Adhyaya 6

Verse 1

श्रीनारद उवाच । इति श्रुत्वा फाल्गुनाहं रोमांचपुलकीकृतः । स्वरूपं प्रकटीकृत्य ब्राह्मणानिदमब्रवम्

Śrī Nārada nói: Nghe vậy, ta—Phālguna—rúng động hoan hỷ, lông tóc dựng lên. Rồi ta hiển lộ chân tướng của mình và nói những lời này với các Bà-la-môn.

Verse 2

अहो धन्यः पितास्माकं यस्य सृष्टस्य पालकाः । युष्मद्विधा ब्राह्मणेंद्राः सत्यमाह पुरा हरिः

Ôi! Phúc thay cho Cha của chúng ta, vì tạo vật do Ngài dựng nên được các bậc Bà-la-môn tôn quý như các ngài che chở. Thuở xưa, chính Hari đã nói ra chân lý này.

Verse 3

मत्तोऽप्यनंतात्परतः परस्मात्समस्तभूताधिपतेर्न किंचित् । तेषां किमुस्यादितरेण येषां द्विजेश्वराणां मम मार्गवादिनाम्

Vượt lên trên ta—thậm chí vượt lên trên Đấng Vô Lượng—vượt lên trên cả Đấng Tối Thượng, bậc Chúa tể của muôn loài—không còn gì khác nữa. Với những bậc Bà-la-môn tôn chủ, những người tuyên dương con đường của ta, còn cần gì thêm?

Verse 4

तत्सर्वथाद्या धन्योऽस्मि संप्राप्तं जन्मनः फलम् । यद्भवन्तो मया दृष्टाः पापोपद्रववर्जिताः

Vì thế, hôm nay mọi bề ta thật là người có phúc; quả của đời sinh ra đã thành tựu—bởi ta được chiêm bái các ngài, những bậc không tội lỗi, không tai ương khổ não.

Verse 5

ततस्ते सहसोत्थाय शातातपपुरोगमाः । अर्घ्यपाद्यादिसत्कारैः पूजयामासुर्मां द्विजाः

Rồi các bậc nhị sinh, do Śātātapa dẫn đầu, liền đứng dậy và kính lễ ta bằng những phẩm vật cung nghinh—arghya, pādya cùng các nghi thức tôn kính khác.

Verse 6

प्रोक्तवन्तश्च मां पार्थ वचः साधुजनो चितम् । धन्या वयं हि देवर्षे त्वमस्मान्यदिहागतः

Và họ nói với ta, hỡi Pārtha, những lời làm vui lòng người thiện tâm: “Chúng tôi thật có phúc, ô bậc thánh hiền của chư thiên, vì ngài đã đến đây với chúng tôi.”

Verse 7

कुतो वाऽगमनं तुभ्यं गन्तव्यं वा क्व सांप्रतम् । अत्राप्यागमने कार्यमुच्यतां मुनिसत्तम

Ngài từ đâu đến, và nay sẽ đi về đâu? Và việc ngài đến đây còn nhằm mục đích gì—xin hãy nói cho chúng tôi biết, hỡi bậc tối thượng trong hàng hiền triết.

Verse 8

श्रुत्वा प्रीतिकरं वाक्यं द्विजानामिति पांडव । प्रत्यवोचं मुनीन्द्रांस्ताञ्छ्रूयतां द्विजसत्तमाः

Hỡi Pāṇḍava, nghe những lời làm vui lòng ấy của các brāhmaṇa, ta liền đáp lại các bậc hiền triết tối thượng kia: “Xin hãy lắng nghe, hỡi các bậc nhị sinh tối thắng.”

Verse 9

अहं हि ब्रह्मणो वाक्याद्विप्राणां स्थानकं शुभम् । दातुकामो महातीर्थे महीसागरसंगमे

Theo mệnh lệnh của Phạm Thiên (Brahmā), ta nguyện ban cho các Bà-la-môn một nơi cư trú cát tường tại đại thánh địa—nơi hợp lưu giữa Mahī (đất/sông) và đại dương.

Verse 10

परीक्षन्ब्राह्मणानत्र प्राप्तो यूयं परीक्षिताः । अहं वः स्थायिष्यामि चानुजानीत तद्द्विजाः

Các ngươi đến đây để thử thách các Bà-la-môn, nhưng nay chính các ngươi đã được thử thách. Ta sẽ ở lại nơi này vì các ngươi—xin hãy cho phép, hỡi những bậc nhị sinh (dvija).

Verse 11

एवमुक्तो विलोक्यैव द्विजाञ्छातातपोऽब्रवीत् । देवानामपि दुष्प्राप्यं सत्यं नारद भारतम्

Được nói như vậy, Śātātapa nhìn các Bà-la-môn rồi thưa: “Chân thật khó đạt được ngay cả đối với chư thiên, hỡi Nārada; quả đúng như thế, hỡi Bhārata.”

Verse 12

किं पुनश्चापि तत्रैव मही सागरसंगमः । यत्र स्नातो महातीर्थफलं सर्वमुपाश्नुते

Huống chi chính nơi hợp lưu Mahī–Đại Dương ấy! Ai tắm gội tại đó sẽ thọ hưởng trọn vẹn quả phúc của mọi đại thánh địa (mahātīrtha).

Verse 13

पुनरेको महान्दोषो बिभीमो नितरां यतः । तत्र चौराः सुबहवो निर्घृणाः प्रियसाहसाः

Nhưng lại có một khuyết điểm lớn, thật đáng sợ: nơi ấy có nhiều kẻ trộm—tàn nhẫn và ưa liều lĩnh táo bạo.

Verse 14

स्वर्शेषु षोडशं चैकविंशंगृह्णंति नो धनम् । धनेन तेन हीनानां कीदृशं जन्म नो भवेत्

Ngay trong chính mái nhà của ta, họ lấy đi mười sáu—thậm chí hai mươi mốt—phần tài sản. Khi bị tước mất của cải ấy, đời sống hay kiếp tái sinh của ta còn lại sẽ ra sao?

Verse 15

वरं बुभुक्षया वासो मा चौरकरगा वयम् । अर्जुन उवाच । अद्भुतं वर्ण्यते विप्र के हि चौराः प्रकीर्तिताः

“Thà ở trong đói khát còn hơn rơi vào tay bọn trộm!” Arjuna nói: “Bạch brāhmaṇa, thật kỳ lạ thay—những ‘kẻ trộm’ mà ngài nhắc đến rốt cuộc là ai?”

Verse 16

किं धनं च हरंत्येते येभ्यो बिभ्यति ब्राह्मणाः । नारद उवाच । कामक्रोधादयश्चौरास्तप एव धनं तथा

“Chúng cướp thứ của cải gì mà đến cả các brāhmaṇa cũng sợ?” Nārada đáp: “Dục vọng, sân hận và các thứ khác chính là bọn trộm; và của cải chúng cướp đi chính là tapas—công phu khổ hạnh của mỗi người.”

Verse 17

तस्यापहाभीतास्ते मामूचुरिति ब्राह्मणाः । तानहं प्राब्रवं पश्चाद्वि जानीत द्विजोत्तमाः

Vì sợ mất đi của cải tâm linh ấy, các brāhmaṇa đã thưa với ta như vậy. Rồi sau đó ta bảo họ: “Hãy hiểu cho rõ, hỡi những dvija-uttama—bậc tối thắng trong hàng ‘hai lần sinh’.”

Verse 18

जाग्रतां तु मनुष्याणां चौराः कुर्वंति किं खलाः । भयभीतश्चालसश्च तथा चाशुचिरेव यः

Ngay cả khi con người đang tỉnh thức, bọn trộm ác còn việc gì mà không dám làm? Và kẻ sợ hãi, lười biếng, ô uế—làm sao có thể đạt được sự vững bền trên con đường này?

Verse 19

तेन किं नाम संसाध्यं भूमिस्तं ग्रसते नरम्

Sống theo cách ấy thì rốt cuộc thành tựu được gì? Cuối cùng, đất mẹ cũng nuốt chửng người ấy.

Verse 20

शातातप उवाच । वयं चौरभयाद्भीतास्ते हरंति धनं महत् । कर्तुं तदा कथं शक्यमंगजागरणं तथा

Śātātapa nói: “Chúng tôi khiếp sợ bọn trộm; chúng cướp đi của cải lớn. Trong cảnh ấy, làm sao có thể thực hành sự tỉnh thức canh phòng và kỷ luật tu trì?”

Verse 21

खलाश्चौरा गताः क्वापि ततो नत्वाऽगता वयम् । तस्मासर्वं संत्यजामो भयभीता वयं मुने

“Bọn trộm ác kia đã đi đâu đó; còn chúng tôi sau khi cúi lạy thỉnh giáo thì trở về. Vì thế, chúng tôi đành bỏ hết mọi sự—vì quá sợ hãi, bạch hiền giả.”

Verse 22

प्रतिग्रहश्च वै घोरः षष्ठांऽशफलदस्तथा । एवं ब्रुवति तस्मिंश्च हारीतोनाम चाब्रवीत्

“Nhận của bố thí bừa bãi thật đáng sợ, và chỉ cho một phần sáu công đức.” Khi ông nói như vậy, một người tên Hārīta liền đáp lời.

Verse 23

मूढबुद्ध्या हि को नाम महीसागरसंगमम् । त्यजेच्च यत्र मोक्षश्च स्वर्गश्च करगोऽथ वा

Ai, nếu không mê muội tột cùng, lại bỏ nơi giao hội giữa đất và biển—nơi giải thoát và thiên giới như thể nằm gọn trong tay?

Verse 24

कलापादिषु ग्रामेषु को वसेत विचक्षणः । यदि वासः स्तम्भतीर्थे क्षणार्धमपि लभ्यते

Người sáng suốt nào lại ở những làng thường như Kalāpā, khi chỉ cần được trú tại Thánh địa Stambhatīrtha dù nửa sát-na cũng đã có thể đạt được?

Verse 25

भयं च चौरजं सर्वं किं करिष्यति तत्र न । कुमारनाथं मनसि पालकं कुर्वतां दृढम्

Và mọi nỗi sợ do trộm cướp sinh ra có thể làm gì ở nơi ấy? Đối với những ai kiên cố tôn Kumāranātha làm Đấng hộ trì trong lòng mình.

Verse 26

साहसं च विना भूतिर्न कथंचन प्राप्यते । तस्मान्नारद तत्राहमा यास्ये तव वाक्यतः

Không có dũng khí thì phúc thịnh và thành tựu chẳng bao giờ đạt được. Vì thế, hỡi Nārada, ta nhất định sẽ đến nơi ấy, theo lời của ngài.

Verse 27

षड्विंशतिसहस्राणि ब्राह्मणा मे परिग्रहे । षट्कर्मनिरताः शुद्धा लोभदम्भविवर्जिताः

“Ta có hai mươi sáu nghìn Bà-la-môn dưới sự chăm nom của ta—chuyên cần trong sáu bổn phận, thanh tịnh, lìa tham lam và giả dối.”

Verse 28

तैः सार्धमागमिष्यामि ममेदं मतमुत्तमम् । इत्युक्ते वचने तांश्च कृत्वाहं दंडमूर्धनि

“Ta sẽ đi cùng họ—đó là quyết định tối thượng của ta.” Nói xong, ông kính cẩn đội những lời ấy lên đầu (tỏ lòng tôn kính).

Verse 29

निवृत्तः सहसा पार्थ खेचरोऽतिमुदान्वितः । शतयोजनमात्रं तु हिममार्गमतीत्य च

Hỡi Pārtha, kẻ du hành trên không trung liền quay lại tức khắc, lòng tràn đầy hoan hỷ lớn; và sau khi vượt qua con đường tuyết phủ dài một trăm do-tuần…

Verse 30

केदारं समुपायातो युक्तस्तैर्द्विजसत्तमैः । आकाशेन सुशक्यश्च बिलेनाथ स देशकः

Ông đến Kedāra, có các bậc tối thượng trong hàng nhị sinh (Bà-la-môn) tháp tùng. Miền ấy có thể đến bằng đường không trung, và—như lời truyền—cũng có thể đi qua một lối hang động.

Verse 31

अतिक्रांतुं नान्यथा च तथा स्कंदप्रसादतः

Và không thể vượt qua bằng cách nào khác—chỉ như thế, nhờ ân phúc của Skanda.

Verse 32

अर्जुन उवाच । क्व कलापं च द्ग्रामं कथं शक्यं बिलेन च । कथं स्कंदप्रसादः स्यादेतन्मे ब्रूहि नारद

Arjuna thưa: “Làng Kalāpa ở đâu, và làm sao có thể đến đó qua một hang động? Và làm thế nào để được ân phúc của Skanda? Xin hãy nói cho tôi, hỡi Nārada.”

Verse 33

नारद उवाच । केदाराद्धिमसंयुक्तं योजनानां शतं स्मृतम् । तदंते योजनशतं विस्तृतं तत्कलापकम्

Nārada thưa: “Từ Kedāra, người ta nói có một quãng đầy tuyết dài một trăm do-tuần. Qua khỏi đó là Kalāpaka, trải rộng thêm một trăm do-tuần nữa.”

Verse 34

तदंते योजनशतं वासुकार्णव मुच्यते । शतयोजनमात्रः स भूमिस्वर्गस्ततः स्मृतः

Vượt qua đó nữa, thêm một trăm do-tuần được biết là “Đại Hải của Vāsuki”. Từ nơi ấy, một dải đất dài một trăm do-tuần được ghi nhớ là “Thiên đường trên mặt đất”.

Verse 35

बिलेन च यथा शक्यं गंतुं तत्र श्रृणुष्व तत् । निरन्नं वै निरुदकं देवमाराधयेद्गुहम्

Hãy nghe cách có thể đi đến đó bằng một hang động. Người ấy nên thờ phụng Thần Guha, nhịn ăn và kiêng uống nước.

Verse 36

दक्षिणायां दिशि ततो निष्पापं मन्यते यदा । तदा गुहोऽस्य स्वप्ने गच्छेति भारत

Rồi khi người ấy tự cho mình đã sạch tội, về phương Nam, Guha hiện đến trong mộng và bảo: “Hãy đi, hỡi Bhārata.”

Verse 37

ततो गुहात्पश्चिमतो बिलमस्ति बृहत्तरम् । तत्र प्रविश्य गंतव्यं क्रमाणां शतसप्तकम्

Rồi về phía tây của Guha có một hang lớn hơn. Vào trong đó, phải tiến bước bảy trăm bậc.

Verse 38

तत्र मारकतं लिंगमस्ति सूर्यसमप्रभम् । तदग्रे मृत्तिका चास्ति स्वर्णवर्णा सुनिर्मला

Tại đó có một liṅga sắc lục bảo, rực sáng như mặt trời. Trước nó là một nắm đất sét, màu vàng như kim, tinh khiết vô cùng.

Verse 39

नमस्कृत्य च तल्लिंगं गृहीत्वा मृत्तिकां च ताम् । आगंतव्यं स्तंभतीर्थे समाराध्य कुमारकम्

Sau khi đảnh lễ liṅga ấy và lấy nắm đất sét thiêng đó, hãy tiến đến Stambha-tīrtha và chí thành thờ phụng Kumāraka (Skanda).

Verse 40

कोलं वा कूपतो ग्राह्यं भूतायां निशि तज्जलम् । तेनोदकेन मृत्तिकया कृत्वा नेत्रद्वयाञ्जनम्

Vào lúc nửa đêm, hãy múc nước từ ao hoặc giếng. Dùng nước ấy cùng đất sét thiêng để chế thành thuốc kohl bôi cho cả hai mắt.

Verse 41

उद्वर्तनं च देहस्य कदाचित्षष्टिमे पदे । नेत्रांजनप्रभावाच्च बिलं पश्यति शोभनम्

Lại dùng nó xoa khắp thân thể; đến một lúc nào đó—ở bước thứ sáu mươi—nhờ uy lực của thuốc bôi mắt, người ấy thấy một cửa hang rực rỡ.

Verse 42

तन्मध्येन ततो याति गात्रोद्वर्त्तप्रभावतः । कारीषैर्नाम चात्युग्रैर्भक्ष्यते नैव कीटकैः

Rồi đi xuyên qua giữa cửa ấy, nhờ năng lực của việc xoa thân mà tiếp tục tiến bước. Dẫu có những loài dữ tợn gọi là Kārīṣa, người ấy cũng chẳng hề bị côn trùng ăn hại.

Verse 43

बिलमध्ये च संपश्यन्सिद्धान्भास्करसन्निभान् । यात्येवं यात्यसौ पार्थ कलापं ग्राममुत्तमम्

Trong lòng hang, người ấy thấy các bậc Siddha rực sáng như mặt trời. Thế rồi cứ thế tiến đi—hỡi Pārtha—người ấy đến ngôi làng tối thắng mang tên Kalāpa.

Verse 44

तत्र वर्षसहस्राणि चत्वार्यायुःप्रकीर्तितम् । फलानां भोजनं च स्यात्पुनः पुण्यं च नार्ज्जयेत्

Tại đó, thọ mạng bốn ngàn năm được tuyên bố. Người ta sống bằng trái cây làm lương thực, và không còn tích lũy công đức nữa như ở cõi người.

Verse 45

इत्येतत्कथितं तुभ्यमतश्चाभूच्छृणुष्व तत् । तपः सामर्थ्यतः सूक्ष्मान्दण्डस्याग्रे निधाय तान्

Như vậy ta đã nói cho ngươi; nay hãy nghe điều xảy ra tiếp theo. Nhờ sức mạnh của khổ hạnh, đặt những điều vi tế ấy lên đầu gậy của mình…

Verse 46

द्विजानहं समायातो महीसागरसंगमम्

Ta cùng các vị Bà-la-môn đến nơi đất liền gặp biển cả.

Verse 47

तदोत्तार्य मया मुक्तास्तीरे पुण्यजलाशये । ततो मया कृतं स्नानं सह तैर्द्विजसत्तमैः

Sau khi đưa họ qua bờ, ta thả họ trên bến cạnh hồ nước thánh ấy. Rồi ta cùng những vị Bà-la-môn tối thắng ấy cử hành lễ tắm gội thiêng liêng.

Verse 48

निःशेषदोषदावाग्नौ महीसागरसंगमे । पितॄणां देवतानां च कृत्वा तर्पणसत्क्रियाः

Tại nơi đất liền gặp biển cả—như ngọn lửa rừng thiêu sạch mọi lỗi còn sót—họ cử hành đúng pháp các nghi thức tarpaṇa và lễ cúng kính cho các Pitṛ và cho chư thiên.

Verse 49

जपमानाः परं जप्यं निविष्टाः संगमे वयम् । भास्करं समवेक्षंतश्चिंतयंतो हरिं हृदि

Ngồi tại nơi hợp lưu linh thiêng, chúng tôi trì tụng thần chú tối thượng; ngước nhìn Thái Dương, quán niệm Hari trong lòng tim.

Verse 50

तस्मिंश्चैवांतरे पार्थ देवाः शक्रपुरोगमाः । आदित्याद्या ग्रहाः सर्वे लोकपालाश्च संगताः

Ngay lúc ấy, hỡi Pārtha, chư thiên do Śakra (Indra) dẫn đầu hội tụ; mọi hành tinh bắt đầu từ Āditya, cùng các Hộ Thế phương hướng, đều tề tựu.

Verse 51

देवानां योनयो ह्यष्टौ गंधर्वाप्सरसां गणाः । महोत्सवे ततस्तस्मिन्गीतवादित्र उत्तमे

Ở đại lễ ấy có tám loại chúng thần, cùng đoàn Gandharva và Apsaras; và trong hội lớn đó, tiếng ca cùng nhạc khí tuyệt diệu vang rền.

Verse 52

पादप्रक्षालनं कर्तुं विप्राणामुद्यतस्त्वहम् । तस्मिन्काले चाश्रृणवमहमातिथ्यवाक्यताम्

Tôi sửa soạn để rửa chân cho các vị brāhmaṇa; và đúng lúc ấy, tôi nghe những lời được thốt ra theo nghi thức tiếp đãi khách quý.

Verse 53

सामध्वनिसमायुक्तां तृतीयस्वरनादिताम् । अतीव मनसो रम्यां शिव भक्तिमिवोत्तमाम्

Âm thanh ấy chan hòa tiếng tụng Sāman, ngân vang ở nốt thứ ba; vô cùng mỹ diệu đối với tâm—tựa như lòng sùng kính tối thượng dâng lên Śiva.

Verse 54

विप्रैरुत्थाय संपृष्टः कस्त्वं विप्र क्व चागतः । किं वा प्रार्थयसे ब्रूहि यत्ते मनसि रोचते

Các Bà-la-môn đứng dậy hỏi ông: “Ngài là ai, hỡi Bà-la-môn, và từ đâu đến? Xin nói rõ—ngài cầu mong điều gì, điều gì làm tâm ngài hoan hỷ?”

Verse 55

विप्र उवाच । मुनिः कपिलनामाहं नारदाय निवेद्यताम् । आगतः प्रार्थनायैव तच्छ्रुत्वाहमथाब्रवम्

Vị Bà-la-môn nói: “Ta là ẩn sĩ tên Kapila; xin hãy tâu việc này lên Nārada. Ta đến chỉ để thỉnh cầu.” Nghe vậy, ta liền đáp lời.

Verse 56

धन्योहं यदिहायातः कपिल त्वं महामुने । नास्त्यदेयं तवास्माभिः पात्रं नास्ति तवाधिकम्

“Thật phước thay cho ta vì ngài đã đến đây, hỡi Kapila, bậc đại ẩn sĩ. Với ngài, không có gì chúng ta không thể dâng tặng; và không có người thọ nhận nào cao quý hơn ngài.”

Verse 57

कपिला उवाच । ब्रह्मपुत्र त्वया देयं यदि मे त्वं श्रृणुष्व तत् । अष्टौ विप्रसहस्रामि मम देहीति नारद

Kapila nói: “Hỡi con của Phạm Thiên, nếu ngài muốn ban cho ta, xin hãy lắng nghe: hãy trao cho ta tám nghìn Bà-la-môn, hỡi Nārada.”

Verse 58

भूमिदानं करिष्यामि कलापग्रामवासिनाम् । ब्राह्मणानामहं चैषां तदिदं क्रियतां विभो

“Ta sẽ thực hiện lễ bố thí đất đai cho các Bà-la-môn này, những người cư trú tại Kalāpa-grāma. Vì vậy, hỡi Đấng Tôn Chủ, xin hãy cho việc này được thành tựu.”

Verse 59

ततो मया प्रतिज्ञातमेव मस्तु महामुने । त्वयापि क्रियतां स्थानं कापिलं कपिलोत्तमम्

Vậy thì, xin cho lời thệ nguyện ta đã lập được thành tựu, hỡi bậc Đại Muni. Và chính ngài nữa, xin hãy thiết lập một thánh địa—Kāpila, tối thượng, ôi Kapila.

Verse 60

श्राद्धे वा प्राप्तकाले वा ह्यतिथिर्विमुखीभवेत् । यस्याश्रममुपायातस्यस्य सर्वं हि निष्फलम्

Nếu vào lúc cử hành Śrāddha hoặc đúng thời khắc thích hợp, một vị khách đến am thất mà phải quay đi (không được tôn đãi), thì đối với chủ nhà, mọi việc đều trở nên vô ích.

Verse 61

स गच्छेद्रौरवांल्लोकान्योऽतिथिं नाभिपूजयेत् । अतिथिः पूजितो येन स देवैरपि पूज्यते

Kẻ nào không tôn kính khách sẽ rơi vào các cõi Raurava. Còn người nào tôn kính khách, người ấy được chư thiên cũng tôn kính.

Verse 62

दानैर्यज्ञैस्त तस्तस्मिन्भोजितः कपिलो मुनिः । ततो महामुनिः श्रीमान्हारीतो ह्वयितस्तदा

Rồi tại đó, hiền giả Kapila được thết đãi bằng các lễ bố thí và tế tự (yajña). Sau đó, bậc Đại Muni rạng danh Hārīta được mời đến ngay khi ấy.

Verse 63

पादप्रक्षालनार्थाय सिद्धदेवसमागमे । हारीतश्च पुरस्कृत्य वामपादं तदा स्थितः

Để rửa chân, giữa hội chúng các Siddha và chư thiên, Hārīta được đặt ở phía trước; khi ấy ngài đứng với chân trái bước lên trước.

Verse 64

ततो हासो महाञ्जज्ञे सिद्धाप्सरः सुपर्वणाम् । विचिंत्य बहुधा पृथ्वीं साधु साधुकृता द्विजाः

Bấy giờ tiếng cười lớn dấy lên giữa các Siddha và Apsaras của những lễ hội cao quý. Suy niệm về cõi đất theo nhiều cách, các bậc Nhị-sinh thốt lên: “Lành thay, lành thay!”

Verse 65

ततो ममापि मनसि शोकवेगो महानभूत् । सत्यां चैव तथा मेने गाथां पूर्वबुधेरिताम्

Bấy giờ trong chính tâm trí ta, một làn sóng sầu muộn lớn trỗi dậy; và ta hiểu là chân thật bài kệ xưa do các bậc hiền trí thuở trước đã nói.

Verse 66

सर्वेष्वपि च कार्येषु हेतिशब्दो विगर्हितः । कुर्वतामतिकार्याणि शिलापातो ध्रुवं भवेत्

Trong mọi việc, lời “heti” — lời đáp sắc như vũ khí — đều bị chê trách. Kẻ làm điều vượt quá phận sự ắt sẽ gặp “mưa đá rơi”, tức sự diệt vong chắc chắn.

Verse 67

ततोहमब्रंवं विप्रान्यूयं मूर्खा भविष्यथ । धनधान्याल्पसंयुक्ता दारिद्र्यकलिलावृताः

Bấy giờ ta nói với các Bà-la-môn: “Các ông sẽ trở nên ngu muội; chỉ có ít của cải và lương thực, và bị bao phủ bởi bùn lầy của nghèo khổ.”

Verse 68

एवमुक्ते प्रहस्यैव हारीतः प्राब्रवीदिदम् । तवैवेयं मुने हानिर्यदस्माञ्छपते भवान्

Nghe nói vậy, Hārīta chỉ cười rồi đáp: “Bạch hiền giả, sự tổn thất này chỉ thuộc về ngài thôi—vì chính ngài đang nguyền rủa chúng tôi.”

Verse 69

कः शापो दीयते तुभ्यं शापोयमयमेव ते । ततो विमृश्य भूयोऽहब्रवं किमहंद्विज

“Lời ‘nguyền rủa’ nào được ban cho ngươi? Chính điều này là lời nguyền của ngươi. Rồi suy xét lại, ta nói: ‘Ta đã làm gì, hỡi bậc nhị sinh (dvija)?’”

Verse 70

तथाविधस्य भवतो वामपादप्रदानतः

“Bởi vì ngươi—vốn mang bản tính như thế—đã đưa bàn chân trái (dấu hiệu khinh mạn/điềm chẳng lành) …”

Verse 71

हारीत उवाच । श्रृणु तत्कारणं धीमञ्छून्यता मे यतो भवेत्

Hārīta nói: “Hãy lắng nghe, hỡi bậc trí, nguyên do vì sao nơi ta khởi lên sự ‘trống rỗng’ (tâm rỗng lặng).”

Verse 72

इति चिंतयतश्चित्ते हा दुःखोऽयं प्रतिग्रहः । प्रतिग्रहेण विप्राणां ब्राहयं तेजो हि शाम्यति

Khi ta suy niệm trong lòng: “Than ôi, việc nhận thí vật này thật là khổ!”—bởi do nhận thí vật mà quang lực brāhmaṇa (tejas) của các bà-la-môn quả thật bị suy giảm.

Verse 73

महादानं हि गृह्णानो ब्राह्मणः स्वं शुभं हि यत् । ददाति दातुर्दाता च अशुभं यच्छति स्वकम्

Vì khi một bà-la-môn nhận đại thí, người ấy trao đi công đức và điều cát tường của chính mình; còn người bố thí thì lại chuyển cái bất tường của mình sang cho kẻ thọ nhận.

Verse 74

दाता प्रतिग्रहीता च वचनं हि परस्परम् । मन्यतेऽधःकरो यस्य सोऽल्पबुद्धिः प्रहीयते

Người cho và người nhận nói với nhau trong sự nương tựa lẫn nhau; nhưng kẻ xem người kia là “thấp kém” thì tâm trí hẹp hòi và sa rời chánh tri kiến.

Verse 75

इति चिंतयतो मह्यं शून्यताभूद्धि नारद । निद्रार्तश्च भयार्तश्च कामार्तः शोकपीडितः

Khi ta đang suy nghĩ như thế, hỡi Nārada, một sự trống rỗng phủ lấy ta. Người bị khổ vì buồn ngủ, vì sợ hãi, vì dục vọng, hay bị nỗi sầu não giày vò—

Verse 76

हृतस्वश्चान्यचित्तश्च शून्याह्येते भवंति च । तदेषु मतिमान्कोपं न कुर्वीत यदि त्वया

—cũng như người bị mất của, hay người có tâm trí đặt ở nơi khác: những kẻ ấy quả thật trở nên “trống rỗng”. Vì vậy, nếu ngươi là người có trí, chớ hướng cơn giận về họ.

Verse 77

कृतः कोपस्ततस्तुभ्यमेवं हानिरियं मुने । ततस्तापान्वितश्चाहं तान्वि प्रानब्रवं पुनः

“Vì cơn giận đã khởi lên nơi ngài, hỡi bậc hiền triết, nên sự tổn thất này mới xảy ra như vậy. Rồi, lòng đầy hối hận, ta lại nói với các vị Bà-la-môn ấy.”

Verse 78

धिङ्मामस्तु च दुर्बुद्धिमविमृश्यार्थकारिणम् । कुर्वतामविमृश्यैव तत्किमस्ति न यद्भवेत्

Hổ thẹn thay cho ta—kẻ ngu muội, hành động không suy xét. Với những ai làm việc không cân nhắc, tai hại nào lại chẳng có thể phát sinh?

Verse 79

सहसा न क्रियां कुर्यात्पदमेतन्महापदाम् । विमृश्यकारिणं धीरं वृणते सर्वसंपदः

Chớ hành động vội vã—vội vã là bước chân dẫn đến đại tai ương. Mọi phúc lộc đều tìm đến người kiên định, biết suy xét rồi mới làm.

Verse 80

सत्यमाह महाबुद्धिश्चिरकारी पुरा हि सः । पुरा हि ब्राह्मणः कश्चित्प्रख्यातों गिरसां कुले

Bậc đại trí nói: “Quả thật vậy.” Thuở xưa có người tên Cirakārī; và từ lâu lắm, có một vị bà-la-môn nổi danh trong dòng tộc Girasa.

Verse 81

चिरकारि महाप्राज्ञो गौतमस्याभवत्सुतः । चिरेण सर्वकार्याणि यो विमृश्य प्रपद्यते

Cirakārī, bậc đại trí, là con của Gautama—người chỉ sau khi suy ngẫm lâu dài mới đảm nhận mọi việc.

Verse 82

चिरकार्याभिसंपतेश्चिरकारी तथोच्यते । अलसग्रहणं प्राप्तो दुर्मेधावी तथोच्यते

Vì chỉ đạt thành công việc sau một thời gian dài nên ông được gọi là “Cirakārī” (người làm chậm). Còn kẻ chỉ sa vào lười biếng thì bị gọi là “kẻ ngu độn”.

Verse 83

बुद्धिलाघवयुक्तेन जनेनादीर्घदर्शिना । व्यभिचारेण कस्मिन्स व्यतिकम्या परान्सुतान्

Người có trí tuệ linh hoạt và tầm nhìn xa—bởi lỗi lầm nào mà có thể lạc đường, vượt khỏi chánh pháp và làm hại con cái của người khác?

Verse 84

पित्रोक्तः कुपितेनाथ जहीमां जननीमिति । स तथेति चिरेणोक्तः स्वभावाच्चिरकारकः

Bấy giờ, khi bị người cha đang cơn thịnh nộ ra lệnh: 'Hãy giết mẹ ngươi đi!', chàng đáp: 'Xin tuân lệnh', nhưng phải mất một lúc lâu sau chàng mới thốt nên lời, bởi bản tính chàng vốn là người hành động chậm rãi và hay suy tư.

Verse 85

विमृश्य चिरकारित्वाच्चिं तयामास वै चिरम् । पितुराज्ञां कथं कुर्यां न हन्यां मातरं कथम्

Vốn tính hay đắn đo cân nhắc, chàng đã suy ngẫm rất lâu: 'Làm sao ta có thể thực hiện mệnh lệnh của cha? Và làm sao ta có thể không giết mẹ của mình?'

Verse 86

कथं धर्मच्छलेनास्मिन्निमज्जेयमसाधुवत् । पितुराज्ञा परो धर्मो ह्यधर्मो मातृरक्षणम्

Làm sao ta có thể chìm đắm trong tội lỗi dưới cái danh nghĩa của 'đạo pháp'? Vâng lời cha được cho là bổn phận cao cả nhất; nhưng việc bảo vệ mẹ nếu bị bỏ qua thì cũng trở thành 'phi đạo pháp'.

Verse 87

अस्वतंत्रं च पुत्रत्वं किं तु मां नात्र पीडयेत् । स्त्रियं हत्वा मातरं च को हि जातु सुखी भवेत्

Làm con thì không được hoàn toàn tự chủ, nhưng mong sao điều này đừng giày vò ta. Bởi lẽ, có ai trên đời này lại có thể hạnh phúc sau khi giết hại một người phụ nữ, mà người đó lại chính là mẹ ruột của mình?

Verse 88

पितरं चाप्यवज्ञाय कः प्रतिष्ठामवाप्नुयात् । अनवज्ञा पितुर्युक्ता युक्तं मातुश्च रक्षणम्

Nếu xem thường cha mình, ai có thể đạt được danh dự chân chính ở đời? Không bất kính với cha là lẽ phải, và bảo vệ, chăm sóc mẹ cũng là điều đúng đắn.

Verse 89

क्षमायोग्यावुभावेतौ नातिवर्तेत वै कथम् । पिता ह्यात्मानमाधत्ते जायायां जज्ञिवानिति

Mẹ và cha đều đáng được nhẫn nhịn và kính trọng—làm sao có thể vượt phạm các ngài? Vì người cha, khi sinh con trong người vợ, như đặt chính tự ngã của mình vào nơi ấy.

Verse 90

शीलचारित्रगोत्रस्य धारणार्थं कुलस्य च । सोऽहमात्मा स्वयं पित्रा पुत्रत्वे परिकल्पितः

Để gìn giữ nề nếp, phẩm hạnh và dòng tộc—và để gia đình được nối tiếp—“chính tự ngã ấy” được người cha tự tay đặt vào địa vị làm con.

Verse 91

जातकर्मणि यत्प्राह पिता यच्चोपकर्मणि । पर्याप्तः स दृढीकारः पितुर्गौरवलिप्सया

Điều người cha nói trong lễ jātakarman và điều người dạy trong lễ upakarman—bấy nhiêu đã đủ làm lời răn vững chắc cho kẻ cầu giữ lòng tôn kính đối với cha.

Verse 92

शरीरादीनि देयानि पिता त्वेकः प्रयच्चति । तस्मात्पितुर्वचः कार्यं न विचार्यं कथंचन

Ngay cả thân thể và mọi điều theo sau cũng là ân ban nhận được—nhưng chỉ riêng người cha là đấng ban cho. Vì thế, lời cha phải được thi hành, chớ bàn cãi cách nào.

Verse 93

पातकान्यपि चूर्यंते पितुर्वचनकारिणः । पिता स्वर्गः पिता धर्मः पिता परमकं तपः

Ngay cả tội lỗi cũng bị nghiền nát đối với người làm theo lời cha. Cha là cõi trời; cha là dharma; cha là khổ hạnh tối thượng (tapas).

Verse 94

पितरि प्रीतिमापन्ने सर्वाः प्रीणंति देवताः । आशिषस्ता भजंत्येनं पुरुषं प्राह याः पिता

Khi người cha hoan hỷ, chư thiên đều hoan hỷ. Những lời chúc phúc cha thốt ra sẽ đến nâng đỡ và gia hộ cho người ấy.

Verse 95

निष्कृतिः सर्वपापानां पिता यदभिनंदति । मुच्यते बंधनात्पुष्पं फलं वृंतात्प्रमुच्यते

Khi cha chấp thuận, ấy là sự sám hối chuộc sạch mọi tội lỗi. Như hoa được tháo khỏi dây buộc, như quả lìa khỏi cuống, người ấy cũng được giải thoát khỏi ràng buộc.

Verse 96

क्लिश्यन्नपि सुतः स्नेहं पिता स्नेहं न मुंचति । एतद्विचिंत्यतं तावत्पुत्रस्य पितृगौरवम्

Dẫu người con làm cha khổ lòng, cha vẫn không rời bỏ tình thương. Vậy hãy suy niệm: bổn phận của con là tôn kính cha.

Verse 97

पिता नाल्पतरं स्थानं चिंतयिष्यामि मातरम् । यो ह्ययं मयि संघातो मर्त्यत्वे पांचभौतिकः

Ta sẽ xem mẹ giữ địa vị không kém gì cha. Vì thân hợp thể này trong đời người nơi ta được cấu thành bởi năm đại.

Verse 98

अस्य मे जननी हेतुः पावकस्य यथारणिः । माता देहारणिः पुंसः सर्वस्यार्थस्य निर्वृतिः

Đối với ta, mẹ chính là nguyên nhân cho sự xuất hiện của ta, như lửa sinh từ araṇi (que nhóm lửa). Mẹ là “araṇi” của thân xác nơi người nam—nguồn khiến mọi mục đích đời sống được viên mãn và an lạc.

Verse 99

मातृलाभे सनाथत्वमनाथत्वं विपर्यये । न स शोचति नाप्येनं स्थावर्यमपि कर्षति

Có mẹ thì có chỗ nương tựa; vắng mẹ thì thật sự thành kẻ bơ vơ. Khi còn mẹ, người ta không chìm trong sầu khổ, và cả tai ương nghịch cảnh cũng khó kéo ngã được.

Verse 100

श्रिया हीनोऽपि यो गेहे अंबेति प्रतिपद्यते । पुत्रपौत्रसमापन्नो जननीं यः समाश्रितः

Dẫu thiếu của cải, người nào trong nhà vẫn có thể thốt lên “Mẹ ơi!” và quay về nương tựa mẹ—ai trú ẩn nơi mẹ—sẽ được phúc nối dòng, có con có cháu đầy đủ.

Verse 101

अपि वर्षशतस्यांते स द्विहायनवच्चरेत् । समर्थं वाऽसमर्थं वा कृशं वाप्यकृशं तथा

Dẫu đến cuối trăm năm, mẹ vẫn đối đãi như với đứa trẻ hai tuổi. Con dù giỏi hay vụng, gầy gò hay cường tráng, tình mẹ vẫn một mực như xưa.

Verse 102

रक्षयेच्च सुतं माता नान्यः पोष्यविधानतः । तदा स वृद्धो भवति तदा भवति दुःखितः

Chỉ có mẹ mới che chở con trai, theo đạo lý của sự nuôi dưỡng; không ai khác có thể như vậy. Khi mẹ khuất, bấy giờ người ấy mới thật sự “già”, và sầu khổ liền phủ xuống.

Verse 103

तदा शुन्यं जगत्तस्य यदा मात्रा वियुज्यते । नास्ति मातृसमा च्छाया नास्ति मातृसमा गतिः

Khi lìa mẹ, thế gian đối với người ấy hóa trống rỗng. Không có bóng mát nào như mẹ; không có nơi nương tựa và đường đời nào như mẹ.

Verse 104

नास्ति मातृसमं त्राणं नास्ति मातृसमा प्रपा । कुक्षिसंधारणाद्धात्री जननाज्जननी तथा

Không có sự che chở nào sánh bằng mẹ; không có nơi nương tựa nghỉ ngơi nào như mẹ. Vì mang con trong bụng nên mẹ được gọi là Dhātrī (Đấng nuôi dưỡng, nâng đỡ); và vì sinh ra con nên được gọi là Jananī (Mẹ sinh thành).

Verse 105

अंगानां वर्धनादंबा वीरसूत्वे च वीरसूः । शिशोः शुश्रूषणाच्छ्वश्रूर्माता स्यान्माननात्तथा

Bà được gọi là Ambā vì nuôi dưỡng và làm cho các chi thể của đứa trẻ lớn lên; và được gọi là Vīrasū vì sinh ra những bậc dũng mãnh. Do phụng sự, chăm sóc đứa trẻ, ngay cả mẹ chồng cũng trở thành “mẹ”; cũng vậy, do tôn kính một người phụ nữ, bà được xem như mẹ về địa vị.

Verse 106

देवतानां समावापमेकत्वं पितरं विदुः । मर्त्यानां देवतानां च पूगो नात्येति मातरम्

Bậc hiền trí biết rằng người cha là “cánh đồng chung” hợp nhất các chư thiên (nguồn chung). Thế nhưng giữa loài người và cả giữa chư thiên, không có đoàn thể nào vượt hơn mẹ về sự vĩ đại.

Verse 107

पतिता गुरवस्त्याज्या माता च न कथंचन । गर्भधारणपोषाभ्यां तेन माता गरीयसी

Dẫu các bậc thầy có sa ngã khỏi chánh hạnh, vẫn có thể rời bỏ; nhưng mẹ thì tuyệt đối không được bỏ rơi trong bất cứ hoàn cảnh nào. Vì mang thai và nuôi dưỡng, nên mẹ là bậc đáng tôn kính hơn cả.

Verse 108

एवं स कौशिकीतीरे बलिं राजानमीक्षतीम् । स्त्रीवृत्तिं चिरकालत्वाद्धन्तुं दिष्टः स्वमातरम्

Vì thế, bên bờ sông Kauśikī, ông trông thấy vua Bali. Và do đã lâu nghi ngờ hạnh kiểm của mẹ mình là không đoan chính, ông bị một quyết tâm lạnh lùng thúc đẩy đến việc giết chính mẹ ruột.

Verse 109

विमृश्य चिरकालं हि चिंतांतं नाभ्यपद्यत । एतस्मिन्नंतरे शक्रो रूपमास्थितः

Suy ngẫm rất lâu, ông vẫn chưa đạt đến một kết luận vững chắc. Đúng lúc ấy, Śakra (Indra) liền hóa hiện một hình tướng đặc biệt và can thiệp.

Verse 110

गायन्गाखामुपायातः पितुस्तस्याश्रमांतिके । अनृना हि स्त्रियः सर्वाः सूत्रकारो यदब्रवीत्

Vừa hát một bài kệ, ông đến gần am thất của cha mình. Rồi ông tụng rằng: “Mọi người nữ quả thật đều không mang nợ,” như vị soạn giả các sūtra đã tuyên dạy.

Verse 111

अतस्ताभ्यः फलं ग्राह्यं न स्याद्दोषेक्षणः सुधीः । इति श्रुत्वा तमानर्च मेधातिथिरुदारधीः

Vì thế, nên thọ nhận quả lành từ hành vi của họ; bậc trí không nên soi mói lỗi lầm. Nghe vậy, Medhātithi, người có tâm lượng cao quý, liền kính lễ tôn vinh ông.

Verse 112

दुःखितश्चिंतयन्प्राप्तो भृशमश्रूणि वर्तयन् । अहोऽहमीर्ष्ययाक्षिप्तो मग्नोऽहं दुःखसागरे

Đau khổ và trĩu nặng suy tư, ông đến nơi, nước mắt tuôn tràn. “Than ôi! Bị lòng ganh tỵ quật ngã, ta đã chìm trong biển khổ.”

Verse 113

हत्वा नारीं च साध्वीं च को नु मां तारयिष्यति । सत्वरेण मयाज्ञप्तश्चिरकारी ह्युदारधीः

“Nếu ta giết một người nữ—lại là một người nữ hiền đức—thì ai sẽ cứu ta đây? Trong cơn vội vã, ta đã ra lệnh cho Cirakārī, dẫu ông ấy vốn cao quý.”

Verse 114

यद्ययं चिरकारी स्यात्स मां त्रायेत पातकात् । चिरकारिक भद्रं ते भद्रं ते चिरकारिक

“Nếu người này thật sự là kẻ ‘làm sau’ (Cirakārī), thì vẫn có thể cứu ta khỏi tội lỗi. Ôi Cirakārika, phúc lành cho con—phúc lành cho con, ôi Cirakārika!”

Verse 115

यदद्य चिरकारी त्वं ततोऽसि चिरकारिकः । त्राहि मां मातरं चैव तपो यच्चार्जितं मया

“Nếu hôm nay con thật sự là Cirakārī, thì con quả là Cirakārika. Xin cứu con—và cứu cả mẹ con nữa—và xin gìn giữ công phu khổ hạnh (tapas) mà con đã tích lũy.”

Verse 116

आत्मानं पातके विष्टं शुभाह्व चिरकारिक । एवं स दुःखितः प्राप्तो गौतमोऽचिंतयत्तदा

“Ta thấy chính mình chìm trong tội lỗi, ô Cirakārika mang danh lành!” Nói vậy, Gautama trong nỗi sầu khổ liền trầm tư khi ấy.

Verse 117

चिरकारिकं ददर्शाथ पुत्रं मातुरुपांतिके । चिरकारी तु पितरं दृष्ट्वा परमदुःखितः

Rồi ông thấy con trai mình, Cirakārika, ở gần mẹ. Nhưng Cirakārī, vừa thấy cha, liền đau đớn tột cùng.

Verse 118

शस्त्रं त्यक्त्वा स्थितो मूर्ध्ना प्रसादायोपचक्रमे । मेधातिथिः सुतं दृष्ट्वा शिरसा पतितं भुवि

Vứt bỏ vũ khí, chàng đứng cúi đầu, bắt đầu cầu xin tha thứ. Medhātithi thấy con trai phủ phục xuống đất, đầu cúi thấp, liền hiểu sự quy phục của con.

Verse 119

पत्नीं चैव तु जीवंतीं परामभ्यगमन्मुदम् । हन्यादिति न सा वेद शस्त्रपाणौ स्थिते सुते

Thấy người vợ vẫn còn sống, ông tràn đầy hoan hỷ lớn lao. Bà không hay biết ý định ‘ta sẽ giết’ ấy, trong khi người con đứng đó, tay cầm vũ khí.

Verse 120

बुद्धिरासीत्सुतं दृष्ट्वा पितुश्चरणयोर्नतम् । शस्त्रग्रहणचापल्यं संवृणोति भयादिति

Thấy con trai cúi lạy dưới chân cha, bà hiểu rằng: ‘Vì sợ hãi, nó đang che giấu sự nông nổi khi đã cầm lấy vũ khí.’

Verse 121

ततः पित्रा चिरं स्मृत्वा चिरं चाघ्राय मूर्धनि । चिरं दोर्भ्यां परिष्वज्य चिरंजीवेत्यु दाहृतः

Rồi người cha, nhớ con thật lâu, lại áp mũi ngửi đỉnh đầu con thật lâu; ôm con thật lâu bằng cả hai tay và cất lời: “Nguyện con sống lâu!”

Verse 122

चिरं मुदान्वितः पुत्रं मेधातिथिरथाब्रवीत् । चिरकारिक भद्रं ते चिरकारी भवेच्चिरम्

Bấy giờ Medhātithi, lâu nay tràn đầy hoan hỷ, nói với con: “Hỡi Cirakārika, phúc lành cho con. Nguyện con lâu dài vẫn là người hành động sau khi đã suy xét kỹ.”

Verse 123

चिराय यत्कृतं सौम्य चिरमस्मिन् दुःखितः । गाथाश्चाप्यब्रवीद्विद्वान्गौतमो मुनिसत्तमः

“Hiền nhi, vì việc ấy bị trì hoãn, ta đã buồn khổ đã lâu.” Như vậy, bậc hiền trí Gautama, tối thượng trong hàng thánh hiền, cũng cất lên những bài kệ (gāthā).

Verse 124

चिरेण मंत्रं संधीयाच्चिरेम च कृतं त्यजेत् । चिरेण विहतं मित्रं चिरं धारणमर्हति

Thần chú chỉ nên được thành tựu nhờ thời gian lâu dài; việc làm quá chậm trễ thì nên buông bỏ. Người bạn đã gắn bó lâu năm mà bị làm tổn hại, đáng được nhẫn nhịn và nâng đỡ bền lâu.

Verse 125

रोगे दर्पे च माने च द्रोहे पापे च कर्मणि । अप्रिये चैव कर्तव्ये चिरकारी प्रशस्यते

Trong lúc bệnh tật, khi kiêu mạn, khi tự ái bị tổn thương, khi phản bội, khi làm việc tội lỗi, và trong những bổn phận không ưa thích—người hành động thận trọng, biết suy xét, được khen ngợi.

Verse 126

बंधूनां सुहृदां चैव भृत्यानां स्त्रीजनस्य च । अव्यक्तेष्वपराधेषु चिरकारी प्रशस्यते

Đối với bà con, bạn hữu, người hầu và nữ quyến—khi lỗi lầm còn mơ hồ, chưa bộc lộ rõ—người biết chậm rãi suy xét mà hành động được khen ngợi.

Verse 127

चिरं धर्मान्निषेवेत कुर्याच्चान्वेषणं चिरम् । चिरमन्वास्य विदुषश्चिरमिष्टानुपास्य च

Hãy thực hành dharma bền bỉ lâu dài, và cũng hãy khảo xét, tìm hiểu lâu dài. Hãy hầu cận bậc hiền trí trong thời gian dài, và cũng vậy, hãy phụng thờ các vị thần được mình chọn trong thời gian dài.

Verse 128

चिरं विनीय चात्मानं चिरं यात्यनवज्ञताम् । ब्रुवतश्च परस्यापि वाक्यं धर्मोपसंहितम्

Nhờ lâu dài tự rèn kỷ luật, người ta đạt được sự không bị khinh miệt và bất kính một cách bền vững. Và cũng nên lắng nghe lời người khác, khi lời ấy gắn liền với dharma.

Verse 129

चिरं पृच्छेच्च श्रृणुयाच्चिरं न परिभूयते । धर्मे शत्रौ शस्त्रहस्ते पात्रे च निकटस्थिते

Hãy hỏi lâu và lắng nghe lâu, thì sẽ không dễ bị khuất phục. Nhưng trong việc Dharma, trước kẻ thù, khi vũ khí đang trong tay, và khi người xứng đáng thọ nhận ở ngay bên, chớ dung dưỡng sự chần chừ.

Verse 130

भये च साधुपूजायां चिरकारी न शस्यते । एवमुक्त्वा पुत्रभार्यासहितः प्राप्य चाश्रमम्

Trong lúc hiểm nguy và khi phụng thờ các bậc thánh thiện, kẻ chậm trễ không được tán dương. Nói vậy xong, ông đến am thất cùng con trai và người vợ.

Verse 131

ततश्चिरमुपास्याथ दिवं यातिश्चिरं मुनिः । वयं त्वेवं ब्रुवन्तोऽपि मोहेनैवं प्रतारिताः

Sau đó, sau khi phụng thờ lâu dài, vị hiền triết lên cõi trời và ở đó rất lâu. Còn chúng ta—dẫu đã nói như vậy—vẫn bị mê vọng lừa dối theo cách này.

Verse 132

कलौ च भवतां विप्रा मच्छापो निपतिष्यति । केचित्सदा भविष्यंति विप्राः सर्वगुणैर्युताः

Trong thời Kali, hỡi các Bà-la-môn, lời nguyền của ta sẽ giáng xuống các ông. Tuy vậy, vẫn sẽ luôn có một số Bà-la-môn—đầy đủ mọi đức hạnh.

Verse 133

पादप्रक्षालनं कृत्वा ततोऽहं धर्मवर्मणः । समीपे साक्षिणो देवान्कृत्वा संकल्पमाचरम्

Sau khi rửa chân để tỏ lòng tôn kính, ta đến gần Dharmavarman; lấy chư thiên làm chứng, ta thực hiện lời phát nguyện trang nghiêm (saṅkalpa).

Verse 134

कांचनैरर्नोप्रदानैश्च गृहदानैर्धनादिभिः । भार्याभूषणवस्त्रैश्च कृतार्था ब्राह्मणाः कृताः

Với lễ vật bằng vàng, với các cúng dường muôn loại, với việc bố thí nhà cửa, tài sản và những thứ tương tự, lại thêm trang sức và y phục cho các phu nhân, các Bà-la-môn đều được làm cho mãn nguyện, viên thành như ý.

Verse 135

ततः करं समुद्यम्य प्राहेन्द्रो देवसंगमे । हरांगरुद्धवामार्द्ध यावद्देवी गिरेः सुता

Bấy giờ, Indra giơ tay lên và nói giữa hội chúng chư thiên, hướng về Nữ Thần—ái nữ của Núi—đấng có nửa thân trái được thân Hara ôm giữ.

Verse 136

गणाधीशो वयं यावद्यावत्त्रिभुवनं त्विदम् । तावन्नन्द्यादिदे स्थानं नारदस्थापितं सुराः

Chừng nào chúng ta còn là bậc chủ của các gaṇa của Śiva, chừng nào tam giới này còn tồn tại, chừng ấy đạo tràng này—khởi từ Nandī—do Nārada thiết lập, hỡi chư thiên, sẽ đứng vững bền lâu.

Verse 137

ब्रह्मशापो रुद्रशापो विष्णुशापस्तथैव च । द्विजशापस्तथा भूयादिदं स्थानं विलुंपतः

Nguyện lời nguyền của Brahmā, lời nguyền của Rudra, và cũng vậy lời nguyền của Viṣṇu—lại thêm lời nguyền của bậc nhị sinh—giáng xuống kẻ nào dám cướp phá thánh địa này.

Verse 138

ततस्तथेति तैः सर्वैर्हृष्टैस्तत्र तथोदितम् । एवं मया स्थापिते स्थानकेऽस्मिन्संस्थापयामास च कापिलं मुनिः । स्थाने उभे देवकृते प्रसन्नास्ततो ययुर्देवता देवसद्म

Bấy giờ tất cả đều hoan hỷ, tại đó đồng thanh thưa: “Xin như vậy.” Khi ta đã thiết lập thánh địa này như thế, vị hiền triết cũng đúng pháp an vị Kapila tại đây. Hài lòng với cả hai nền tảng thiêng liêng đã được dựng lập, chư thiên liền trở về thiên cung của mình.