்களில், சமுத்திரத்தின் உள்ளே உள்ளது. இவ்வாறு அறிந்தவன் தேவீபதத்தை அடைவான். அப்போது தேவர்கள் கூறினர்—தேவியைக்கு நமஸ்காரம், மகாதேவியைக்கு நமஸ்காரம்; சிவாயைக்கு எப்போதும் நமः. பத்திரையான பிரகிருதிக்கு நமः; நியமத்துடன் நாங்கள் அவளுக்கு வணங்குகிறோம்.

Brahman as Devī (Śakti/Prakṛti) and mokṣa through vidyā (realization)

Verse 8

अहं राष्ट्री सङ्गमनी वसूनाम् अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् । मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे । य एवं वेद स देवीपदमाप्नोति । ते देवा अब्रुवन् । नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः । नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः...

நான் அரசாட்சியின் அதிபதி, வசுக்களை ஒன்றுசேர்ப்பவள்; இந்த உலகின் தந்தையை உச்சியில் நான் வெளிப்படுத்துகிறேன். என் யோனி நீர்களில், சமுத்திரத்தின் உள்ளே உள்ளது. இவ்வாறு அறிந்தவன் தேவீபதத்தை அடைவான். அப்போது தேவர்கள் கூறினர்—தேவியைக்கு நமஸ்காரம், மகாதேவியைக்கு நமஸ்காரம்; சிவாயைக்கு எப்போதும் நமः. பத்திரையான பிரகிருதிக்கு நமः; நியமத்துடன் நாங்கள் அவளுக்கு வணங்குகிறோம்.

Brahman as Devī (Śakti/Prakṛti) and mokṣa through vidyā (realization)

Verse 9

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् । दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरां नाशयते तमः ॥ देवीं वाचमजनयन्त देवाः तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्...

அக்னிவண்ணமாய், தவத்தால் ஜ்வலிப்பவளாய், வைரோசினியாக, கர்மபலங்களில் மகிழ்பவளாய் உள்ள அந்த துர்கா தேவியை நான் சரணடைகிறேன்; அவள் இருளை முற்றிலும் அழிக்கிறாள். தேவர்கள் தேவீ-வாக்கை உருவாக்கினர்; பல்வடிவ உயிர்கள் அவளையே பேசுகின்றன. அந்த வாக்கு—பசுவைப் போல—எங்களுக்கு இனிய சாறு மற்றும் ஊக்கத்தைப் பால் போலக் கறந்து, நன்கு போற்றப்பட்டவளாய் எம்மிடம் வருவாளாக.

Śakti as liberating power (avidyā-tamo-nāśa), Vāk/Śabda as manifestation of Brahman

Verse 10

तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनीं कर्मफलेषु जुष्टाम् । दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरां नाशयते तमः ॥ देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्...

நான் அந்த துர்கா தேவியைச் சரணடைகிறேன்—அக்னிவர்ணையாய், தவத்தால் ஜ்வலித்து, ஒளிமிகுந்து, கர்மபலங்களில் மகிழ்வாளாய்; அவள் இருளை முழுமையாக அழிக்கிறாள். தேவர்கள் தேவீ-வாக்கை உண்டாக்கினர்; பலரூப உயிர்கள் அவளையே உரைக்கின்றன. அந்த வாக்கு—பசுவைப் போல, நமக்கு இனிய சொல் மற்றும் ஊட்டத்தைப் பிழிந்து தருவாள்—நன்கு ஸ்துதிக்கப்பட்டு நம்மிடம் வருக.

Māyā-śakti / Devī as Brahma-śakti; removal of tamas (avidyā) through divine power and Vāk

Verse 11

कालरात्रिं ब्रह्मस्तुतां वैष्णवीं स्कन्दमातरम् । सरस्वतीमदितिं दक्षदुहितरं नमामः पावनां शिवाम् ॥ महालक्ष्मीश्च विद्महे सर्वसिद्धिश्च धीमहि । तन्नो देवी प्रचोदयात् ॥

பிரம்மனால் ஸ்துதிக்கப்பட்ட காலராத்திரியை, ஸ்கந்தமாதையான வைஷ்ணவியை, சரஸ்வதியை, தக்ஷனின் மகளான அதிதியை—பாவனையாய், சிவையாய்—நாம் வணங்குகிறோம். மகாலக்ஷ்மியை நாம் அறிகிறோம்; அனைத்துச் சித்திகளின் வடிவினைத் தியானிக்கிறோம். அந்த தேவி நம்மைத் தூண்டுவாளாக.

Devī as the one Brahma-śakti appearing as multiple deities (eka-śakti, aneka-rūpa); grace (anugraha) as the impetus for knowledge and siddhi

Verse 12

कालरात्रिं ब्रह्मस्तुतां वैष्णवीं स्कन्दमातरम् । सरस्वतीमदितिं दक्षदुहितरं नमामः पावनां शिवाम् ॥ महालक्ष्मीश्च विद्महे सर्वसिद्धिश्च धीमहि । तन्नो देवी प्रचोदयात् ॥

பிரம்மனால் ஸ்துதிக்கப்பட்ட காலராத்திரியை, ஸ்கந்தமாதையான வைஷ்ணவியை, சரஸ்வதியை, தக்ஷனின் மகளான அதிதியை—பாவனையாய், சிவையாய்—நாம் வணங்குகிறோம். மகாலக்ஷ்மியை நாம் அறிகிறோம்; அனைத்துச் சித்திகளின் வடிவினைத் தியானிக்கிறோம். அந்த தேவி நம்மைத் தூண்டுவாளாக.

Devī as one reality with many names/forms; anugraha leading to jñāna and mokṣa

Verse 13

अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव । तां देवा अन्वजायन्त भद्रा अमृतबन्धवः ॥ कामो योनिः कामकला वज्रपाणिर्गुहा हसा । मातरिश्वाभ्रमिन्द्रः पुनर्गुहा सकला मायया च पुनः कोशा विश्वमाता दिवि द्योम् ॥१३–१४॥

ஏ தக்ஷா! அதிதி உண்மையாகவே உன் மகளாகப் பிறந்தாள். அமிர்தத்துடன் உறவுடைய, மங்களமான தேவர்கள் அவளை வரிசையாக வெளிப்படுத்தினர். காமமே யோனி; காமகலா, வஜ்ரபாணி, குகை, நகைப்பு; மாதரிஷ்வன் (வாயு), மேகம், இந்திரன்; மீண்டும் குகை, முழுமை; மாயையால் மேலும் மீண்டும் கோசங்களாக—அவள் விஸ்வமாதா, திவ்ய ஆகாயத்தில் ஒளிர்கிறாள்.

Māyā-śakti and the manifestation of Brahman as the cosmic Mother; kośa-doctrine; guhā (heart-cave) as locus of realization

Verse 14

अदितिर्ह्यजनिष्ट दक्ष या दुहिता तव । तां देवा अन्वजायन्त भद्रा अमृतबन्धवः ॥ कामो योनिः कामकला वज्रपाणिर्गुहा हसा । मातरिश्वाभ्रमिन्द्रः पुनर्गुहा सकला मायया च पुनः कोशा विश्वमाता दिवि द्योम् ॥१३–१४॥

ஏ தக்ஷா! அதிதி நிச்சயமாக உன் மகளாகப் பிறந்தாள். அமிர்தத் தொடர்புடைய, மங்களமான தேவர்கள் அவளை ஒழுங்காக வெளிப்படுத்தினர். காமமே யோனி; காமகலா, வஜ்ரபாணி, குகை, நகைப்பு; மாதரிஷ்வன், மேகம், இந்திரன்; மீண்டும் குகை, மீண்டும் முழுமை; மாயையால் மேலும் மீண்டும் கோசரூபமாக—அவள் விஸ்வமாதா, திவ்ய ஆகாயத்தில் ஒளிர்கிறாள்.

Non-dual immanence of Devī as Śakti across cosmic functions and inner psychophysical layers (kośas)

Verse 15

एषात्मशक्तिः । एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरा । एषा श्रीमहाविद्या । य एवं वेद स शोकं तरति । नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातरः अस्मान्पातु सर्वतः ॥१५–१७॥

இவளே ஆத்மசக்தி. இவளே விஸ்வமோகினி; பாசம், அங்குசம், வில், அம்புகள் தாங்கியவள். இவளே ஸ்ரீமஹாவித்யை. இவ்வாறு அவளை அறிந்தவன் துக்கத்தைத் தாண்டுகிறான். ஏ பகவதி, ஏ பவதி, ஏ மாதா—உமக்கு நமஸ்காரம்; அவள் எங்களை எல்லாத் திசைகளிலும் காக்கட்டும்.

Ātma-śakti; vidyā leading to mokṣa (śoka-taraṇa); Devī as both māyā’s binding and liberating wisdom

Verse 16

एषात्मशक्तिः। एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरा। एषा श्रीमहाविद्या। य एवं वेद स शोकं तरति। नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातः अस्मान् पातु सर्वतः॥१५–१७॥

இவளே ஆத்மசக்தி. இவளே உலகமயக்கி; பாசம், அங்குசம், வில், அம்பு ஆகியவற்றைத் தாங்கியவள். இவளே ஸ்ரீமஹாவித்யை. இவ்வாறு அறிந்தவன் துக்கத்தைத் தாண்டுகிறான். ஹே பகவதி, ஹே பவதி, ஹே மாதா, உமக்கு நமஸ்காரம்; எங்களை எல்லாத் திசைகளிலும் காக்கவும்.

Shakti as Atman/Brahman; Maya and Moksha

Verse 17

एषात्मशक्तिः। एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशधनुर्बाणधरा। एषा श्रीमहाविद्या। य एवं वेद स शोकं तरति। नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातः अस्मान् पातु सर्वतः॥१५–१७॥

இவளே ஆத்மசக்தி. இவளே உலகமயக்கி; பாசம், அங்குசம், வில், அம்பு ஆகியவற்றைத் தாங்கியவள். இவளே ஸ்ரீமஹாவித்யை. இவ்வாறு அறிந்தவன் துக்கத்தைத் தாண்டுகிறான். ஹே பகவதி, ஹே பவதி, ஹே மாதா, உமக்கு நமஸ்காரம்; எங்களை எல்லாத் திசைகளிலும் காக்கவும்.

Non-dual Shakti-Brahman identity; liberation through knowledge

Verse 18

सैषाष्टौ वसवः। सैषैकादश रुद्राः। सैषा द्वादशादित्याः। सैषा विश्वेदेवाः सोमपा असोमपाश्च। सैषा यातुधान्यः असुरा रक्षांसि पिशाचयक्षाः सिद्धाः। सैषा सत्त्व-रजस्-तमांसि। सैषा प्रजापतीन्द्रमनवः। सैषा ग्रहा ...

அவளே எட்டு வசுக்கள்; அவளே பதினொன்று ருத்ரர்கள்; அவளே பன்னிரண்டு ஆதித்யர்கள்; அவளே விஸ்வேதேவர்கள்—சோமபானம் செய்பவர்களும் செய்யாதவர்களும். அவளே யாதுதானர்கள், அசுரர்கள், ராட்சசர்கள், பிசாசுகள், யக்ஷர்கள், சித்தர்கள். அவளே சத்த்வம், ரஜஸ், தமஸ் எனும் முக்குணங்கள். அவளே பிரஜாபதி, இந்திரன், மனுக்கள். அவளே கிரகங்கள், நக்ஷத்திரங்கள், ஜ்யோதிகள்; கலா, காஷ்டா முதலிய காலரூபிணி. நான் நித்தமும் அவளையே வணங்குகிறேன்—தாபத்தை அகற்றும் தேவியை, போகமும் மோக்ஷமும் அருள்வாளை; அனந்தை, விஜயை, சுத்தை, சரண்யை, சிவம் அருள்வாளை, தானே சிவையானவளை.

Brahman/Devī as sarvātmakatva (all-encompassing reality); guṇas and māyā; bhukti–mukti

Verse 19

सैषा अष्टौ वसवः । सैषा एकादश रुद्राः । सैषा द्वादश आदित्याः । सैषा विश्वेदेवाः सोमपाः असोमपाश्च । सैषा यातुधान्यः असुराः रक्षांसि पिशाचयक्षाः सिद्धाः । सैषा सत्त्व-रजस्-तमांसि । सैषा प्रजापतीन्द्रमनवः...

அவளே அஷ்ட வசுக்கள்; அவளே ஏகாதச ருத்ரர்கள்; அவளே த்வாதச ஆதித்யர்கள்; அவளே விஸ்வேதேவர்கள்—சோமபானம் செய்பவரும் செய்யாதவரும். அவளே யாதுதானர்கள், அசுரர்கள், ராட்சசர்கள், பிசாசுகள், யக்ஷர்கள், சித்தர்கள். அவளே சத்த்வ-ரஜஸ்-தமஸ் எனும் மும்முகுணங்கள். அவளே பிரஜாபதி, இந்திரன், மனுக்கள். அவளே கிரகங்கள், நக்ஷத்திரங்கள், ஜ்யோதிகள்; கலா, காஷ்டா முதலிய காலரூபிணி. அந்த தேவியை நான் நித்யம் வணங்குகிறேன்—தாபமும் பாபமும் நீக்கி, போகமும் மோட்சமும் அருளும்; அனந்தை, விஜயை, சுத்தை, சரண்யை, சிவதாயினி, தானே சிவை.

Brahman/Śakti as the immanent-totality (sarvātmakatva), including guṇas and kāla; mokṣa through devotion/knowledge

Verse 20

वियदाकारसंयुक्तं वीतिहोत्रसमन्वितम् । अर्धेन्दुलसितं देव्या बीजं सर्वार्थसाधकम् ॥ एवमेकाक्षरं मन्त्रं यतयः शुद्धचेतसः । ध्यायन्ति परमानन्दमया ज्ञानाम्बुराशयः ॥२०–२१॥

தேவியின் எல்லா நோக்கங்களையும் நிறைவேற்றும் பீஜம் ‘வியத்’ வடிவத்துடன் இணைந்து, ‘வீதிஹோத்ர’ உடன் கூடி, அரைச்சந்திர ஒளியால் விளங்குகிறது. இவ்வாறு அந்த ஏகாக்ஷர மந்திரத்தை தூய்மனத்தையுடைய யதிகள் தியானிக்கின்றனர்—அவர்கள் பரமானந்தமயர், ஞானநீரின் பெருங்கடல்போன்றோர்.

Mantra-bīja as a support for Brahman/Śakti-realization; jñāna leading to ānanda (mokṣa)

Verse 21

वियदाकारसंयुक्तं वीतिहोत्रसमन्वितम् । अर्धेन्दुलसितं देव्या बीजं सर्वार्थसाधकम् ॥ एवमेकाक्षरं मन्त्रं यतयः शुद्धचेतसः । ध्यायन्ति परमानन्दमया ज्ञानाम्बुराशयः ॥२०–२१॥

தேவியின் எல்லா நோக்கங்களையும் நிறைவேற்றும் பீஜம் ‘வியத்’ வடிவத்துடன் இணைந்து, ‘வீதிஹோத்ர’ உடன் கூடி, அரைச்சந்திர ஒளியால் விளங்குகிறது. இவ்வாறு அந்த ஏகாக்ஷர மந்திரத்தை தூய்மனத்தையுடைய யதிகள் தியானிக்கின்றனர்—அவர்கள் பரமானந்தமயர், ஞானநீரின் பெருங்கடல்போன்றோர்.

Mantra-upāsanā culminating in jñāna-ānanda (mokṣa)

Verse 22

वाङ्मया ब्रह्मभूतस्मात् षष्ठं वक्त्रसमन्वितम् । सूर्यो वामश्रोत्रबिन्दुः संयुताष्टकतृतीयकः ॥ नारायणेन संयुक्तो वायुश्चाधरसंयुतः । विच्चे नवार्णकोऽर्णः स्यान्महदानन्ददायकः ॥२२–२३॥

பிரம்மஸ்வரூபிணியான வாங்மயாவிலிருந்து ஆறாம் அక్షரம்/தத்துவம் வாக்கின் முகத்துடன் (உச்சாரணத்துடன்) கூடி வெளிப்படுகிறது. இடது காதில் சூரியன் பிந்துரூபமாக இருந்து, அஷ்டகத்தின் மூன்றாமதுடன் இணைந்துள்ளது. அது நாராயணனுடன் இணைந்தது; வாயு அதரப் பகுதியுடன் இணைந்தது. ‘விச்சே’—இந்த நவாக்ஷர மந்திரம் மகத்தான ஆனந்தத்தை அளிப்பதாகக் கூறப்படுகிறது.

Mantra-śakti as Brahman (Śabda-Brahman), Devī as the ground of speech and liberation

Verse 23

वाङ्मया ब्रह्मभूतस्मात् षष्ठं वक्त्रसमन्वितम् । सूर्यो वामश्रोत्रबिन्दुः संयुताष्टकतृतीयकः ॥ नारायणेन संयुक्तो वायुश्चाधरसंयुतः । विच्चे नवार्णकोऽर्णः स्यान्महदानन्ददायकः ॥२२–२३॥

பிரம்மஸ்வரூபிணியான வாங்மயாவிலிருந்து ஆறாம் அక్షரம்/தத்துவம் வாக்கின் முகத்துடன் (உச்சாரணத்துடன்) கூடி வெளிப்படுகிறது. இடது காதில் சூரியன் பிந்துரூபமாக இருந்து, அஷ்டகத்தின் மூன்றாமதுடன் இணைந்துள்ளது. அது நாராயணனுடன் இணைந்தது; வாயு அதரப் பகுதியுடன் இணைந்தது. ‘விச்சே’—இந்த நவாக்ஷர மந்திரம் மகத்தான ஆனந்தத்தை அளிப்பதாகக் கூறப்படுகிறது.

Mantra as liberating knowledge (vidyā) and Devī as Brahman

Verse 24

हृत्पुण्डरीकमध्यस्थां प्रातःसूर्यसमप्रभाम् । पाशाङ्कुशधरां सौम्यां वरदाभयहस्तकाम् । त्रिनेत्रां रक्तवसनां भक्तकामदुघां भजे ॥ नमामि त्वामहं देवीं महाभयविनाशिनीम् । महादुर्गप्रशमनीं महाकारुण्यरूपिणीम् ॥...

இதயத் தாமரையின் நடுவில் உறையும், காலைச் சூரியனைப் போன்ற ஒளியுடைய தேவியை நான் வழிபடுகிறேன். பாசமும் அங்குசமும் தாங்கி, சாந்தமானவள்; வரமும் அபயமும் அளிக்கும் கரங்களுடையவள்; மூன்று கண்களுடையவள், சிவப்பு ஆடை அணிந்தவள், பக்தர்களின் விருப்பங்களை நிறைவேற்றுபவள்—அவளை நான் வணங்குகிறேன். தேவியே, உமக்கு நான் நமஸ்கரிக்கிறேன்—நீர் மகாபயத்தை அழிப்பவள், மகாதுர்கதி/துர்க (துர்கா) தணிப்பவள், மகாகருணை-ஸ்வரூபிணி.

Upāsanā leading to mokṣa; Devī as inner Antaryāmin and compassionate Brahman-power

Verse 25

हृत्पुण्डरीकमध्यस्थां प्रातःसूर्यसमप्रभाम् । पाशाङ्कुशधरां सौम्यां वरदाभयहस्तकाम् । त्रिनेत्रां रक्तवसनां भक्तकामदुघां भजे ॥ नमामि त्वामहं देवीं महाभयविनाशिनीम् । महादुर्गप्रशमनीं महाकारुण्यरूपिणीम् ॥...

இதயத் தாமரையின் நடுவில் உறையும், காலைச் சூரியனைப் போன்ற ஒளியுடைய, பாசமும் அங்குசமும் தாங்கிய, சாந்தஸ்வரூபிணி, வரமும் அபயமும் அளிக்கும் கரங்களுடைய, மும்முகக் கண்களையுடைய, செந்நிற ஆடை அணிந்த, பக்தர்களின் விருப்பங்களை நிறைவேற்றும் தேவியை நான் வழிபடுகிறேன். ஓ தேவி, உமக்கு நான் வணங்குகிறேன்—நீர் மகாபயநாசினி, மகாதுயரநிவாரிணி, மகாகருணைஸ்வரூபிணி॥

Saguna Brahman (Devī as immanent Brahman in the heart); Bhakti as a means toward mokṣa

Verse 26

यस्याः स्वरूपं ब्रह्मादयो न जानन्ति तस्मादुच्यतेऽज्ञेया । यस्या अन्तो न विद्यते तस्मादुच्यतेऽनन्ता । यस्या ग्रहणं नोपलभ्यते तस्मादुच्यतेऽलक्ष्या । यस्या जननं नोपलभ्यते तस्मादुच्यतेऽजा । एकैव सर्वत्र व...

அவளுடைய இயல்பை பிரம்மா முதலியவர்களும் அறியார்; ஆகவே அவள் ‘அஜ்ஞேயா’ எனப்படுகிறாள். அவளுக்கு முடிவு இல்லை; ஆகவே ‘அனந்தா’. அவளைப் பற்றிக் கொள்ளவும் அறிதலும் இயலாது; ஆகவே ‘அலக்ஷ்யா’. அவளுடைய பிறப்பு எங்கும் காணப்படாது; ஆகவே ‘அஜா’. அவள் ஒருத்தியே எங்கும் நிறைந்திருக்கிறாள்; ஆகவே ‘ஏகா’. அவள் ஒருத்தியே உலகமெங்கும் ரூபமாய் விளங்குகிறாள்; ஆகவே ‘நைகா’ (ஒருத்தியே ஆயினும் பலரூபம்). எனவே அவள் ‘அஜ்ஞேயா, அனந்தா, அலக்ஷ்யா, அஜா, ஏகா, நைகா’ எனப் போற்றப்படுகிறாள்॥

Nirguṇa Brahman; apophatic theology (neti-neti); non-duality with apparent multiplicity (māyā/śakti)

Verse 27

मन्त्राणां मातृका देवी शब्दानां ज्ञानरूपिणी । ज्ञानानां चिन्मयातीता शून्यानां शून्यसाक्षिणी ॥ यस्याः परतरं नास्ति सैषा दुर्गा प्रकीर्तिता । तां दुर्गां दुर्गमां देवीं दुराचारविघातिनीम् । नमामि भवभीतोऽ...

தேவி மந்திரங்களின் மாத்ரிகை; சொற்களில் அவள் ஞானஸ்வரூபிணி. எல்லா ஞானங்களுக்கும் அப்பாற்பட்டவளாய் அவள் சைதன்யஸ்வரூபாதீதம்; சுன்யங்களில் சுன்யத்தின் சாட்சிணி. அவளுக்கு மேல் எதுவும் இல்லை—அவளே ‘துர்கா’ எனப் புகழப்படுகிறாள். அந்தத் துர்கமையான துர்கா தேவியை, துராசாரத்தை அழிப்பவளைக், நான்—பவபயத்தால் அஞ்சியவனாய்/அஞ்சியவளாய்—வணங்குகிறேன்; அவளே என்னை ஸம்ஸாரக் கடலைக் கடத்துகிறாள்॥

Śabda-śakti and Cit (consciousness) as Brahman; mokṣa as crossing saṃsāra; sākṣin (witness)

Verse 28

मन्त्राणां मातृका देवी शब्दानां ज्ञानरूपिणी । ज्ञानानां चिन्मयातीता शून्यानां शून्यसाक्षिणी ॥ यस्याः परतरं नास्ति सैषा दुर्गा प्रकीर्तिता । तां दुर्गां दुर्गमां देवीं दुराचारविघातिनीम् । नमामि भवभीतोऽ...

தேவி மந்திரங்களின் மாத்ரிகை; சொற்களில் அவள் ஞானஸ்வரூபிணி. ஞானத்திற்கும் அப்பால் அவள் சின்மயி; சூன்யங்களுக்குச் சூன்ய-சாட்சிணி. அவளுக்கு மேலானது எதுவும் இல்லை—அதனால் அவளே ‘துர்கா’ எனப் புகழப்படுகிறாள். அந்தத் துர்கமா துர்கா தேவியை, துராசாரத்தை அழிப்பவளைக், நான்—பவபயத்தால் அஞ்சுபவன்—வணங்குகிறேன்; அவளே சம்சாரக் கடலைக் கடத்துபவள்.

Brahman/Śakti as Cit (pure consciousness) and sākṣin (witness); Mokṣa (liberation)

Verse 29

इदमथर्वशीर्षं योऽधीते पञ्चाथर्वशीर्षजपफलमवाप्नोति । इदमथर्वशीर्षं ज्ञात्वा योऽर्चां स्थापयति । शतलक्षं प्रजप्त्वापि सोऽर्चासिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्याः पुरश्चर्याविधिः स्मृतः ॥ दशवारं पठेद...

இந்த அதர்வசீர்ஷத்தை யார் অধ্যயனம் செய்கிறாரோ, அவர் ஐந்து அதர்வசீர்ஷ ஜபத்தின் பலனை அடைகிறார். இதை அறிந்து யார் பூஜைக்காக அர்ச்சா/பிரதிமையை நிறுவுகிறாரோ, அவர் ஒரு லட்சம் ஜபம் செய்தாலும் அந்த அர்ச்சையில் சித்தியைப் பெறுகிறார். இதற்கான புரஸ்சர்யா-விதியாக நூற்று எட்டு ஜபம் ஸ்மிருதியில் கூறப்பட்டுள்ளது. யார் இதை பத்து முறை பாராயணம் செய்கிறாரோ, அவர் உடனே பாபங்களிலிருந்து விடுபடுகிறார்; மகாதேவியின் அருளால் மிகுந்த துர்கமமான இடர்களைத் தாண்டுகிறார்.

Upāsanā (devotional practice) as a means toward purification (pāpa-kṣaya) and liberation-supporting merit; grace (prasāda)

Verse 30

इदमथर्वशीर्षं योऽधीते पञ्चाथर्वशीर्षजपफलमवाप्नोति । इदमथर्वशीर्षं ज्ञात्वा योऽर्चां स्थापयति । शतलक्षं प्रजप्त्वापि सोऽर्चासिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्याः पुरश्चर्याविधिः स्मृतः ॥ दशवारं पठेद...

இந்த அதர்வசீர்ஷத்தை யார் অধ্যயனம் செய்கிறாரோ, அவர் ஐந்து அதர்வசீர்ஷ ஜபத்தின் பலனை அடைகிறார். இதை அறிந்து யார் பூஜைக்காக அர்ச்சா/பிரதிமையை நிறுவுகிறாரோ, அவர் ஒரு லட்சம் ஜபம் செய்தாலும் அந்த அர்ச்சையில் சித்தியைப் பெறுகிறார். இதற்கான புரஸ்சர்யா-விதியாக நூற்று எட்டு ஜபம் ஸ்மிருதியில் கூறப்பட்டுள்ளது. யார் இதை பத்து முறை பாராயணம் செய்கிறாரோ, அவர் உடனே பாபங்களிலிருந்து விடுபடுகிறார்; மகாதேவியின் அருளால் மிகுந்த துர்கமமான இடர்களைத் தாண்டுகிறார்.

Upāsanā (devotional practice) and prasāda (grace) as purification and obstacle-removal

Verse 31

इदमथर्वशीर्षं योऽधीते पञ्चाथर्वशीर्षजपफलमवाप्नोति । इदमथर्वशीर्षं ज्ञात्वा योऽर्चां स्थापयति शतलक्षं प्रजप्त्वापि सोऽर्चासिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्याः पुरश्चर्याविधिः स्मृतः । दशवारं पठेद्य...

இந்த தேவீ-அதர்வசீர்ஷத்தைப் படிப்பவன், ஐந்து அதர்வசீர்ஷ ஜபத்தின் பலனை அடைகிறான். இதை அறிந்து தேவியின் அர்ச்சா/பிரதிமையை நிறுவுபவன், இலட்சம் முறை ஜபித்தாலும் அந்த அர்ச்சையில் சித்தியைப் பெறுகிறான். அவளுக்கான புரஸ்சரண விதி நூற்றெட்டு என ஸ்மிருதியில் கூறப்படுகிறது. இதை பத்து முறை பாராயணம் செய்பவன் உடனே பாபங்களிலிருந்து விடுபடுவான்; மகாதேவியின் அருளால் பெரும் துன்பங்களைத் தாண்டுவான்.

Mokṣa (purification and grace as means toward liberation)

Verse 32

प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । तत्सायं प्रातः प्रयुञ्जानः पापोऽपापो भवति । निशीथे तुरीयसन्ध्यायां जप्त्वा वाक्सिद्धिर्भवति । नूतनप्रतिमायां जप्त्वा देवतासांनिध...

காலையில் இதைப் பாராயணம் செய்தால் இரவில் செய்த பாபம் அழியும்; மாலையில் பாராயணம் செய்தால் பகலில் செய்த பாபம் அழியும். இவ்வாறு காலை-மாலை தொடர்ந்து பயின்றால் பாபமற்றவனாகிறான். நள்ளிரவில், துரீய-சந்தியில் ஜபித்தால் வாக்-சித்தி உண்டாகும். புதிதாக அமைந்த பிரதிமையின் முன் ஜபித்தால் தேவதையின் சான்னித்யம் கிடைக்கும். பிராண-பிரதிஷ்டைச் சடங்கில் ஜபித்தால் பிராணங்களின் நிறுவல் நிகழும். செவ்வாய் மற்றும் அசுவினி நக்ஷத்திரச் சேர்க்கையில், மகாதேவியின் சன்னிதியில் ஜபித்தால் மகாம்ருத்யுவைத் தாண்டுவான். இவ்வாறு அறிந்தவன்—என்று உபநிஷத் போதிக்கிறது.

Mokṣa (overcoming pāpa and mṛtyu through upāsanā and Devī-anugraha)

Ask anything about the Devi Upanishad

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play