Sukta 91

Mantra 1

त्वं सोम प्र चिकितो मनीषा त्वं रजिष्ठमनु नेषि पन्थाम् । तव प्रणीती पितरो न इन्दो देवेषु रत्नमभजन्त धीराः ॥

ソーマよ、汝は照らされた思惟（マニーシャー）によって自らを知り、われらを最も王者の道へと導く。インドゥよ、汝の導きによって、われらの祖先――堅固なる聖見者たち――は神々のうちに、神聖なる歓喜の宝を分かち得た。

Mantra 2

त्वं सोम क्रतुभिः सुक्रतुर्भूस्त्वं दक्षैः सुदक्षो विश्ववेदाः । त्वं वृषा वृषत्वेभिर्महित्वा द्युम्नेभिर्द्युम्न्यभवो नृचक्षाः ॥

ソーマよ、汝はクラトゥ（意志の力）によって完全に有能となり、ダクシャ（識別の働き）によって完全に堪能となり、万有を知る者となる。汝は雄牛、雄々しき力によって雄牛であり、汝の偉大と光輝の成就によって、人々を見通す聖見者となる。

Mantra 3

राज्ञो नु ते वरुणस्य व्रतानि बृहद्गभीरं तव सोम धाम । शुचिष्ट्वमसि प्रियो न मित्रो दक्षाय्यो अर्यमेवासि सोम ॥

汝の掟は王なるヴァルナの掟であり、ソーマよ、汝の住処は広大にして深い。汝は最も清浄で、ミトラのごとく愛され、アリヤマンのごとく正しき識別の働きにふさわしい――ソーマよ、汝は秩序ある真理の高貴なる力である。

Mantra 4

या ते धामानि दिवि या पृथिव्यां या पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु । तेभिर्नो विश्वैः सुमना अहेळन्राजन्त्सोम प्रति हव्या गृभाय ॥

ソーマ王よ、汝の住処は天にあり、地にあり、山々にあり、薬草（オーシャディー）にあり、また諸々の水にある――それらすべてによって、怒りなく、光ある善意をもってわれらのもとに来たり、供物を受け取りたまえ。

Mantra 5

त्वं सोमासि सत्पतिस्त्वं राजोत वृत्रहा । त्वं भद्रो असि क्रतुः ॥

汝はソーマ、真実なる者の主（satpati）。汝は王であり、また覆い塞ぐ者を殺す者（Vṛtra-han）である。汝は吉祥なる意志（kratu）、成就をもたらす識別の力である。

Mantra 6

त्वं च सोम नो वशो जीवातुं न मरामहे । प्रियस्तोत्रो वनस्पतिः ॥

また汝、ソーマはわれらの導きの主権である。生きる力（jīvātu）のために、われらは死に落ちることを望まぬ。讃歌を愛する樹木の主（vanaspati）よ、われらを支えたまえ。

Mantra 7

त्वं सोम महे भगं त्वं यून ऋतायते । दक्षं दधासि जीवसे ॥

ソーマよ、汝は大いなる福分を授け、また真理（ṛta）に従い求めゆく若き者に、生命のための力と巧みと正しき識別（dákṣa）を授ける。

Mantra 8

त्वं नः सोम विश्वतो रक्षा राजन्नघायतः । न रिष्येत्त्वावतः सखा ॥

ソーマよ、王よ、四方より我らを、害を企むものどもから守りたまえ。汝に支えられた友は、損なわれることがない。

Mantra 9

सोम यास्ते मयोभुव ऊतयः सन्ति दाशुषे । ताभिर्नोऽविता भव ॥

ソーマよ、施与する者に喜びを生む汝のもろもろの救護（ūti）があるならば、その力によって我らの護り手となりたまえ。

Mantra 10

इमं यज्ञमिदं वचो जुजुषाण उपागहि । सोम त्वं नो वृधे भव ॥

この祭祀、この言葉を受け入れて、近くへ来たれ。ソーマよ、われらの増大と高まりとなれ。

Mantra 11

सोम गीर्भिष्ट्वा वयं वर्धयामो वचोविदः । सुमृळीको न आ विश ॥

ソーマよ、言葉を知るわれらは、霊感の讃歌によって汝を増大させる。幸いなる柔和と癒しの恵み満ちて、われらのうちに入り来たれ。

Mantra 12

गयस्फानो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः । सुमित्रः सोम नो भव ॥

ソーマよ、われらのうちに生命の充溢を広げよ。乱れと病の力を打ち滅ぼせ。真の富をわれらに見いださせ、豊かさを増し加えよ。われらにとって善き友となれ。

Mantra 13

सोम रारन्धि नो हृदि गावो न यवसेष्वा । मर्य इव स्व ओक्ये ॥

ソーマよ、われらの心に鎮まりたまえ、牛らが牧場に憩うように。力ある若者が己が家に坐すように、われらの内に座を占めたまえ。

Mantra 14

यः सोम सख्ये तव रारणद्देव मर्त्यः । तं दक्षः सचते कविः ॥

ソーマよ、汝の友誼において歓びを得るその人間には、ダクシャ（dakṣa、識別の力）と、カヴィ（kaví、予見の叡智）が寄り添い、支え守る。

Mantra 15

उरुष्या णो अभिशस्तेः सोम नि पाह्यंहसः । सखा सुशेव एधि नः ॥

ソーマよ、われらを広くし護り、襲い来る呪詛より救いたまえ。罪と狭き苦悩よりわれらを守り下したまえ。幸いの恩寵をもつ友となり、われらの内に増し栄えたまえ。

Mantra 16

आ प्यायस्व समेतु ते विश्वतः सोम वृष्ण्यम् । भवा वाजस्य संगथे ॥

ソーマよ、増大せよ。汝の雄々しき力は、あらゆる方より汝に集い来たれ。われらのうちに、vāja（力の充溢、勝利の満ち満ち）を会合させる場となれ。

Mantra 17

आ प्यायस्व मदिन्तम सोम विश्वेभिरंशुभिः । भवा नः सुश्रवस्तमः सखा वृधे ॥

最も恍惚に満ちたるソーマよ、汝はあらゆる光線とともに増大せよ。われらの成長のために、最も善き友となれ――śravas（霊感の名声・啓示の聞こえ）に最も富む者として。

Mantra 18

सं ते पयांसि समु यन्तु वाजाः सं वृष्ण्यान्यभिमातिषाहः । आप्यायमानो अमृताय सोम दिवि श्रवांस्युत्तमानि धिष्व ॥

汝の養う汁とvāja（充溢の力）とは、ともに集い来たれ。敵対の陣を打ち破る者よ、汝の雄々しき諸力は合一せよ。ソーマよ、不死へと増大しつつ、意識の天に、われらのうち最高のśravas（啓示の聞こえ、霊感の名声）を据えよ。

Mantra 19

या ते धामानि हविषा यजन्ति ता ते विश्वा परिभूरस्तु यज्ञम् । गयस्फानः प्रतरणः सुवीरोऽवीरहा प्र चरा सोम दुर्यान् ॥

汝の座と威力の境、供物をもって人々が礼拝するそれらすべてが、われらの祭祀を周遍し、統べ護らんことを。ソーマよ、生命をひろげる者、遠くへ渡して救う者、まことの勇を授ける者、非勇を滅する者よ、われらの内なる住まいを巡り行け。

Mantra 20

सोमो धेनुं सोमो अर्वन्तमाशुं सोमो वीरं कर्मण्यं ददाति । सादन्यं विदथ्यं सभेयं पितृश्रवणं यो ददाशदस्मै ॥

ソーマは養う牝牛を与え、ソーマは迅き駿馬を与え、ソーマは業に堪える英雄を与える。さらに、座に坐す力を、求道の集会において正しき言葉を得る力を、そして祖霊より伝わる真実を聞く聴聞を—彼に供献する者に与える。

Mantra 21

अषाळ्हं युत्सु पृतनासु पप्रिं स्वर्षामप्सां वृजनस्य गोपाम् । भरेषुजां सुक्षितिं सुश्रवसं जयन्तं त्वामनु मदेम सोम ॥

戦において不屈、諸々の交戦を満たし、光輝の諸界を勝ち得る者、水と群衆の護り手。荷を担う働きに勝利をもたらし、よき住まいとよき聴聞（霊感の名声）を授ける者よ。勝利する汝に従い、われらは歓喜せん、ソーマよ。

Mantra 22

त्वमिमा ओषधीः सोम विश्वास्त्वमपो अजनयस्त्वं गाः । त्वमा ततन्थोर्वन्तरिक्षं त्वं ज्योतिषा वि तमो ववर्थ ॥

ソーマよ、汝はこれら一切の薬草を生み、汝は諸水を生じ、汝は光の光線を放った。汝は中空（アンタリクシャ）を広く張りわたり、汝の光によって闇を追い払った。

Mantra 23

देवेन नो मनसा देव सोम रायो भागं सहसावन्नभि युध्य । मा त्वा तनदीशिषे वीर्यस्योभयेभ्यः प्र चिकित्सा गविष्टौ ॥

神なる心をもって、神なるソーマよ、われらのために戦え、豊饒なる富の分け前を得しめよ。汝の英雄力の主宰に弛みが触れぬように。ガヴィシュティ（「牛」＝光線・光の獲得）において、両方より目覚めて見張り、よく識別せよ。