Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 109

Devanagari script

विमृश्य चिरकालं हि चिंतांतं नाभ्यपद्यत । एतस्मिन्नंतरे शक्रो रूपमास्थितः

Transliteration

vimṛśya cirakālaṃ hi ciṃtāṃtaṃ nābhyapadyata | etasminnaṃtare śakro rūpamāsthitaḥ

Translation

Suy ngẫm rất lâu, ông vẫn chưa đạt đến một kết luận vững chắc. Đúng lúc ấy, Śakra (Indra) liền hóa hiện một hình tướng đặc biệt và can thiệp.

Word by Word

• विमृश्य: having reflected
• विमृश्य: Purvakala (Prior action)
• Type: Verb
• Root: वि-मृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; उपसर्ग: वि

• चिरकालम्: for a long time
• चिरकालम्: Kala-adhvana (Duration)
• Type: Noun
• Root: चिर-काल (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; काल-परिमाणे (accusative of duration)

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/causal nuance)

• चिन्ताम्: thought/anxiety
• चिन्ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चिन्ता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• अन्तम्: end
• अन्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• अभ्यपद्यत: reached/attained
• अभ्यपद्यत: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-पद् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; उपसर्ग: अभि

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; सर्वनाम

• अन्तरे: in the meantime
• अन्तरे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; काले/अवसरे (locative of time/occasion)

• शक्रः: Śakra (Indra)
• शक्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• रूपम्: a form
• रूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• आस्थितः: having assumed/taken (up)
• आस्थितः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (past active participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; उपसर्ग: आ

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kauśikī-tīra

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A suspenseful moment: the conflicted figure sits or stands in thought, head lowered; behind or beside him Indra appears in a disguised form—perhaps as a brahmin, ascetic, or traveler—eyes keen, posture protective, ready to speak.

Characters & Entities

• Śakra (Indra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When judgment is clouded, prolonged reflection alone may not suffice; higher guidance and dharmic counsel become crucial.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode continues in the Kauśikī-region context; no separate tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse describes narrative turning-points, not ritual instruction.