Sukta 91

Mantra 1

त्वं सोम प्र चिकितो मनीषा त्वं रजिष्ठमनु नेषि पन्थाम् । तव प्रणीती पितरो न इन्दो देवेषु रत्नमभजन्त धीराः ॥

ఓ సోమా! ప్రకాశమయమైన మనీషతో నీవు చైతన్యవంతుడవు; రాజసమైన, అత్యుత్తమ మార్గంలో నీవు మమ్మల్ని నడిపిస్తావు. ఓ ఇందూ! నీ ప్రణీతితో మా పితరులు—ధీరులు, స్థిరమైన ఋషులు—దేవుల మధ్య దివ్యానందపు రత్నాన్ని పొందారు.

Mantra 2

त्वं सोम क्रतुभिः सुक्रतुर्भूस्त्वं दक्षैः सुदक्षो विश्ववेदाः । त्वं वृषा वृषत्वेभिर्महित्वा द्युम्नेभिर्द्युम्न्यभवो नृचक्षाः ॥

ఓ సోమా! క్రతువులచే నీవు సుక్రతు—పూర్తిగా శక్తిమంతుడు; దక్షతలచే నీవు సుదక్ష—విశ్వవేదాః, సర్వజ్ఞుడు. నీ వృషత్వాలచే నీవు వృషా; నీ మహిమతోను ద్యుమ్నాలతోను—ప్రకాశమయ సంపదలతో—నీవు నృచక్షా, మనుష్యుల ద్రష్టవు, అవుతావు.

Mantra 3

राज्ञो नु ते वरुणस्य व्रतानि बृहद्गभीरं तव सोम धाम । शुचिष्ट्वमसि प्रियो न मित्रो दक्षाय्यो अर्यमेवासि सोम ॥

ఓ సోమా! నీ వ్రతాలు రాజు వరుణుని వ్రతాలవలెనే; నీ ధామం విశాలమూ గంభీరమూ. నీవు శుచివి; మిత్రునివలె ప్రియుడివి; అర్యమన్‌లాగా దక్షా—ఋత వివేక-కార్యానికి—యోగ్యుడివి. ఓ సోమా! నీవే ఋతానికి చెందిన ఆ ఆర్య, ఉదాత్తమైన క్రమశక్తి.

Mantra 4

या ते धामानि दिवि या पृथिव्यां या पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु । तेभिर्नो विश्वैः सुमना अहेळन्राजन्त्सोम प्रति हव्या गृभाय ॥

హే సోమ-రాజా! నీ ధామములు (నివాసస్థానములు) దివిలో ఉన్నవి, పృథివిలో ఉన్నవి, పర్వతములలో, ఓషధులలో (ఔషధ వృక్షములలో), అప్సు (జలములలో) ఉన్నవి—అవి అన్నిటి ద్వారా మా వద్దకు విశ్వతో సుమనా (ప్రసన్నమనస్సుతో)గా, అహేళన్ (కోపరహితుడై)గా వచ్చి, మా హవ్యములను (ఆహుతులను) గ్రహించు।

Mantra 5

त्वं सोमासि सत्पतिस्त्वं राजोत वृत्रहा । त्वं भद्रो असि क्रतुः ॥

హే సోమా! నీవు సత్పతి (సత్యాధిపతి); నీవు రాజువు; నీవే వృత్రహా (ఆవరణ-హంత). నీవు భద్ర క్రతు (మంగళకర సంకల్ప-శక్తి).

Mantra 6

त्वं च सोम नो वशो जीवातुं न मरामहे । प्रियस्तोत्रो वनस्पतिः ॥

మరియు హే సోమా! నీవు మా వశ (మార్గదర్శక అధిపత్యం); జీవాతుం (జీవన-శక్తి) కొరకు మేము మరణంలో పడిపోకూడదు. హే వనస్పతి (వర్ధమాన జీవనాధిపతి), ప్రియస్తోత్ర (స్తుతి-ప్రియుడు), మమ్మల్ని ధారించు।

Mantra 7

त्वं सोम महे भगं त्वं यून ऋतायते । दक्षं दधासि जीवसे ॥

ఓ సోమా! నీవు మహత్తర భాగ్యభాగాన్ని (మహా-భగం) ప్రసాదిస్తావు; ఋతాన్ని అనుసరించే యువ సాధకునికి జీవనార్థం దక్షత (దక్షం) మరియు సమ్యక్ వివేకాన్ని ఇస్తావు.

Mantra 8

त्वं नः सोम विश्वतो रक्षा राजन्नघायतः । न रिष्येत्त्वावतः सखा ॥

ఓ సోమా, రాజన్! అఘాన్ని (అనిష్టాన్ని) కోరువారినుండి మమ్మల్ని అన్ని దిక్కుల నుండీ రక్షించు. నీ ఆశ్రయమున్న సఖుడు ఏ హానీ పొందడు.

Mantra 9

सोम यास्ते मयोभुव ऊतयः सन्ति दाशुषे । ताभिर्नोऽविता भव ॥

ఓ సోమా! దాశుషే (దాత) కొరకు నీకు ఉన్న మయోభువ (ఆనందదాయక) ఊతులు (సహాయాలు) ఏవైతే ఉన్నాయో, వాటితోనే మా అవితా (రక్షకుడు) అవు.

Mantra 10

इमं यज्ञमिदं वचो जुजुषाण उपागहि । सोम त्वं नो वृधे भव ॥

ఈ యజ్ఞాన్ని, ఈ వచనాన్ని స్వీకరించి సమీపంగా రా. ఓ సోమా, మా కోసం వృద్ధి మరియు ఊర్ధ్వోన్నతికి కారణమవు.

Mantra 11

सोम गीर्भिष्ट्वा वयं वर्धयामो वचोविदः । सुमृळीको न आ विश ॥

ఓ సోమా, ప్రేరిత స్తుతివాక్యాలతో మేము—వచోవిదులు—నిన్ను వృద్ధి పరుస్తాము. సుమృళీకుడై, సౌమ్యకరుణా-ఆరోగ్యప్రసాదంతో నిండినవాడై మా లోనికి ప్రవేశించు.

Mantra 12

गयस्फानो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः । सुमित्रः सोम नो भव ॥

ఓ సోమా, మా లోన జీవనపూర్ణతను విస్తరింపజేయి; అమీవము మరియు అవ్యవస్థ శక్తులను సంహరించు; మా కోసం వసువుల సత్యనిధిని కనుగొని, పుష్టిని వృద్ధి చేయి. మా కోసం సుమిత్రుడవు.

Mantra 13

सोम रारन्धि नो हृदि गावो न यवसेष्वा । मर्य इव स्व ओक्ये ॥

ఓ సోమా! గోవులు తమ మేతభూముల్లో స్థిరపడినట్లే మా హృదయంలో నీవు స్థిరపడుము; బలవంతుడైన యువకుడు తన స్వగృహంలో—తన స్వధామంలో—ఉండినట్లే మా అంతరంలో నీ స్థానాన్ని గ్రహించుము.

Mantra 14

यः सोम सख्ये तव रारणद्देव मर्त्यः । तं दक्षः सचते कविः ॥

ఓ సోమా! నీ సఖ్యంలో ఆనందించే ఆ మర్త్యుణ్ని దక్ష (వివేకశక్తి) మరియు కవి (దర్శక-ప్రజ్ఞ) అనుసరిస్తూ తోడ్పడి, అతనిని ధరిస్తూ స్థిరపరుస్తాయి.

Mantra 15

उरुष्या णो अभिशस्तेः सोम नि पाह्यंहसः । सखा सुशेव एधि नः ॥

ఓ సోమా! అభిశస్తి (దాడిచేసే శాపం) నుండి మమ్మల్ని ఉరుష్యా—విస్తరింపజేసి—రక్షించుము; అలాగే అంహస్ (పాపం/సంకటం) నుండి మమ్మల్ని దిగువ నుండికూడా కాపాడి నిలుపుము. మాకు సుశేవ సఖుడవై, మా అంతరంలో వృద్ధిని ప్రబలింపజేయుము.

Mantra 16

आ प्यायस्व समेतु ते विश्वतः सोम वृष्ण्यम् । भवा वाजस्य संगथे ॥

ఓ సోమా, నీవు వృద్ధి పొందుము; నీ వృష్ణ్య—వీర్యశక్తి—అన్ని దిక్కుల నుండీ నీ వద్దకు సమేతమగుగాక. మా లో వాజ—బలసంపద, విజయపూర్ణత—సంగమస్థానముగా నీవు భవించుము.

Mantra 17

आ प्यायस्व मदिन्तम सोम विश्वेभिरंशुभिः । भवा नः सुश्रवस्तमः सखा वृधे ॥

ఓ మదిన్తమ సోమా, నీ సమస్త అంశు—కిరణములతో—నీవు వృద్ధి పొందుము. మా వృద్ధికి నీవు సుశ్రవస్తమ—ప్రేరిత కీర్తిలో అత్యంత సమృద్ధుడైన—సఖుడై, సత్య-శ్రవణాన్ని విస్తరింపజేయుము.

Mantra 18

सं ते पयांसि समु यन्तु वाजाः सं वृष्ण्यान्यभिमातिषाहः । आप्यायमानो अमृताय सोम दिवि श्रवांस्युत्तमानि धिष्व ॥

నీ పోషక రసాలు (పయాంసి) మరియు వాజ—సంపన్న బలాలు—ఒకటిగా కలుసుకొనుగాక; ఓ అభిమాతిషాహ, నీ వృష్ణ్య—వీర్యశక్తులు—ఏకమగుగాక. అమృతత్వం వైపు నీవు వృద్ధి చెందుచుండగా, ఓ సోమా, మా లో చైతన్య దివ్యాకాశంలో ఉత్తమ శ్రవాంసి—ప్రేరిత శ్రవణం/కీర్తి—స్థాపించుము.

Mantra 19

या ते धामानि हविषा यजन्ति ता ते विश्वा परिभूरस्तु यज्ञम् । गयस्फानः प्रतरणः सुवीरोऽवीरहा प्र चरा सोम दुर्यान् ॥

ఓ సోమా! ఏ ఏ ధామాలలో (ఆవాసాలలో) మరియు ప్రభుత్వ-స్థితుల్లో నిన్ను హవిసుతో యజిస్తారో, అవన్నీ మా యజ్ఞాన్ని చుట్టుముట్టి అధీనపరచి విజయవంతం చేయుగాక. ఓ గయాస్ఫాన (జీవన-వర్ధక), ప్రతరణ (దూరం వరకు తరింపజేసే రక్షక), సువీర (సత్య వీర్యదాత), అవీరహా (వీరత్వహీనులను సంహరించువాడు)—మా అంతఃగృహాలలో (దుర్యాన్) నీవు ముందుకు సాగి సంచరించు.

Mantra 20

सोमो धेनुं सोमो अर्वन्तमाशुं सोमो वीरं कर्मण्यं ददाति । सादन्यं विदथ्यं सभेयं पितृश्रवणं यो ददाशदस्मै ॥

సోముడు పోషక ధేనువును ఇస్తాడు; సోముడు అత్యంత వేగమైన అశ్వాన్ని ఇస్తాడు; సోముడు కర్మలకు తగిన వీరుణ్ణి ఇస్తాడు. సోమునికి తనను అర్పించువానికి, అతడు సదన్య (ఆసన-శక్తి), విదథ్య (యజ్ఞ-సభలో యథోచిత వాక్కు/భాగం), సభేయ (సభలో ప్రతిష్ఠ), మరియు పితృశ్రవణ (పితృపారంపర్య సత్య-శ్రుతి)ను ప్రసాదిస్తాడు.

Mantra 21

अषाळ्हं युत्सु पृतनासु पप्रिं स्वर्षामप्सां वृजनस्य गोपाम् । भरेषुजां सुक्षितिं सुश्रवसं जयन्तं त्वामनु मदेम सोम ॥

ఓ సోమా! నీవు యుద్ధాలలో అజేయుడు, సమరాలను నింపి పరిపూర్ణం చేయువాడు; స్వర్-లోకాల విజేత; అప్సు (జల-తత్త్వం) మరియు వ్రజన (జనసమూహం) యొక్క గోపా (రక్షకుడు). భార-సమరాలలో విజయాన్ని కలిగించువాడు; సుక్షితి (మంచి నివాసం) మరియు సుశ్రవస్ (ఉన్నత ప్రేరిత కీర్తి/శ్రవణం) ప్రసాదించువాడు—జయించు నిన్ను అనుసరించి మేము ఆనందించుదుము, ఓ సోమా.

Mantra 22

त्वमिमा ओषधीः सोम विश्वास्त्वमपो अजनयस्त्वं गाः । त्वमा ततन्थोर्वन्तरिक्षं त्वं ज्योतिषा वि तमो ववर्थ ॥

హే సోమా! ఈ సమస్త ఓషధులను నీవే ఉద్భవింపజేశావు; అపః—జలధారలను—నీవే జనింపజేశావు; గాః—ప్రకాశకిరణాలను—నీవే విడుదల చేశావు. నీవే అంతరిక్షాన్ని విస్తరింపజేశావు; నీ జ్యోతితో తమస్సును నీవు తొలగించావు.

Mantra 23

देवेन नो मनसा देव सोम रायो भागं सहसावन्नभि युध्य । मा त्वा तनदीशिषे वीर्यस्योभयेभ्यः प्र चिकित्सा गविष्टौ ॥

హే దేవ సోమా! దేవమనస్సుతో, హే సహసావన్, మా కోసం రాయః—సమృద్ధి—లోని భాగాన్ని పొందుటకు యుద్ధించు. నీ వీర్యాధిపత్యంలో సడలింపు నిన్ను తాకనీయకు; గవిష్టి—కిరణ/గో-అన్వేషణ—లో ఇరువైపుల నుండీ జాగ్రత్తగా ఉండు.