Adhyaya 128
Droṇa’s Ācārya-Dakṣiṇā: Capture of Drupada and Division of Pāñcāla (द्रोण-आचार्यदक्षिणा)
Upa-parva: Drona–Drupada Saṃbandha (Ācārya-Dakṣiṇā Episode)
Vaiśaṃpāyana recounts how Droṇa convenes his students and demands an ācārya-dakṣiṇā: the capture of Pāñcāla’s king Drupada during a strategic engagement. The disciples swiftly mobilize in chariots, enter Pāñcāla territory, subdue resistance, and seize Drupada with his ministers, delivering him to Droṇa. Droṇa addresses Drupada by reframing their former friendship: a king cannot properly befriend one without kingship, so Droṇa claims a political basis for renewed equality. He releases Drupada, grants him half the kingdom, and retains the northern portion, explicitly locating the division along the Bhāgīrathī (Gaṅgā). Drupada, though outwardly conciliatory, remains internally preoccupied with the humiliation and later seeks means (including the desire for progeny) to counter Droṇa’s advantage. The chapter closes by noting Droṇa’s acquisition of Ahicchatra and its territory as the concrete outcome of the settlement.
Chapter Arc: पाण्डु के दाह-संस्कार के उपरान्त कौरवों और सहस्रों ब्राह्मणों का सत्कार—दान, रत्न, और ग्राम-दान—से हस्तिनापुर में शोक का आवरण एक औपचारिक धर्म-कर्म में बदल जाता है। → शौच-निवृत्ति और वेदोक्त संस्कारों के बाद पाण्डव पितृ-गृह में भोग-वैभव के बीच बढ़ते हैं, पर भीतर-भीतर दुर्योधन का पाप-निश्चय पकता है—वह भीम पर निरन्तर दृष्टि रखता है और उसे बलपूर्वक बाँधकर वश में करने का संकल्प करता है। → दुर्योधन की कुटिल योजना के बीच भीम का अद्भुत प्रसंग उभरता है—नागलोक में वह एक ही श्वास में कुण्ड-कुण्ड का रस पी जाता है और नागदत्त दिव्य शय्या पर निर्भय विश्राम करता है; यह दृश्य उसके अतिमानवीय बल और भाग्य-रक्षा को चरम पर ले आता है। → भीम की शक्ति-प्राप्ति और नागों के संस्पर्श से उसका जीवन-रक्षण सुनिश्चित होता है; पाण्डव बाह्यतः संस्कार-पालन और गृहस्थ-समृद्धि में स्थित दिखते हैं, पर दुर्योधन की शत्रुता अब छिपी नहीं रहती—वह अवसर की प्रतीक्षा में है। → भीम के जीवित लौट आने और असाधारण सामर्थ्य के बाद दुर्योधन की अगली चाल क्या होगी—और यह वैर किस रूप में फूटेगा?
Shlokas
Verse 1
इस प्रकार श्रीमह्ाभारत आदिपरव्वके अन्तर्गत सम्भवपर्वमें पाण्डुके दाहसंस्कारसे सम्बन्ध रखनेवाला एक सौ छब्बीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १२६ ॥। (दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल ३३ श्लोक हैं) सप्तविशर्त्याधिकशततमो< ध्याय: पाण्डवों तथा धृतराष्ट्रपुत्रोंकी बालक्रीड़ा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ມາ ກຸນຕີ, ພະຣາຊາ ທຣິຕະຣາສະຕຣະ, ແລະ ພີສະມະ—ພ້ອມດ້ວຍຍາດພີ່ນ້ອງ—ໄດ້ປະກອບພິທີ ສຣາດທະ (śrāddha) ໃຫ້ແກ່ປານດຸ, ຖວາຍເຄື່ອງບູຊາແກ່ບັນພະບຸລຸດທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ສະວະທາ’ (svadhā), ເພື່ອເຊີດຊູພຣະອົງດ້ວຍພິທີອັນຖືກນັບວ່າບໍລິສຸດ ແລະເປັນດັ່ງການປະທານຊີວິດ»។
Verse 2
कुरुंशश्च॒ विप्रमुख्यांश्व भोजयित्वा सहस्रश: । रत्नौघान् विप्रमुख्येभ्यो दत्त्वा ग्रामवरांस्तथा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອໄດ້ລ້ຽງອາຫານແກ່ພວກກຸຣຸ ແລະພຣາຫມະນະຜູ້ເລີດລ້ຳນັບພັນ, ຈຶ່ງມອບກອງແກ້ວມະນີອັນຫຼາກຫຼາຍ ແລະບ້ານເມືອງອັນດີເລີດ ໃຫ້ແກ່ພຣາຫມະນະຜູ້ສູງສົ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ»។
Verse 3
कृतशौचांस्ततस्तांस्तु पाण्डवान् भरतर्षभान् । आदाय विविशु: सर्वे पुरं वारणसाह्नयम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກພວກປານດະວະ—ຜູ້ເປັນຍອດໃນວົງສາພາຣະຕະ—ໄດ້ປະກອບພິທີຊໍາລະຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ (śauca) ແລະອາບນ້ໍາຊໍາລະຕາມຈາຣີດຈົນສໍາເລັດແລ້ວ ບັນດາຜູ້ເຖົ້າແກ່ທັງປວງໄດ້ນໍາພວກເຂົາເຂົ້າໄປຍັງນະຄອນທີ່ເອີ້ນວ່າ ວາຣະນະສາຫວະຍະ (ຫັດສະຕິນາປຸຣ)។
Verse 4
सततं स्मानुशोचन्तस्तमेव भरतर्षभम् | पौरजानपदा: सर्वे मृतं स््वमिव बान्धवम्,नगर और जनपदके सभी लोग मानो कोई अपना ही भाई-बन्धु मर गया हो, इस प्रकार उन भरतकुलतिलक पाण्डुके लिये निरन्तर शोकमग्न हो गये
ຊາວເມືອງ ແລະຊາວບ້ານຊາວນາທັງປວງ ພາກັນໂສກເສົ້າບໍ່ຂາດ ຮ້ອງໄຫ້ອາໄລຕໍ່ປານດູ—ຜູ້ດຸຈດັ່ງ “ງົວຜູ້ປະເສີດ” ໃນວົງສາພາຣະຕະ—ເສມືອນວ່າຍາດພີ່ນ້ອງຂອງຕົນເອງໄດ້ຕາຍໄປ.
Verse 5
भ्राद्धावसाने तु तदा दृष्टवा तं दु:खितं जनम् । सम्मूढां दुःखशोकार्ता व्यासो मातरमब्रवीत्,श्राद्धकी समाप्तिपर सब लोगोंको दुःखी देखकर व्यासजीने दुःख-शोकसे आतुर एवं मोहमें पड़ी हुई माता सत्यवतीसे कहा--
ເມື່ອພິທີສຣາດທະ (śrāddha) ສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ ວະຍາສະເຫັນຝູງຊົນທັງປວງຈົນຈົມຢູ່ໃນຄວາມໂສກ ຈຶ່ງໄດ້ກ່າວກັບແມ່ຂອງຕົນ ຄື ສັດຍະວະຕີ ຜູ້ກໍກໍາລັງຖືກຄວາມໂສກແລະຄວາມຫຼົງມົວຄອບງໍາ.
Verse 6
अतिक्रान्तसुखा: काला: पर्युपस्थितदारुणा: । श्रः श्र: पापिष्ठदिवसा: पृथिवी गतयौवना,“माँ! अब सुखके दिन बीत गये। बड़ा भयंकर समय उपस्थित होनेवाला है। उत्तरोत्तर बुरे दिन आ रहे हैं। पृथ्वीकी जवानी चली गयी
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ແມ່ເອີຍ! ວັນເວລາແຫ່ງຄວາມສຸກໄດ້ຜ່ານພົ້ນໄປແລ້ວ. ເວລາອັນນ່າຢ້ານກໍາລັງເຂົ້າມາໃກ້. ມື້ຕໍ່ມື້ ມື້ອັນຊົ່ວຮ້າຍ ແລະອັບມົງຄຸນກໍາລັງມາເພີ່ມຂຶ້ນ. ແຜ່ນດິນໄດ້ສູນເສຍຄວາມໜຸ່ມສາວ—ພະລັງແລະຄວາມອຸດົມສົມບູນເກົ່າກໍາລັງຈາງຫາຍ.”
Verse 7
बहुमायासमाकीर्णो नानादोषसमाकुल: । लुप्तधर्मक्रियाचारो घोर: कालो भविष्यति
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ຍຸກອັນນ່າຢ້ານຈະມາເຖິງ—ຖືກປົກຄຸມທົ່ວທິດດ້ວຍການຫຼອກລວງ ແລະມາຍາ; ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມບົກພ່ອງນານາປະການ. ການປະພຶດຕາມທຳ (dharma)—ພິທີກຳ, ໜ້າທີ່, ແລະຈັນຍາບັນ—ຈະຄ່ອຍໆສູນຫາຍ ແລະສັງຄົມຈະເສຍເຂົາທິດແຫ່ງຄຸນທຳ.”
Verse 8
कुरूणामनयाच्चापि पृथिवी न भविष्यति । गच्छ त्वं योगमास्थाय युक्ता वस तपोवने
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເນື່ອງຈາກຄວາມອະຍຸດຕິທຳຂອງພວກກູຣຸ ແຜ່ນດິນນີ້ຈະບໍ່ດຳລົງຢູ່ດັ່ງຄວນ—ແທ້ຈິງຈະກາຍເປັນດິນແດນທີ່ຫວ່າງເປົ່າຈາກວິລະຊົນ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງອອກໄປຈາກທີ່ນີ້ ໂດຍອາໄສໂຍຄະ; ຈົ່ງຢູ່ຢ່າງມີວິໄນ ແລະໝັ້ນຄົງ ໃນປ່າແຫ່ງຕະປະ».
Verse 9
मा द्राक्षीस्त्वं कुलस्यास्य घोरं संक्षयमात्मन: । तथेति समनुज्ञाय सा प्रविश्याब्रवीत् स्नुषाम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຢ່າໃຫ້ເຈົ້າເຫັນດ້ວຍຕາຂອງເຈົ້າເອງ ການພິນາດອັນນ່າຢ້ານຂອງວົງຕະກູນນີ້.» ເມື່ອນາງຕອບຮັບວ່າ «ເຊັ່ນນັ້ນເຖີດ» ນາງກໍເຂົ້າໄປຂ້າງໃນ ແລະເວົ້າກັບລູກສະໄພ—ເພື່ອປົກປ້ອງພວກເຂົາຈາກພາລະທາງໃຈແລະທາງທຳມະຂອງການເຫັນໄພພິນາດທີ່ກຳລັງຈະມາ.
Verse 10
अम्बिके तव पौत्रस्य दुर्नयात् किल भारता: । सानुबन्धा विनडृशक्ष्यन्ति पौराश्चैवेति नः श्रुतम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ອຳບິກາ, ເຂົາເວົ້າກັນວ່າ ເນື່ອງຈາກຄວາມປະພຶດຜິດທຳຂອງຫຼານຊາຍຂອງເຈົ້າ ພວກພາຣະຕະຈະພິນາດ—ພ້ອມທັງຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະຜູ້ພຶ່ງພາ—ແລະປະຊາຊົນໃນນະຄອນນີ້ດ້ວຍ. ນີ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ຂ້ອຍໄດ້ຍິນ.»
Verse 11
तत् कौसल्यामिमामार्ता पुत्रशोकाभिपीडिताम् | वनमादाय भद्रं ते गच्छामि यदि मन्यसे,“अतः तुम्हारी राय हो, तो पुत्रशोकसे पीड़ित इस दुःखिनी अम्बालिकाको साथ ले मैं वनमें चली जाऊँ। तुम्हारा कल्याण हो”
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຖ້າເຈົ້າເຫັນດີ ຂ້ອຍຈະນຳເອົາຄາວສັນຍານີ້—ຜູ້ທຸກທ້ອນ ແລະຖືກບີບຄັ້ນດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າເພາະລູກຊາຍ—ໄປປ່າກັບຂ້ອຍ. ຂໍໃຫ້ຄວາມສະຫວັດດີຈົ່ງມີແກ່ເຈົ້າ.»
Verse 12
तथेत्युक्ता त्वम्बिकया भीष्ममामन्त्रय सुव्रता । वन॑ ययौ सत्यवती स्नुषाभ्यां सह भारत
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ອຳບິກາຕອບວ່າ «ເຊັ່ນນັ້ນເຖີດ» ແລະກໍພ້ອມຈະໄປດ້ວຍ. ຕໍ່ມາ ສັດຍະວະຕີ—ຜູ້ຮັກສາວຣະຕະອັນດີ—ໄດ້ຂໍລາຈາກພີສະມະ ແລະອອກໄປສູ່ປ່າ ພ້ອມກັບລູກສະໄພທັງສອງ, ໂອ ພາຣະຕະ.
Verse 13
ता: सुघोरं तपस्तप्त्वा देव्यो भरतसत्तम । देहं त्यक्त्वा महाराज गतिमिष्टां ययुस्तदा,भरतवंशशिरोमणि महाराज जनमेजय! तब वे देवियाँ वनमें अत्यन्त घोर तपस्या करके शरीर त्यागकर अभीष्ट गतिको प्राप्त हो गयीं
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພາຣະຕະ! ນາງເທວີເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ບໍາເນັດຕະປະຢ່າງຮຸນແຮງຍິ່ງ, ແລ້ວຈຶ່ງລະທິ້ງຮ່າງກາຍ ໄປຮອດສະພາບທີ່ປາດຖະນາ. ໂອ ພຣະມະຫາກະສັດ!»
Verse 14
वैशम्पायन उवाच अथाप्तवन्तो वेदोक्तान् संस्कारान् पाण्डवास्तदा | संव्यवर्धन्त भोगांस्ते भुज्जाना: पितृवेश्मनि
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໃນເວລານັ້ນ ພວກປານດະວະໄດ້ຮັບພິທີສັງສະການຕາມທີ່ວິທີວິທານໃນເວດະກໍານົດ (ເຊັ່ນ ພິທີສໍາເລັດການເປັນສິດ ແລະພິທີອື່ນໆ). ຢູ່ໃນເຮືອນຂອງບິດາ ພວກເຂົາເສບສຸກອັນຖືກທໍານອງຫຼາຍປະການ ແລະໃນຂະນະທີ່ເສບສຸກນັ້ນ ກໍເຕີບໃຫຍ່ ແຂງແຮງ ແລະຮຸ່ງເຮືອງ»
Verse 15
धार्तराष्ट्रश्न सहिता: क्रीडन्तो मुदिता: सुखम् । बालक्रीडासु सर्वासु विशिष्टास्तेजसा भवन्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ພ້ອມກັບລູກຊາຍຂອງ ທຣິຕະຣາສະຕະ ພວກເຂົາຫຼິ້ນຢ່າງມີຄວາມສຸກ ແລະມີໃຈຊື່ນບານຢູ່ເສມອ. ໃນການຫຼິ້ນແບບເດັກນ້ອຍທຸກຢ່າງ ພວກເຂົາໂດດເດັ່ນ ເຫນືອຜູ້ອື່ນດ້ວຍຄວາມສະຫວ່າງໄສ ແລະພະລັງອັນເກີດແຕ່ທໍາມະຊາດ»
Verse 16
जवे लक्ष्याभिहरणे भोज्ये पांसुविकर्षणे | धार्तराष्ट्रान भीमसेन: सर्वान् स परिमर्दति
«ໃນການແຂ່ງຄວາມໄວ, ໃນການໄປເຖິງເປົ້າໝາຍທີ່ວາງໄວ້ໄກແລ້ວຍົກມາໄດ້ກ່ອນ, ໃນການກິນດື່ມ, ແລະໃນເກມລາກຟຸ່ນດິນ—ໃນທຸກຢ່າງນັ້ນ ພີມະເສນະໄດ້ກົດຂີ່ແລະເອົາຊະນະລູກຊາຍຂອງ ທຣິຕະຣາສະຕະ ທັງປວງ»
Verse 17
हर्षात् प्रक्रीडमानांस्तान् गृह राजन् निलीयते । शिर:सु विनिगृहौतान् योधयामास पाण्डवै:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ! ເມື່ອເດັກນ້ອຍກອຣະວະເຫຼົ່ານັ້ນກໍາລັງຫຼິ້ນຢ່າງຊື່ນບານ, ພີມະເສນະຈັບພວກເຂົາແລ້ວໄປຫຼົບຢູ່ໃນເຮືອນ. ຈັບທີ່ສີສະຂອງພວກເຂົາ ແລ້ວບັງຄັບໃຫ້ຕໍ່ສູ້ກັບພວກປານດະວະ»
Verse 18
शतमेकोत्तरं तेषां कुमाराणां महौजसाम् | एक एव निगृह्नाति नातिकृच्छाद् वृकोदर:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພຣະກຸມານເຫຼົ່ານັ້ນມີຈໍານວນ ໜຶ່ງຮ້ອຍໜຶ່ງ ແລະມີກໍາລັງກ້າແຂງຍິ່ງ; ແຕ່ ວຣະໂກດະຣະ (ພີມ) ພຽງຜູ້ດຽວກໍສາມາດປະຫັດປະຫານແລະຄວບຄຸມພວກເຂົາທັງໝົດໄດ້ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງອອກແຮງຫຼາຍ. ເຫດການນີ້ສະທ້ອນພະລັງກາຍອັນລົ້ນເຫຼືອຂອງພີມ ແລະຄວາມບໍ່ສົມດຸນໃນການຫຼິ້ນຂອງເດັກນ້ອຍ ອັນເປັນລາງບອກລ່ວງໜ້າວ່າ ຄວາມແຂ່ງຂັນແລະຄວາມອັບອາຍທີ່ບໍ່ຖືກຢັບຢັ້ງ ຈະກາຍເປັນຄວາມອາຄາດຍາວນານໃນວົງສາກະສັດ.
Verse 19
कचेषु च निगृहौनान् विनिहत्य बलाद् बली | चकर्ष क्रोशतो भूमौ घृष्टजानुशिरोंड्सकान्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພີມຜູ້ມີກໍາລັງກ້າ ຈັບພວກເຂົາດ້ວຍແຮງ ກົດຂີ່ໃຫ້ຢູ່ໃນອໍານາດ ແລ້ວລາກເດັກກໍຣະວະໄປຕາມພື້ນດິນ ໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົາຮ້ອງໄຫ້ອື້ອອຶງ ຈົນຫົວເຂົ່າ ຫົວ ແລະບ່າ ຖືກຂູດຖອກເປັນແຜ. ຂໍ້ຄວາມນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນອໍານາດກາຍອັນລົ້ນເຫຼືອຂອງພີມໃນວັຍເດັກ ທີ່ກາຍເປັນການອັບອາຍແລະບາດເຈັບ—ເປັນເມັດພັນແຫ່ງຄວາມຄັບແຄ້ນ ແລະຄວາມບິດເບືອນທາງທໍາ ທີ່ຕໍ່ມາຈະແຂງກາຍເປັນຄວາມປະທະກັນຢ່າງເປີດເຜີຍລະຫວ່າງຍາດພີ່ນ້ອງ.
Verse 20
दश बालाज्जले क्रीडन् भुजाभ्यां परिगृहार सः । आस्ते सम सलिले मग्नो मृतकल्पान् विमुड्चति
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໃນຍາມທີ່ຫຼິ້ນນ້ໍາ ລາວຈັບລູກຊາຍສິບຄົນຂອງ ທຣິຕະຣາສະຕຣະ ດ້ວຍແຂນທັງສອງ ແລ້ວດໍາຢູ່ໃນນ້ໍາດຽວກັນເປັນເວລາດົນ; ເມື່ອພວກເຂົາກາຍເປັນດັ່ງຄົນຕາຍ—ມຶນງົດ ແລະເກືອບຂາດລົມ—ຈຶ່ງປ່ອຍ. ເຫດການນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການນໍາພະລັງມາໃຊ້ຢ່າງໂຫດຮ້າຍໃນການຫຼິ້ນ ປ່ຽນກິລາໃຫ້ເປັນອັນຕະລາຍ ແລະເປັນລາງບອກລ່ວງໜ້າຂອງຄວາມເສື່ອມທາງທໍາທີ່ຈະຫຼ້ຽວໄປສູ່ຄວາມອາຄາດໃນພາຍຫຼັງ.
Verse 21
फलानि वृक्षमारुह् विचिन्वन्ति च ते तदा । तदा पादप्रहारेण भीम: कम्पयते द्रुमान्,जब कौरव वृक्षपर चढ़कर फल तोड़ने लगते, तब भीमसेन पैरसे ठोकर मारकर उन पेड़ोंको हिला देते थे
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອພວກເຂົາປີນຂຶ້ນຕົ້ນໄມ້ ແລະເລີ່ມເກັບໝາກໄມ້ ພີມໃນຂະນະນັ້ນເອງກໍໃຊ້ຕີນເຕະລໍາຕົ້ນ ໃຫ້ຕົ້ນໄມ້ສັ່ນໄຫວ. ໃນເຫດການນີ້ ພະລັງກາຍຂອງພີມກາຍເປັນເຄື່ອງມືແຫ່ງການຂົ່ມຂູ່ແລະການຫຼິ້ນຢ່າງຫຍາບຄາຍ ສະທ້ອນຄວາມຕຶງເຄັມແລະການແຂ່ງຂັນທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນໃນຫມູ່ພຣະກຸມານ—ເປັນລາງບອກລ່ວງໜ້າຂອງຄວາມບິດເບືອນທາງທໍາ ທີ່ຕໍ່ມາຈະແຂງກາຍເປັນຄວາມປະທະກັນຢ່າງເປີດເຜີຍ.
Verse 22
प्रहारवेगाभिहता द्रुमा व्याघूर्णितास्तत: । सफलाः: प्रपतन्ति स्म द्रुतं त्रस्ता: कुमारका:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຕົ້ນໄມ້ທັງຫຼາຍຖືກກະແທກດ້ວຍແຮງຂອງການຕີ ຈຶ່ງໂອນໄຫວຢ່າງຮຸນແຮງ. ແລ້ວພຣະກຸມານທັງຫຼາຍ—ດ້ວຍຄວາມຫວາດກົວ—ກໍຕົກລົງມາຢ່າງວ່ອງໄວ ພ້ອມກັບໝາກໄມ້. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄວາມຮຸນແຮງທີ່ບໍ່ຢັ້ງຄິດ ແລະການຂົ່ມຂູ່ ສາມາດປ່ຽນແມ່ນແຕ່ການຫຼິ້ນ ຫຼືການອວດແຮງ ໃຫ້ກາຍເປັນອັນຕະລາຍ ເຜີຍໃຫ້ເຫັນຄວາມຫວາດກົວແລະຄວາມບໍ່ໝັ້ນຄົງ ຫາກບໍ່ແມ່ນວິລະກໍາທີ່ແທ້ຈິງ.
Verse 23
न ते नियुद्धे न जवे न योग्यासु कदाचन | कुमारा उत्तरं चक्कुः स्पर्धभाना वृकोदरम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໃນການປະລອງຕາມກົດ, ໃນຄວາມໄວ, ແລະໃນວິຊາຝຶກຫັດທັງຫຼາຍ, ບັນດາເຈົ້າຊາຍຜູ້ເປັນລູກຂອງ ທຣິຕຣາສະຕຣະ ແມ່ນແມ່ນຈະພາກພຽນແຂ່ງຂັນຢູ່ເທື່ອງໆ ກໍບໍ່ອາດເກີນ—ຫຼືແມ່ນແຕ່ເທົ່າ—ວຶກໂກດະຣະ (ພີມ) ໄດ້. ຂໍ້ນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມເຫນືອກວ່າຕາມທໍາມະຊາດຂອງພີມ ແລະບອກເຖິງເມັດພັນແຫ່ງຄວາມອິດສາກັບຄວາມປະລອງທີ່ຈະແຂງກ້າກາຍເປັນຄວາມອາຄາດພາຍຫຼັງ.
Verse 24
एवं स धारतराष्ट्रां क्ष स्पर्धभानो वृकोदर: । अप्रियेडतिष्ठदत्यन्तं बाल्यान्न द्रोहचेतसा
ດັ່ງນັ້ນ ວຶກໂກດະຣະ (ພີມ) ໄດ້ແຂ່ງຂັນກັບລູກຂອງ ທຣິຕຣາສະຕຣະ ແລະຍືນຢັນຢ່າງແຮງກ້າໃນການກະທໍາທີ່ເຮັດໃຫ້ພວກເຂົາບໍ່ພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງ. ແຕ່ໃນໃຈຂອງລາວບໍ່ໄດ້ມີຄວາມພະຍາບາດຕໍ່ຄອຣະວະ; ລາວເຮັດເຊັ່ນນັ້ນເພາະຄວາມເປັນເດັກ ບໍ່ແມ່ນເພາະຈົ່ງໃຈຈະເຮັດຮ້າຍ.
Verse 25
ततो बलमतिख्यात॑ धारतराष्ट्र: प्रतापवान् । भीमसेनस्य तज्ज्ञात्वा दुष्टरभावमदर्शयत्
ຕໍ່ມາ ດຸຣະໂຢທະນະ ລູກຊາຍຜູ້ກ້າຫານຂອງ ທຣິຕຣາສະຕຣະ ເມື່ອຮູ້ວ່າ ພີມເສນະ ມີພະລັງອັນໂດ່ງດັງຢ່າງຫຼວງ ກໍເລີ່ມສະແດງໃຈຮ້າຍຕໍ່ລາວ. ເຫດການນີ້ເປັນໝາຍແຫ່ງການເກີດຂຶ້ນແຕ່ເຊົ້າຂອງຄວາມອິດສາແລະຄວາມອາຄາດ; ເມື່ອການຮັບຮູ້ຄວາມເກັ່ງກາຂອງຜູ້ອື່ນ ກັບກາຍເປັນເມັດພັນແຫ່ງການແຂ່ງຂັນອັນບໍ່ຊອບທໍາ ແທນທີ່ຈະເປັນການເຄົາລົບແລະເອົາແບບຢ່າງ.
Verse 26
तस्य धर्मादपेतस्य पापानि परिपश्यत: । मोहादैश्वर्यलोभाच्च पापा मतिरजायत,वह सदा धर्मसे दूर रहता और पापकर्मोंपर ही दृष्टि रखता था। मोह और ऐश्वर्यके लोभसे उसके मनमें पापपूर्ण विचार भर गये थे
ເມື່ອລາວເຫັນແຕ່ເສັ້ນທາງແຫ່ງບາບ ແລະຫຼຸດຫ່າງຈາກທັມມະ, ຈິດໃຈຂອງລາວກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຄິດຊົ່ວ—ເກີດຈາກຄວາມຫຼົງ ແລະຄວາມໂລບຢາກໄດ້ອໍານາດແລະອະນາຈັກ. ຂໍ້ນີ້ຊີ້ວ່າ ການຫ່າງໄກຈາກຄວາມຖືກຕ້ອງ ເມື່ອປະສົມກັບຄວາມຫຼົງໄຫຼແລະຄວາມທະເຍີທະຍານ ຈະສຸກງອມເປັນຄວາມເສື່ອມຊົ່ວທາງສິນທໍາຢ່າງຈົ່ງໃຈ.
Verse 27
अयं बलवतां श्रेष्ठ: कुन्तीपुत्रो वृकोदर: । मध्यम: पाण्डुपुत्राणां निकृत्या संनिगृह्मुताम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ພີມ—ລູກຂອງ ກຸນຕີ ຜູ້ຖືກເອີ້ນວ່າ ວຶກໂກດະຣະ—ເປັນຜູ້ເກັ່ງກ້າທີ່ສຸດໃນບັນດາຜູ້ມີພະລັງ ແລະເປັນລູກກາງໃນບັນດາລູກຂອງ ປານດຸ. ຄວນຈັບກຸມແລະຂັງໄວ້ດ້ວຍກົນອຸບາຍ.” ຂໍ້ນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນກຸລະຍຸດທີ່ບໍ່ຊອບທໍາ: ແທນທີ່ຈະປະລອງກັບພະລັງດ້ວຍວິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ, ຜູ້ວາງແຜນກັບເລືອກການຫັກຫຼັງ ແລະການກັກຂັງອັນຜິດທໍາຕໍ່ຄູ່ແຂ່ງຜູ້ມີຄຸນທໍາ.
Verse 28
प्राणवान् विक्रमी चैव शौर्येण महतान्वित: । स्पर्थते चापि सहितानस्मानेको वृकोदर:,“यह बलवान् और पराक्रमी तो है ही, महान् शौर्यसे भी सम्पन्न है। भीमसेन अकेला ही हम सब लोगोंसे होड़ बद लेता है
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ລາວເຕັມໄປດ້ວຍພະລັງຊີວິດ ແລະເປັນຜູ້ກ້າຫານແທ້ ມີວິລະກຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ວຣຶໂກດະຣະ (ພີມ) ພຽງຜູ້ດຽວກໍສາມາດທ້າທາຍພວກເຮົາທັງໝົດ ແມ້ພວກເຮົາຈະຢືນຮ່ວມກັນ».
Verse 29
तं तु सुप्तं पुरोद्याने गड्जायां प्रक्षिपामहे । अथ तस्मादवरजं श्रेष्ठ चैव युधिष्ठिरम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອລາວຫຼັບຢູ່ໃນສວນເມືອງ ຈົ່ງຍົກລາວຂຶ້ນ ແລ້ວໂຍນລົງໃນແມ່ນ້ຳຄັງຄາ. ຈາກນັ້ນ ໃຫ້ບັງຄັບຈັບຂັງນ້ອງຊາຍຂອງລາວ ອາຣຈຸນ ແລະພີ່ໃຫຍ່ຜູ້ປະເສີດ ຢຸທິສຖິຣ; ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ດຽວຈະປົກຄອງແຜ່ນດິນທັງປວງ»។ ເມື່ອຕັດສິນໃຈຊົ່ວຮ້າຍແລ້ວ ດຸຣໂຢທະນະຜູ້ບາບ ກໍຄອຍສອດຫາໂອກາດຢູ່ເສມອ ເພື່ອທຳຮ້າຍພີມເສນຜູ້ໃຈໃຫຍ່—ເປັນການກະທຳທີ່ເກີດຈາກຄວາມອິດສາ ແລະຈິດໃຈທີ່ຈະລະເມີດທຳມະ ດ້ວຍການຫລອກລວງ ບໍ່ແມ່ນການປະລອງຢ່າງຊອບທຳ.
Verse 30
प्रसह बन्धने बद्ध्वा प्रशासिष्ये वसुंधराम् । एवं स निश्चयं पाप: कृत्वा दुर्योधनस्तदा । नित्यमेवान्तरप्रेक्षी भीमस्यासीन्महात्मन:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອບັງຄັບມັດຂັງເຂົາເຈົ້າໄວ້ແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປົກຄອງແຜ່ນດິນ»។ ເມື່ອດຸຣໂຢທະນະຜູ້ບາບ ຕັ້ງຈິດຕັດສິນຊົ່ວຮ້າຍເຊັ່ນນັ້ນແລ້ວ ນັບແຕ່ເວລານັ້ນມາ ລາວກໍຄອຍຈ້ອງຫາຊ່ອງທາງຢູ່ເສມອ ເພື່ອທຳຮ້າຍພີມຜູ້ໃຈໃຫຍ່—ໃຈຂອງລາວຝັງຢູ່ໃນການຫລອກລວງ ແລະການຄອບງຳ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຊອບທຳ.
Verse 31
जनमेजय! तदनन्तर दुर्योधनने गंगातटपर जल-विहारके लिये ऊनी और सूती कपड़ोंके विचित्र एवं विशाल गृह तैयार कराये
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈະນະເມຊະຍະ, ຫຼັງຈາກນັ້ນ ດຸຣໂຢທະນະໄດ້ໃຫ້ຈັດຕຽມສາລາທີ່ວິຈິດລະອຽດ ແລະກວ້າງໃຫຍ່ ຢູ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳຄັງຄາ ເພື່ອການຫຼິ້ນນ້ຳ—ປູປະດັບດ້ວຍຜ້າຂົນສັດ ແລະຜ້າຝ້າຍຫຼາກຫຼາຍ».
Verse 32
सर्वकामै: सुपूर्णानि पताकोच्छायवन्ति च । तत्र संजनयामास नानागाराण्यनेकश:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເຮືອນພັກທີ່ນັ້ນເຕັມພ້ອມດ້ວຍສິ່ງທີ່ປາດຖະໜາທຸກປະການ ແລະມີຮົ່ມເຢັນພ້ອມການປະດັບດ້ວຍທຸງສູງສົ່ງ. ໃນບ່ອນນັ້ນ ລາວໄດ້ໃຫ້ສ້າງອາຄານຫຼາຍຊະນິດເປັນຈຳນວນຫຼາຍ—ຈັດວາງພື້ນທີ່ໃຫ້ຄວາມອຸດົມສົມບູນ ຄວາມເປັນລະບຽບ ແລະການຕ້ອນຮັບ ປາກົດແຈ້ງຕໍ່ຕາ.
Verse 33
ततो जलविहारार्थ कारयामास भारत | चैलकम्बलवेश्मानि विचित्राणि महान्ति च
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ໂອ ຜູ້ສືບສາຍພາຣະຕະ, ລາວໄດ້ໃຫ້ຈັດການເພື່ອການຫຼິ້ນນ້ຳ—ສ້າງສາລາໃຫຍ່ໆອັນງາມຫຼູ ດ້ວຍຜ້າແລະຜ້າຫົ່ມ ມີລວດລາຍພິລຶກພິລັນ. ເມື່ອໄປຮອດຈຸດໜຶ່ງໃນແດນທີ່ເອີ້ນວ່າ ປຣະມານະໂກຕິ, ໂອ ພາຣະຕະ, ລາວໃຫ້ສ້າງສະຖານທີ່ພັກຜ່ອນ ແລະຕັ້ງຊື່ວ່າ «ອຸດະກະກຣີດະນະ» (“ການຫຼິ້ນນ້ຳ”).
Verse 34
भक्ष्यं भोज्यं च पेयं च चोष्यं लेहुमथापि च । उपपादितं नरैस्तत्र कुशलै: सूदकर्मणि
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ທີ່ນັ້ນ ຊາຍຫຼາຍຄົນຜູ້ຊ່ຽວຊານວຽກຄົວ ໄດ້ຮ່ວມແຮງກັນຈັດຕຽມອາຫານແລະເຄື່ອງດື່ມຢ່າງອຸດົມ—ຂອງກິນ, ຂອງຄຽວ, ນ້ຳດື່ມ, ຂອງດູດ, ແລະຂອງຫວານທີ່ຕ້ອງລິ້ມຊິມ.
Verse 35
न्यवेदयंस्तत् पुरुषा धार्तराष्ट्राय वै तदा । ततो दुर्योधनस्तत्र पाण्डवानाह दुर्मति:
ຕໍ່ມາ ຂ້າລາຊການໄດ້ນໍາເລື່ອງນັ້ນໄປກາບທູນແດ່ ທຣິຕະຣາສຕຣະ. ແລ້ວ ດຸຣະໂຢທະນະ—ຜູ້ມີປັນຍາບິດເບືອນ—ຈຶ່ງເວົ້າກັບພວກປານດະວະ.
Verse 36
गड्जां चैवानुयास्याम उद्यानवनशोभिताम् | सहिता भ्रातर: सर्वे जलक्रीडामवाप्नुम:,“आज हमलोग भाँति-भाँतिके उद्यान और वनोंसे सुशोभित गंगाजीके तटपर चलें। वहाँ हम सब भाई एक साथ जलविहार करेंगे”
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ມາເຖີດ, ພວກເຮົາທຸກຄົນຈະໄປຫາຝັ່ງແມ່ນ້ຳຄັງຄາ ທີ່ງາມດ້ວຍສວນແລະປ່າພຸ່ມ. ທີ່ນັ້ນ ພວກເຮົາພີ່ນ້ອງທັງໝົດຈະຫຼິ້ນນ້ຳຮ່ວມກັນ.”
Verse 37
एवमस्त्विति तं चापि प्रत्युवाच युधिष्ठिर: । ते रथैर्नगराकारैदेशजैक्ष गजोत्तमै:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນແລ້ວ ຢຸທິສຖິຣະ ຕອບວ່າ “ເປັນຢ່າງນັ້ນເຖີດ” ແລະຍອມຮັບຄໍາຊວນຂອງ ດຸຣະໂຢທະນະ. ຈາກນັ້ນ ວີຣະບຸລຸດເຫຼົ່ານັ້ນ—ທັງກອຣະວະແລະປານດະວະຮ່ວມກັນ—ອອກຈາກເມືອງ ຂຶ້ນລົດສົງຄາມອັນໃຫຍ່ໂຕດັ່ງເມືອງ ແລະຂຶ້ນຊ້າງຊັ້ນຍອດທີ່ເກີດໃນແຜ່ນດິນຂອງຕົນ, ມຸ່ງໄປຫາປ່າສວນ. ເມື່ອເຖິງໃກ້ໆ ພວກເຂົາໄດ້ໃຫ້ບັນດາຜູ້ໃຫຍ່ໃນປະຊາຊົນທີ່ຕິດຕາມມາກັບຄືນໄປ; ແລ້ວພີ່ນ້ອງວີຣະທັງຫຼາຍ ກໍເຂົ້າສູ່ສວນ ດັ່ງສິງໂຕເຂົ້າຖ້ຳພູ, ພ້ອມທັງຊົມຊື່ນຄວາມງາມຂອງມັນ.
Verse 38
निर्ययुर्नगराच्छूरा: कौरवा: पाण्डवै: सह | उद्यानवनमासाद्य विसृज्य च महाजनम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ບັນດາກະສັດຊາຍກ້າແຫ່ງກົວຣະວະ ໄດ້ອອກຈາກເມືອງ ພ້ອມກັບພານດະວະ. ເມື່ອເຖິງສວນສຳລັບພັກຜ່ອນແລະປ່າ ພວກເຂົາໄດ້ສົ່ງຄືນບັນດາຜູ້ເຖົ້າແກ່ ແລະຜູ້ນຳເມືອງທີ່ຕິດຕາມມາ. ແລ້ວບັນດາພີ່ນ້ອງວິລະຊົນກໍເຂົ້າສູ່ສວນ ຊົມຊື່ນຄວາມງາມຂອງມັນ—ດັ່ງສິງໂຕເຂົ້າຖ້ຳພູ.
Verse 39
विशन्ति सम तदा वीरा: सिंहा इव गिरेगुहाम् | उद्यानमभिपश्यन्तो भ्रातर: सर्व एव ते
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໃນເວລານັ້ນ ວິລະຊົນທັງຫມົດ—ພີ່ນ້ອງທຸກຄົນ—ເຂົ້າສູ່ສວນ ພ້ອມກັບຊົມເບິ່ງມັນ, ດັ່ງສິງໂຕເຂົ້າຖ້ຳພູ.
Verse 40
उपस्थानगहै: शुभ्रेवलभीभिश्न शोभितम् । गवाक्षकैस्तथा जालैर्यन्त्रै: सांचारिकेरपि
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ສວນພັກຜ່ອນ ແລະ ພະລາຊະພະວິລະສຳລັບການຫຼິ້ນ ສ່ອງປະກາຍດ້ວຍຫ້ອງຮັບຮອງອັນສົມພອນ, ລະບຽງຂາວສະອາດ ແລະຊາຍຄາຍື່ນ, ຈໍລາຍຕາຂ່າຍ ແລະຊ່ອງຢ້ຽມ; ຍັງມີເຄື່ອງພົ່ນນ້ຳທີ່ຍົກຍ້າຍໄດ້ໃຫ້ໃຊ້ຕາມຈຸດຕ່າງໆ. ຊ່າງກໍ່ສ້າງໄດ້ກວາດຖູໃຫ້ສະອາດສວນ ແລະເຮືອນຫຼິ້ນ; ຈິດຕະກອນໄດ້ປະດັບດ້ວຍຮູບວາດ. ບໍ່ນ້ຳ ແລະສະໜອງນ້ຳທີ່ເຕັມນ້ຳເພີ່ມພູນຄວາມງາມ; ຜືນນ້ຳທີ່ຖືກປົກຄຸມດ້ວຍດອກບົວບານ ງາມເປັນພິເສດ. ດອກໄມ້ທີ່ບານຕາມລະດູແລ້ວຫຼົ່ນ ປູພື້ນດິນເຫມືອນພົມດອກໄມ້.
Verse 41
सम्मार्जितं सौधकारैश्षित्रकारैश्व चित्रितम् । दीर्घिकाभिश्न पूर्णाभिस्तथा पद्माकरैरपि
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ສວນພັກຜ່ອນ ແລະເຮືອນຫຼິ້ນນັ້ນ ຖືກກວາດຖູໃຫ້ສະອາດເປັນພິເສດໂດຍຊ່າງກໍ່ສ້າງ, ແລະຈິດຕະກອນກໍປະດັບດ້ວຍຮູບວາດ. ສະໜອງນ້ຳລຶກໆ ແລະບໍ່ນ້ຳທີ່ເຕັມນ້ຳ, ພ້ອມທັງສະໜອງດອກບົວ, ເພີ່ມພູນຄວາມງາມ. ຜືນນ້ຳທີ່ຖືກປົກຄຸມດ້ວຍດອກບົວບານ ງາມເປັນພິເສດ; ແລະດອກໄມ້ທີ່ບານຕາມລະດູແລ້ວຫຼົ່ນ ປູພື້ນດິນເຫມືອນພົມດອກໄມ້.
Verse 42
जल तच्छुशुभे छन्न॑ फुल्लैर्जलरुहैस्तथा । उपच्छन्ना वसुमती तथा पुष्पैर्यथर्तुकै:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຜືນນ້ຳທີ່ນັ້ນງາມຢ່າງຍິ່ງ ເພາະຖືກປົກຄຸມດ້ວຍດອກບົວທີ່ບານເຕັມທີ່. ແລະພື້ນດິນກໍຖືກປູຄຸມດ້ວຍດອກໄມ້ທີ່ບານຕາມລະດູແລ້ວຫຼົ່ນ ຈົນທັ້ງສວນເບິ່ງຄືຖືກປະດັບຢ່າງຄຶກຄື້ນ.
Verse 43
तत्रोपविष्टास्ते सर्वे पाण्डवा: कौरवाश्न ह । उपपन्नान् बहून् कामांस्ते भुज्जन्ति ततस्ततः
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄປຮອດທີ່ນັ້ນ ປານດະວະ ແລະ ກໍຣະວະ ທັງໝົດ ໄດ້ນັ່ງລົງຕາມບ່ອນທີ່ເໝາະສົມຂອງຕົນ. ຈາກນັ້ນ ເມື່ອຄວາມສະດວກສະບາຍ ແລະ ອາຫານຫຼາຍຢ່າງ ປາກົດຂຶ້ນໂດຍບໍ່ຕ້ອງພະຍາຍາມ ພວກເຂົາກໍໄດ້ຮັບປະທານ ແລະ ຊື່ນຊົມຄວາມສຸກນັ້ນທີລະຢ່າງ—ເປັນພາບຂອງຄວາມເປັນລະບຽບ ແລະ ການແບ່ງປັນການຕ້ອນຮັບ ແມ່ນແຕ່ມີຄວາມຄັດແຍ່ງຊ່ອນຢູ່ກໍຕາມ.
Verse 44
अथोयद्यानवरे तस्मिंस्तथा क्रीडागताश्न ते । परस्परस्य वक्त्रेभ्यो ददुर्भक्ष्यांस्ततस्तत:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ໃນສວນອັນງາມນັ້ນ ເມື່ອກໍຣະວະ ແລະ ປານດະວະ ມາເພື່ອຫຼິ້ນສະໜຸກ ພວກເຂົາກໍເລີ່ມຢອກຢ້ານ ປ້ອນຄໍາອາຫານໃຫ້ກັນແລະກັນ. ແຕ່ໃນສະຖານທີ່ດຽວກັນນັ້ນ ດຸຣະໂຢທະນະ ຜູ້ມີບາບ ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະຂ້າ ພີມະເສນະ ໄດ້ໃຫ້ປົນພິດຮ້າຍແຮງຊື່ «ກາລະກູດ» ໃສ່ອາຫານຂອງເຂົາ—ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄວາມອິດສາ ແລະ ອະທັມ ອາດຊ່ອນຢູ່ໃຕ້ຮູບລັກຂອງມິດຕະພາບໄດ້.
Verse 45
ततो दुर्योधन: पापस्तद्धक्ष्ये कालकूटकम् । विषं प्रक्षेपपामास भीमसेनजिघांसया
ຈາກນັ້ນ ດຸຣະໂຢທະນະ ຜູ້ມີບາບ ມຸ່ງຫວັງຈະທໍາລາຍ ພີມະເສນະ ໄດ້ໃຫ້ປົນພິດຮ້າຍແຮງຊື່ «ກາລະກູດ» ໃສ່ອາຫານຂອງເຂົາ. ໃນຂະນະທີ່ຂ້າງຫຼັງ ກໍຣະວະ ແລະ ປານດະວະ ຜູ້ມາຫຼິ້ນໃນສວນອັນງາມນັ້ນ ກໍກໍາລັງຢອກຢ້ານ ປ້ອນຄໍາອາຫານໃຫ້ກັນ; ແຕ່ໃຈຂອງດຸຣະໂຢທະນະ ກັບເຮັດໃຫ້ການຫຼິ້ນອັນບໍ່ມີພິດໄພນັ້ນ ກາຍເປັນການຫັກຫຼັງ ແລະ ການພະຍາຍາມຂ້າຄົນ.
Verse 46
स्वयमुत्थाय चैवाथ हृदयेन क्षुरोपम: । स वाचामृतकल्पश्च भ्रातृवच्च सुहृदू यथा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຈາກນັ້ນ ເຂົາລຸກຂຶ້ນເອງ—ໃຈຂອງເຂົາແຫຼມຄົມດັ່ງມີດໂກນ ແຕ່ຄໍາເວົ້າກັບຫວານດັ່ງນ້ໍາອະມຣິຕ. ແລະດັ່ງພີ່ນ້ອງແທ້ ແລະ ມິດຜູ້ປາຖະໜາດີ ເຂົາໄດ້ບໍລິການອາຫານຫຼາຍຢ່າງໃຫ້ ພີມະເສນະ ດ້ວຍມືຂອງຕົນ. ພີມະ ບໍ່ຮູ້ເຖິງຄວາມຜິດປົກກະຕິໃນອາຫານນັ້ນ ຈຶ່ງກິນທຸກຢ່າງທີ່ ດຸຣະໂຢທະນະ ຈັດວາງໃຫ້. ເຫັນເຊັ່ນນັ້ນ ດຸຣະໂຢທະນະ ຜູ້ຈິດຕໍ່າ ດັ່ງຫົວເຮາະຢູ່ໃນໃຈ ກໍຄິດວ່າຕົນໄດ້ສໍາເລັດແຜນການແລ້ວ.
Verse 47
स्वयं प्रक्षिपते भक्ष्यं बहु भीमस्य पापकृत् प्रतीच्छितं सम भीमेन त॑ं वै दोषमजानता
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ກໍ່ບາບນັ້ນ ໄດ້ປ້ອນອາຫານຈໍານວນຫຼາຍໃຫ້ ພີມະ ດ້ວຍມືຂອງຕົນເອງ. ພີມະ ບໍ່ຮູ້ເຖິງຄວາມຜິດ—ອັນຕະລາຍທີ່ຊ່ອນຢູ່—ໃນອາຫານນັ້ນ ຈຶ່ງຮັບເອົາຕາມທີ່ຖືກຖວາຍ ແລະ ກິນໝົດ. ດັ່ງນັ້ນ ດຸຣະໂຢທະນະ ຜູ້ມີໃຈແຫຼມຄົມດັ່ງດາບ ແຕ່ຄໍາເວົ້າຫວານ ໄດ້ປະພຶດພາຍນອກດັ່ງພີ່ນ້ອງແທ້ ແລະ ຜູ້ປາຖະໜາດີ; ແຕ່ພາຍໃນກັບຍິນດີ ຄິດວ່າກົນລະຍຸດຂອງຕົນສໍາເລັດແລ້ວ.
Verse 48
ततो दुर्योधनस्तत्र हृदयेन हसन्निव | कृतकृत्यमिवात्मानं मन्यते पुरुषाधम:
ແລ້ວທຸຣະໂຍທະນະ ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ດັ່ງກັບຫົວເຮາະຢູ່ໃນໃຈ ໄດ້ຄິດວ່າຕົນໄດ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍແລ້ວ—ເປັນຄົນຕ່ຳຊ້າແທ້. ໃຈຂອງເຂົາແຫຼມຄົມດັ່ງມີດ ແຕ່ຄຳເວົ້າກັບຫວານດັ່ງນ້ຳອະມຣິດ. ເຂົາທຳທ່າເປັນພີ່ນ້ອງແທ້ ແລະເປັນມິດຜູ້ຫວັງດີ ຄອຍຕັກອາຫານຫຼາຍຢ່າງຖວາຍໃຫ້ພີມະເສນ. ພີມະເສນບໍ່ຮູ້ໂທດພິດໄພໃນອາຫານ ຈຶ່ງກິນໝົດທຸກຢ່າງທີ່ທຸຣະໂຍທະນະຕັກໃຫ້. ເຫັນດັ່ງນັ້ນ ທຸຣະໂຍທະນະຜູ້ຕ່ຳຊ້າ ກໍຫົວເຮາະຢູ່ໃນໃຈ ແລະຄິດວ່າຕົນໄດ້ກະທຳສຳເລັດແລ້ວ.
Verse 49
ततस्ते सहिता: सर्वे जलक्रीडामकुर्वत । पाण्डवा धार्तराष्ट्रश्न तदा मुदितमानसा:,तब भोजनके पश्चात् पाण्डव तथा धुतराष्ट्रके पुत्र सभी प्रसन्नचित्त हो एक साथ जलक्रीड़ा करने लगे
ຕໍ່ມາ ທຸກຄົນພ້ອມກັນ—ທັງພານດະວະ ແລະລູກຊາຍຂອງທຣິຕະຣາດສະ—ມີໃຈຍິນດີ ໄດ້ເລີ່ມຫຼິ້ນນ້ຳກັນ. ນັ້ນເປັນຊ່ວງເວລາແຫ່ງມິດຕະພາບ ແລະຄວາມບໍລິສຸດ ກ່ອນທີ່ຄວາມອິດສາຈະແຂງກ້າເປັນຄວາມຂັດແຍ່ງ.
Verse 50
क्रीडावसाने ते सर्वे शुचिवस्त्रा: स्वलंकृता: । दिवसान्ते परिश्रान्ता विहृत्य च कुरूद्वहा:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອການຫຼິ້ນນ້ຳ ແລະການສະໜຸກສະໜານສິ້ນສຸດ ໃນຍາມຄ່ຳຂອງວັນ ວີລະບຸລຸດກຸຣຸຜູ້ເລີດລ້ຳທັງຫມົດ ຜູ້ເມື່ອຍລ້າຈາກການພັກຜ່ອນ ໄດ້ນຸ່ງເສື້ອຜ້າສະອາດ ແລະປະດັບອາພອນງາມ ພ້ອມທັງຄິດຈະພັກຄ່າຄືນຢູ່ໃນສາລາສຳລັບຄວາມສຸກນັ້ນ. ແຕ່ພີມະເສນ ຜູ້ມີກຳລັງຫນັກແນ່ນ ໃນເວລານັ້ນກັບເມື່ອຍລ້າເປັນພິເສດ ເນື່ອງຈາກໄດ້ອອກແຮງຫຼາຍກວ່າຜູ້ອື່ນ.
Verse 51
विहारावसथेष्वेव वीरा वासमरोचयन् । खिन्नस्तु बलवान् भीमो व्यायम्याभ्यधिकं तदा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອການຫຼິ້ນນ້ຳ ແລະການພັກຜ່ອນຂອງວັນນັ້ນສິ້ນສຸດ ວີລະບຸລຸດກຸຣຸຜູ້ເລີດລ້ຳ ຜູ້ເມື່ອຍລ້າຈາກຄວາມສະໜຸກ ໄດ້ນຸ່ງເສື້ອຜ້າສະອາດ ແລະປະດັບເຄື່ອງອາພອນງາມ ແລ້ວເລືອກຈະພັກຄ່າຄືນຢູ່ໃນສາລາສຳລັບຄວາມສຸກນັ້ນເອງ. ແຕ່ພີມະ ຜູ້ມີກຳລັງຫນັກແນ່ນ ໃນເວລານັ້ນກັບເມື່ອຍລ້າເປັນພິເສດ ເນື່ອງຈາກໄດ້ອອກແຮງເກີນຂອບເຂດ.
Verse 52
वाहयित्वा कुमारांस्ताञ्जलक्रीडागतांस्तदा । प्रमाणकोट्यां वासार्थी सुष्वापावाप्य तत् स्थलम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ນຳເອົາເດັກໜຸ່ມເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ມາເພື່ອຫຼິ້ນນ້ຳ ໄປດ້ວຍແລ້ວ, ເຂົາປາດຖະໜາຈະພັກຜ່ອນ ຈຶ່ງເຂົ້າໄປໃນເຮືອນທີ່ປຣະມານະໂກຕີ ແລະນອນຫຼັບຢູ່ຈຸດໜຶ່ງໃນນັ້ນ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄວາມຕ້ອງການທຳມະດາ—ການພັກ ແລະທີ່ພັກພິງ—ອາດກາຍເປັນຈຸດເລີ່ມຂອງເຫດການອັນໃຫຍ່, ແລະການລະວັງຕົວໃນພື້ນທີ່ຮ່ວມກັນ ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງທຳມະ.
Verse 53
शीतं वातं समासाद्य श्रान्तो मदविमोहित: । विषेण च परीताड़्रो निश्रैष्ट: पाण्डुनन्दन:
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ບຸດແຫ່ງປານດຸ ເມື່ອເຫນື່ອຍລ້າ ແລະສະຕິຖືກຄວາມມຶນງົງຈາກພິດບັງບັງ ໄດ້ພົບລົມເຢັນໜຶ່ງ ແລ້ວນອນລົງ. ພິດແຜ່ໄປທົ່ວອະວະຍະວະ ເຮັດໃຫ້ເຂົາເບິ່ງຄືຈະນິ່ງງັນດັ່ງຄົນໄຮ້ຊີວິດ.
Verse 54
ततो बद्ध्वा लतापाशैर्भीम॑ दुर्योधन: स्वयम् | मृतकल्पं तदा वीर॑ स्थलाज्जलमपातयत्
ຕໍ່ມາ ດຸຣະໂຢທະນະ ໄດ້ຜູກພີມະເອງ ດ້ວຍບ່ວງເຊືອກທີ່ຖັກຈາກເຄືອວັນ ຢ່າງແນ່ນໜາ. ເມື່ອວີຣະບຸລຸດນັ້ນກາຍເປັນດັ່ງຄົນຕາຍ ເຂົາກໍຖິ້ມລົງຈາກຝັ່ງສູງ ລົງໄປໃນນ້ຳແຫ່ງຄົງຄາ.
Verse 55
स निःसज्रो जलस्यान्तमथ वै पाण्डवोडविशत् । आक्रामन्नागभवने तदा नागकुमारकान्
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອຈົມລົງສູ່ຄວາມເລິກຂອງນ້ຳ ປານດະວະ (ພີມະເສນະ) ໄດ້ເຂົ້າສູ່ໂລກແຫ່ງນາກ. ໃນຂະນະທີ່ເຂົາເຄື່ອນໄຫວຢູ່ໃນຖິ່ນພຳນັກຂອງນາກ ນາກກຸມານຫຼາຍຕົວຖືກຮ່າງກາຍຂອງເຂົາກົດທັບ. ແລ້ວນາກໃຫຍ່ຜູ້ມີພິດຮ້າຍແຮງຈຳນວນຫຼາຍ ໄດ້ຮ່ວມກັນກັດພີມະເສນະຢ່າງດຸຮ້າຍ ດ້ວຍເຂົ້ວຟັນໃຫຍ່ທີ່ອຸດົມໄປດ້ວຍພິດອັນນ່າຢ້ານ.
Verse 56
ततः समेत्य बहुभिस्तदा नागैर्महाविषै: । अदश्यत भृशं भीमो महादंष्टविषोल्बणै:
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ນາກຈຳນວນຫຼາຍຜູ້ມີພິດຮ້າຍແຮງ ໄດ້ມາຊຸມນຸມກັນ ແລ້ວກັດພີມະຢ່າງຮຸນແຮງຊ້ຳໆ ດ້ວຍເຂົ້ວຟັນໃຫຍ່ທີ່ນ່າຢ້ານ ເພາະອຸດົມໄປດ້ວຍພິດ.
Verse 57
ततो<स्य दश्यमानस्य तद् विषं कालकूटकम् | हतं सर्पविषेणैव स्थावरं जड़मेन तु,उनके द्वारा डँसे जानेसे कालकूट विषका प्रभाव नष्ट हो गया। सर्पोंके जंगम विषने खाये हुए स्थावर विषको हर लिया
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໃນຂະນະທີ່ເຂົາຖືກກັດ ພິດກາລະກູດະທີ່ຢູ່ໃນຕົວເຂົາ ກໍຖືກທຳລາຍແລະຖືກລົບລ້າງ. ພິດທີ່ເຄື່ອນໄຫວຂອງນາກ ໄດ້ຊະນະແລະກຳຈັດພິດທີ່ນິ່ງສະຖິດ—ດັ່ງນັ້ນອຳນາດຮ້າຍຂອງພິດຈຶ່ງຖືກຖອນອອກໂດຍພິດຕ້ານທີ່ແຮງກວ່າ.
Verse 58
दंष्टाश्न देष्टिणां तेषां मर्मस्वपि निपातिता: । त्वचं नैवास्य बिभिदु: सारत्वात् पृथुवक्षस:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ງູເຫຼົ່ານັ້ນຈົ່ມຂີ້ວເຂົ້າໄປຮອດຈຸດສຳຄັນໃນກາຍຂອງລາວ ກໍບໍ່ອາດຈະຈິ່ມທະລຸຜິວໜັງໄດ້; ເພາະພີມເສນະ ຜູ້ອົກກວ້າງ ແລະມີສານະກາຍແຂງກ້າ ມີຜິວໜັງແຂງດັ່ງເຫຼັກ. ເຫດການນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ພະລັງແລະຄວາມອົດທົນທີ່ມີແຕ່ເກີດ ສາມາດທຳໃຫ້ຄວາມປະສົງຮ້າຍລົ້ມເຫຼວ ແລະອັນຕະລາຍທີ່ຕັ້ງໃຈຈະທຳຮ້າຍຜູ້ຊອບທຳ ອາດບໍ່ສຳເລັດເມື່ອມີພະລັງທຳມະຊາດແລະບຸນກຸສົນຄຸ້ມຄອງ.
Verse 59
ततः प्रबुद्ध: कौन्तेय: सर्व संछिद्य बन्धनम् | पोथयामास तान् सर्वान् केचिद् भीताः: प्रदुद्रुवु:
ຕໍ່ມາ ກຸນຕີຍະບຸດ (ບີມ) ຕື່ນຂຶ້ນ. ລາວຕັດຂາດພັນທະທັງໝົດ ແລ້ວຈັບງູເຫຼົ່ານັ້ນທຸກຕົວ ຟາດລົງກັບພື້ນດິນ. ງູບາງຕົວຕົກໃຈກົວ ກໍພາກັນແລ່ນໜີໄປ.
Verse 60
हतावशेषा भीमेन सर्वे वासुकिम भ्ययु: । ऊचुश्न सर्पराजानं वासुकिं वासवोपमम्,भीमके हाथों मरनेसे बचे हुए सभी सर्प इन्द्रके समान तेजस्वी नागराज वासुकिके समीप गये और इस प्रकार बोले---
ງູທັງຫຼາຍທີ່ຍັງຫຼືອຊີວິດຈາກການຂ້າຟັນຂອງບີມ ພາກັນໄປຫາວາສຸກີ. ເຂົ້າໄປໃກ້ພະຍານາກ ວາສຸກີ ຜູ້ສະຫວ່າງໄສດັ່ງພະອິນ ແລ້ວກ່າວດັ່ງນີ້.
Verse 61
अयं नरो वै नागेन्द्र हप्सु बद्ध्वा प्रवेशित: । यथा च नो मतिर्वीर विषपीतो भविष्यति,“नागेन्द्र! एक मनुष्य है, जिसे बाँधकर जलमें डाल दिया गया है। वीरवर! जैसा कि हमारा विश्वास है, उसने विष पी लिया होगा
«ໂອ ພະຍານາກເອກ! ມີຊາຍຄົນໜຶ່ງຖືກມັດແລ້ວໂຍນລົງໃນນ້ຳ. ແລະ ໂອ ວີຣະບຸລຸດ! ຕາມທີ່ພວກເຮົາເຫັນ ລາວຄົງໄດ້ດື່ມພິດແລ້ວ»
Verse 62
निश्रैष्टोडस्माननुप्राप्त: स च दष्टोडन्वबुध्यत । ससंज्ञश्नापि संवृत्तश्छित््वा बन्धनमाशु न:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ລາວກັບມາຫາພວກເຮົາຫຼັງຈາກຖືກທຳຮ້າຍ; ແລະແມ່ນແຕ່ຖືກກັດ ລາວກໍຟື້ນສະຕິ. ເມື່ອກັບຄືນມີສະຕິແລ້ວ ລາວກໍຕັດຂາດພັນທະຢ່າງວ່ອງໄວ ແລ້ວກັບມາຫາພວກເຮົາ»
Verse 63
ततो वासुकिरभ्येत्य नागैरनुगतस्तदा
ຕໍ່ມາ ວາສຸກິ ໄດ້ເຂົ້າມາໃກ້ ໂດຍມີຝູງນາກຕິດຕາມ. ລາວໄດ້ເຫັນ ພີມເສນ ຜູ້ມີແຂນຍາວອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ກ້າຫານນ່າຢ້ານ ແລະມີພະລັງອັນຮ້າຍກາດ. ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ພະຍານາກ ອາຣະຍະກະ ກໍໄດ້ເຫັນລາວດ້ວຍ—ອາຣະຍະກະເປັນຕາຍາຍຝ່າຍແມ່ຂອງ ຊູຣະເສນ ຜູ້ເປັນພໍ່ຂອງ ປຣຶຖາ. ອາຣະຍະກະໄດ້ກອດຫຼານຫຼານຂອງຕົນແນ່ນຫນາໄວ້ກັບອົກ ດ້ວຍຄວາມປິຕິ. ພະຍານາກຜູ້ມີກຽດ ວາສຸກິ ກໍພໍໃຈຢ່າງຫຼາຍຕໍ່ ພີມ ແລະກ່າວວ່າ: «ພວກເຮົາຄວນເຮັດການຮັບໃຊ້ອັນເປັນທີ່ຮັກໃຫ້ເຂົາຢ່າງໃດ? ຈະມອບກອງຊັບ—ຄຳ ແລະກອງແກ້ວມະນີ—ໃຫ້ເຂົາບໍ?»
Verse 64
पश्यति सम महाबाहुं भीम॑ भीमपराक्रमम् । आर्यकेण च दृष्ट: स पृथाया आर्यकेण च
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ລາວໄດ້ເຫັນ ພີມ—ຜູ້ມີແຂນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະນ່າຢ້ານໃນພະລັງ. ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ອາຣະຍະກະ ຜູ້ເປັນຜູ້ເຖົ້າແກ່ໃນຝູງນາກ ຜູ້ຜູກພັນກັບສາຍຕະກູນຂອງ ປຣຶຖາ ກໍໄດ້ເຫັນລາວ. ເມື່ອຮູ້ວ່າເປັນລູກຫຼານຂອງຕົນ ອາຣະຍະກະໄດ້ກອດເຂົາແນ່ນຫນາໄວ້ກັບອົກ. ພະຍານາກຜູ້ມີກຽດ ວາສຸກິ ກໍພໍໃຈຢ່າງຫຼາຍຕໍ່ ພີມເສນ ແລະກ່າວວ່າ: «ພວກເຮົາຄວນເຮັດການຮັບໃຊ້ອັນເປັນທີ່ຮັກໃຫ້ເຂົາຢ່າງໃດ? ຈະມອບຊັບ—ຄຳ ແລະກອງແກ້ວມະນີ—ໃຫ້ເຂົາບໍ?»
Verse 65
तदा दौहित्रदौहित्र: परिष्वक्त: सुपीडितम् । सुप्रीतश्चाभवत् तस्य वासुकि: स महायशा:
ໃນຂະນະນັ້ນ ອາຣະຍະກະ ເມື່ອເຫັນຫຼານຂອງຫຼານ (ລູກຊາຍຂອງຫຼານສາວ) ກໍກອດເຂົາແນ່ນຫນາ ກົດໃຫ້ຊິດກັບອົກດ້ວຍຄວາມຮັກ. ເມື່ອເຫັນເຊັ່ນນັ້ນ ພະຍານາກຜູ້ມີກຽດ ວາສຸກິ ກໍຍິ່ງພໍໃຈຕໍ່ ພີມເສນ ແລະເວົ້າເຖິງການຍົກຍ້ອງເຂົາ—ຖາມວ່າ ຄວນເຮັດການຮັບໃຊ້ອັນເປັນທີ່ຮັກໃຫ້ເຂົາຢ່າງໃດ ຫຼືຈະມອບຊັບ, ຄຳ, ແລະກອງແກ້ວມະນີໃຫ້ເຂົາ.
Verse 66
अब्रवीत् तं च नागेन्द्र: किमस्य क्रियतां प्रियम् धनौघो रत्ननिचयो वसु चास्य प्रदीयताम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ແລ້ວ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນາກ ໄດ້ກ່າວກັບລາວວ່າ: «ຄວນເຮັດການຮັບໃຊ້ອັນເປັນທີ່ພໍໃຈໃຫ້ເຂົາຢ່າງໃດ? ຈົ່ງມອບກອງຊັບ, ຄັງແກ້ວມະນີ, ແລະຊັບສົມບັດອື່ນໆ ໃຫ້ເຂົາ»
Verse 67
एवमुक्तस्तदा नागो वासुकिं प्रत्यभाषत । यदि नागेन्द्र तुष्टो&सि किमस्य धनसंचयै:,उनके यों कहनेपर आर्यक नागने वासुकिसे कहा--“नागराज! यदि आप प्रसन्न हैं तो यह धनराशि लेकर क्या करेगा”
ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ນາກນັ້ນຈຶ່ງຕອບວາສຸກິ ວ່າ: «ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນາກ, ຖ້າທ່ານພໍໃຈແລ້ວ ກອງຊັບນີ້ຈະມີປະໂຫຍດອັນໃດແກ່ເຂົາ?»
Verse 68
रसं पिबेत् कुमारो<यं त्वयि प्रीते महाबल: । बल॑ नागसहस्रस्य यस्मिन् कुण्डे प्रतिष्ठितम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອທ່ານພໍໃຈ ພະຣາຊະກຸມານຜູ້ມີພະລັງອັນຍິ່ງນີ້ ຄວນໄດ້ດື່ມນ້ຳສານອັນເປັນແກ່ນສານຈາກສະລອງນັ້ນ ໂດຍການອະນຸຍາດຂອງທ່ານ—ສານທີ່ມີພະລັງເທົ່າຊ້າງພັນໂຕສະຖິດຢູ່».
Verse 69
यावत् पिबति बालो<यं तावदस्मै प्रदीयताम् । एवमस्त्विति तं नागं वासुकि: प्रत्यभाषत,“यह बालक जितना रस पी सके, उतना इसे दिया जाय।” यह सुनकर वासुकिने आर्यक नागसे कहा 'ऐसा ही हो”
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໃຫ້ແກ່ເດັກນ້ອຍນີ້ເທົ່າທີ່ເຂົາດື່ມໄດ້»। ເມື່ອໄດ້ຍິນແລ້ວ ວາສຸກິ ຕອບແກ່ນາກນັ້ນວ່າ: «ໃຫ້ເປັນເຊັ່ນນັ້ນ».
Verse 70
ततो भीमस्तदा नागै: कृतस्वस्त्ययन: शुचि: । प्राड्मुखश्नोपविष्टश्न॒ रसं पिबति पाण्डव:,तब नागोंने भीमसेनके लिये स्वस्तिवाचन किया। फिर वे पाण्डुकुमार पवित्र हो पूर्वाभिमुख बैठकर कुण्डका रस पीने लगे
ຕໍ່ມາ ພີມະ ໃນເວລານັ້ນ ນາກທັງຫຼາຍໄດ້ກະທຳພິທີອວຍພອນມົງຄຸນໃຫ້ ເຮັດໃຫ້ລາວບໍລິສຸດຕາມພິທີ. ແລ້ວ ພານດະວະ ນັ່ງຫັນໜ້າໄປທາງຕາເວັນອອກ ເລີ່ມດື່ມນ້ຳສານຈາກສະລອງນັ້ນ.
Verse 71
एकोच्छवासात् तत: कुण्ड पिबति सम महाबल: । एवमष्टौ स कुण्डानि हापिबत् पाण्डुनन्दन:,वे एक ही साँसमें एक कुण्डका रस पी जाते थे। इस प्रकार उन महाबली पाण्डुनन्दनने आठ कुण्डोंका रस पी लिया
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ແລ້ວຜູ້ມີພະລັງອັນຍິ່ງນັ້ນ ດື່ມນ້ຳສານຈາກອ່າງໜຶ່ງໃນລົມຫາຍໃຈດຽວ. ດັ່ງນັ້ນ ບຸດຂອງພານດູ ຜູ້ມີພະລັງໃຫຍ່ ແລະມີການຄວບຄຸມຕົນ ໄດ້ດື່ມນ້ຳສານຈາກອ່າງເຖິງແປດອ່າງ.
Verse 72
ततस्तु शयने दिव्ये नागदत्ते महाभुज: । अशेत भीमसेनस्तु यथासुखमरिंदम:,इसके बाद शत्रुओंका दमन करनेवाले महाबाहु भीमसेन नागोंकी दी हुई दिव्य शय्यापर सुखपूर्वक सो गये
ຕໍ່ມາ ພີມເສນະ ຜູ້ມີແຂນໃຫຍ່ ແລະເປັນຜູ້ປະຫານສັດຕູ ໄດ້ນອນຢ່າງສະບາຍໃນຕຽງອັນວິເສດທີ່ນາກມອບໃຫ້.
Verse 127
इति श्रीमहाभारते आदिपर्वणि सम्भवपर्वणि भीमसेनरसपाने सप्तविंशत्यधिकशततमो< ध्याय:
ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ມະຫາພາຣະຕະ» ອັນສັກສິດ ໃນອາດິປະຣະວະ ພາກສຳພະວະປະຣະວະ ບົດທີ 127 ອັນກ່ຽວກັບການດື່ມນ້ຳສານອັນແຮງກ້າຂອງພີມະເສນ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ຖ້ອຍຄຳປິດນີ້ເປັນເຄື່ອງໝາຍວ່າຫນ່ວຍເລື່ອງໜຶ່ງສຳເລັດແລ້ວ ແລະຊີ້ວ່ານ້ຳໜັກທາງຄຸນທຳ—ກຳລັງທີ່ໃຊ້ເພື່ອປົກປ້ອງຄວາມຖືກຕ້ອງ ບໍ່ແມ່ນເພື່ອຄວາມອວດອ້າງ—ຈະຖືກນຳພາໄປສູ່ສາຍເລືອດແລະຄວາມຂັດແຍ້ງທີ່ກຳລັງຄືບໜ້າຕໍ່ໄປ.
Verse 623
पोथयन्तं महाबाहुं त्वं वै तं ज्ञातुमरहसि । “वह हमलोगोंके पास बेहोशीकी हालतमें आया था
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເຈົ້າຄວນຈະຈຳແນກຊາຍແຂນໃຫຍ່ຜູ້ນັ້ນ ຜູ້ກຳລັງຟາດຟັນພວກເຮົາໃຫ້ພ່າຍ. ເຂົາມາຫາພວກເຮົາໃນສະພາບສະຫຼົບ ແຕ່ເມື່ອພວກເຮົາກັດເຂົາ ເຂົາກໍຕື່ນ ແລະກັບຄືນສະຕິ. ເມື່ອມີສະຕິແລ້ວ ນັກຮົບຜູ້ແຂງກ້ານັ້ນກໍຫັກພັງພັນທະທັງໝົດຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະເລີ່ມກົດຂີ່ພວກເຮົາ. ໄປເຖິງແລ້ວຈົ່ງຈຳແນກເຂົາ.»
Frequently Asked Questions
The chapter tests whether a teacher’s rightful due (ācārya-dakṣiṇā) can be ethically enforced through political coercion, and whether restoring “friendship” by redefining status through territorial control is compatible with dharmic restraint.
Institutional roles shape moral claims: friendship, authority, and reciprocity are mediated by social status and power; unresolved resentment after a coerced settlement can persist as a latent causal force in later events.
No explicit phalaśruti is stated; the meta-function is etiological—explaining how a formal compromise (release and partition) can still generate enduring enmity, thereby preparing narrative causality for later confrontations.