Rig Veda 7.104.24: Mandala 7, Sukta 104, Mantra 24

Sukta 7.104

Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 7.104)

Devata: Indra (rakṣoghna); Sūrya appears as the sign of victorious illumination

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्र जहि पुमांसं यातुधानमुत स्त्रियं मायया शाशदानाम् । विग्रीवासो मूरदेवा ऋदन्तु मा ते दृशन्त्सूर्यमुच्चरन्तम् ॥

Transliteration

índra jahí pumā́ṃsaṃ yātudhā́nam utá stríyaṃ māyáyā śā́śadānām | ví-grīvāso mūrā́-devā ṛ́dantu mā́ te dṛ́śan sū́ryam ut-cárantam ||

Translation

ഹേ ഇന്ദ്രാ, യാതുധാനന്റെ പുരുഷരൂപത്തെയും സ്ത്രീരൂപത്തെയും—മായയാൽ ഭക്ഷിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നവരെ—സംഹരിക്കണമേ. വളഞ്ഞ കഴുത്തുള്ള, മിഥ്യാദേവന്മാരെപ്പോലെ ഉള്ളവർ പരാജയത്തിൽ വിലപിക്കട്ടെ; നിന്റെ സൂര്യൻ ചേതനയിൽ ഉദയിക്കുമ്പോൾ അവർ അതിനെ കാണാതിരിക്കട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन (address)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• जहि: slay!
• जहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)

• पुमांसम्: the male
• पुमांसम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पुमांस्- (प्रातिपदिक)

• यातुधानम्: the Yātudhāna (demon)
• यातुधानम्: कर्म (पुमांसम् इति विशेष्यस्य विशेषण/अपि कर्म)
• Type: Noun
• Root: यातुधान- (प्रातिपदिक)

• उत: and also
• उत: समुच्चय (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• स्त्रियम्: the female
• स्त्रियम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्त्री- (प्रातिपदिक)

• मायया: by magic, through illusion
• मायया: करण
• Type: Noun
• Root: माया- (प्रातिपदिक)

• शाशदानाम्: of the harming/assailing ones (i.e., of such sorcerers/demons)
• शाशदानाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Participle (Adjectival) / Noun-like
• Root: शास्/शंस्? → शाशद्- (कृदन्त-प्रातिपदिक; RV प्रयोग)

• विग्रीवासः: the twisted-necked ones
• विग्रीवासः: कर्तृ (ऋदन्तु इत्यस्य)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: वि-ग्रीव- (प्रातिपदिक)

• मूरदेवाः: the foolish/false-god ones (demon-worshippers)
• मूरदेवाः: कर्तृ (ऋदन्तु इत्यस्य; विग्रीवासः इत्यस्य समनाधिकरण)
• Type: Noun/Adjective (compound)
• Root: मूर-देव- (प्रातिपदिक; समास)

• ऋदन्तु: let them wail/cry
• ऋदन्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: ऋद् (धातु; ‘to wail/cry out’—RV)

• मा: do not
• मा: निषेध
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• ते: of you, your
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्- (सर्वनाम)

• दृशन्: seeing
• दृशन्: कर्तृ (उच्चरन्तम् इत्यस्य; ‘one who sees’)
• Type: Participle
• Root: दृश् (धातु) → दृश्- (कृदन्त; शतृ)

• सूर्यम्: the sun
• सूर्यम्: कर्म (दृशन् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: सूर्य- (प्रातिपदिक)

• उच्चरन्तम्: rising, going upward
• उच्चरन्तम्: कर्म (मा … दृशन् … इत्यत्र निषेधस्य विषयः; ‘him who is rising/going up’)
• Type: Participle
• Root: उद्-चर् (धातु) → उच्चरन्त्- (कृदन्त; शतृ)