
Sukta 7.104
Vasiṣṭha (traditional for RV 7.104 within Maṇḍala 7)
Indra-Soma
Triṣṭubh
RV 7.104 ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରିଥିବା ଏକ ପ୍ରବଳ ରକ୍ଷାମନ୍ତ୍ର; ଯାହା ରକ୍ଷସ, ଯାତୁ-ଶକ୍ତି ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ “ଭକ୍ଷକ”ମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରି ଦୂରେ ହଟାଇବାକୁ ଚାହେ, ଯେମାନେ ସଠିକ୍ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଯଜ୍ଞକୁ ବାଧା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହା ଆହ୍ୱାନ ସହ ଦୃଢ଼ ଆଜ୍ଞାବାଚକ ବାକ୍ୟ—ଦେଖ, ଜାଗ, ଆଘାତ କର—କୁ ଯୋଡ଼ି ଦିଏ, ଯେପରି ସତ୍ୟ, ସ୍ପଷ୍ଟତା ଓ ଯଜ୍ଞ-ପଥ ନିର୍ବାଧ ରହେ। ସୂକ୍ତଟି ନୀତି-ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ମଧ୍ୟ ରୂପାୟିତ କରେ: ମିଥ୍ୟାବାଦ ଓ ବାଙ୍କା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଶକ୍ତି ତଳେ ପତିତ ହୁଏ, ଯେବେକି ସୋମ ସରଳ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ପଥକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି।
Mantra 1
इन्द्रासोमा तपतं रक्ष उब्जतं न्यर्पयतं वृषणा तमोवृधः । परा शृणीतमचितो न्योषतं हतं नुदेथां नि शिशीतमत्रिणः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ରା-ସୋମା, ଜ୍ୱଳି ଉଠ; ରକ୍ଷସକୁ ଦଳିଦିଅ; ହେ ବୃଷଣ, ତମୋବୃଧମାନଙ୍କୁ ତଳକୁ ଠେଲିଦିଅ। ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କର; ଅଚିତମାନଙ୍କୁ ଦହି ନିର୍ବାପିତ କର; ଅତ୍ରିଣମାନଙ୍କୁ ହତ କରି ହଂକାଇଦିଅ—ଅନ୍ତର୍ଗତ ବିନାଶକମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ତୁମ ଶକ୍ତିକୁ ଧାର ଦିଅ।
Mantra 2
इन्द्रासोमा समघशंसमभ्यघं तपुर्ययस्तु चरुरग्निवाँ इव । ब्रह्मद्विषे क्रव्यादे घोरचक्षसे द्वेषो धत्तमनवायं किमीदिने ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ରା-ସୋମା, ଦୁଷ୍ଟ-ଶଂସ (ଅପବାଦୀ ଉଚ୍ଚାର) ଓ ଆମକୁ ଦବାଉଥିବା ଅଘ (ପାପ)କୁ ଏକତ୍ର କରି ପଛକୁ ହଂକାଇଦିଅ; ତୁମ ଦହନଶକ୍ତି ଅଗ୍ନିବାନ ଚରୁ (ହବିଷ) ପରି ଆଗକୁ ବଢ଼ୁ। ବ୍ରହ୍ମଦ୍ୱିଷ, କ୍ରବ୍ୟାଦ, ଘୋରଚକ୍ଷସ—ସେଇ ଅନବାୟଂ କିମୀଦିନ ଉପରେ—ଦ୍ୱେଷ (ପ୍ରତିରୋଧକ ବଳ) ଆରୋପ କର।
Mantra 3
इन्द्रासोमा दुष्कृतो वव्रे अन्तरनारम्भणे तमसि प्र विध्यतम् । यथा नातः पुनरेकश्चनोदयत्तद्वामस्तु सहसे मन्युमच्छवः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ! ଯେ ଦୁଷ୍କୃତକାରୀ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରରେ ନିଜକୁ ଢାକି ରହିଛି, ତାକୁ ଭେଦି ନିକ୍ଷେପ କର। ତୁମ ପରାକ୍ରମ ପାଇଁ ଏହିପରି ହେଉ—ସେଠାରୁ ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟ ପୁଣି ଉଠି ନ ପାରୁ; ହେ ମନ୍ୟୁ-ଯୁକ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ବଳବାନମାନେ, ତୁମ କ୍ରୋଧବଳ ଏହା ସାଧନ କରୁ।
Mantra 4
इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवो वधं सं पृथिव्या अघशंसाय तर्हणम् । उत्तक्षतं स्वर्यं पर्वतेभ्यो येन रक्षो वावृधानं निजूर्वथः ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ! ଦିବରୁ ସଂହାରକ ପ୍ରହାରଶକ୍ତିକୁ ତଳକୁ ଘୁଞ୍ଚାଅ, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ସହ ଯୋଗ କରି ଦୁଷ୍ଟବାଣୀ ଥିବା ଜନ ଉପରେ ଚକ୍କାଚୁର କରୁଥିବା ଚାପ କର। ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ସୂର୍ୟ-ଲାଭର ପଥ କାଟି ବାହାର କର; ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମ ଭିତରେ ବଢ଼ୁଥିବା ରକ୍ଷସ୍ (ରାକ୍ଷସ-ବଳ) କୁ ତୁମେ କ୍ଷୟ କର।
Mantra 5
इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवस्पर्यग्नितप्तेभिर्युवमश्महन्मभिः । तपुर्वधेभिरजरेभिरत्रिणो नि पर्शाने विध्यतं यन्तु निस्वरम् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ! ଅଗ୍ନିରେ ତପ୍ତ ହୋଇଥିବା ପାଷାଣ ଓ ଶିଳା-ହନନ ବଳ ସହ, ଦିବରୁ ତୁମ ଶକ୍ତିକୁ ତଳକୁ ଘୁଞ୍ଚାଅ। ଅଜର ଦହନମୟ ପ୍ରହାରଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷକ ଅତ୍ରିଣମାନଙ୍କୁ ତଳକୁ ଭେଦି ପତିତ କର; ସେମାନେ ନିଃସ୍ୱର ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତୁ—ଯେଉଁଠାରେ ସତ୍ୟବାଣୀ ଉଦୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
Mantra 6
इन्द्रासोमा परि वां भूतु विश्वत इयं मतिः कक्ष्याश्वेव वाजिना । यां वां होत्रां परिहिनोमि मेधयेमा ब्रह्माणि नृपतीव जिन्वतम् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଏହି ମୋର ମତି ତୁମମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ପରିଭ୍ରମଣ କରୁ—ବଳବାନ ବାଜିନ ଅଶ୍ୱର କକ୍ଷ୍ୟା (କଟିବନ୍ଧ) ପରି। ଜାଗ୍ରତ ମେଧାରେ ଏହି ହୋତ୍ରା-ଆହ୍ୱାନକୁ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି; ଦୁଇ ନୃପତି ଯେପରି ପ୍ରଜାକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣି (ପବିତ୍ର ସ୍ତୁତି-ବଚନ)କୁ ପୋଷ, ପ୍ରେରଣା ଦିଅ।
Mantra 7
प्रति स्मरेथां तुजयद्भिरेवैर्हतं द्रुहो रक्षसो भङ्गुरावतः । इन्द्रासोमा दुष्कृते मा सुगं भूद्यो नः कदा चिदभिदासति द्रुहा ॥
ତୁମମାନଙ୍କ ବିଜୟୀ ପ୍ରେରଣାଦ୍ୱାରା ସ୍ମରଣ କରି ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦିଅ; କପଟୀ ଦ୍ରୁହକୁ, ଭଙ୍ଗୁର ଚିତ୍କାର ସହ ଆସୁଥିବା ରକ୍ଷସକୁ ହତ କର। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ, ଦୁଷ୍କୃତ କରୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ସୁଗମ ପଥ ନ ହେଉ—ଯେ କେହି ଯେକେବେଳେ ଦ୍ରୋହରେ ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ।
Mantra 8
यो मा पाकेन मनसा चरन्तमभिचष्टे अनृतेभिर्वचोभिः । आप इव काशिना संगृभीता असन्नस्त्वासत इन्द्र वक्ता ॥
ଯେ କେହି କ୍ଷୁଦ୍ର ମନରେ ମୋତେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରେ ଏବଂ ଅନୃତ ବଚନରେ ମୋ ବିରୋଧରେ କହେ—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେ ଅସତ୍ ସମାନ, ଅସ୍ତିତ୍ୱହୀନ ହେଉ। ଯେପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଜାଲରେ ଧରା ପାଣି ବନ୍ଧିଯାଏ, ସେପରି ତାହାର ଉଚ୍ଚାରଣ ଧରାପଡ଼ି ନିଷ୍ଫଳ ହେଉ।
Mantra 9
ये पाकशंसं विहरन्त एवैर्ये वा भद्रं दूषयन्ति स्वधाभिः । अहये वा तान्प्रददातु सोम आ वा दधातु निॠतेरुपस्थे ॥
ଯେମାନେ ତୁଚ୍ଛ ଦୁର୍ବାଣୀରେ ବିହରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନେ ସ୍ୱଧାଭିଃ (ସ୍ୱେଚ୍ଛା-ପ୍ରେରଣା) ଦ୍ୱାରା ଶୁଭକୁ ଦୂଷିତ କରନ୍ତି—ସୋମ ସେମାନଙ୍କୁ ଅହି (ସର୍ପ-ଶକ୍ତି)ଙ୍କ ହସ୍ତେ ସମର୍ପଣ କରୁ, କିମ୍ବା ନିଋତିର ଉପସ୍ଥରେ ସ୍ଥାପନ କରୁ; ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ବିକୃତି ଶମିତ ହେଉ।
Mantra 10
यो नो रसं दिप्सति पित्वो अग्ने यो अश्वानां यो गवां यस्तनूनाम् । रिपुः स्तेनः स्तेयकृद्दभ्रमेतु नि ष हीयतां तन्वा तना च ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ଯେ କେହି ଆମର ରସକୁ ଚୋରାଇବାକୁ ଚାହେ—ଆମ ପିତ୍ୱ (ଜୀବନପାନ)ର, ଅଶ୍ୱାନାଂ (ଗତି-ଶକ୍ତି)ର, ଗବାଂ (ପ୍ରକାଶ-ଜ୍ଞାନ)ର, କିମ୍ବା ତନୂନାଂ (ଦେହ-ଅସ୍ତିତ୍ୱ)ର—ସେ ରିପୁ, ସେ ସ୍ତେନ, ସେ ସ୍ତେୟକୃତ୍, ଦଭ୍ରମେତୁ (ଅଲ୍ପତା/କ୍ଷୟ)କୁ ଯାଉ; ଦେହରେ ଓ ବଂଶରେ ସେ କ୍ଷୀଣ ହେଉ।
Mantra 11
परः सो अस्तु तन्वा तना च तिस्रः पृथिवीरधो अस्तु विश्वाः । प्रति शुष्यतु यशो अस्य देवा यो नो दिवा दिप्सति यश्च नक्तम् ॥
ସେ ଦେହରେ ଓ ବଂଶରେ ଦୂରେ ରହୁ; ତିନୋଟି ପୃଥିବୀ—ସମସ୍ତ—ତାହାର ତଳେ ରହୁ। ହେ ଦେବମାନେ, ତାହାର ଯଶ ଶୁଷ୍କ ହେଉ—ଯେ କେହି ଦିନେ କିମ୍ବା ରାତିରେ ଆମଠାରୁ ଚୋରାଇବାକୁ ଚାହେ।
Mantra 12
सुविज्ञानं चिकितुषे जनाय सच्चासच्च वचसी पस्पृधाते । तयोर्यत्सत्यं यतरदृजीयस्तदित्सोमोऽवति हन्त्यासत् ॥
ସୁବିବେକୀ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ ସମ୍ଭବ ହୁଏ: ସତ୍ୟର ବଚନ ଓ ଅସତ୍ୟର ବଚନ ପରସ୍ପର ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରେ। ସେ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରୁ ଯାହା ସତ୍ୟ, ଯାହା ଅଧିକ ଋଜୁ ଓ ଅଧିକ ସଠିକ୍ ପଥଗାମୀ—ତାହାକୁ ସୋମ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଅସତ୍ୟକୁ ସେ ଆଘାତ କରନ୍ତି।
Mantra 13
न वा उ सोमो वृजिनं हिनोति न क्षत्रियं मिथुया धारयन्तम् । हन्ति रक्षो हन्त्यासद्वदन्तमुभाविन्द्रस्य प्रसितौ शयाते ॥
ସୋମ ବାଙ୍କା (ବୃଜିନ)କୁ ଆଗକୁ ଠେଲି ନେଇନାହାନ୍ତି; ମିଥ୍ୟାକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟକୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ସେ ରକ୍ଷସକୁ ହନନ କରନ୍ତି; ଅସତ୍ୟବାଦୀକୁ ମଧ୍ୟ ହନନ କରନ୍ତି—ଏ ଦୁଇଜଣ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ଶକ୍ତିର ପହଞ୍ଚ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଇ ରହିଛନ୍ତି।
Mantra 14
यदि वाहमनृतदेव आस मोघं वा देवाँ अप्यूहे अग्ने । किमस्मभ्यं जातवेदो हृणीषे द्रोघवाचस्ते निॠथं सचन्ताम् ॥
ଯଦି ମୁଁ ଅନୃତ-ଦେବକୁ ସେବିଥାଏ, କିମ୍ବା, ହେ ଅଗ୍ନି, ବ୍ୟର୍ଥରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଅପସାରିତ କରିଥାଏ—ତେବେ, ହେ ଜାତବେଦସ, ଆପଣ କାହିଁକି ଆମ ଉପରେ କ୍ରୋଧ କରୁଛନ୍ତି? ଦ୍ରୋହବଚନ କହୁଥିବାମାନେ ନିଃଋଥରେ—ଆନନ୍ଦହୀନ ନାକାର, ପଥହାନିରେ—ଯାଇ ସଂଲଗ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 15
अद्या मुरीय यदि यातुधानो अस्मि यदि वायुस्ततप पूरुषस्य । अधा स वीरैर्दशभिर्वि यूया यो मा मोघं यातुधानेत्याह ॥
ଆଜି ମୁଁ ମରିଯାଉ—ଯଦି ମୁଁ ଯାତୁଧାନ ହେଉଁ; ଯଦି ମୋ ଭିତରର ପୁରୁଷର ପ୍ରାଣବାୟୁ ତାହାକୁ ଦଗ୍ଧ କରିଥାଏ। ତେବେ ଯେ ନିର୍ଥକରେ ମୋ ବିଷୟରେ କହେ—‘ଏ ଯାତୁଧାନ’—ସେ ତାଙ୍କର ଦଶ ବୀର ସହିତ କାଟି ଅଲଗା କରାଯାଉ।
Mantra 16
यो मायातुं यातुधानेत्याह यो वा रक्षाः शुचिरस्मीत्याह । इन्द्रस्तं हन्तु महता वधेन विश्वस्य जन्तोरधमस्पदीष्ट ॥
ଯେ ମୋତେ ‘ମାୟାକର୍ମ କରୁଥିବା’ ବୋଲି ‘ଯାତୁଧାନ’ କହେ, କିମ୍ବା ଯେ କହେ—‘ମୁଁ ଶୁଚି ରକ୍ଷସ’—ଇନ୍ଦ୍ର ତାକୁ ମହା ପ୍ରହାରରେ ହନନ କରୁନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅଧମ ପଦକୁ ପତିତ ହେଉ।
Mantra 17
प्र या जिगाति खर्गलेव नक्तमप द्रुहा तन्वं गूहमाना । वव्राँ अनन्ताँ अव सा पदीष्ट ग्रावाणो घ्नन्तु रक्षस उपब्दैः ॥
ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀ ପରି ସେ ଆଗକୁ ଯାଏ, ଦ୍ରୋହରେ ନିଜ ଦେହକୁ ଲୁଚାଇ। ସେ ଅନନ୍ତ ଆବରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତଳକୁ ପତିତ ହେଉ; ଗ୍ରାବାଣ (ସୋମ-ପୀଡନ ପଥର) ନିଜ ଚକ୍କଣ ପ୍ରହାରରେ ରକ୍ଷସକୁ ଘାତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 18
वि तिष्ठध्वं मरुतो विक्ष्विच्छत गृभायत रक्षसः सं पिनष्टन । वयो ये भूत्वी पतयन्ति नक्तभिर्ये वा रिपो दधिरे देवे अध्वरे ॥
ହେ ମରୁତମାନେ, ପୃଥକ୍ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଅ; ବସତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବତ୍ର ଖୋଜ କର। ରକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଧରି ଏକତ୍ର କରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ କର—ଯେମାନେ ରାତିରେ ପକ୍ଷୀ ହୋଇ ଉଡ଼ନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯେମାନେ ଦେବ-ଯଜ୍ଞର ଅଧ୍ୱରରେ ବୈର ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।
Mantra 19
प्र वर्तय दिवो अश्मानमिन्द्र सोमशितं मघवन्त्सं शिशाधि । प्राक्तादपाक्तादधरादुदक्तादभि जहि रक्षसः पर्वतेन ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମଦ୍ୱାରା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ଶିଳାକୁ ଆଗକୁ ଗଡ଼ାଇ ଦେ; ହେ ମଘବନ, ତାହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗତିରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କର। ଆଗରୁ ଓ ପଛରୁ, ତଳରୁ ଓ ଉପରୁ—ପର୍ବତଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କର।
Mantra 20
एत उ त्ये पतयन्ति श्वयातव इन्द्रं दिप्सन्ति दिप्सवोऽदाभ्यम् । शिशीते शक्रः पिशुनेभ्यो वधं नूनं सृजदशनिं यातुमद्भ्यः ॥
ଏମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଉଡ଼ିବୁଲୁଛନ୍ତି—କୁକୁରସଦୃଶ ଭ୍ରମଣକାରୀ—ଅଦାଭ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଶକ୍ର ପିଶୁନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଧକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରନ୍ତି; ଏବେ ଯାତୁମଦମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଶନି (ବଜ୍ର) ମୁକ୍ତ କରନ୍ତି।
Mantra 21
इन्द्रो यातूनामभवत्पराशरो हविर्मथीनामभ्याविवासताम् । अभीदु शक्रः परशुर्यथा वनं पात्रेव भिन्दन्त्सत एति रक्षसः ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଯାତୁମାନଙ୍କୁ ହଂକାଇ ଦୂର କରୁଥିବା ଶକ୍ତି ହୋଇଛନ୍ତି; ହବିର୍ମଥୀମାନେ—ଯେମାନେ ଯଜ୍ଞହବିକୁ ଅସ୍ଥିର କରି ମଥନ କରନ୍ତି—ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସେ ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଶକ୍ର, ଯେପରି ବନ ଉପରେ ପରଶୁ ପଡ଼େ, ଯେପରି ପାତ୍ରକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ, ସେପରି ସତ୍ୟବିରୋଧୀ ରକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଚିରି ଭାଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି।
Mantra 22
उलूकयातुं शुशुलूकयातुं जहि श्वयातुमुत कोकयातुम् । सुपर्णयातुमुत गृध्रयातुं दृषदेव प्र मृण रक्ष इन्द्र ॥
ଉଲୂକ-ଯାତୁକୁ, ଶୁଶୁଲୂକ-ଯାତୁକୁ, ଶ୍ୱା-ଯାତୁକୁ ଏବଂ କୋକ-ଯାତୁକୁ ନିହତ କର, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର। ସୁପର୍ଣ-ଯାତୁକୁ ଓ ଗୃଧ୍ର-ଯାତୁକୁ ମଧ୍ୟ—ସତ୍ତାରେ ପଥର ପରି ଦୃଢ଼ ହୋଇ—ଏହି ରକ୍ଷସକୁ ଆଗକୁ ଧକ୍କା ଦେଇ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କର।
Mantra 23
मा नो रक्षो अभि नड्यातुमावतामपोच्छतु मिथुना या किमीदिना । पृथिवी नः पार्थिवात्पात्वंहसोऽन्तरिक्षं दिव्यात्पात्वस्मान् ॥
ରକ୍ଷସମାନେ ଆମ ଉପରେ ଚାପ ନଦିଅନ୍ତୁ; କିମୀଦିନ-ବଳରେ ପ୍ରେରିତ ଯୁଗଳ ଛଳକାରୀମାନେ ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇ ଛିଟିଯାଆନ୍ତୁ। ପୃଥିବୀ ଆମକୁ ପାର୍ଥିବ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରୁ, ଏବଂ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଆମକୁ ଦିବ୍ୟ ଆକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷା କରୁ; ଏହି ଲୋକମାନେ ଆମକୁ କ୍ଲେଶରୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 24
इन्द्र जहि पुमांसं यातुधानमुत स्त्रियं मायया शाशदानाम् । विग्रीवासो मूरदेवा ऋदन्तु मा ते दृशन्त्सूर्यमुच्चरन्तम् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯାତୁଧାନର ପୁରୁଷ ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ଶକ୍ତିକୁ—ମାୟାଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିବାମାନଙ୍କୁ—ସଂହାର କର। ବାଙ୍କା-ଗଳା ଥିବା, ମିଥ୍ୟା-ଦେବତା ସଦୃଶ ସେମାନେ ପରାଜୟରେ ବିଲାପ କରୁନ୍ତୁ; ତୋର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚେତନାରେ ଉଦୟ ହେବାବେଳେ ସେମାନେ ତାହାକୁ ନ ଦେଖୁନ୍ତୁ।
Mantra 25
प्रति चक्ष्व वि चक्ष्वेन्द्रश्च सोम जागृतम् । रक्षोभ्यो वधमस्यतमशनिं यातुमद्भ्यः ॥
ଆମ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି କର, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ସର୍ବତ୍ର ବିସ୍ତାର କର; ଜାଗ୍ରତ ହୁଅ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ। ରକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସଂହାରକ ବଳ ଓ ଅଶନି ନିକ୍ଷେପ କର—ଯାତୁ-ଗତିରେ ଆବିଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ—ଯେପରି ଯଜ୍ଞପଥ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ।
It is a protective hymn asking Indra and Soma to burn, crush, and drive away hostile forces (rakṣas/yātu) and to keep the sacrifice and the worshipper’s mind clear and safe.
Indra represents decisive power that breaks obstacles, while Soma represents luminous clarity and inspired truth. Together they remove darkness and restore right order (ṛta).
Both. The language targets rakṣas and yātu beings, but it also points to inner ‘devourers’ like confusion, deceitful speech, and obscuring tendencies that block awakened seeing and right action.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.